T.C. GAZİANTEP BAM 17. HUKUK DAİRESİ
T.C.
GAZİANTEP
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2021/705
KARAR NO: 2023/53
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: GAZİANTEP 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 21/12/2020
NUMARASI: 2020/154 Esas- 2020/953 Karar
DAVACILAR: 1-... - TC: ...
2-... -TC: ......
3-... -TC: ...
4-... - TC:...
VEKİLİ: Av. ...-
DAVALI: ... -
VEKİLİ: Av. ...
DAVANIN KONUSU: Tazminat
KARAR TARİHİ : 10/01/2023
GEREKÇE TARİHİ : 10/01/2023
Gaziantep 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/12/2020 tarih ve 2020/154 esas ve 2020/953 karar sayılı kararı aleyhine davalı vekili istinaf başvurusunda bulunduğundan dosyanın yapılan incelemesi sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; .... tarihinde sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyonet ile .... istikametinden .... İstikametine seyir ederken, sürücü ...‘ın sevk ve idaresindeki motosiklete arkadan çarpmak suretiyle ölümlü ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazada motosiklet sürücüsü davacıların desteği .... ve yolcu konumunda olan ...'ın vefat ettiğini, kazanın meydana gelmesinde kusurun .... plakalı araç sürücüsü ... olduğunu, ... plakalı aracın .... Sigorta A.Ş. tarafından sigortalı olduğunu, davalı ... şirketine tüm gerekli evrakları ekleyerek başvuruda bulunulduğunu ancak başvuruya olumlu bir geri dönüş sağlanamadığını belirterek ölüm nedeniyle destekten yoksun kalan davacıların 6100 sayılı yasanın 107. maddesi uyarınca maddi tazminat isteklerinin incelenmesine, toplanacak delilere göre tazminat hesabı yaptırılarak, olay tarihindeki sigorta poliçe limitini aşmamak üzere sigorta şirketinin temerrüde düştüğü tarihten itibaren işletilecek ticari faizi, yargılama gideri ve avukatlık ücreti ile birlikte davalı ... şirketinden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili yazılı beyanlarında özetle; davacıların davalı şirkete usulüne uygun olarak müracaat etmediğini, hesaplanan tazminattan müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Mahkemece yapılan yargılama sonunda ...'a .... TL, ...'a ... TL, ...'a ... TL, ...'a .... TL destekten yoksun kalma maddi tazminatına, .... tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir.
İstinaf kanun yoluna başvuran davalı ... şirketi vekili dilekçesinde özetle; KTK 97. maddesi uyarınca sigorta şirketine usulüne uygun başvuruda bulunulmadığından davanın usulden reddinin gerektiğini, dosya kapsamında müterafik kusur araştırması yapılması gerekip, müteveffa araç sürücüsü ve yolcusunun kaza sırasında kask takmamakla birlikte, ehliyetsiz ve alkollü olduklarını, alkolün yanı sıra müteveffa ... cebinde uyuşturucu madde bulunduğunu müteveffanın, sigortalı araçta para ile taşınan bir yolcu olmadığını, bu nedenle hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, hesaplamada TRH 2010 mortalite tablosunun esas alınması gerektiğini, PMF tablosuna göre hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Dava; trafik kazası nedeni ile ölüm neticesinde ölenin yakınları tarafından açılan destekten yoksun kalmaya ilişkin maddi tazminat istemidir.
HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda;
Davacılar vekilince, dava dışı sürücü .... sevk ve idaresindeki davalı ... şirketine ZMMS poliçesiyle sigortalı ... plakalı aracın davacılar ... ve .... destekleri ... ve davacılar ... ve ...'ın destekleri ... üzerlerinde bulundukları motorsiklete çarpması sonucu davacıların desteklerini kaybettikleri belirtilerek maddi tazminat talep edilmiştir.
1-2918 sayılı KTK.nın 97. maddesi "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir..." hükmünü amirdir. Davacılar vekilinin söz konusu hüküm kapsamında davalı ... şirketine başvuruda bulunduğu, sigorta şirketince bildirilen eksik evrakların temini için dilekçeler sunulduğu, kaldı ki madde metninde başvuru sırasında hangi belgelerin sunulacağına ilişkin hüküm bulunmadığı sabit olduğundan davalı vekilinin başvuru şartının yerine getirilmediğine ilişkin istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.
