T.C.
GAZİANTEP
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : ...
KARAR NO : ..
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN : ... (...)
ÜYE : ... (...)
ÜYE : ... (...)
KATİP : ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : ...
NUMARASI :...
DAVACI : ... - -...
VEKİLİ : ... - -...
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : ..
YAZIM TARİHİ : ....
Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davalı tarafça istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
DAVA: Davacı ... vekili dava dilekçesinde özetle; Davalının tefecilik işleri yapan bir şahıs olduğunu, ekonomik durumu kötü olan müvekkilinin .... TL karşılığında müvekkilinde takibe konu ... TL bonoyu aldığını, davalının avukatına .... TL ödediğini, icra dosyasına yapılan ödemeleri davalının bildirmediğini, bononun kefilinin de davalıya ödeme yaptığını, icra takibine konu bononun öncelikle sahte olması ve borcun fazlası ile ödenmiş olması nedeniyle....sayılı icra takibinin durdurulması ile müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın iddialarının gerçeği yansıtmadığını, Müvekkilinin, davacıya para değil . . çarşısında sürdürdüğü buğday satım faaliyeti kapsamında buğday sattığını, davacı yanca ifade edilen .. TL'nin davacıya satılan buğdayın karşılığı olan semen olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
YEREL MAHKEMENİN İLK KARARI: İlk derece mahkemesince ... tarihinde; "Bekletici mesele yapılan ceza yargılamasında sonuç olarak ....... Sayılı kararında; (...) dosyamız davalısı hakkında ...maddesi gereğince tefecilik suçundan mahkumiyet hükmü tesis edilmiş, söz konusu kararın ...... Sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği anlaşılmıştır. (...) Davacı tarafa ödeme iddiasına ilişkin delillerini hasretmek üzere süre verilmiş, davacı vekilince sunulan ..havale tarihli dilekçe ile iddia edilen ödemelerin . . isimli kişi ile davacı asilin ödediği ve ceza mahkemesi kararı ile .. kararının kabulünde olan . TL, , , maaşından icra kanalı ile kesilen ,, TL ve davacı asilin ,, , kanalı ile davalı vekili Av. , , gönderdiği
, TL olduğu belirtilmiştir. , ,. maddesine göre; "Bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrarı ve itfası amacıyla yapılan hukuki işlemlerin, yapıldıkları zamanki miktar veya değerleri ,, Türk Lirasını geçtiği takdirde senetle ispat olunması gerekir". Bu sebeple davacı ödeme iddiası bakımından senetle ispat mecburiyeti altındadır. Ancak davacı tarafça, biraz önce bahsedilen dilekçe ile veya başka bir aşamada bu neviden bir delil sunulmamıştır. Dolayısıyla Mahkememizde davacının ödeme iddiasını usulünce ispatlayamadığı kanaati hasıl olmuştur. Ancak şu var ki davalı asil tarafından ceza mahkemesinde yapılan sorgusunda davacıdan ,, TL ödeme alındığı ikrar edilmiştir. (...) Dolayısıyla davalının ceza mahkemesinde ,, TL ödendiğine ilişkin ikrarı Mahkememizde de geçerlidir.,,, Sayılı ilamında ceza mahkemesinde ileri sürülen ikrarın hukuk mahkemesindeki davada geçerli olduğu yönünde karar verilmiştir. Bu sebeple davacının davalıya dava konusu borç ilişkisinden dolayı ,,, TL ödediği vakıasının sabit olduğu kabul edilmiştir. Ancak davacı vekilinin ,, tarihli dilekçesinde belirtildiği gibi ceza yargılamasında davalının ,, TL ödendiğine ilişkin bir ikrarı bulunmadığı gibi ceza mahkemesi ile .. bu konuda bir kabulü de bulunmamaktadır. Ceza mahkemesi ve ,.kabulünde olan husus taraflar arasındaki borç ilişkisinin , TL değerinde olduğu yönündedir. Dosya kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmış ve alınan,,. havale tarihli bilirkişi raporunda, satışın gerçek satış olmadığı, bononun