T.C.
GAZİANTEP
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : ..
KARAR NO : ..
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN : ... (...)
ÜYE : ... (...)
ÜYE : ... (...)
KATİP : ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : GAZİANTEP 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : ..
NUMARASI : ..
DAVACI : ...
VEKİLLERİ : Av. ... & Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : ..
YAZIM TARİHİ : ..
Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davacı tarafça istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
DAVA: Davacı ... vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili ile davalı şirket arasında.. tarihinde,.. fatura numaralı .. USD bedelli ve ..tarihinde.. fatura numaralı.. USD bedelli.. fatura numaralı .. USD bedell... fatura numaralı .. USD bedelli .. ham madde alışverişi gerçekleştiğini, yapılan bu alışverişlere binaen davacı adına, davalı şirket tarafından kaşeli ve imzalı faturalar düzenlendiğini, mal alımı gerçekleştiğini ve mamül haline getirildiğini, davacının ihracat yapan bir firma olup bu ihracat neticesinde Gelir İdaresi Başkanlığı'nın tesis etmiş olduğu KDV iadesi imkanından yararlandığını, asıl olarak müvekkili şirketin bütün beklenti kârının KDV iadesi üzerine olduğunu, davalı şirketin sahte fatura düzenlemesi nedeniyle müvekkilinin KDV iadesi alamadığını, bu nedenle şimdilik (.. USD karşılığı) .. TL maddi ve .. TL manevi tazminatın davalıdan tahsil edilerek verilmesine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkili şirket tarafından gönderilen faturaların tamamen gerçek olduğunu, bu hususta vergi dairelerinin veya vergi müfettişlerinin herhangi bir raporu ve kararı söz konusu olmadığını, bu nedenlerle davacı şirkete ödeme yapılması yönündeki maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddedilmesini ve davanın reddini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
YEREL MAHKEMENİN İLK KARARI: İlk derece mahkemesince .. tarihinde; "yeminli mali müşavir ve hesap bilirkişisinden oluşan bilirkişi kurulu tarafından mahkememize ibraz edilen .. havale tarihli bilirkişi raporunun incelenmesi neticesinde davalı hakkında vergi inceleme raporunun bulunmadığı, kontrol raporunun tetkikinde ise, sahte belge düzenleme tespitinin olduğu fakat, davalı tarafça katma değer vergisi kontrol raporuna karşı açılan dava neticesinde ... . mahkemesi tarafından maliye bakanlığı kayıtlarından sahte belge düzenleme tespitinin kaldırılmasına ilişkin hüküm tesis edilmiş olduğu, fakat mahkemenin bu tespitinin süreci bitirmeyeceği ayrıca, davalı hakkında vergi incelemesi yapılacağı vergi incelemesinin yapılması neticesinde ise sahte belge düzenlendiği tespiti durumunda davacıya iade edilecek ürünlere ilişkin katma değer vergisinin haksız iade olarak değerlendirilerek geri alınması gerekeceğinin mahkememize bildirildiği ve sonuç olarak henüz davalı tarafından düzenlenen faturalarla ilgili sürecin tamamlanmadığını bildirildiği anlaşılmakla davalı tarafın davacı tarafla aralarındaki ticari ilişkiden kaynaklı düzenlemiş olduğu faturalarla ilgili sahteliğe ilişkin bu aşamaya kadar yapılmış bir tespitin olmadığı, bu durumda da davacı tarafın sahteliğin tespitine ilişkin tespit bulunmayan bu faturalardan kaynaklı davanın açıldığı ve yargılamanın devam ettiği süreçte herhangi bir zararının doğmadığı, zararın varlığına ilişkin tespitin davanın açıldığı tarih itibariyle değerlendireceği hususu da dikkate alınarak davacının davasının reddine dair oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm tesisi yoluna gidilmiştir." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
.. BAM .. HD KALDIRMA KARARI: . ... HD, "HMK'nın 165/I fıkrası gereğince, bir davada hüküm verilebilmesi, başka bir davaya, idari makamın tespitine yahut dava konusuyla ilgili bir hukuki ilişkinin mevcut olup olmadığına kısmen veya tamamen bağlı ise mahkemece o davanın sonuçlanmasına veya idari makamın kararına kadar yargılama bekletilebilir. Somut olayda adı geçen dava konusu KDV iadesi alınamayan faturalara ilişkin olarak vergi incelemesinin esas yönünden halen devam edip etmediği, sonuçlanıp sonuçlanmadığı, sonuçlanmışsa idari yargıda bu işleme dair iptal davası açılıp açılmadığı araştırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, dava teorisinden bahisle dava tarihinde kesinleşmiş bir tespit ve zarar olmadığından hareketle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir. Dava tarihinde kesinleşmiş bir sahte fatura tespiti olmasa da henüz devam eden bir inceleme sürecinin bulunması halinde eldeki davanın da sonucuna etki edeceği aşikar olduğu gibi somut olayda dava teorisinin uygulanma yeri bulunmamaktadır. Zira, sahtelik tespiti geçmişe etkili sonuç doğurur." gerekçesiyle kararın kaldırılmasına karar vermiştir.
