T.C.
GAZİANTEP
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO :..
KARAR NO : ..
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN : ..
ÜYE : ..
ÜYE :..
KATİP :..
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : GAZİANTEP 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : ..
NUMARASI : ..
DAVACI : ..
DAVALILAR : 1..
VEKİLLERİ : Av...
DAVANIN KONUSU : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : ..
YAZIM TARİHİ : ..
Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar taraflarca istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
DAVA: Davacı . . . . Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalılar arasında yapı denetim sözleşmesinin bulunduğunu, davalıların akdedilen hizmet sözleşmelerine dayanarak ... . . yapı ruhsatı aldığını ve inşaatı yapmaya başladığını, davacı şirketin sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirdiğini ve sözleşmede yer alan yapının denetimlerini yaptığını, davalı . ... tarafından apartmanın bitirildiğini, dairelerin satışlarının yapıldığını, davalı tarafından yapı kullanım izninin alındığını, davalı tarafından anlaşılan tutarın ödemediğini, davalı tarafından yapı kullanım izni alındığını, bu nedenle yapı denetim uygulama yönetmeliğinin 23/2 hükmü gereği iş bitirme tutanağını düzenleyemediklerini ve alacaklarını tahsil edemediklerini, bu nedenlerle fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla, güncel olan yapı denetim hizmet sözleşmelerinden doğan alacak davalarının kabulü ile şimdilik .. TL'nin yasal faizi ile davalılardan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı... vekili cevap dilekçesinde özetle; söz konusu taleplerinin zamanaşımına uğradığını, taraflar arasında yapılan sözleşmenin iki taraflı bir iş görme sözleşmesi olduğunu, davacının edimlerini tam ve eksiksiz olarak yerine getirdiğini ispat etmesi gerektiğini, .. tarihli yapı kullanım izin belgesinde davacı şirket temsilcisi . .. imzası bulunduğunu, davacı tarafın sunmadığı, denetimini yapmadığı bir hakediş bedelini talep ettiğini, bu nedenlerle ve dilekçesinde belirtilen nedenlerle davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraftan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın usul ve yasaya aykırı olarak dava açtığını, tarafların tacir olmadığını, görev yönünden itirazlarının bulunduğunu, davacı tarafın müvekkillerinden alacağının bulunmadığını, müvekkillerinin sözleşmenin tarafı olmadığını, davacının sözleşmeden kaynaklı edimlerini yerine getirdiğini ispat etmesi gerektiğini, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının usule aykırı olduğunu, hakdüşürücü süre ve zamanışımı itirazlarının bulunduğunu, davacı tarafından zorunlu arabuluculuk yoluna gidilmeden davanın açıldığını, bu nedenlerle ve dilekçesinde belirttiği diğer nedenlerle davanın reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalıla...Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle taraf teşkili sağlanması gerektiğini, davacının taleplerinin zamanışımına uğradığını, taraflar arasında yapılan sözleşmenin iki taraflı bir iş görme sözleşmesi olduğunu, davacının edimlerini tam ve eksiksiz olarak yerine getirdiğini ispat etmesi gerektiğini, yapı kullanım izin belgesinin alınmış olduğunu, bu belgeye davacı şirket tarafından imza atıldığını, bu nedenlerle ve dilekçesinde belirtilen diğer nedenlerle davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraftan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
