T.C.
GAZİANTEP
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO :.
KARAR NO : .
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
BAŞKAN : ..... (...)
ÜYE : ..... (...)
ÜYE : ..... (...)
KATİP : ..... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ŞANLIURFA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ :..
NUMARASI :...
DAVACI :..
VEKİLİ : Av. .
DAVALI :...
VEKİLİ : Av..
DAVANIN KONUSU : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
KARAR TARİHİ : ....
GEREKÇE TARİHİ :...
...... Karar sayılı kararı aleyhine taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunduğundan dosyanın yapılan incelemesi sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
I. DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .... tarihinde dava dışı sürücü.....sevk ve idaresindeki .... poliçesi bulunmayan .... plaka sayılı traktör ile kaldırım üzerindeki park alanından yola manevra yaptığı esnada davacı sürücünün motosikletine çarpışması neticesinde meydana gelen kazada davacının yaralandığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla .. TL maddi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili dava değeri artırım dilekçesi ile, geçici iş göremezlik zararı yönünden ... TL ve sürekli iş göremezlik zararı yönünden .. TL olmak üzere toplam talebinin .. TL olduğunu belirtmiştir.
II. CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından başvuru şartlarının yerine getirilmediğini, görevli mahkemenin . . mahkemesi olduğunu, dava konusu kazaya karışan .. plakalı traktör sürücüsü . . ve araç sahibi . .. tarafından davacılardan ....... maddi tazminat bedelinin ödendiğini, davacı . . . bu konuya ilişkin herhangi bir hak ve alacağı kalmadığını, bu hususu davaya konu etmeyeceğini taahhüt ettiğini, geçici ödeme talebinin kabulünün mümkün olmadığını, . . sorumluluğunun .. tarihinde geçerli olan teminat limiti ve poliçesi bulunmayan aracın kusur oranı ile sınırlı olduğunu, davanın araç maliki ve sürücüsü . . ve . . ihbar edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ VE DAİREMİZ KARARLARI:
1.İlk Derece Mahkemesinin İlk Kararı
İlk derece mahkemesince, ..-TL sürekli iş göremezlik, ....-TL geçici iş göremezlik tazminatının davalı....., dava tarihi olan .. tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte alınarak davacı . . verilmesine, karar verilmiştir.
2.Dairemizin Kaldırma Kararı:
Davalı vekilinin istinaf itirazı üzerine dairemizin...... Karar sayılı ilamı ile; "... Trafik Kazası Tespit Tutanağında; motosiklet sürücüsü...... maddesini(Sürücüler, araçlarının hızlarını, aracın yük ve teknik özelliği ile yol, hava trafik durumunun gerektirdiği şartlara göre ayarlamak zorundadırlar) ihlal ettiği olayda, traktör sürücüsü . . da aynı kanunun 67/a maddesini(Sürücülerin, park yapmış taşıtlar arasından çıkarken,duraklarken veya park yaparken taşıt yolunun sağına veya soluna yanaşırken, sağa veya sola dönerken, .. kullananlar için tehlike doğurabilecek ve bunların hareketlerini zorlaştıracak şekilde davranmaları yasaktır.) ihlal ettiği kanaati belirtilmiştir.
