T.C. GAZİANTEP BAM 13. HUKUK DAİRESİ
T.C.
GAZİANTEP
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/2662
KARAR NO: 2023/2971
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ŞANLIURFA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 21/09/2021
NUMARASI: 2020/125 E - 2021/735 K
DAVACI: ......
VEKİLLERİ: Av. ... & Av. ...
...
DAVALI: ... -...
VEKİLLERİ: Av. ...-....
KARAR TARİHİ: 29/12/2023
Mahkemece verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İstinaf talebinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya okunup gereği düşünüldü:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili; müvekkil şirketin ...... parselde bulunan taşınmazı davalı ile imzalanan alt yapı katılım bedeli ile arsa satış sözleşmesiyle satın aldığını, sözleşmeye binaen taşınmazın bedelini taksitler halinde ödediğini, kendisine ait yükümlülükleri müvekkilinin yerine getirmesine karşın davalının fabrikaya giden yolu yapmaması ve kanalizasyon çalışmalarını tamamlamaması nedeniyle müvekkilinin doğalgaz hattını çekemediğini, gerekli ekipmanlar doğalgaz ile çalıştığından, üretim tesisi üretime hazır olduğu halde üretim yapamadığını, müvekkilinin bu nedenle zarara uğradığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik ..... TL tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ....... TL'ye yükseltmiş, zararın meydana geldiği tarihten itibaren faiz talep edilmiştir.
Davalı vekili; davacı tarafın müvekkiline karşı ilgili taşınmaza giden yol ve kanalizasyonun tamamlanmaması nedeniyle dava açtığını, ancak kurumlarının bu işlerin yapımı için yüklenici firma ile anlaştığını, yüklenici firmanın mali acz içine girmesi ve iş yerini terk etmesi sonucu, iş programında katılımcıya söylenen tarihlerde hizmet götürülmediğini, kurumun işi aksatması veya ihmal etmesi gibi bir durumun söz konusu olmadığını, buna rağmen davalı tarafın, davacı tarafın mağdur olmaması için elinden geleni yaptığını ve bütün taleplerini yerine getirdiğini, şu an davacı tarafin herhangi bir mağduriyetinin bulunmadığını, davacı tarafın mağdur olmaması için, alt yapı hizmetlerini tamamladığını, geçici yol tahsis ettiğini, davacının yolun proje kotlarına getirilmesi talep ettiğini, 35mt olan proje yolunun 7mt.lik şeridinin ...... tarihinde proje kotlarına getirildiğini, davacı tarafın doğal gaz hattını çektirdiğini ve şu an kullanıldığını, davacı tarafın .... tarihinde "Gayrı Sıhhi Müessese İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatı" aldığını, bu tarihten itibaren üretime başladığını, davacı tarafın .... tarihinde kanalizasyon probleminden bahsettiğini, fosseptik çukurunun dolmasından dolayı şikayetini belirttiğini, mağduriyetin giderilmesi için parsel köşesinde 1 adet betonarme sızdırmaz fosseptik yapıldığını, alt yapısının buna bağlandığını, müvekkilinin hiçbir ihmalkarlığının bulunmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, ...... TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine dair verilen kararın davalı tarafından istinaf edilmesi üzerine ..... K.sayılı kararı ile özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunun ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli olmadığı gibi taraflar arasında düzenlenen sözleşme hükümlerini irdelemediğinden, uyuşmazlığı çözecek şekilde hüküm kurmak için yeterli olmadığı, konusunda uzman üç kişilik bilirkişi kurulundan taraflar arasında düzenlenen sözleşme hükümleri de incelenmek suretiyle iddia ve savunmaları deliller ile birlikte irdeleyen ayrıntılı, gerekçeli, taraf, mahkeme, istinaf ve Yargıtay denetimine elverişli usul ve yasaya uygun rapor alınarak hasıl olunacak sonuca göre değerlendirme yapılması gerektiğinden, mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Dairemizin kaldırma kararı üzerine yapılan yargılama neticesinde mahkemece;