YEREL MAHKEME KARARI: İlk derece mahkemesince; "davacı şirketin davalılara ait taşınmazlara ilişkin yapı denetim işini yaptığı, anılan taşınmazlara ait ruhsatlarda denetim işinin yapıldığının belirtildiği, yazılı sözleşmenin bulunduğu, celbedilen kayıt ve belgelerden binaların tamanlanarak kullanılmakta olduğu, bu taşınmazlara davacı tarafça yapı denetim hizmeti verildiğinin sabit olduğu, verildiği sabit olan ve benimsenen hizmet karşılığının sırf şekli sebeplere dayalı olarak ödenmemesinin objektif iyiniyet kuralları ile bağdaşmayacağı...Karar sayılı ilamı), bu durumda davacının verdiği hizmet oranında ücret talep etme hakkının bulunacağı, aksinin kabulünün davalıların haksız zenginleşmesi sonucunu doğuracağ.. mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunun bu açıklamalar ışığında düzenlenmesi nedeniyle hükme esas alındığı, bu bağlamda davacının davalılardan toplam .. TL yapı denetim hizmeti alacağı bulunduğu kanaatine varıldığından davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir. Davacı tarafça her ne kadar daha fazla talepte bulunulmuş ve bilirkişi raporunda da daha fazla alacak hesaplanmışsa da, yerleşik Yargıtay kararları gereği hakediş hesabının sözleşme tarihi esas alınarak ve yapı birim maliyetinin işin yapıldığı tarihe göre belirlenmesi gerektiğinden, hükme esas alınan rapordaki bu hesapalama dikkate alınmış, bilirkişilerce her ne kadar dava tarihine göre bir güncelleme yapılmışsa da, bunun hukuki bir dayanağının olmaması sebebiyle güncellenmiş miktar dikkate alınmamış ve kısmen kabul kararı verilmesi gerekmiştir. Hükmedilen alacağa gerek davalıların daha önce temerrüde düşürülmemiş olmaları gerekse de davacının talebi ile bağlı kalınarak kısmi açılan .. TL için dava tarihinden, ıslah edilen kısım yönünden de ıslah tarihinden itibaren yasal faize (davacı tarafından faiz türü belirtilmemiştir) hükmedilmiştir. Hükmedilen alacaktan tüm davalıların müteselsil sorumlu olduğu Yargıtay içtihatları gereği olduğundan alacaktan tüm davalıları birlikte sorumlu tutulmuşlardır. Davalılarca her ne kadar zamanaşımı itirazında bulunulmuşsa da, bu talep yerinde görülmemiştir. Nitekim; yapı denetimi hizmet sözleşmesi ilişkisine dayanarak açılan davalarda zamanaşımı süresinin tespitinde BK'nın (TBK m. 146) 125. maddesi gereği .. yıllık zamanaşımı süresinin uygulanacağı, .., somut olayda taraflar arasındaki yapı denetim hizmet sözleşmesinin.. tarihinde tanzim edildiği ve eldeki davanın ise..arihinde açıldığı, .. sayılı . . . .. maddesinin.. göre; "Zamanaşımı, alacağın muaccel olmasıyla işlemeye başlar. Alacağın muaccel olmasının bir bildirime bağlı olduğu hallerde, zamanaşımı bu bildirimin yapılabileceği günden işlemeye başlar." şeklinde olduğu, taraflar arasında düzenlenen yapı denetimi hizmet sözleşmesinin 4. Maddesinde hakedişlerin hesaplanma yöntemi, 5.maddesinde hizmet bedelinin ne zaman ve ne şekilde ödeneceğinin açıklandığı, buna göre sözleşmenin 4. maddesine göre belirlenecek birim fiyat üzerinden hesaplanacak hak edişlerin ne zaman muaccel olacağının bilirkişi raporunda da açıkça belirtildiği, bu haliyle gerek dava gerekse de ıslah tarihi itibariyle alacağın zamanaşımına uğramadığı açık olduğundan bu yöndeki itiraz yerinde görülmemiş ve neticeten dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ: Davacı taraf istinaf dilekçesinde; bilirkişinin sözleşme kapsamında hesaplama yapmadığını, son hak edişini dava tarihine göre hesaplandığını, inşaatın ne zaman bitirildiğinin ilgili idarece verilen iş bitirme onayı ile belirlenebileceğini, beşinci hak edişin .. yılına göre hesaplandığını, inşaatın ne zaman bitirildiğinin belirsiz olması nedeniyle hesaplamanın dava tarihine göre yapılması gerektiğini, bu nedenlerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar.. Şirketi vekili istinaf dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, yapı kullanım belgesi alındığı tarihte sözleşmenin sona erdiğini, davalıların müteselsil olarak sorumlu tutulamayacağını, bu nedenlerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalıla.. ..vekili istinaf dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, yapı kullanım belgesi alındığı tarihte sözleşmenin sona erdiğini, davalıların müteselsil olarak sorumlu tutulamayacağını, bu nedenlerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, 4708 sayılı . . Hakkında Kanun ve 05.02.2008 tarih ve 26778 sayılı . . yayınlanan . Uygulama Yönetmeliği hükümlerine göre alacak davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının yapı denetim hizmeti ücreti alacağı bulunup bulunmadığı ve alacağının zamanaşımına uğrayıp uğramadığı konusundadır.