geçersiz olduğu, asıl borcun , TL olduğu, davacının ... TL'nin davacıya iade edilmesi gerektiği tespitleri yapılmıştır. Bu aşamada davacı vekilince ıslah dilekçesi verilerek, dava, menfi tespit talebi ile birlikte .. TL paranın istirdat davası olarak ıslah edilmiş ve bu miktar için gereken harç yatırılmıştır. Mahkememizce yapılan değerlendirmede, bilirkişi raporundaki tespitlerin soyut olduğu, dosyadaki herhangi bir delil ile irtibatlı bulunmadığı, ayrıca Mahkemenin yapması gereken hukuki değerlendirmeleri barındırdığı düşünülerek rapor denetime elverişli bulunmamış ve hükme esas alınmamıştır. Yukarıda da belirtildiği gibi .. Sayılı kararında yer verilen oluş, Mahkememizde yürüyen yargılama bakımından bağlayıcıdır. Bu davada verilen kesinleşmiş karar ile taraflar arasındaki borç ilişkisinin.. TL bedel ile düzenlenen bononun gerçek bir alış verişi temsil etmediği tespit edildiğinden eldeki davada da takibe konu bono bakımından davacının davalıya .......borçlu olduğu, fazla miktar bakımından davacının borçlu olmadığını ispatladığı değerlendirilmiş ve hüküm de bu doğrultuda tesis edilmiştir. Dosya kapsamında, icra takibinde yapılan ödemelerin dökümünün yapılması için yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmış ve alınan.. havale tarihli bilirkişi raporunda dava tarihinden önce, davalıya kefil . .. icra kanalı ile tahsil edilen .. TL, davacı asil tarafından ödenen ve Mahkememizin de kabulünde bulunan .. TL ve davacı asil tarafından .. tarihli icra dairesi vasıtası ile yapılan . TL olmak üzere toplam .. TL ödendiği belirlenmiştir. Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş ve itiraz görmemiştir. Mahkememizce de raporun içerdiği bilgiler ve vardığı sonuç bakımından denetime elverişli olduğu kanaati hasıl olmuş ve bu rapor hükme esas alınmıştır. (...) Davanın açılmasından sonra gerçekleşen olaylar (dava konusunu ortadan kaldırmadığı sürece) hükme esas olamaz. Bu doğrultuda, öncelikle davacının menfi tespit talebi bakımından, davacının takip ve dava konusu bonodan dolayı kesinleşen ceza mahkemesi kararında belirlenen .. TL tutarında borçlu olduğu, kalan .. TL bakımından borçlu olmadığına karar verilmiştir. Davacının istirdat talebi bakımından ise eldeki davanın açıldığı tarihe kadar davalıya yapılan toplam ödemenin .. TL olduğu göz önüne alınarak (bonodaki kefil .. . ile davacı asilin bonodan dolayı müteselsil sorumlu olduğu ve kefil tarafından yapılan ödemelerin davacıyı da bu oranda borçtan kurtardığı kabul edilerek), dava tarihi itibari ile davalıya henüz .. TL ödenmemesi sebebi ile davacının istirdat talebinin reddine karar verilmiştir." gerekçesiyle davacının davalıya .. TL borçlu olmadığının tespitine ve davacının istirdat talebinin reddine karar verilmiştir.
.. .. "Ödenen tutarın tespiti bakımından dosyada..havale tarihli raporla; fazla ödemenin . TL olduğu tespit edilmiş,..tarihli raporla ise; yapılan toplam ödemenin .. TL olduğu tespit edilmiştir. Bilirkişi raporları arasında çelişki bulunmaktadır. Ayrıca davalı yargılama sırasında vermiş olduğu ..havale tarihli dilekçesi ile; kendisine .. TL para verildiğini ifade etmiştir. Bu durumda, davalının .. TL'yi hangi tarihte aldığının tespiti ile bilirkişi raporları arasındaki çelişki de giderilerek, davacının davadan önce ve davadan sonra kendisini borçtan kurtaran ödemelerin ayrı ayrı tespit edilerek, sonucuna göre yargılamaya devamla esas hakkında karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya uygun değildir. Bu nedenle mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmiştir." gerekçesiyle kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.