taraflar arasındaki sözleşme gereği alt yapı hizmetlerinin ..... tarafından yapılması gerektiği, davacı şirketin .... tarihinde işletme için ruhsat almasına rağmen davalı kurumun sözleşmede belirtilen alt yapı çalışmalarını yerine getirmediğinden, davacı tarafın işletmesini faaliyete geçiremediği ve bu nedenle dava tarihi itibariyle ....... TL kazanç kaybı bulunduğunun bilirkişi raporu ile belirlendiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, ...... TL 'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Karara karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararın usul ve esas açısından hukuka aykırı olduğunu, dava konusu ....... tarihli ve ..... numaralı ....... ile davacı tarafa tamamen bedelsiz parsel tahsis sözleşmesi ile tahsisi yapılmış arsa olup, davacı tarafla alt yapı katılım bedeli ile arsa satış sözleşmesi imzalandığını, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin hak ve yükümlülükler başlıklı 8. Maddesinin; "Bölgede altyapı ile ilgili hizmetler bitirilmeden önce yapılmış olan tesislerin iptali, değiştirilmesi, tadili ve genel projeye uygun hale getirilmesi gibi hususlardan dolayı yatırımcı hiçbir bedel yada hak talep etmeksizin .....’nin kararlarına aynen uymayı kabul eder. Yatırımcı projesini tasdik ettirmeden ve bölgenin iznini almadan inşaata başlayamaz. Bu hususta Yönetmelik ve İmar Kanunun bütün hükümleri yatırımcı tarafından yerine getirilecektir. Yatırımcı, inşaatını ...... tarafından verilen ruhsata aykırı yapamaz yapının mevzuata ve plana aykırı yapıldığının tespit edilmesi durumunda ..... uygulanacak her türlü cezai müeyyideyi kabul eder. Yatırımcı, inşaatı anılan sürede bitirmiş olsa dahi, bu haliyle ....... tahsisi iptal etmek veya tapusu verilmiş ise bu takdirde iştira hakkını kullanmak hakkına sahiptir. Bu iştira hakkı tapu verilmesi sırasında tapu kütüğüne kayıt konularak sağlanacaktır. ..... Bölgede inşa edilen tesislerin gurup işletmelerini sağlayabilecek ekonomik ve teknik bir ortamın oluşumundan başlamak üzere üretilen mal ve hizmetlerin, saptayacağı tarifelerle yatırımcının ve Bölgedeki diğer yatırımcıların birleşik yararlarına sunacağını kabul ve taahhüt eder. .... tesis olunduğunda yatırımcı ile elektrik ve içme ve kullanma suyu ve diğer altyapı hizmetlerinin kullanımı için ayrı bir satış sözleşmesi yapabilir. Bu sözleşmeler hükümleri; Yatırımcının kurulu gücünü, tüketimini veya kirlilik miktarını esas alarak düzenlenir. Yatırımcı alınan sözleşmeler hükümlerine ve buna bağlı ......, Yargı kararı ile durdurulmadığı yada iptal edilmediği sürece uymak zorundadır. Yatırımcı, bu sözleşmeye konu taşınmazın .... tarafından istenilen sürede geçerli olacak resmi senede bağlı “Vefa Hakkı Sözleşmesi” yapmayı kabul ve taahhüt eder." şeklinde olduğunu, sözleşmenin 9.maddesinin "Alıcı, bu sözleşme ile ....lama yönetmeliği ile alınmış ve alınacak müteşebbis heyet kararlarına aynen uymayı kabul ve taahhüt eder. Alıcı, bu sözleşmenin yapıldığı tarihte mevcut veya sonra yürürlüğe girecek yasa kararname, tüzük, yönetmelik vb. hususlar ile satıcının alacağı kararlara aynen uymayı kabul eder. Bölgede altyapı ile ilgili hizmetler bitirilmeden önce yapılmış olan tesislerin iptali, değiştirilmesi, tadili ve genel projeye uygun hale getirilmesi gibi hususlardan dolayı alıcı hiçbir bedel yada hak talep etmeksizin satıcının kararlarına aynen uymaya kabul eder… " şeklinde olduğunu, kaldırma kararı doğrultusunda işlem yapılmayarak eski bilirkişilerden ek rapor aldırıldığını, itirazlarının ve kaldırma kararında belirtilen hususlar nazara alınmadan eksik inceleme ile karar verildiğini, davacı ile arsa tahsis sözleşmesi imzalandıktan sonra bölgenin altyapı ve kanalizasyon işlerinin dava dışı ..... Yapı isimli firmaya ihale