T.C.
GAZİANTEP
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2020/2053
KARAR NO: 2022/1934
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: GAZİANTEP 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 10/11/2020
NUMARASI: 2020/89 Esas- 2020/510 Karar
DAVACI:
VEKİLİ:
DAVALI:
VEKİLİ:
DAVALI:
VEKİLİ:
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
KARAR TARİHİ : 28/10/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 28/10/2022
Gaziantep 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/11/2020 tarih, 2020/89 Esas ve 2020/510 karar sayılı kararı aleyhine davalı ... vekillerinin istinaf başvurusunda bulunduğundan dosyanın yapılan incelemesi sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili davacının çalıştığı dava dışı .......İnş.Mah.Taah.Tic.Ltd.Şti.'ne ait ..... plakalı araçta işi gereği yolcu olarak seyahat ederken ......plakalı araç ile çarpışması neticesinde meydana gelen kazada yaralandığını ve uzun süre tedavi gördüğünü, neticede tam iyileşemeyerek kalıcı maluliyete uğradığını, davacının içinde bulunduğu araç kaza tarihi itibariyle ..., diğer araç ise davalı .... nezdinde sigortalı olduğundan, uğranılan bedensel zararın tazmini için dava açmadan evvel her iki sigorta şirketine de yazılı olarak başvuru yaptığını ancak ödeme yapılmadığını, arabuluculuk görüşmelerinden de netice alınmadığını iddia ederek, bakıcı giderinden kaynaklı 50,00-TL,geçici işgöremezlikten kaynaklı 50,00-TL, kalıcı maluliyetten kaynaklı 50,00-TL olmak kaydıyla şimdilik 150,00-TL'nin kaza tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davcıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, davacı vekili 12/10/2020 tarihli dilekçesi ile bakıcı gideri tazminatına yönelik talebini 685,02-TL'ye, sürekli maluliyet tazminatına yönelik talebini 155.578,26-TL'ye, geçici işgöremezlikten kaynaklanan talebini 2.322,00-TL'ye çıkararak dava değerini toplamda 158.585,26-TL'ye yükseltmiştir.
Davalı .... vekili cevap dilekçesinde; öncelikle yetki itirazında bulunulduğunu, ayrıca davacının dava açmadan önce usulüne uygun şekilde başvuru yapmadığını, uzman bilirkişilerden rapor alınması gerektiğini, hesaplanacak tazminat tutarından müterafik kusur indirimi yapılmasını gerektiğini savunmuştur.
Diğer davalı .... usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen davaya yasal süresinde cevap vermemiştir.
İlk derece mahkemesince; davanın kabulü ile, 155.578,26-TL sürekli iş göremezlik tazminatının, (97.236,41-TL'sinden davalı ... AŞ., 58.341,85-TL'sinden davalı ... Aş sorumlu olmak üzere), 2.322,00-TL geçici maluliyet tazminatının (1.455,25-TL'sinden ..... AŞ, 870,75-TL'sinden ..... AŞ sorumlu olmak üzere) 685,02-TL bakıcı gideri tazminatının (428,16-TL'sinden ..... AŞ., 256,86-TL'sinden ..... Aş sorumlu olmak üzere) temerrüt tarihi olan 01/11/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Davalı ... .....Sigorta A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; davacının maluliyetini kabul etmediklerini ve ATK'dan maluliyet raporu alınması gerektiğini, meydana gelen kazanın trafik iş kazası olduğunu ve SGK tarafından bağlanan gelirin düşülmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.
Davalı ....... Vekili istinaf dilekçesinde; usulüne uygun başvuru yapılmadığını, kusuru kabul etmediklerini, geçici iş göremezlikten sorumlu olmadıklarını, hatır taşımasının değerlendirilmesi gerektiğini, müterafik kusur değerlendirmesi yapılması gerektiğini, belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.
Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde, usulüne uygun başvuruda bulunduklarını, kusurun mahkemece tespit edildiğini, geçici iş göremezlik ve bakıcı giderinden sorumluluklarının devam ettiğini, hatır ve müterafik kusur indirimi taleplerinin yerinde olmadığını davacının kusursuz olduğunu ve emniyet kemerini takarak yolculuk yaptığını, davalı ... .... A.Ş. vekilince davaya karşı zamanında cevap vermediğini için istinaf itirazlarının dikkate alınmaması gerektiğini, maluliyet itirazının yerinde olmadığını, mahkemece SGK'ya sorularak ödeme olup olmadığının sorulduğunu ve ödeme olmadığının bildirildiğini ve TBK 55/1 maddesi gereğincede indirilmeyeceğini de belirterek istinaf taleplerinin reddini istemiştir.
HMK 355 maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde,
Dava yaralamalı trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat talebine ilişkindir.
