T.C.
GAZİANTEP
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: ....
KARAR NO:.........
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN: .......
ÜYE: .......
ÜYE:.......
KATİP:......
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: GAZİANTEP 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: ..........
NUMARASI: .....
DAVACI: .........
VEKİLİ: Av. .........
DAVALI: ........
VEKİLLERİ: Av.......
Av. .........
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan )
KARAR TARİHİ : .
GEREKÇE TARİHİ : .......
İlk derece mahkemesince verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş, dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olup, ön inceleme aşaması tamamlandıktan ve incelemenin duruşma yapılmadan karar verilmesi mümkün bulunan hallerden olduğu anlaşıldıktan sonra duruşmasız olarak yapılan inceleme neticesinde;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
I. DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ........ tarihinde ............ mahallesi . ...üzerinde bulunan yaya geçidinde karşıdan karşıya geçerken sürücüsü tespit edilemeyen .......... plakalı aracın aşırı hızla gelerek davacıya çarpması neticesinde ağır yaralandığını, ........ plakalı aracın . . . . . . sigortasının yaptırılmadığını, davalı tarafa başvuru yapıldığını, başvuru dilekçesi ekinde soruşturma dosyası, hastane evrakları epikirizler vb., banka IBAN bilgileri, ahzu kabz yetkisini içerir vekaletname ve baro kimlik fotokopisi gönderildiğini, davalı tarafından gönderilen belgeler sanki gönderilmemişcesine yeniden istenildiğini, maluliyet raporunun gönderilmesi talebinde bulunulduğunu, davalı tarafın yersiz taleplerle başvuruyu dikkate almayıp oyalama politikası izlediğini belirterek .. TL maluliyetinden (kalıcı sakatlığından), geçici iş görmezliğinden dolayı .... TL ve ...... TL bakıcı giderlerinden kaynaklı olmak üzere toplam ..... TL (belirsiz alacak) maddi tazminatın başvuru tarihinden işleyecek yasal faizleri ile birlikte davalı taraftan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkili mahkemede açılmadığını, kaza yeri . ...... veya davalı müvekkili kurumun bulunduğu İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğunu, başvuru şartının usulüne uygun yerine getirilmediğini, kusur ve maluliyet oranın tespiti bakımından ATK dan rapor alınması gerektiğini, ........ tarafından davacıya ödenmiş rücuya tabi tazminat miktarlarının tespiti gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ VE DAİREMİZ KARARLARI:
1.İlk Derece Mahkemesinin İlk Kararı: davanın kabulü ile; .......... TL bakıcı gideri maddi tazminatına .......... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
2. Dairemizin Kaldırma Kararı: Taraf vekillerinin istinafı üzerine dairemiz......... Karar sayılı ilam ile,"1-Davalı vekilince, müvekkili şirketin geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri tazminatından sorumlu olmadığı belirtilerek istinaf talebinde bulunulmuş ise de: ....... tarihli . . yayımlanarak yürürlüğe giren ....... tarihli ......... sayılı yasa’nın .....maddesi ile ....... sayılı ... ........ Kanunu’nun 98. maddesi değiştirilmiş, buna göre "trafik kazaları nedeniyle üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer resmi ve özel sağlık kuruluşlarının sundukları sağlık hizmet bedellerinin kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın . . .. tarafından karşılanacağı" Yasanın geçici 1. maddesi ile de "Bu Kanunun yayımlandığı tarihten önce meydana gelen trafik kazaları nedeniyle sunulan sağlık hizmet bedellerinin .. . .... tarafından karşılanacağı, sözkonusu sağlık hizmet bedelleri için bu Kanun'un ....... maddesine göre belirlenen tutarın ..'sinden fazla olmamak üzere belirlenecek tutarın üç yıl süreyle ayrıca aktarılmasıyla anılan dönem için ilgili sigorta şirketleri ve . ... yükümlülüklerinin sona ereceği," öngörülmüştür. . .., motorlu aracın işletilmesinden kaynaklanan kaza nedeniyle zarar görenlerin tedavisi için ödenen giderleri zorunlu olarak teminat altına alır. ........ şirketinin, işleten ve sürücünün yasadan ve sözleşmeden doğan bu yükümlülüğü, ...... sayılı yasa ile getirilen düzenleme ile sona erdirilmiş bulunmaktadır. .... sayılı Yasa'nın ......... maddesinde belirtilen tedavi giderleri yönünden sorumluluk dava dışı ........ . . geçmiştir. Ancak geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri tazminatı madde kapsamında değerlendirilemeyeceğinden geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri talepleri yönünden sigorta şirketlerinin sorumluluğu devam edeceğinden bu hususa ilişkin istinaf sebebi yerinde görülmemiştir. ..........