Mahkemece hükme esas alınan....tarihli . raporunda ise, davacı sürücü . . idaresindeki motosikletle seyir halinde olduğu iki yönlü yolun hızını azaltmasını gerektirecek bir unsur bulunmayan olay yeri kesiminde, sağ taraf park alanından sola manevra ile girdiği yolda yakın mesafeden önünü . sürücü . .. idaresindeki traktörün ön sol tekerlek kısımlarına, çarpmayı önlemek için yan yatırdığında sürüklenen motosikletin ön kısımlarıyla çarptığı olayda kusursuz olduğu, dava dışı sürücü . . ise idaresindeki traktörle .. sokağın kavşak ile okul/yaya geçidinin bulunmadığı olay yeri kesiminde, yolla aynı seviyede olan parke kaplı park alanından yola katılma manevrasını, geçiş hakkına sahip yolda seyreden araç trafiğini gözetip, bu araçların güvenli geçişlerini bekledikten sonra yolun trafikten arındığı en müsait anı kollayarak yapması gerekirken, anılan hususların aksine gelen araç trafiğini gözetmeyecek şekilde sola doğru kontrolsüzce manevrayla girdiği yolda yakın mesafeden önünü kapatmakla seyir durumunu bozduğu geçiş hakkına sahip doğru seyreden sürücü . .. çarpışmayı önlemek için yan yatırdığında sürüklenen motosikletin ön kısımlarıyla aracının ön sol tekerlek kısmına çarpmasına sebebiyet verdiği olayda, dikkatsizliği, tedbirsizliği ve kurallara aykırı bu hareketleriyle tam kusurlu olduğu bildirilmiştir.
Mahkemece kaza tespit tutanağı ile .. raporu arasındaki çelişkilerin giderilmesi bakımından...... seçilecek bilirkişi kurulundan, kazaya ilişkin düzenlenen rapor ile tutanak arasında çelişkiyi giderir şekilde ayrıntılı, denetime imkan verir rapor aldırılarak sonucuna göre hüküm tesisi gerekirken eksik inceleme ile raporlar arasındaki çelişki giderilmeksizin hüküm tesisi yerinde görülmemiş ve davalı vekilinin bu hususa ilişkin istinaf itirazı yerinde görülmüştür.
Dava, trafik kazası nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.
Müteselsil borç; sözleşme veya kanun gereği birden fazla borçlunun alacaklıya karşı borcun tamamından sorumlu olduğu, diğer bir deyişle alacaklının edayı her müteselsil borçludan talep edebildiği ve edanın tamamen yerine getirilmesine kadar bütün borçluların sorumluluğunun devam ettiği, borçlulardan birinin borcu ödemesi halinde diğerlerinin de borçtan kurtulduğu borç ilişkisine denir. ..ve devamına göre müteselsil borçta alacaklının hakkı birden çok borçluya karşı tek bir alacaktan ibaret olmayıp, borçluların herbirine karşı ayrı ayrı yönelen ve birbiriyle yarışan birden çok alacaktan ibarettir. Alacaklı her alacak üzerinde (temlik veya borcun ibrası yoluyla) ayrı ayrı tasarrufta bulunabileceği gibi alacaklı tarafından yapılan ihtar da sadece ihtar yapılan borçlu açısından sonuç doğurur. Alacaklı borçluların her birinden borcun tamamının ödenmesini isteyebilir ancak borçlulardan biri tarafından yapılan ödeme borcu sona erdirir..
Alacaklının borçlulardan biri tarafından tatmin edilmesi ile diğer borçlular bu oranda olmak üzere alacaklıya karşı borçtan kurtulurlar. Alacaklıyı tatmin etmiş olan borçlunun bu neticeyi kastetmiş olması da şart değildir. Bu netice alacaklının tatmin edilmesi vakıasının bir sonucu olarak kendiliğinden doğar. Alacaklı edimin tamamını dilediği borçludan ancak bir tek defada talep edebileceğine göre, edimin herhangi bir borçlu tarafından ifa edilmesiyle beraber borç da sona ereceğinden diğer borçluların borçtan kurtulmaları tabii bir neticedir. Aksi halde edimin birden fazla ifasına (mükerrer ifalara) sebebiyet verilmiş olunur ..
Somut olayda; davacıların başvurusu üzerine . .. tarafından oluşturulan hasar dosyasına dava dışı traktör sürücüsü . . vekilinin..kayıt tarihli gönderdiği evrakta; davacı .. kaza nedeniyle zararlarını giderdiği, bu nedenle davacıya kurum tarafından ödememe yapılmaması gerekir beyanda bulunduğu ancak ödeme yada ibra evrağının dosyada bulunmadığı görülmüştür.
