T.C.
GAZİANTEP
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO :.
KARAR NO : ..
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN : ...
ÜYE : ....
ÜYE : ....
KATİP : ..
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : GAZİANTEP 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ :...
NUMARASI : .
DAVACI :...
VEKİLLERİ : Av...
DAVALI : ..
VEKİLLERİ : Av.....
DAVANIN KONUSU : Yangın Sigorta Poliçesinden Kaynaklı Maddi Tazminat
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : ..
YAZIM TARİHİ : .
Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davalı tarafça istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
DAVA: Davacı vekili; davalı sigortacı nezdinde endüstriyel paket poliçesi ile sigortalı olan müvekkilinin işyerinde .. günü buğdaylarının depolandığı siloda patlama meydana geldiğini ve geniş çaplı hasar oluştuğunu, patlama neticesinde müevkkili işyerine komşu . .. işyerinde de hasar oluştuğunu, patlama neticesinde davalı şirkete.. tarihinde hasar bildirimi,.. tarihinde avans talep bildirimi, .. tarihinde hasar bedeli talep bildirimi yapıldığını ancak bu taleplerin yerine getirilmediğini, kaza tarihinden ..ay süre geçmiş olmasına rağmen eksperler tarafından herhangi bir rapor tanzim edilmediğini, .. tarihinde mail ile davalı şirketten ..-TL avans gönderilmesi istenildiğini ancak bu konuya ilişkin olarak da herhangi bir cevap verilmediğini, meydana gelen patlama neticesinde hasar ve zararın tespiti için ... İş sayılı dosyası ile hasarın toplam tutarının tespit edildiğini, delil tespiti yolu ile aldırılan bilirkişi raporunun davalı şirkete noter kanalıyla tebliğ edildiğini ancak davalı tarafın ihtarnameye hiçbir şekilde itiraz etmediğini, yine meydana gelen hasara ilişkin ...arafından da rapor düzenlendiğini, sigorta şirketi tarafından müvekkilinin hasarının bugüne kadar hukuka aykırı olarak ödenmediğini, davalı şirket ile yapılan arabuluculuk görüşmelerinin de olumsuz sonuçlandığını belirterek bu nedenlerle şimdilik aylık silo kira bedeli ..-TL, kullanılamaz hale gelen un zarar bedeli ..-TL, ekmek katkı maddesi zarar bedeli ..-TL, zarar gören ve yeniden kullanılamayacak buğday bedeli ..-TL, atık enkaz buğday ve nakliye bedeli ..-TL, yeniden kullanılabilir buğdaydaki değer kaybı ..-TL, makine, ekipman, tesisat ve elektrik zarar bedeli ..-TL, iki adet infilak eden silo maliyet bedeli ..-TL, silolara ait altyapı maliye bedeli ..-TL, enkaz kaldırma bedeli ..-TL, hasarlı yapıların onarımı, inşaat ve enkaz kaldırma bedeli, kâr kaybı bedeli ..-TL olmak üzere şimdilik ..-TL alacağın zararın meydana geldiği.. tarihinden bu yana işleyecek ticari faiz ve ferileriyle birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili, davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığını, poliçede ... lehine dain-i mürtehin şerhi bulunduğunu, davacının talepte bulunabilmesi için dain ve mürtehin sıfatını taşıyan bankanın muvafakatini alması gerektiğini, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını,... İş sayılı dosyasından aldırılan bilirkişi raporu ile dava dilekçesinde de davacının talebinin tam ve kesin olarak belli olduğunun görüleceğini, çelik siloda herhangi bir infilakın söz konusu olmadığını, siloya gün içerisinde dolumu yapılan buğday neticesinde siloda şartname değerlerinin üzerinde yük oluşmasının ardından akşam saatlerinde silonun gödev sacına binen yük nedeni ile silonun yıkıldığını, yapılan ekspertiz incelemesi ile davacının zararının poliçe teminatı kapsamında olmadığının anlaşıldığını, silonun taşıyıcı