2918 sayılı KTK.nın 97. maddesi "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir..." hükmünü amirdir. Mahkeme tarafından delillerin değerlendirilmesinde ve takdirinde bir isabetsizlik olmamasına göre özellikle davacının söz konusu hüküm kapsamında davalı kuruma başvurduğu, kaldı ki madde metninde başvuru sırasında hangi belgelerin sunulacağına ilişkin hüküm de bulunmadığı sabit olduğundan davalı vekilinin faiz başlangıcının başvurudan 15 gün sonrasında başlatılması kararının hatalı olduğuna ve gerekli belgelerle başvurulmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğine ilişkin istinaf itirazları kabul edilmemiştir.
Mahkeme tarafından delillerin değerlendirilmesinde ve takdirinde bir isabetsizlik olmamasına göre özellikle 6111 sayılı yasanın 59. maddesi ile değişik 2918 sayılı KTK'nın 98. maddesi ile getirilen " Trafik kazaları sebebiyle üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer bütün resmi ve özel sağlık kurum ve kuruluşlarının sundukları sağlık hizmet bedelleri, kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanır" hükmü gereğince trafik kazası sonucu yaralanan kişi, tümüyle iyileşip eski sağlığına kavuşuncaya kadar yaptığı tıbbi tedavi ile sınırlı sağlık hizmet bedelleri SGK tarafından karşılanacaktır. Geçici iş göremezlik tazminatının ve bakıcı giderinin bu madde kapsamında değerlendirilemeyeceği ve bu tazminatların da davalı ... şirketinin sorumluluğunda olduğu belirtildiği üzere davalı ... şirketinin sorumluluğunun devam ettiğinden, tüm bu açıklanan nadenlerle davalı vekilinin itirazın yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
2918 sayılı KTK'nın 87/1. maddesinde; "Yaralanan veya ölen kişi, hatır için karşılıksız taşınmakta ise veya motorlu araç, yaralanan veya ölen kişiye hatır için karşılıksız verilmiş bulunuyorsa, işletenin veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin sorumluluğu ve motorlu aracın maliki ile işleteni arasındaki ilişkide araca gelen zararlardan dolayı sorumluluk, genel hükümlere tabidir" düzenlemesine yer verilmiş, aracın hatır için verildiği ya da hatır için taşıma yapılan durumda oluşacak zararlarla ilgili değerlendirmenin genel hükümlere tabi olduğu belirtilmiştir. Hatır taşıması; bir kimseyi ücretsiz olarak, bir karşılık almadan ve bir yararı bulunmadan taşıma halidir. Yani hatır için taşımada taşımanın karşılıksız olması veya alınan karşılığın önemsiz olması gerekir. Hatır taşıması, sigorta teminatı kapsamında ise de, hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığından, bu gibi taşımalarda 6098 sayılı TBK’nın 51. maddesi (818 sayılı BK. 43. maddesi) uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.
Yargıtay’ın yerleşik kararlarında, hatır taşımasının söz konusu olduğu durumlarda TBK'nın 51ve 52. maddeleri gereğince tazminattan belli bir ölçüde hakkaniyet indirimi yapılması öngörülmektedir. Hatır taşıması indirimi, bizzat hatır için taşınan kişinin ölmesi veya yaralanmasına ilişkin zararlar hakkında uygulanır. Kanun koyucu, indirim imkânını hatır için taşıyan işleten ve sürücüye bahşetmiştir. İşleten yönünden hatır taşıması indirim imkanından doğal olarak onun halefi konumundaki diğer müteselsil sorumlu sigorta şirketi de yararlanacaktır. Dava dosyasından davalının cevap dilekçesi sunduğu ve hatır taşıması indirimi talebinde bulunduğu, davacının çalıştığı iş yerine ait araç ile iş için gittikleri esnada kazanın meydana geldiği hatır taşıması durumunun söz konusu olmadığından aksi yöndeki istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.
Mahkemece kaza tarihinde yürürlükte bulunan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü kaybı oranı tespit işlemleri yönetmeliğine göre maluliyet oranının tespit edildiği anlaşıldığından aksi yöndeki istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.
Mahkeme dosyasının içerisinde bulunan kaza tespit tutanağına göre davacının içerisinde bulunduğu araç sürücünün tali karşı araç sürücünün asli kusurlu olduğu, mahkemece alınan kusur raporuna göre de davacının içerisinde bulunduğu araç sürücünün %37,50 oranında tali kusurlu, karşı araç sürücünün ise %62,50 oranında asli kusurlu olduğunun tespit edildiği ve çelişki bulunmadığı anlaşıldığından aksi yöndeki istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.
Mahkemece SGK'ya müzekkere yazılarak davacıya kaza nedeniyle ödeme yapılıp yapılmadığı sorulmuş ve ödeme yapılmadığı beyan edilmekle aksi yöndeki istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.
6098 sayılı Borçlar Kanun’un, "Tazminatın belirlenmesi" üst başlıklı 51/1 maddesi ile (818 sayılı Borçlar Kanununun 43.maddesi); Hâkimin, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirleyeceği hükme bağlanmıştır. Zararın meydana gelmesinde veya artmasında zarar görenin de kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur 6098 sayılı Borçlar Kanun’un 52. maddesinde (818 sayılı Borçlar Kanununun 44.maddesi) düzenlenmiştir. Buna göre zarara uğrayan, zarar doğuran eyleme razı olmuş veya kendisinin sebep olduğu hal ve şartlar zararın meydana gelmesine etki yapmış veya tazminat ödevlisinin durumunu diğer bir surette ağırlaştırmış ise, hakim tazminat miktarını hafifletebilir.