YEREL MAHKEMENİN İKİNCİ KARARI: İlk derece mahkemesince .. tarihinde; "Mahkememizin .. nolu celse 1 nolu ara kararı gereğince .. . Dairesi'ne müzekkere yazılarak davacı şirketin davaya konu edilen faturalardan dolayı .. iadesi almasına engel bir durum olup olmadığı varsa engelin sebebi ve .. iadesi alınamayan toplam bedelin ne kadar olduğunun Mahkememize bildirilmesi istenilmiştir. Gelen cevabı yazıda dairenin .. vergi numaralı mükellefi..nin müzekkereye konu faturaların yüklenim konusu yapmadığı ve sadece indirilecek .. listesinde yer aldığının görüldüğü, ayrıca aynı faturalardan dolayı .. Vergi Dairesi müdürlüğünün ... Vergi ... ŞTi'nin sahte belge düzenleme tespiti bulunduğu gerekçesi ile bahsi geçen faturaların elektronik sistemde indirilecek .. listesinden çıkararak ilgili dönem .. beyannamesinin düzelttiğinin tespit edildiği, ancak söz konusu faturalardan herhangi bir iade talebi olmadığı gibi mükellefin iade tutarını da etkilemediğinin mahkememize bildirildiği görülmekle; Mahkememizce kaldırma ilamından sonra alınan ... tarihli ve.. tarihli bilirkişi raporları ve . . Dairesinin .. tarihli müzekkere cevabı birilikte değerlendirildiğinde davacı tarafın davaya konu edilen faturalardan dolayı .. iadesinden kaynaklı herhangi bir maddi zararının olmadığı ayrıca manevi zarar koşullarının da bulunmadığı dikkate alınarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesisi yoluna gidilmiştir." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ: Davacı taraf istinaf dilekçesinde; davalı tarafın sahte belge düzenlediği, bu sebepten dolayı davalı hakkında inceleme başlatıldığı ve bunun sonucunda müvekkilinin .. iadesini alamadığının dosya kapsamında sabit olduğunu, davalı şirket tarafından sahte fatura düzenlenmediği kabul edilse dahi davalı şirketin sahte fatura kullandığını, müvekkili .. iadesinden kaynaklı olarak gördüğü zarardan davalı şirkein sorumlu olduğunu, davalı lehine vekâlet ücretine hükmedilemeyeceğini, bu nedenlerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, 6098 sayılı TBK m. 49 ve 114/II'ye göre sözleşmeye aykırılık nedeniyle maddi ve manevi tazminat davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık davalının sahte fatura düzenleyip düzenlemediği ve davalının bu eylemi nedeniyle davacının KDV iadesi alma hakkını yitirip yitirmediği konusundadır.
6098 sayılı TBK m. 49'a göre; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür." Aynı yasa m. 114/II'ye göre; "Haksız fiil sorumluluğuna ilişkin hükümler, kıyas yoluyla sözleşmeye aykırılık hâllerine de uygulanır." Buna göre sözleşmeye aykırılık nedeniyle gerçekleşen zararlar nedeniyle haksız fiile ilişkin kusur, zarar ve kusur ile zarar arasında nedensellik bağı bulunması koşullarının gerçekleşmesi gerekmektedir. Taraflar arasında gerçekleşen alım satım sözleşmesi uyarınca davalı tarafından düzenlenen faturanın sahte olduğu gerekçesiyle davacının .. iadesi alamadığı ve bu nedenle maddi ve manevi zarara uğrağı gerekçesiyle açılan eldeki davada davacı davalının kusurlu olduğunu, zarar gördüğünü ve zararının da davalının kusurlu eylemi sonucunda gerçekleştiğini kanıtlamakla yükümlüdür.
Dairemizin kaldırma kararından sonra davalı hakkındaki vergi incelemesi sonuçlandırılmış ve mahkemece . . . yazı yazılarak davacı şirketin davaya konu edilen faturalardan dolayı .. iadesi almasına engel bir durum olup olmadığı, varsa engelin sebebi ve .. iadesi alınamayan toplam bedelin ne kadar olduğunun bildirilmesi istenilmiştir.
. . . gelen yazı cevabında söz konusu faturalardan ötürü herhangi bir iade talebi olmadığı, davacı mükellefin iade tutarını da etkilemediği bildirilmiştir. Dolayısıyla davalının düzenlediği faturalar nedeniyle davacı nezdinde zararlandırıcı sonuç doğuracak kusurlu bir davranışının olmadığı ve davacının .. iadesi konusunda zararının oluşmadığı anlaşılmaktadır.
Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklara ve gerekçe içeriğine göre, mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın somut olayın özelliklerine uygun olarak belirlendiği, yargılamanın HMK'da belirtilen usullere uygun olarak yürütüldüğü, taraflarca gösterilen hükme etki edecek delillerin usulüne uygun olarak toplandığı, delillerin takdirinde ve yasa kurallarının olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği, kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davacı tarafın istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.(1) maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gereken 732,00 TL istinaf harcından peşin alınan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf yargılaması duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,
5-HMK'nın 333. maddesi uyarınca artan gider avansının talep halinde ilgili tarafa iadesine,
6-HMK'nın 359/4. maddesi uyarınca kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nin 353 ve 362/1-a bendi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verilmiştir. 29/04/2026
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır
NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."