Uyuşmazlığa konu sözleşme .. tarihli olup 6098 sayılı .. yürürlüğe girdikten sonra imzalanmıştır. .. sayılı TBK m..a göre; "Zamanaşımı, alacağın muaccel olmasıyla işlemeye başlar. Alacağın muaccel olmasının bir bildirime bağlı olduğu hâllerde, zamanaşımı bu bildirimin yapılabileceği günden işlemeye başlar." Bu madde de belirtilen alacağın muacceliyeti kanunda ya da sözleşmede düzenlenebileceği gibi uyuşmazlık konusu olayın somut özelliğine göre de belirlenebilir. Dava konusu yapı denetim sözleşmeleri .. tarih ve .. sayılı ..Hakkında Kanun ile bu kanununa dayanılarak çıkartılan .. tarih ve .. sayılı . . yayınlanan . . Uygulama Yönetmeliği hükümlerine göre düzenlenir. Davacının alacağının muacceliyet tarihi ve zamanaşımı süresinin başlangıç tarihi bu kanun ve yönetmelik hükümlerine göre belirlenmelidir.
4708 sayılı .. Hakkında Kanun m. 1/II-d'ye göre; "Yapım süresi :Yapı sahibinin, yapı ruhsatını aldığı tarih ile yapı kullanma iznini aldığı tarih arasındaki dönemi," kapsar. Aynı yasanın "Yapı denetimi hizmet sözleşmeleri" başlıklı m. 5/I- son cümlesine göre; "Yapı denetim hizmet sözleşmeleri Bakanlıkça belirlenen haller dışında feshedilemez." Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden davaya konu yapı için yapı kullanım izin belgesinin .. tarihinde alındığı anlaşılmaktadır.
.. tarih ve 26778 sayılı . . yayınlanarak yürürlüğe giren ve dava konusu uyuşmazlık tarihinde yürürlükte bulunan . . Uygulama Yönetmeliğinin “Hizmet bedeli taksitleri” başlıklı 27’nci maddesine göre; toplam inşaat alanı bin m2’yi (dâhil) geçmeyen yapıların denetim hizmeti bedelinin, yapı sahibi tarafından yapı denetim hesabına defaten yatırılması esastır. Toplam inşaat alanı bin m2’nin üzerindeki yapıların yapı denetimi hizmet bedelleri, yapı sahibinin tercihine göre, defaten veya ruhsat alınması aşamasında.. kazı ve temel üst kotuna kadar olan kısım için ..’u, taşıyıcı sistem bölümü için..ı çatı örtüsü, dolgu duvarları, kapı ve pencere kasaları, tesisat alt yapısı dâhil yapının sıvaya kadar hazır duruma getirilmiş bölümü için .., mekanik ve elektrik tesisatı ile kalan yapı bölümü için ..’i ve iş bitirme tutanağının ilgili idare tarafından onaylanmasından sonra ..i ödenir. Yönetmeliğin “Hizmet bedelinin ödenmesi” başlıklı .’inci maddesine göre; yukarıda belirtilen bölümlerin tamamlanmasından sonra yapı denetim kuruluşu hak ediş raporu düzenleyerek ilgili idareye sunar. Yapı denetim kuruluşunun ilgili idareye başvuru tarihinden itibaren en geç yedi iş günü içinde ilgili bölüme ait hizmet bedeli yapı denetim kuruluşuna ödenir.
