T.C. GAZİANTEP BAM 17. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2022/2629 - 2023/1432
T.C.
GAZİANTEP
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2022/2629
KARAR NO: 2023/1432
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN: ..........
ÜYE: ...........
ÜYE:.............
KATİP: ...........
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: GAZİANTEP 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 05/07/2022
NUMARASI: 2014/1314 Esas- 2022/579 Karar
DAVACI: ...............
VEKİLLERİ: Av. .............
DAVALILAR: 1 -...............
VEKİLLERİ: Av. .............
: 2 -..................
VEKİLLERİ: Av. ...........
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
KARAR TARİHİ : 08/11/2023
GEREKÇE TARİHİ : 30/11/2023
Gaziantep 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/07/2022 tarih, 2014/1314 Esas ve 2022/579 Karar sayılı kararı aleyhine davalı:............. A.Ş vekili istinaf başvurusunda bulunduğundan dosyanın yapılan incelemesi sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
I. DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; .................. günü davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı .................. plaka sayılı aracın dikkatsiz ve tedbirsiz davranarak müvekkillinin eşi ................... ve 2 yaşındaki bebeği ................ çarpması neticesinde gerçekleşen trafik kazasında ........... ve 2 yaşındaki bebeği ........... vefat etmiş olduğunu, olayda anne ve bebeğin herhangi bir kusurunun bulunmadığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, ............... TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, ............ TL manevi tazminatın ................ Kooperatif hariç olmak üzere diğer davalılardan yasal faizi ile alınmasını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiş, davacı vekili ............ tarihli dilekçesi maddi tazminat dava değerini toplam ............... TL'ye yükseltmiştir.
II. CEVAP:
1-Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde; davacı vekilinin dava dilekçesinde belirttiği ............... tarihinde yaralamalı trafik kazasına karıştığını belirttiği .............. plakalı aracın .............. tarihleri arasında geçerli olmak üzere ............. poliçesi ile sigortalandığını, müvekkili şirketin sigortalısının kusur oranında sorumluluğunun bulunduğunu ilgili yerlerden gerekli raporlar alınması gerektiğini belirterek açılan davanın reddini talep etmiştir.
2-Davalı ............ vekili cevap dilekçesinde; davaya konu ................. tarihinde meydana gelen trafik kazasında müvekkilinin her ne kadar aracın maliki görünmekte ise de müvekkilinin aracın işleteni olmadığını, bu sebeple müvekkilinin davada taraf sıfatının bulunmadığını, davayı kabul anlamına gelmemek ile birlikte kusur incelemesinde eksik inceleme yapılmış olduğunu ve davacının talep etmiş olduğu miktarın fahiş miktarda olduğunu belirterek davanın reddini dilemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
İlk derece mahkemesince; maddi tazminat talebi bakımından; davanın kısmen kabulüne; ........... TL destekten yoksun kalma tazminatı ve .......... TL cenaze gideri olmak üzere toplam .......... TL tazminatın, davalı ... Kooperatifi bakımından dava tarihinden itibaren, .......... TL destekten yoksun kalma ve .......... TL cenaze gideri olmak üzere .......... TL’nin davalılar ... ve ... bakımından ............. tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen (tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye talebin reddine, dava tarihinden sonra yapılan ............... TL geçici ödemenin infaz aşamasında değerlendirilmesine, davalı ... yönünden davanın reddine, manevi tazminat talebi bakımından davanın kısmen kabulüne; ........... TL’nin davalılar ... ve ...’tan müştereken ve müteselsilen (tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye talebin reddine, davalı ... yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İLK DERECE MAHKEMESİ EK KARARI:
İlk derece mahkemesi ek kararında; davacı vekilinin davalılar yararına tek vekalet ücretine hükmedilmesi talebinin reddine, Mahkemenin ............ Karar sayılı ilamın hüküm kısmının: manevi tazminat talebi bakımından 1. maddesinin;"davanın kısmen kabulüne; ............. TL’nin davalılar ... ve ...’tan ............... tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen (tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) tahsili ile davacıya verilmesine" olacak şekilde HMK md. 305/A hükmü gereği tamamlanmasına, manevi tazminat talebi bakımından kısmının 5. maddesinin; "Kabul edilen kısım üzerinden; davacı kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince .............. TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'tan müştereken ve müteselsilen (tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) alınarak davacıya verilmesine" olacak şekilde tavzih edilmesine, maddi tazminat talebi bakımından başlıklı kısmının, vekalet ücreti hesabı paragrafının a) bendinin; ''Kabul edilen kısım üzerinden; Davacı kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap edilen ............. TL nispi vekalet ücretinin ............. TL'sinin ... ve ... Kooperatifi ile ...'den müştereken ve müselsilen, tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla, bakiye ............-TL'sinin ... ve ...'den müştereken ve müselsilen, tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla alınarak davacıya verilmesine" olacak şekilde tashih edilmesi suretiyle maddi hatanın düzeltilmesine, hükmün muhtelif yerlerinde yazılı bulunan "..." ibaresinin "..." olacak şekilde tashih edilmesi suretiyle maddi hatanın düzeltilmesine ek karar verilmiştir.
V. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı ... vekili, davacı vekili, ve davalı ............. A.Ş. süresinde istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1-Davacı vekili istinaf dilekçesinde; davalılara tek vekalet ücreti verilmesi gerektiğini, manevi tazminatın düşük olduğunu, kusuru kabul etmediklerini belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.
2-Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; destek hesabının hatalı olduğunu muris kızın 22 yaşında ekonomik güce kavuşacağını ancak mahkemenin 18 yaşı esas aldığını, teknik faiz uygulanması gerektiğini, kusuru kabul etmediklerini, manevi tazminatın fahiş olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.
3-Davalı ... A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; geçici ödemenin infaz aşamasında dikkate alınmasının hatalı olduğunu hüküm aşamasında dikkate alınması gerektiğini, hesaplamanın PMF yaşam tablosu ve teknik faiz uygulanarak yapılması gerektiğini, kusur raporunu kabul etmediklerini, muris kızın 22 yaşında ekonomik güce kavuşacağını ancak mahkemenin 18 yaşı esas aldığını, yetiştirme giderinin hatalı düşüldüğünü, cenaze giderinden sorumlu olmadıklarını belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6098 sayılı TBK m. 49-55; 2918 sayılı KTK 85, 89, 90, 91; 6100 sayılı HMK m.341, 353, 355, 359;
3. Değerlendirme
HMK 355 md. gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde;
3.1.Dosya kapsamı itibariyle alınan bilirkişi raporunun, ceza dosyasında alınan raporu, kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğu, somut olaya ve dosyadaki delil durumuna uygun olması nedeniyle buna yönelik istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.
3.2. Mahkeme tarafından destek tazminatı hesabının yerleşik Yargıtay içhatlarına göre kusur durumu esas alınarak (muris %62,5 oranında sürücü %37,5 oranında) TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemine göre yine Yargıtay içtihatlarında açıklandığı üzere kız çocuğunun 18 yaşından itibaren gelir elde edeceği ihtimaline göre ve de yetiştirme giderinde hata yapılmadan hesaplama yapıldığı anlaşıldığından istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.( Bkz. Y. 4. HD'nin 2022/9913-11941 E.K; aynı dairenin 2021/25815-2022/14276 E.K. sayılı ilamı)
3.3.6098 sayılı TBK'nın 53 maddesinde cenaze ve defin giderlerinin düzenlediği ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri ile Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre sorumlu olunması nedeniyle buna yönelik istinaf itirazları yerinde görülmemiştir. (Y.4. HD'nin 2022/17210-2023/8269 E.K)
3.4. 6098 sayılı TBK’nın 76. Maddesinde zarar görenin, iddiasının haklılığını gösteren inandırıcı kanıtlar sunması ve ekonomik durumunun da gerektirmesi durumunda hâkimin, istem üzerine davalının zarar görene geçici ödeme yapmasına karar verebileceği, davalının yaptığı geçici ödemelerin, hükmedilen tazminattan mahsup edileceği, tazminata hükmedilmezse hâkimin, davacının aldığı geçici ödemeleri, yasal faizi ile birlikte geri vermesine karar vereceği hüküm altına alınmıştır.
Somut olayda davacı tarafa ödenmesine karar verilen geçici ödemenin yapılıp yapılmadığı araştırılmadan “dava tarihinden sonra yapılan ................ TL geçici ödemenin infaz aşamasında değerlendirilmesine,” karar verilmesi de isabetsiz olmuştur.