2-Davacı ...... uyruklu olup mahkemece teminat muafiyetinin bulunup bulunmadığı hususunda, hükme dayanak oluşturacak nitelikte bir araştırma yapılmadığı anlaşılmaktadır.
. sayılı . madde ........ göre; “Türk mahkemesinde dava açan, davaya katılan veya icra takibinde bulunan yabancı gerçek ve tüzel kişiler, yargılama ve takip giderleriyle karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılamak üzere mahkemenin belirleyeceği teminatı göstermek zorundadır”. .......’ta teminat gösterme yükümlülüğü konusunda “yabancılık” ölçütü esas alınmıştır. Buna karşın davalının veya kendisine karşı takibe girişilen karşı tarafın vatandaşlığı, bu madde kapsamında da bir öneme sahip değildir. Bu maddeye göre hakim tarafından verilen kesin süre içinde teminat gösterilmezse dava, dava şartı eksikliğinden HMK'nun 114/1-ğ maddesi uyarınca reddedilir.
. madde ./...de ise; “Mahkeme, dava açanı, davaya katılanı veya icra takibi yapanı karşılıklılık esasına göre teminattan muaf tutar” hükmü yer almaktadır.
Buna göre .... hâkimi, yabancı davacının, davaya katılanın veya icra takibinde bulunanın vatandaşı olduğu ülke ile ...... arasında karşılıklılık (mütekabiliyet) var ise, bu kişiyi teminattan muaf tutacaktır. Karşılıklılık, iki devlet arasında imzalanan (iki taraflı) anlaşma veya iki devletin de taraf olduğu uluslararası (çok taraflı) anlaşma ile sağlanabileceği gibi, kanuni veya fiili karşılıklılık şeklinde de sağlanabilir. . . . . . . . .. maddesinde; âkit devletlerden birinde ikamet eden ve diğer bir devletin mahkemeleri huzurunda davacı veya müdahil olarak bulunan âkit bir devletin vatandaşlarından yabancı olmaları sebebi ile herhangi bir teminat istenemeyeceği düzenlenmiştir.
. sayılı . . . ve . . Hakkındaki Kanun'un..... maddesinde dava açanın karşılıklılık esasına göre, teminattan muaf tutulabileceği düzenlendiğinden öngörülen teminat hususu Mahkemece re'sen gözetilmelidir.
Bu sebeple Mahkemece öncelikle davacının teminattan muaf olup olmadığı hususunun . . . . ve . . . Müdürlüğü'nden sorularak alınacak yazı cevabına göre, davacının teminat göstermesi gerektiği sonucuna varılırsa, teminatın yatırılması için davacı tarafa kesin süre verilmesi, anılan sürede belirtilen teminatın yatırılmaması halinde istemin usulden reddine, yatırılması halinde ise, dava şartı eksikliği süresinde giderilmiş olacağından işin esasına girilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken doğrudan işin esasına girilmesi doğru olmamış, hükmün bu yönden re'sen kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir. .........
3- Hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporunda . .. yaşam tablosu ve... teknik faiz uygulanmak suretiyle davacının zararlarının hesaplandığı görülmüştür.
.......... Karar sayılı ilamında tazminat hesaplarında bakiye ömrün belirlenmesinde . .... tablosunun esas alınmasının güncellenen ülke gerçeklerine daha uygun olacağı belirtilmiştir. Hesaplamada . . yaşam tablosunun kullanılması .........dairesinin güncel içdihatlarına da uygun olmakla yerinde görülmüştür.
. .... tarihli . . yayınlanan ....... tarihli ........ sayılı iptal kararı ile, . sayılı . nun ......... Maddesinin 1. Cümlesinde yer alan "... ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda..." ibaresi ile ikinci cümlede yeralan "... ve genel şartlarda..." ibaresinin anayasaya aykırı olduğundan bahisle iptaline karar verilmiş, bu iptal kararı........ tarihli resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe girdiğinden, ....... Tablosu'na göre muhtemel bakiye ömrün belirlenmesi ve......eknik faiz uygulanmadan tazminatın hesaplanması; bilinmeyen/ işleyecek devre hesabı yapılırken, bilinen son gelirin her yıl için.........iskonto edilmesi yöntemi kullanılarak yeniden bilirkişi raporu alınıp oluşacak sonuca göre tarafların kazanılmış hakları da dikkate alınarak karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle yazılı biçimde karar verilmiş olması yerinde görülmemiştir.