Yönetmelikteki bu hükümlere göre yapı denetim şirketlerinin ücret alacaklarının muaccel hale gelmesi inşaatın aşamalarına göre belirlenmiştir. Buna göre 1'inci taksit ruhsat alınması aşamasında, 2'nci taksit kazı ve temel üst kotuna kadar olan kısmın yapılması, 3'üncü taksit taşıyıcı sistem bölümünün yapılması, 4'üncü taksit çatı örtüsü, dolgu duvarları, kapı ve pencere kasaları, tesisat alt yapısı dâhil yapının sıvaya kadar hazır duruma getirilmesi, 5'inci taksit mekanik ve elektrik tesisatı ile kalan yapı bölümünün yapılması, 6'ncı taksit iş bitirme tutanağının ilgili idare tarafından onaylanması ve bunlara ilişkin hakediş raporlarının yapı sahibi ve ilgili idarenin yetkili birimince onaylanmasından yedi gün sonra muaccel hale gelecektir.
Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden ilk hak ediş için yetkili idareye başvuru yapıldığı ve bunun parasının alındığı, diğerleri için başvurunun olmadığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle dava ve ıslah zamanaşımı süresi yapı kullanım izin belgesinin alındığı .. tarihinde başlamış olup bu tarihten itibaren 6098 sayılı TBK m. 146'ya göre on yıllık sözleşme zamanaşımı süresi dolmuş değildir.
Taraflar arasındaki sözleşmenin yapı kullanım izin belgesinin alınması ile sona erdiğinin kabulü ile davacının alacağının altıncı taksitinin yapı kullanım belgesi tarihi olan .. tarihine göre tespiti ve hesaplanması gerekirken dava tarihine göre hesaplanması usul ve yasaya aykırıdır.
Arsa sahibi davalıların sözleşme tarihindeki hisseleri oranında hisselerine isabet eden bedelden sorumlu olacakları dikkate alınmadan yazılı şekilde müteselsilen sorumlu tutulması ve hüküm kurulmasıda doğru görülmemiştir.. Hazırlanan bilirkişi raporunda davalıların paylarına düşen kısım payları oranında belirtilmişse de davanın kısmi dava olması ve dava dilekçesinde talep edilen miktar ile ıslah dilekçesinde talep edilen miktar için her bir davalı yönüyle ayrı ayrı hüküm kurulması gerekir. Ancak bilirkişi raporunda bu yönde hesaplama yapılmamıştır. Bu nedenlerle dosyanın bilirkişiye verilmesi, her bir davalının payına düşen kısmın dava dilekçesinde talep edilen miktar ile ıslah dilekçesinde talep edilen miktar için ayrı ayrı hesaplanmasının istenilmesi, hükmünde her bir davalının payına düşen kısım için dava tarihi ve ıslah tarihine göre ayrı ayrı faiz hüküm içerecek şekilde ayrı ayrı kurulması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bu nedenlerle davalı tarafın istinaf başvurusunun kabulüne ve kararın 6100 sayılı HMK m. 353/I-a-6'ya göre kaldırılmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davacı ve davalı tarafın istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a.(6) maddesi uyarınca KABULÜNE,
2-..Asliye Ticaret Mahkemesi'nin.. Karar sayılı istinafa konu kararının KALDIRILMASINA,
3-Dosyanın yukarıda işaret edilen eksikliklerin ikmali ile oluşacak sonuca göre karar verilmek üzere yeniden görülmesi için kararı veren mahal mahkemesine iadesine,
4-Taraflarca yatırılan peşin harcın yerel mahkemesi tarafından talep halinde iadesine,
5-İstinaf masraflarının mahkemesince yeniden verilecek kararda nazara alınmasına,
6-İstinaf yargılaması duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,
7-HMK'nın 359/4 maddesi gereğince işbu kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
Dair, dosya üzerinden yapılan tetkikat neticesinde HMK'nın 353. maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verilmiştir. 29/04/2026
Başkan
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Katip
¸e-imzalıdır
NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."