edildiğini, ..... isimli firmanın taahhütlerini yerine getirmemesi üzerine yatırımcıların ve davacının mağdur olmaması amacı ile bölgede altyapı çalışmalarına müvekkili kurum tarafından devam edildiğini, davacıya tahsis edilen ...... parsel numarada kayıtlı taşınmaza giden yol ve diğer altyapı çalışmalarının ivedilikle müvekkili kurum tarafından tamamlanılarak davacı tarafın ve diğer sanayicilerin mağduriyetinin önüne geçildiğini, davacının işletmesini aktif duruma geçirmemesinde müvekkilinin herhangi bir ihmal yada kusuru olmadığı gibi davacı taraftan kaynaklı eksikliklerin müvekkiline mal edilmeye çalışılması ve taraflar arasında imzalanan tamamen bedelsiz parsel tahsis sözleşmesi ve alt yapı katılım bedeli ile arsa satış sözleşmesine aykırı olarak müvekkilinden zarar ziyan talebinde bulunulmasının hakkaniyete, taraflar arasında imzalanan sözleşmeye, ....... Uygulama Yönetmeliğine ve hukuka aykırı olduğunu, davacının, ...... aldığını, davacının, işyeri açma ruhsatı ve onay belgesi alındıktan sonra üretim faaliyetine geçmek amacı ile gerekli hammadde, sermaye ve işçi gibi üretime esas materyalleri temin ederek üretim faaliyetine geçerek üretime başlaması gerekirken ....... tarihinde iş bu davayı açtığını, davacı tarafça herhangi bir üretim faaliyetine geçilmeden ve ortada herhangi bir zarar ziyan yokken altyapı çalışmalarının tamamlanmadığı gerekçesi ile müvekkili aleyhine dava açmasının iyiniyetle hareket etmediğinin göstergesi olduğunu, müvekkilinin en baştan beri iyiniyetli olarak davacı tarafın müvekkiline zamanında yapmadığı ödemelere rağmen, davacıya bedelsiz tahsis edilen arsanın tahsis işlemlerini iptal etmediğini, sözleşme ile davacının herhangi bir hak ve tazminat talep etmeyeceğine dair taahhütnamesi bulunmasına rağmen müvekkilinin, davacının mağduriyetinin giderilmesi ve faaliyetlerine başlaması amacı ile davacıya ekstra yol açtığını, alt yapı kanalizasyon ihtiyacı için gerekli çalışmaları yaptığını, bilirkişiler tarafından ve mahkemece bu hususlar dikkate alınmadan eksik inceleme ile karar verildiğini, dosyadaki somut veriler ve taraflar arasında imzalanan sözleşme dikkate alındığında, davacı tarafa tahsis edilen taşınmaza, müvekkili tarafından yol açılmadığı ve tesisin atık sularını aktarabileceği kanalizasyon şebeke çalışmasının tamamlanamadığı gerekçesi ile imalatının yapamayacağı yönündeki bilirkişilerin subjektif nitelikteki değerlendirmelerini kabul eden mahkeme kararının kabul edilemeyeceğini, ....... taşınmaza müvekkili tarafından ekstradan yol açılarak davacı tarafın ihtiyaçlarına cevap verildiğini, ayrıca davacıya ait atıksuların bertarafı amacı ile müvekkili tarafından mevzuata uygun olarak fosseptik deposu yapıldığını, bilirkişilerce ve mahkemece ......Kaldırma Kararı, taraflar arasında imzalanan sözleşme, ....... Kanunu ve Yönetmeliği dikkate alınmadan eksik inceleme ile verilen kararı kabul etmenin mümkün olmadığını, kaldırma kararı sonrasında davacı tarafın zarar ve ziyan hesaplamasının bilirkişi heyetince yapılmadığı gibi önceki heyet tarafından dosyaya sunulan rapora atıf yapılarak, davacı tarafın işletmesinin tam kapasite ile çalıştığı ve piyasada pazarın tek sahibiymişcesine değerlendirme yapıldığını, varsayımlara dayalı yapılan hesaplamaların hatalı olduğunu, davacı tarafın piyasada yeni olması, alınan ürünlerin hiçbir zarara uğramamış olması gibi objektif esaslar dikkate alınmadan hukuka aykırı olarak hesaplamalar yapıldığını, müvekkili tarafından alt yapının ve yolun tamamlanmaması gerekçesi ile davacının üretim kapasitesinin düşeceği ve ürettiği ürünlerin nakliyesinde problem yaşayacağı hususları arasında uygun illiyet bağı bulunmadığını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
HMK'nın 353. maddesine göre inceleme yapıldığından duruşma açılmamıştır.