Müterafik kusur indiriminde, her somut olayın özelliğine göre, olayın meydana geliş tarzı ve zararın artmasında zarar görenin kusurlu davranışının sonuca etkisi değerlendirilerek uygun oranda bir indirim yapılmasını gerektirir ve zarar görenin müterafik kusurunun tespiti halinde TBK'nın 52. maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Eldeki davada kaza tespit tutanağına göre yolcu konumunda bulunan davacının ön koltukta oturduğu ve kemer takıp takmadığının belirsiz olduğu kodunun işaretlendiği ve davacının yaralanmasının kafa bölgesi ve akciğer bölgesinde olduğu anlaşılmıştır. Davacının yaralanma bölgeleri dikkate alındığında davacının emniyet kemeri takmadığı tespit edildiği için davalı .... vekilinin istinaf talebinin kabulü ile kararın kaldırılmasına ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden esas hakkında yeniden hüküm kurularak davalı ....'nin sorumlu olduğu miktar olan toplam 99.119,82 TL tazminattan %20 oranında 19.823,96 TL müterafik kusur indirimi yapılarak 79.295,86 TL tazminatın temerrüt tarihi olan 01/11/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine karar vermek gerekmiştir.
Bu itibarla davalı .... Vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine, davalı .... vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne ve HMK'nın 353/1-b,2 maddesi uyarınca kararın kaldırılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davalı .... vekilinin istinaf talebinin KABULÜNE,
2- Davalı ... ....A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
3-Gaziantep 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 10/11/2020 tarih- 2020/89 Esas- 2020/510 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
4-6100 sayılı HMK 353/1-b-2 maddesi uyarınca düzeltilerek yeniden esas hakkında kararla; Davanın KISMEN KABULÜ ile, 136.130,98-TL sürekli iş göremezlik tazminatının, (77.789,13-TL'sinden davalı ... AŞ., 58.341,85-TL'sinden davalı ... AŞ sorumlu olmak üzere), 2.034,95-TL geçici maluliyet tazminatının (1.164,20-TL'sinden .....Sigorta A.Ş, 870,75-TL'sinden ...sorumlu olmak üzere) 599,39-TL bakıcı gideri tazminatının (342,53-TL'sinden .....Sigorta AŞ., 256,86-TL'sinden .... Sigorta Aş sorumlu olmak üzere) temerrüt tarihi olan 01/11/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
5-Harçlar Kanunu gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 9.340,05 TL karar ve ilam harcına davacı tarafça yatırılan 596,40 TL harcın (54,40 TL peşin harç ve 542,00 TL ıslah harcı) mahsubu ile bakiye 8.743,65 TL karar harcın 4.996,12 TL'sinin ...den, 3.746,65 TL'sinin davalı ....'den alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
6-Davacı taraftan alınan ve mahsup edilen 596,40 TL harcın (54,40 TL peşin harç ve 542,00 TL ıslah harcı) 339,94 TL'sinin davalı ...'den, 256,45 TL'sinin davalı ....'den alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davanın kabul edilen miktarı üzerinden hesaplanan 12.446,26 TL nispi vekalet ücretinin davalı ....'den alınarak davacıya verilmesine,
8-Davacı kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davanın kabul edilen miktarı üzerinden hesaplanan 9.334,70 TL nispi vekalet ücretinin davalı ....'den alınarak davacıya verilmesine,
9-TBK'nın 51/52. maddeleri gereği hakkaniyet indirimi yapılan miktar üzerinden davalı .... lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
10-Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00-TL'nin 752,40 TL'sinin davalı ....'den, 567,60 TL'sinin davalı ... şirketinden alınarak Hazineye irat kaydına,
11-Davacı tarafından karşılanan 54,40 ilk başvuru harcı, 2.007,00 TL bilirkişi ücreti, posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 2.061,40 TL yargılama giderinin 1.174,99 TL'sinin davalı ....'den, 886,40 TL'sinin davalı ....'den alınarak davacıya verilmesine,
12-Yapılan giderlerin mahsubu ile bakiye gider avansının HMK 'nın 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde talep halinde yatırana iadesine,
İstinaf Harç ve Giderleri
1-Davalı vekilleri tarafından yatırılan peşin istinaf karar ve ilam harcının talep halinde iadesine,
2-Davalı .... vekili tarafından karşılanan 148,60 TL istinaf başvuru harcının davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
3-Davalı ...den alınması gereken 3.838,46 TL istinaf karar ve ilam harcına peşin yatırılan 1.010,00 TL istinaf karar ve ilam harcının mahsubu ile eksik kalan 2.828,46 TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye irad kaydına,
4-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nun 361. ve devamı maddeleri uyarınca kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay nezdinde temyizi kabil olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 28/10/2022
Başkan Üye Üye Katip