sistem tasarımının ve projelendirmesinin hatalı olduğunu, çelik gövde ring saclarına taşıma kapasitesinin çok üzerinde ilave radyal yük oluştuğunu ve silonun gövde ring sacının yırtılması neticesi yıkıldığını, buğday nem oranının davacının iddiası doğrultusunda arttığı varsayılacak olsa dahi genleşen malzemenin silo içerisinde yukarıda yükselemeyeceğini ancak silo duvarında ek yanal kuvvetlerin oluşmasına neden olacağını, davaya konu olayın beklenmedik ani bir hadise olmadığını, beklenmeyen, ani bir durum söz konusu olmadığı için sigorta güvencesinin devreye girmeyeceğini, sac kaplamalarının incelenmesinde iç kısımlarda herhangi bir yanma ve infilak izine rastlanılamadığını, buğdayın..nemli hali silo taşıyıcı tasarım hesabında dikkate alınmadığını, buğdayın gerçek haldeki birim hacim ağırlığının siloda ilave yük meydana getirerek silonun yıkılmasına neden olduğunu, müvekkilinin herhangi bir sorumluluğunun olmadığını, sigortacının ancak gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğunu beyanla davanın reddini dilemiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI: Mahkemece, poliçe kapsamı olarak yangının, yıldırımın, infilakın veya yangın ve infilak sonucu meydana gelen duman, buhar ve hararetin sigortalı mallarda doğrudan neden olacağı maddi zararların sigorta bedeline kadar temin olunduğu, ayrıca poliçede sigorta kapsamındaki rizikolardan birinin sebebiyet vermesi ile ortaya çıkmış olsa bile sigortalı yerde depolanan her türlü un, tahıl, tohum, bakliyat, yem vb. tarım mahsulünde meydana gelen kızışma hasarı ve buna bağlı bozulma zararlarının teminata poliçede belirtilen emtia bedelinin ... TL limit ile dahil ediliği, malın nem ve sari nedenlerle kendi ayıbından kaynaklanan kızışma ve buna bağlı yanma ve yangına bağlı emtia hasarlarının teminat kapsamında olmadığı belirtildiği, yine yangın çıkarmaksızın sigortalı şeyin kendi ayıplarından, mayalanmalarından, kavrulmalarından veya bünyelerinde meydana gelen bozulmalar ile kavrulmalar nedeniyle uğranılan zararların teminat dışında kalan haller olarak düzenlediği,.....tarihli raporunda... İş sayılı delil tespiti dosyasından aldırılan .. tarihli bilirkişi raporunda, mahkemece aldırılan.. tarihli bilirkişi raporunda.... tarihli bilirkişi raporunda, .. Mahkemesi'nin.. talimat dosyasından aldırılan .. tarihli bilirkişi raporunda ittifakla ve ısrarlı bir şekilde belirtildiği üzere, meydana gelen kazada yanma veya kızışmadan bahsedilemeyeceği, tahılın kendi ayıbından kaynaklı bir zararın olmadığı, buna ilişkin bir tespitin dosya kapsamında bulunmadığı, hasarın olağanüstü ve öngörülemeyen bir nedenle, yani ani gelişen bir durum sebebiyle infilak ve patlama sonucunda oluştuğu, usul ve yasaya uygun, çelişkileri giderir ve bilimsel veriler kapsamında hazırlanan ve denetime elverişli bu raporlar karşısında meydana gelen olayın teminat kapsamında olduğu kanaatine varıldığı, eksik incelemeye dayalı eksper raporuna itibar edilemeyeceği, dosyada bulunan bilirkişi raporları ve hesaplamaya ilişkin kısma dair eksper raporu dikkate alınarak, davacının taleplerinin poliçe teminatında kaldığı, bilirkişilerce yapılan hesaplamaların usul ve yasaya uygun, denetime elverişli ve piyasa rayiçleriyle uyumlu olduğu gerekçeleriyle; davanın kabulü ile, .. TL'nin temerrüt tarihi.. tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı vekili, ıslah edilen tutarın zamanaşımına uğradığını, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, ıslah edilen tutarların belirsiz olduğunu bu belirsizlik giderilmeden eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu, ıslah edilmeyen tazminat talepleri açısından lehlerine ret vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, davacının aylık silo kira bedeli ve yeniden kullanılabilir buğdaydaki değer kaybı taleplerini ıslah etmediğini, siloda herhangi bir infilak olmadığını, siloya gün içerisine dolumu yapılan buğday neticesinde siloda şartname değerlerinin üzerinde yük oluşmasının ardından akşam saatlerinde silonun gövde sacına binen yük nedeni ile silonun yıkıldığını, dava konusu zararın teminat kapsamında olmadığını, nem oranında herhangi bir artış olmadığını, taşıma ve elleçleme işlemleri neticesinde buğdayda nem kaybı yaşandığını, silo sistem tasarımında hata olduğunu, zarar hesaplamalarının hatalı olduğunu, büyük silonun altyapısının hasarsız olduğunu, söz konusu altyapının yeni silolarda aynen kullanıldığını, yapılan keşifte bu durumun tespit edildiğini, zarar gören emtianın iş makinesi ile üretime alındığını, kırık buğdayların da satışının yapıldığını, bu durumun dosya kapsamındaki davacının sunduğu satış faturaları ile sabit olduğunu, dolayısıyla davacının kırık buğdaylar nedeni ile zararının olmadığını, sigortalının hasar aşamasında zayi olan buğdaya dair taleplerini TL üzerinden olmasına karşın bilirkişi tarafından Euro ve USD kuru üzerinden hesaplandığını, olay tarihi .. olup temerrüt tarihinin kazadan .. gün sonrası olarak esas alındığını, oysa TTK m. 1427'ye göre temerrüt süresinin ..gün olduğunu belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf başvurusunda bulunmuştur.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle, endüstriyel paket sigorta poliçesi kapsamında,.. günü davacı sigortalı iş yerinde vuku bulan patlama sonucu oluşan zararın tazmini istemine ilişkindir.
Davalı vekili, davacının ıslah dilekçesine karşı zamanaşımı definde bulunmuş olup, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını belirtmişse de dava tarihinde alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin, davacının kendisinden beklenememesi, bunun olanaksız olması ve açıkça karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı ve değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olması, oluşan zararın miktarının tahkikat aşamasında keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmaksızın davacı tarafından tespitinin hukuken mümkün olmaması karşısında, davanın belirsiz alacak davası olarak açılıp kabul edilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır. Dolayısıyla davacı vekilince HMK m. 176'ya atıf yapmak suretiyle ıslah dilekçesi vererek talep artırım yapmış olması, davanın belirsiz alacak davası olması niteliğini değiştirmemektedir. Belirsiz alacak davalarında zamanaşımı süresi davanın ilk açıldığı andan itibaren dava değerinin tamamı için kesileceğinden davalı tarafın ıslah zamanaşımı define ilişkin istinaf talebi kabul edilmemiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık davaya konu olayın sigorta poliçesi kapsamında olup olmadığı ve meydana gelen zararın sigorta poliçesi ve sigorta hukuk kapsamında doğru şekilde hesaplanıp hesaplanmadığı konusundadır.
Hazırlanan ekspertiz raporu, davadan aldırılan ... İş sayılı delil tespiti raporu ve yargılama esnasında alınan, birbirini teyit eden toplam altı bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde davaya konu yerde meydana gelen olayın davalının iddia ettiği gibi çökme olmadığı, silonun yapımından kaynaklı bir kusur olmadığı, beklenmedik ve an şekilde infilak neticesinde olayın meydana geldiği tespit edilmiştir.