2-Davalı vekilince hatır taşıması indirimi yapılmamasının yerinde olmadığı belirtilerek istinaf itirazında bulunulmuş olup;
Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığından, bu gibi taşımalarda TBK.nun 51. maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmakta ise de; bu indirimin yapılabilmesi için davalının süresi içerisinde savunmasında bu hususu ileri sürmesi ve zarar görenin hatır taşıması indiriminden yararlanacak olanın aracında yolcu olarak bulunması gerekir. Hatır taşıması indiriminden karşı araç işleteni, sürücüsü ve trafik sigortacısı yararlanamaz.
Somut olayda, davalı ... şirketi karşı araç zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğundan hatır indiriminden yararlanamayacağından davalı tarafın istinaf itirazı yerinde görülmemiştir. (Yargıtay 4. H.D.nin 2021/12668 E. 2022/7888 K. Yargıtay 4. H.D.nin 2021/17183 E. 2021/10763 K.)
3- Davalı vekilince hesaplamada TRH 2010 yaşam tablosunun kullanılmamasının yerinde olmadığı belirtilerek istinaf itirazında bulunulmuştur.
Mahkemece hükme esas alınan aktüer raporunda her ne kadar bakiye ömür PMF yaşam tablosuna göre belirlenmiş ve Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin güncel içdihatlarında TRH 2010 tablosu'na göre bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinin güncel verilere ve ülkemiz gerçeklerine daha uygun olacağı belirtilmekte ise de, bilirkişi tarafından yapılan hesaplamada hak sahipleri için daha kısa ömür süreleri belirleyen PMF 1931 Tablosu'nun (TRH 2010 Tablosu'ndan daha kısa ömür süresi belirlediği ve davalı lehine olduğundan) kullanılması, düzenlenen aktüer bilirkişi raporunun davalı lehine olması nedeni ile istinaf edenin sıfatına göre aleyhe kaldırma yasağı gereği kaldırma nedeni yapılmamıştır. (Yargıtay 4.H.D.nin 2021/2486 E. 2021/3312 K., Yargıtay 4. H.D.nin 2021/8360 E. 2022/2878 K.)
4-Davalı vekili tarafından müterafik kusur nedeni ile indirim yapılmamasının yerinde olmadığı belirtilerek istinaf itirazında bulunulmuştur.
Zararın meydana gelmesinde veya artmasında zarar görenin de kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur 6098 sayılı TBK md. 52'de düzenlenmiştir. Buna göre zarara uğrayan, zarar doğuran eyleme razı olmuş veya kendisinin sebep olduğu hal ve şartlar zararın meydana gelmesine etki yapmış veya tazminat ödevlisinin durumunu diğer bir surette ağırlaştırmış ise, hakim tazminat miktarını hafifletebilir.
Müterafik kusur, her somut olayın özelliğine göre olayın meydana geliş tarzı ve zararın artmasında zarar görenin kusurlu davranışının sonuca etkisi değerlendirilerek uygun oranda bir indirim yapılmasını gerektirir ve zarar görenin müterafik kusurunun tespiti halinde TBK.nın 52. maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.
Somut olayda, davacılarının murislerinin motorsiklette sürücü ve yolcu olarak bulundukları, soruşturma evrakları içerisinde bulunan otopsi tutanaklarına göre destek .... ölümünün genel beden tranvasına bağlı kafatası kemik kırıklarıyla birlikte kafa içi travmatik (beyin kanaması) değişimleri sonucu meydana geldiği, destek ... ise trafik kazası neticesinde kafa tramvasına, boyun kırıklarına ve künt tramvaya bağlı solunum ve dolaşım yetmezliğine bağlı ölümünün gerçekleştiği bu itibarla davacıların desteklerinin motorsiklete koruyucu ekipman olan kask kullanmaksızın bindikleri dosya kapsamından anlaşıldığından buna göre hesaplanan tazminattan Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin yerleşik içdihatları uyarınca % 20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir. (Yargıtay 4. H.D.nin 2021/6855 E. 2021/10356 K.)