YEREL MAHKEMENİN İKİNCİ KARARI: İlk derece mahkemesince... kaldırma ilamından sonra, daha önceki alınan raporlar arasındaki çelişkinin giderilerek davacının davadan önce ve davadan sonra kendisini borçtan kurtaran ödemelerinin ayrı ayrı tespit edilerek rapor tanzim edilmesinin istenildiği, alınan ...... tarihli bilirkişi raporunda, dava tarihi öncesine dair kefil sıfatıyla senet borçlusu . .. tarafından icra dosyasına yapılan ödemelerin .. TL olduğu, senet borçlusu davacı adına davalı vekili . ..’a yapılan ve davacı tarafından icra dosyasına yapılan ödemeleri.. TL oldukları, dava tarihi olan .. tarihinden öncesine ait davacının kendisini borçtan kurtaran ödemeler toplamının ..-TL olduğu, dava sonrasına dair kefil sıfatıyla senet borçlusu . .. tarafından icra dosyasına yapılan ödemelerin ..-TL olduğu, dava tarihi .. tarihinden sonrasına ait davacının kendisini borçtan kurtaran ödemeler toplamının ..-TL olduğunun mütalaa edildiği anlaşılmış; mahkememizce objektif verilere dayalı, ayrıntılı ve denetime elverişli bulunmakla hükme esas alınmıştır. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; menfi tespit istemi yönünden, davacının takip ve dava konusu bonodan dolayı kesinleşen ceza mahkemesi kararında belirlenen .. TL tutarında borçlu olduğu, kalan .. TL bakımından borçlu olduğu, davacının istirdat talebi bakımından ise eldeki davanın açıldığı tarihe kadar davalıya yapılan toplam ödemenin . TL olduğu, bonodaki aval veren . ... tarafından yapılan ödemelerin davacıyı da bu oranda borçtan kurtardığı, dava tarihi itibari ile davalıya henüz .. TL ve üzeri bir tutarın ödenmediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne,. sayılı dosyasında takip konusu edilen bonodan dolayı davacının davalıya .. TL borçlu olmadığının tespitine, davacının istirdat talebinin ise reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. Takibe dayanak . TL bedelli bonodan kaynaklı açılan işbu menfi tespit davasında, davalının davaya konu bonoyu tefecilik sonucunda davacıya verdiği, borç tutarının .. TL olduğu, davacının da .. TL borç aldığını kabul ettiği, davalının tefecilik sucundan dolayı yargılandığı..karar sayılı ilamı ile
davalının mahkumiyetine karar verildiği ve kararı.. temyiz incelemesinden geçerek..tarihinde kesinleştiğ....... anlaşılmıştır. Yargılama sırasında iki bilirkişi kişiden ayrıntılı rapor alınmıştır...havale tarihli rapor ile, dava tarihinden önce davalı vekiline .. TL eft yapıldığı, ayrıca icra dosyasında kefilin maaşından yapılan kesintilerle birlikte ödenen toplam tutarının .. TL olduğu, senet tutarı .. TL çıkartıldığında davacının .. TL fazla ödeme yaptığının tespit edildiği bildirilmiştir. Davacı .. tarihli ıslah dilekçesiyle, davasını hem menfi tespit hemde fazla alınan ... TL'nin istirdatı şeklinde ıslah etmiştir... tarihli bilirkişi raporunda ise özetle; .. tarihinden sonra davacı vekili tarafından icra dosyasına yatırılan paranın .. TL olduğu, ..tarihinden önce yapılan ödemenin .. TL olduğu, toplam ödemenin .. TL olduğu bildirilmiştir. Kesinleşmiş ceza mahkemesi kararına göre senedin ....... TL borç için verildiği, davacının da bu borcu kabul ettiği anlaşılmaktadır. Davacı ise bu borcu ödediğini beyan etmektedir. Senedin suç teşkil eden tefecilik sonucu verildiği sabit olup, bu yönden senedin hükümsüz olduğu sabit ise de ...., davacının .. TL borç için senet aldığını kabul etmesi nedeniyle .. TL borç üzerinden değerlendirme yapılması gerekir. .. TL üzerinden açılan menfi tespit davasında .. TL için menfi tespit kararı verilmesi yerindedir. Uyuşmazlığın temel noktası .. TL borcun ödenip ödenmediği ile ödendi ise dava tarihinden önce mi sonra mı ödendiği ile istirdada konu olacak miktardır. Menfi tespit davasında ödeme yapılmakla, ödenen tutar İİK'nın 72/6. maddesi gereğince kendiliğinden istirdada dönüşür...