Taraflar arasında Alt Yapı Katılım Bedeli ile Arsa Satış Sözleşmesi ve Tamamen Bedelsiz Parsel Tahsis Sözleşmesi imzalandığı,
Davacının dava tarihi itibariyle yapı, iskan ve işyeri açma ve çalışma ruhsatlarını aldığı,
....... tarihli bilirkişi raporu ve yargılama sırasında alınan ..... tarihli inşaat mühendisi bilirkişi raporu ile "dava tarihi itibariyle" davacıya ait tesisin bulunduğu bölgede altyapı ve kanalizasyon çalışmalarının ihtiyacı karşılamadığının tespit edildiği,
Kaldı ki dosya kapsamında bulunan, davalının davacıya muhatap .... sayılı yazısında; "parselinizin yolu mevcut iş programına uygun olarak ....... tarihine kadar yapılacaktır. Atıksu hattınız ise iş programı gereği ..... yılı içerisinde yapılabilecektir. Ancak atıksuyunuzun bertarafı için Müdürlüğümüz tarafından parseliniz içinde ilgili mevzuata uygun olarak yaptırılmış olan foseptik deposu kullanılabilir durumda bulunmaktadır." denildiği, bu haliyle davacıya ait tesisin bulunduğu bölgede altyapı ve kanalizasyon çalışmalarının tamamlanmadığının sabit olduğu,
Taraflar arasındaki Alt Yapı Katılım Bedeli ile Arsa Satış Sözleşmesinin 9.9., 9.10, 9.12 maddeleri, 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanununun 19.ve 20. maddeleri ile Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği
nin 65.maddesi hep birlikte değerlendirildiğinde, alt yapı hizmetlerinin davalı OSB'nin yetki ve sorumluluğunda olduğu,
Yargılama sırasında alınan .... tarihli bilirkişi raporları ile davacının davalıdan talep edebileceği kazanç kaybının belirlendiği ve mahkemece anılan raporlarda belirlenen bedel benimsenerek karar verildiği görülmüştür.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi hükmüne göre istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmış ve kararın dosyada bulunan delillerin hukuka uygun şekilde değerlendirilmek suretiyle dairemizce de benimsenen yasal ve hukuksal gerekçelere dayandırılarak verilmiş olduğu, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında, mahkemece kurulan hükümde usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-İstinaf incelemesine konu mahkeme kararı usul ve yasaya uygun olduğundan davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Karar tarihi itibari ile alınması gereken ..... TL istinaf karar harcından, peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ..... TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361. maddesine göre tebliğden itibaren 2 hafta süre içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 29/12/2023
... ... ... ...
Başkan Üye Üye Katip
... ... ... ...
¸e-imzalı ¸e-imzalı ¸e-imzalı ¸e-imzalı
İş bu karar, 5070 sayılı kanun hükümlerine uygun olarak güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.