Mahkemece yapılacak iş, ............... TL geçici ödemenin davacıya ödenip ödenmediğini araştırmak, ödenmiş ise 6098 sayılı TBK’nın 76. maddesine uygun şekilde mahsup işlemini yaparak oluşacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir. Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı istinaf itirazı yerinde görülmüştür.(Y.10.HD.2020/10325E. -2022/171K. ve Y.3.HD.2016/21447E. -2018/5561K.)
3.5.Taleple bağlılık ilkesi HMK'nın 26. maddesinde açıkça düzenlenmiştir. Buna göre hâkim tarafların talepleri ile bağlı olup, kanunlarda gösterilen sınırlı sayıdaki istisnalar bir kenara bırakılacak olursa, talepten fazlasına veya talepten başka bir şeye karar veremez. Fakat hâkimin duruma göre talep sonucundan daha azına karar vermesi mümkündür.
Dolayısıyla taleple bağlılık ilkesinin taşıdığı ilk anlam; tarafın talep etmediği husus hakkında mahkemenin karar veremeyecek olmasıdır. Buna göre tarafın neyi talep edip etmediği ve hâkimin ne hakkında karar verip veremeyeceği dava dilekçesine bakılarak tespit edilir. Bu tespitin konusunu ise istenilen hukukî sonuç oluşturur. Bu itibarla hâkimin karar verme sınırı dava dilekçesi ile belirlenmiş olur. Dava dilekçesinde talep sonucunun yeteri kadar açık olmadığı hâllerde hâkim, davayı aydınlatma ödevi çerçevesinde davacıya talep sonucunu açıklattırması gerekir. (HMK m.31)
Taleple bağlılık ilkesinin taşıdığı ikinci anlam ise tarafın talebinden fazlasına mahkemece karar verilememesidir. Taleple bağlı olma, yargılama sonucunda davacının talep ettiği haktan daha azına sahip olduğunun belirlenmesi durumunda uygulanmaz. Talepten azına karar verme “çoğun içinde az da vardır” esasına dayanmaktadır. Bu kural ise davacının talep sonucu ile aynı nitelikte olan daha azına karar vermeyi ifade etmektedir.
Davacı vekili eşi ve kızının vefatı nedeniyle ............... TL manevi tazminat talep ettiği ancak hangi davacı için ne kadar miktar talep ettiğinin açık olmadığı; mahkemenin de bu hususu açıklattırmadan ve hangi vefat için nekadar hükmettiğini belirtmeden ............. TL manevi tazminata hükmetmesi hatalı olmuştur. Bu nedenle Mahkemece HMK'nın 31. maddesi kapasında manevi tazminat bakımından hangi vefat için nekadar manevi tazminat talep edildiğinin açıklattırılması ve oluşacak sonuca göre müktesep haklarda gözetilerek her bir vefat bakımından manevi tazminat miktarının ayrı ayrı belirtilmesi bakımından kararın kaldırılması gerekmiştir.
3.6. Davacı vekilinin vekalet ücretine yönelik istinaf itirazının incelenmesinde; davacının reddedilen maddi tazminat üzerinden ret sebebi aynı olduğu halde davalılar lehine tek vekalet ücreti verilmesi gerekirken ayrı ayrı vekalet ücreti verilmesinin hatalı olduğundan istinaf itirazı yerinde görülerek kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle bir kısım davalılar vekilinin ve davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, sair hususlar incelenmeksizin, HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kararın kaldırılmasına, Dairemiz kararına uygun şekilde, istinaf edenin sıfatı, istinaf itirazları uyarınca kazanılmış haklarda dikkate alınarak davanın yeniden görülerek eksikliklerin giderilmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM :Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davacı vekilinin, davalı ... ile davalı ... A.Ş vekilinin istinaf talebinin KABULÜNE,
2-Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi gereğince Gaziantep 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/07/2022 tarih ve 2014/1314 Esas- 2022/579 Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA, dosyanın mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-Taraflarca peşin yatırılan istinaf karar harcının talep halinde iadesine,
4-Taraflarca karşılanan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda değerlendirilmesine,
5-..................... Karar sayılı ilamının icrasının geri bırakılması amacıyla yatırılan teminatın İİK m.36/5 hükmü uyarınca talep halinde yatırana iadesine,
6-Kararın kesin olması nedeniyle tebligatların ve harç tahsil/iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,
Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK 353/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 08/11/2023
Başkan Üye Üye Katip
e~imzalıdır. e~imzalıdır. e~imzalıdır. e~imzalıdır.
M.K.