Kabule göre de :Çalışma hayatının aktif çalışma dönemi ve emeklilik dönemi olan pasif devre olarak ayrılması ve pasif devrede zararın asgari geçim indirimsiz asgari ücret düzeyinde bir zarar olacağının kabulünün gerektiği ........... yerleşmiş içtihatlarındandır. Pasif devre zararının hesaplanması sırasında esas alınan ücret, bir çalışmanın karşılığı değil, ekonomik bir değer taşıyan yaşamsal faaliyetlerin sürdürülmesinin karşılığıdır. Hal böyle olunca da ücretle fiilen çalışanlara uygulanmak için getirilen asgari geçim indiriminin, ücretli bir çalışmanın söz konusu olmadığı pasif dönem (devre) zararının hesaplanmasında dikkate alınamayacağı açıktır. Zira, asgari geçim indirimi (AGİ), ücretin eki olmadığından, tazminat alacaklarının hesaplanmasına esas ücrete dahil edilemez.
Somut olayda; mahkemenin hükme esas aldığı hesap bilirkişi raporunda, davacının tazminata esas gelirinin asgari ücret olarak kabul edildiği, 65 yaşa kadar aktif, 65 yaş sonrası pasif dönem ayrımı yapılarak, davacının muhtemel bakiye ömür süresine göre tazminatın belirlendiği görülmektedir. Oysa ki, . ........ uygulaması gereği, desteğin 60 yaşına kadar olan muhtemel yaşam süresinin aktif devre ve 60 yaşından sonraki muhtemel ömür süresinin pasif devre olarak kabulü ile hesaplama yapılması gerekmektedir. Bu yönüyle hatalı rapora itibar edilmesi yerinde görülmemiştir. .......... gerekçesi ile kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.
3.Kaldırma Sonrası İlk Derece Mahkemesi Kararı: davanın kabulü ile........ TL kalıcı işgöremezlik tazminatı..........TL geçici işgöremezlik tazminatı ve ....... TL bakıcı gideri tazminatı olmak üzere toplam ..........TL tazminatın ........L geçici işgöremezlik, ..... TL kalıcı işgöremezlik ve ....... TL bakıcı giderine davalının temerrüt tarihi olan ........ tarihinden itibaren bakiye kısmına ise ıslah tarihi olan ....... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF:
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar:
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili ve davalı vekili süresinde istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri:
1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Maluliyet oranın daha fazla olduğunu, tazminat miktarının daha fazla olduğunu, esas alınan asgari ücret miktarının düşük olduğunu, faiz tarihinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.
2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Başvuru dava şartının yenine getirilmediğini, maluliyet raporunun hükme esas alınamayacağını, geçici iş göremezlik ve bakıcı giderinden sorumlu olmadıklarını, davacının çalışma izin belgesinin bulunduğunun ispat edilemediğini, hesaplamada teknik faiz uygulanması gerektiğini, ihbar talebinin reddi kararının hukuka aykırı olduğunu, asgari ücret artışının uygulanmasının ve ikinci kez ıslah yapılmasına müsaade edilmesinin hatalı olduğunu, davacının istinaf başvurusunda hesaplama yöntemine dair istinaf sebebinin bulunmadığını, temerrütün gerçekleşmediğini, hükümde teminat limitinin aşıldığını, hükümde maddi hata yapıldığını ileri sürmüştür.
C. Gerekçe:
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme:
Uyuşmazlık trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle sürekli, geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri tazminatı talebine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk:
6098 sayılı TBK m. 49-55; 2918 sayılı KTK 85, 89, 90, 91; 6100 sayılı HMK m.341, 353, 355, 359; ZMMS Genel Şartları
3. Değerlendirme:
HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda;
3.1.2918 sayılı KTK.nın 97. maddesi uyarınca "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. .... kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir..." hükmü düzenlenmekte olup, davacı vekilinin söz konusu hüküm kapsamında davalıya başvuruda bulunduğu, eksik ya da usule uygun olmayan belge ile başvurulduğu savunmasının olduğu durumlarda usule uygun olmadığı savunulan belgedeki eksiklik tamamlanabileceğine göre başvuru şartının yerine getirildiği anlaşılmakla davalının buna yönelik istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.
3.2.Mahkemece kaza tarihinde......... yürürlükte olan " ........" hükümleri doğrultusunda maluliyet rapor tanzim edildiği, raporun denetlenebilir ve dosya kapsamı ile uyumlu olması nedeniyle buna yönelik istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.
3.3.TBK'nın 54. maddesi ile KTK'nın 98. maddesi hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, kazadaki yaralanmadan kaynaklanan geçici işgöremezlik ve geçici bakıcı giderine ilişkin zarardan sorumluluk, zarara neden olanlar ile bu kişilerin sorumluluğunu üstlenen güvence hesabına ait olduğundan, davacı için hesap edilen geçici işgöremezlik ve bakıcı giderinin de hüküm altına alınması usul ve yasaya uygun olup buna yönelik istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.....