Özellikle ....... öğretim üyelerinin hazırladığı raporda silonun yapımından kaynaklı bir kusur bulunmadığı tespit edilmiş olup, hazırlanan diğer raporlarda ise zararın meydana geldiği silo içindeki buğdayın nem oranının artması sonucunda infilakın meydana geldiği hususu ortaya konulmuştur. İnfilaka neden olan nemlenme poliçedeki kızışma/ bozulma teminatı klozu ile ilgili olmayıp infilakın gerçekleşmesine neden olan etken olarak tespit edilmiştir. Teminat kapsamında olmayan durum malın nem nedeniyle kızışması ve zarara uğramasıdır. Dava konusu olayda nem zararın nedeni değil infilak olayının gerçekleşmesinin nedenidir. Bu nedenle davalının bu konudaki istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.
Davalı taraf silonun altyapısının hasarsız olduğunu, söz konusu altyapının yeni silolarda aynen kullanılmaya devam edilmekte olduğunu ve yapılan keşifte bu durumun tespit edildiğini belirtmişse de .. tarihli keşif zaptı ve sonrasında hazırlanan.. tarihli bilirkişi raporunda bu yönde bir tespit yapılmamıştır. Dolayısıyla zarar gören silonun tazminatının hesaplanmasında bu yönde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.
Zarar hesabının yapıldığı .. tarihli raporda ziraat mühendisi bilirkişisinin hazırladığı kısımda zarar gören buğdaydaki değer kaybı hesaplanmış ve zarar kalemi olarak belirlenmiştir. Dolayısıyla zarar gören buğdayın değerinin tamamı zarar hesabı içerisine alınmamıştır. Bu nedenle zarar gören buğdayın davacı tarafından satışının yapılması davacının bu buğday nedeniyle zararının olmadığı anlamına gelmemektedir.
Taraflar arasında yapılan poliçenin 12. sayfasında yer alan "E. Tazminat" başlıklı kısmının 2'nci bendinde; "Tazminat ödemesinin söz konusu olduğu hallerde, sigorta değeri rizikonun gerçekleştiği anda belirlenir. Bu durumda sigorta değeri, rizikonun gerçekleştiği anda sigortalı kıymetin rayiç değeridir." düzenlemesi yapılmıştır. Buna göre tazminat rayiç değere göre hesaplanacaktır. Davaya konu olayda zarar gören buğday .. ithal edilmiş olup rayiç değerinin uluslararası piyasa fiyatlarına göre tespit edilmesinde hukuka aykırı bir yön bulunmamaktadır.
Davacı dava dilekçesinde zarar kalemleri olarak her biri için .. TL olarak silo kira bedeli, kullanılamaz hale gelen un zarar bedeli, ekmek katkı maddesi zarar bedeli, zarar gören ve yeniden kullanılamayacak buğday bedeli, atık enkaz buğday ve nakliye bedeli, yeniden kullanılabilir buğdaydaki değer kaybı, makine, ekipman, tesisat ve elektrik zarar bedeli, iki adet infilak eden silo maliyet bedeli, silolara ait altyapı maliye bedeli, enkaz kaldırma bedeli, hasarlı yapıların onarımı, inşaat ve enkaz kaldırma bedeli ve kâr kaybı bedeli olmak üzere toplam .. TL talepte bulunmuştur.
Yine..tarihli talep artırım mahiyetindeki ıslah dilekçesinde ise kullanılamaz hale gelen un zarar bedeli, ekmek katkı maddesi zarar bedeli ve zarar gören ve yeniden kullanılamayan buğday bedelini (Emtea bedeli) .. TL olarak, atık enkaz buğday ve nakliye bedeli ile enkaz kaldırma bedelini .. TL olarak, makine ekipman, tesisat, elektrik zarar bedelini .. TL olarak, iki adet silo bedelini .. TL olarak, silolara ait altyapı maliyet bedelini .. TL olarak, hasarlı yapıların onarımı, inşaat onarım ve enkaz kaldırma bedelini .. TL olarak, kar kaybı zararını .. TL olarak ıslah ettiklerini ve toplam .. TL talep ettiği anlaşılmıştır.