5-)Somut olayda davacılar vekilince kazada vefat eden iki müteveffanın anne ve babaları için ayrı ayrı arabulucuk bürosuna başvuru yapıldığı ve ... büro no, ... arabuluculuk numaralı ve ... büro no, .... arabuluculuk nolu iki ayrı dosyalar açıldığı ancak mahkemece "Hukuki Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliğinin 26/2 maddesi gereğince, ... Arabuluculuk Bürosu tarafından suçüstü ödeneğinden Arabulucuya ödenmesine karar verilen .... TL'nin , davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına," karar verildiği görülmüştür.
Davacılar ... ve ... için .... , davacılar .... ve ... için ... sayılı iki ayrı arabuluculuk dosyalarının açılması ve arabuluculuk ücretinin yasal düzenleme gereği suç üstü ödeneğinden karşılanması nedeni ile mahkemece her iki ücretin hüküm altına alınması gerekirken sadece tek dosya ücreti hakkında hüküm tesisi kamu düzeni ile ilgili olduğundan yerinde görülmemiştir.
Yukarıda izah edilen nedenlerle davalı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmüş ancak söz konusu yanılgıların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca dosya üzerinde inceleme yapılarak, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak TBK'nun 51. ve 52. maddelerinden kaynaklanan hakkaniyet ve takdiri indirimler nedeniyle, davanın kısmen reddedilmesi halinde, indirimden dolayı reddedilen kısım için yargılama giderleri yönünden taraflar arasında paylaştırmaya gidilemeyeceği de nazara alınarak (Y. 17H.D.nin 2019/3781 E. 2020/2098 K.;Y.4 HD'nin 08/12/2021 T. 2021/18148-9953 E.K) kesinleşen hususlar infazda tereddüt hasıl olmaması açısından aynen belirtilmek suretiyle aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
KARAR: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile;
Gaziantep 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/12/2020 tarih ve 2020/154 esas ve 2020/953 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince YENİDEN ESAS HAKKINDA HÜKÜM KURULMASINA,
Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE,
1-Davacı ...'ın davasının kısmen kabul kısmen reddi ile; .... TL destekten yoksun kalma maddi tazminatının ....tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan alınarak davacı ...'a verilmesine,
2-Davacı ...'ın davasının kısmen kabul kısmen reddi ile ; ... TL destekten yoksun kalma maddi tazminatının ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan alınarak davacı ...'a verilmesine,
3-Davacı ...'ın davasının kısmen kabul kısmen reddi ile; ... TL destekten yoksun kalma maddi tazminatının .... tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan alınarak davacı ...'a verilmesine,
4-Davacı ...'ın davasının kısmen kabul kısmen reddi ile; .... TL destekten yoksun kalma maddi tazminatının .... tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan alınarak davacı ...'a verilmesine,
5-Fazlaya dair istemin reddine,
6-Alınması gereken .... TL karar ve ilam harcından peşin alınan ve ıslah edilen .... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Davacının yaptığı ve karşıladığı harç dahil .... TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
8-Karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT'ye göre hesaplanan ...... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı ...' a verilmesine,
9-Karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT'ye göre hesaplanan ...... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı ...' a verilmesine,
10-Karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT'ye göre hesaplanan ...... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı ...' a verilmesine,
11-Karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT'ye göre hesaplanan ...... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı ...' a verilmesine,
12-TBK'nın 51. ve 52. maddelerinden kaynaklanan hakkaniyet ve takdiri indirimler nedeniyle, davanın kısmen reddedilmesi halinde, takdiri indirimden dolayı reddedilen kısım için davalı yararına vekalet ücreti takdir edilemeyeceğinden bu yönde karar verilmesine yer olmadığına,
13-Hukuki Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliğinin 26/2 maddesi gereğince, .... Arabuluculuk Bürosu tarafından suçüstü ödeneğinden Arabulucuya ödenmesine karar verilen .... TL'nin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
14-Taraflar tarafından yatırılan kullanılmayan bakiye gider avansının yatıran tarafa iadesine,
İstinaf Yargılaması Yönünden ;
1-Davalı tarafından istinaf başvurusunda yatırılan, başvurma harcı dışında istinaf karar harçlarının talep halinde davalıya iadesine,
2-İstinaf aşamasında davalı tarafından yapılan .... - TL başvurma harcı yargılama giderinin davacılardan müştereken alınarak davalıya ödenmesine,
3-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından ücreti vekalet takdirine yer olmadığına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olarak oybirliği ile karar verildi.
Başkan Üye Üye Katip
...... ... ...
e-imza e-imza e-imza e-imza
G.D.