3.4.Dosyası içerisinde bulunan hesap raporunun güncel içtihatlara uygun olarak . . tablosuna göre kusur ve maluliyet raporları dikkate alınarak progresif rant yöntemine göre düzenlendiği anlaşıldığından istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.
3.5.5684 sayılı . .... 14. maddesi gereğince ihdas edilen . . Yönetmeliği'nin 15. maddesi gereğince, . .. yönünden faizin başlangıç (.....) tarihi belirlenirken, ilgililerce gerekli belgeler de ibraz edilerek . . Yönetmeliğinin 9, 1........ maddelerinde yazılı biçimde fona başvurulduğu halde ödeme yapılmamışsa başvuru tarihinden itibaren . ... temerrüde düştüğünün kabulü gerekir.
Dava belirsiz alacak davası olarak açılmış olup, davacı vekili dava dilekçesinde başvuru tarihinden itibaren yasal faiz talebinde bulunmuştur. Mahkemece alacağın bir kısmına ...... tarihinden itibaren, bir kısmına ise ıslah tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir. Belirsiz alacak olarak talep edilen alacaklarda dava açıldıktan sonra yargılama esnasında artırılan alacak miktarları bakımından zamanaşımı süreleri işlemeyeceği gibi artırılan miktar bakımından faize hükmedilirken de kısmi davadan farklı olarak tüm alacağa temerrüt tarihinden itibaren faiz işletilebileceği gözetilmeksizin karar verilmesi hatalı olmuştur. Somut olayda mahkemece, dava dilekçesi ile kaldırma öncesi talep edilen maddi tazminat yönünden ....... tarihinden ıslah dilekçesi ile artırılan kısım yönünden ıslah tarihinden faize hükmedilmesi hatalı olmuş, toplam tazminata müktesep haklar ve taleple bağlılık gözetilerek ....... tarihinden itibaren faiz işletilmesine karar verilmiş, ancak bu yanılgılar yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden .. sayılı HMK'nın ....... maddesi uyarınca dosya üzerinde inceleme yapılarak, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak taraflarca itiraza uğramayıp kesinleşen hususlar infazda tereddüt hasıl olmaması açısından aynen belirtilmek suretiyle yeniden hüküm kurulması gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
A-Davalı vekilinin istinaf başvurularının HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, Davacı vekilinin istinaf talebinin KABULÜNE,........sayılı Kararının KALDIRILMASINA,
B-6100 sayılı HMK 353/1-b-2 maddesi uyarınca düzeltilerek yeniden esas hakkında kararla;
1-Davanın KABULÜ ile, ...... TL kalıcı işgöremezlik tazminatı,....TL geçici işgöremezlik tazminatı ve....... TL bakıcı gideri tazminatı olmak üzere toplam ...... TL tazminatın ....... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
2-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca davanın kabul edilen değeri olan ....... TL üzerinden alınması gereken ...... TL ilam harcından davacı tarafından yatırılan ..... TL peşin harç ve ..... TL tamamlama harcının toplamı olan ..... TL'nin mahsubu ile eksik ...... TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davacı tarafından yatırılan 35,90 TL peşin harç ve 1.237,67 TL tamamlama harcının toplamı olan 1.273,57 TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yargılama nedeniyle sarf edilen 2.151,66 TL posta, tebligat ve bilirkişi ücretinden oranlama yapılmaksızın oluşan yargılama gideri, 35,90 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 2.187,56 TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davalı tarafından yargılama nedeniyle herhangi bir yargılama gideri sarf edilmediğinden bu hususta KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca hesaplanan ..... TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-Karar kesinleştiğinde artan avansın 6100 sayılı HMK m.333 hükmü uyarınca resen yatıran tarafa İADESİNE,
C-İstinaf Harç ve Giderleri
1-Davacı taraftan alınan peşin istinaf karar ve ilam harcının talep halinde iadesine,
2-Davacı tarafından karşılanan 269,85 TL istinaf başvuru harcının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Alınması gereken 24.755,86 TL istinaf karar ve ilam harcına peşin yatırılan 6.200,00 TL istinaf karar ve ilam harcının mahsubu ile eksik 18.555,86 TL harcın davalı . .. alınarak .... irad kaydına,
4-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından vekalet ücretine yer olmadığına,
5-Karar kesin olduğundan tebligatların ve harç tahsil/iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda HMK.362/1-a maddesi gereği kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 04/05/2024
Başkan Üye Üye Katip
e-imza e-imza e-imza e-imza
İ.S.