Hazırlanan .. tarihli bilirkişi raporunda ise yeniden kullanılabilir buğdaydaki değer kaybı bedelinin davacının talep ettiği emtia bedeli olan .. TL içerisinde olduğu, bu nedenle de davacının ıslah dilekçesinde bedel arttırımı kapsamına alınmayan tazminat kalemi bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Dava konusu zarar infilak nedeniyle gerçekleştiğinden temerrüt tarihi infilak nedeniyle gerçekleşen zararları düzenleyen Yangın Sigortası Genel Şartlarının "Rizikonun Gerçekleşmesi Halinde Sigortacının Hakları ve Yükümlülükleri" başlıklı B.3 maddesindeki; "Sigortacı hasar miktarına ilişkin belgelerin kendisine verilmesinden itibaren bir ay içerisinde gerekli incelemelerini tamamlayıp hasar ve tazminat miktarını tesbit edip sigortalıya bildirmek zorundadır." hükmüne göre belirlenecektir. Bu madde de yazılı olan bir ayın sonunda sigortacı temerrüte düşeceğinden bu tarihten itibaren faize hükmedilmesi gerekir.
Dava konusu olay ..... tarihinde gerçekleşmiş,.. tarihinde davalı sigortacıya ihbarda bulunulmuş, ..tarihinde avans talep edilmiş,..arihinde hasar talep bildirimi yapılmış, aynı bildirimler.. tarihinde tekrarlanmıştır. Yukarıda değinilen genel şartlara göre davacı .. tarihinde ihbar yükümlülüğünü yerine getirmi olup temerrüt tarihi davacının ihbarda bulunduğu.. tarihinden bir ay sonraki.. tarihidir. Davacı olay tarihinden itibaren faiz talep etmişse de yukarıda açıklanan nedenlerle temerrüt tarihi ..den itibaren faize hükmedilmesi gerekirken ihbar tarihinden dokuz gün sonrak..tarihinden itibaren faize hükmedilmesi yerinde görülmemiştir. ..
Ne var ki, anılan yanlışlık yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun temerrüt başlangıç tarihi yönünden kabulü ile temerrüt tarihi düzeltilmek suretiyle HMK'nın 353/1-b.(2) maddesi gereğince esas hakkında yeniden hüküm tesis edilmesi gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
A-) 1-Davalı tarafın istinaf başvurusunun kısmen KABULÜ ile;.... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
2-Davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcı 79.025,00 TL'nin istek halinde iadesine,
3-Davalı tarafın yatırdığı 1.169,40 TL istinaf başvuru harcının davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
4-İstinaf incelemesi duruşmalı olarak yapılmadığından davalı yararına istinaf vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,
B-) HMK'nın 353/1-b.(2) maddesi gereğince YENİDEN ESAS HAKKINDA HÜKÜM KURULMASINA,
1-Davanın KABULÜNE,
2-....L'nin 6102 sayılı TTK m. 1427'ye göre temerrüt tarihi olan ..... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davalının ıslah zamanaşımı definin reddine,
4-Alınması gereken 316.096,13 TL harcın, peşin ve ıslah ile alınan 79.024,04 TL'den mahsubu ile bakiye 237.072,09 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
5-Davacının peşin yatırdığı 79.024,04 TL harcın yargılama giderlerine katılmaksızın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacının yaptığı ve karşıladığı toplam 14.284,20 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine
7-Davalının yaptığı herhangi bir yargılama gideri olmadığından bu konuda bir karar verilmesine yer olmadığına,
8-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 507.368,85 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
9-Hazine tarafından karşılanan zorunlu arabulucuk gideri olan 1.320,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
10-HMK'nın 333. maddesi uyarınca karar kesinleşince artan gider avansının ilgili tarafa iadesine,
11-HMK'nın 359/4. maddesi uyarınca işbu kararın Dairemizce taraflara tebliğine,
Dair, dosya üzerinden yapılan tetkikat sonucunda, HMK'nın 361/1. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde kararı veren Bölge Adliye Mahkemesi ya da buraya gönderilmek üzere temyiz edenin bulunduğu yer Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi veya İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verilmiştir. .
..
Başkan ..
¸e-imzalıdır
..
Üye .
¸e-imzalıdır
.
Üye .
¸e-imzalıdır
..
Katip ..
¸e-imzalıdır
NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."