Ödenen tutarın tespiti bakımından dosyada .. havale tarihli raporla; fazla ödemenin .. TL olduğu tespit edilmiş, .. tarihli raporla ise; yapılan toplam ödemenin .. TL olduğu tespit edilmiştir. Bilirkişi raporları arasında çelişki bulunmaktadır. Ayrıca davalı yargılama sırasında vermiş olduğu .. havale tarihli dilekçesi ile; kendisine .. TL para verildiğini ifade etmiştir. Bu durumda, davalının .. TL'yi hangi tarihte aldığının tespiti ile bilirkişi raporları arasındaki çelişki de giderilerek, davacının davadan önce ve davadan sonra kendisini borçtan kurtaran ödemelerin ayrı ayrı tespit edilerek, sonucuna göre yargılamaya devamla esas hakkında karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya uygun değildir. Bu nedenle mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmiştir." gerekçesiyle davacının davalıya .. TL borçlu olmadığının tespitine ve davacının istirdat talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ: Davalı taraf istinaf dilekçesinde; bilirkişi raporları arasındaki çelişkinin giderilmediğini, davacının borçlandığı edimin, müvekkilinin davacıya satmış olduğu buğdaya karşılık olarak ödenmesi gereken bedel olduğunu, davacının dava konusu senetteki imza veya miktarın rızaları haricinde yazıldığı iddiasında bulunmadığını, bu nedenlerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, kambiyo senetlerine özgü icra takibine karşı 2004 sayılı İcra ve İflas Kanun m. 72'ye göre açılmış menfi tespit ve istirdat davasıdır.
Dairemizce inceleme, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf nedenleri ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık davaya konu bono nedeniyle davacının davalıya borçlu olup olmadığı konusundadır.
Dairemizin önceki kaldırma kararında "davalı yargılama sırasında vermiş olduğu..havale tarihli dilekçesi ile; kendisine .. TL para verildiğini ifade etmiştir. Bu durumda, davalının .. TL'yi hangi tarihte aldığının tespiti ile bilirkişi raporları arasındaki çelişki de giderilerek, davacının davadan önce ve davadan sonra kendisini borçtan kurtaran ödemelerin ayrı ayrı tespit edilerek, sonucuna göre yargılamaya devamla esas hakkında karar verilmesi" gerektiği yönünde kaldırma gerekçesi oluşturulduğu halde, mahkemece davacının..tarihli dilekçesindeki HMK . göre mahkeme içi ikrar niteliğindeki açıklamasını kabul etmeyerek ceza yargılamasında, verilen paranın .. TL olduğu tespitine göre hüküm kurması usul ve yasaya aykırıdır. Ancak davacı tarafın bu konuda istinaf talebi olmadığından inceleme yapılmamıştır.
Hazırlanan .. tarihli bilirkişi raporuna göre takip miktarının .. TL olduğu, davacının .. tarihli ikrar niteliğindeki beyanına göre davalıdan .. TL aldığı, davacının dava açılmadan önce ve sonra kendisinin ve kefilin ödediği toplam miktarın .. TL olduğu, dolayısıyla aldığı . TL'ye karşılık . TL ödeyerek borcunun kalmadığı ve . TL fazla ödeme yaptığı anlaşılmaktadır. Buna göre davacının . TL tutarlı takip miktarı yönünden borçlu olmadığının kabulüne ve .. TL yönünden de istirdata karar karar verilmesi gerekirken sadece .. üzerinden borçlu olmadığının tespitine yönelik karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Ancak davacının bu yönde istinaf talebi olmadığı için inceleme yapılmamıştır.
Yukarıda açıklanan gerekçeler ve hazırlanan bilirkişi raporuna göre davalının davacıya . TL değil . TL verdiği, bu parayı . TL olarak geri aldığı, dolayısıyla alacağının kalmadığı ve .. TL fazla para tahsil ettiği anlaşılmakla davalının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davalı tarafın istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.(1) maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gereken .. TL istinaf harcından peşin alınan . TL harcın mahsubu ile bakiye.TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf yargılaması duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,
5-HMK'nın 333. maddesi uyarınca artan gider avansının talep halinde ilgili tarafa iadesine,
6-HMK'nın 359/4. maddesi uyarınca kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nin 353 ve 362/1-a bendi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verilmiştir..
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır
NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."