Yukarıda açıklandığı üzere müteselsil borçlulardan birisinin yaptığı ödeme nispetinde diğer borçluların da borçtan kurtulmaları nedeniyle dava dışı sürücünün yaptığı ödeme miktarı kadar müteselsil borçlu olan diğer sorumlu olan davalı . .. borçtan kurtulmuş durumdadır.
Ödeme ya da ibra borcu sona erdiren işlemlerden olup, hüküm kesinleşinceye kadar her zaman taraflarca ileri sürülebilir.
Bu durumda; dava konusu kazaya ilişkin olarak açılan hasar dosyası ve dava dışı sürücü tarafından hasar dosyasına sunulmuş ödeme belgeleri varsa getirtilerek veya davalı . .. vekiline ödemeye ilişkin belgeleri sunması için süre verilmesi ve hangi tazminat kaleminden ne kadar ödeme yaptığı araştırılarak sonuç tazminatın belirlenmesi gerekirken, eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olmuştur." gerekçesi ile kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.
3-İlk Derece Mahkemesince Kaldırma Sonrası Verilen Karar:
İlk derece mahkemesince, davacının davasının kabulü ile . TL tutarındaki sürekli iş göremezlik ve .. TL tutarındaki geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam .. TL tutarındaki maddi tazminatın .. tarihiden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı . .. tahsili ile davacıya ödenmesine, karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF:
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili ve davalı vekili süresinde istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı . .. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalarının tam kabul olmasına rağmen avukatlık vekalet ücretinin eksik hesaplandığını, vekalet ücretinin .. TL olması gerekirken mahkemece eski tarifeye göre .. TL olarak hükmedildiğini, ayrıca koruyucu tertibatın kazanın meydana gelmesinde bir etkisi olmadığını, davacının maluliyetinin bel kırığı ve omurga yaralanmasından ibaret olduğunu, kask kullanılmış olsaydı dahi bu tür bir yaralanmanın anılan kaza bakımında kaçınılmaz bir sonuç olduğunu belirterek mahkemece verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalı . . vekili istinaf dilekçesinde özetle; sürücü . . davacı . .. tarafından ibra edilmesi nedeniyle müteselsil sorumluluk ilkesi gereği müvekkil kurumun sorumluluğunun ortadan kalktığını, sürücü ve malikin davaya dahil edilerek ibranamenin talep edilmesi gerektiğini, başvuru şartı yerine getirilmediğinden davanın reddi gerekirken kabulüne karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, hükme esas alınan maluliyet raporunun Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik'e uygun şekilde düzenlenmediğini, geçici iş göremezlik zararına ilişkin taleplerin teminat dışında kaldığını, denetime elverişli kusur raporu alınmaksızın .. kusur oranı üzerinden tazminat hesabı yapılmasının hatalı olduğunu, hesaplamada... yaşam tablosu ve.. teknik faiz kullanılması ve müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini belirterek mahkemece verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava; trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6098 sayılı TBK m. 49-55; 2918 sayılı KTK 85, 89, 90, 91; 6100 sayılı HMK m.341, 353, 355, 359; ZMMS Genel Şartları
3. Değerlendirme
HMK'nun 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda;
3.1. Müteselsil borç; sözleşme veya kanun gereği birden fazla borçlunun alacaklıya karşı borcun tamamından sorumlu olduğu, diğer bir deyişle alacaklının edayı her müteselsil borçludan talep edebildiği ve edanın tamamen yerine getirilmesine kadar bütün borçluların sorumluluğunun devam ettiği, borçlulardan birinin borcu ödemesi halinde diğerlerinin de borçtan kurtulduğu borç ilişkisine denir. 6098 sayılı TBK'nın 162 ve devamına göre müteselsil borçta alacaklının hakkı birden çok borçluya karşı tek bir alacaktan ibaret olmayıp, borçluların herbirine karşı ayrı ayrı yönelen ve birbiriyle yarışan birden çok alacaktan ibarettir. Alacaklı her alacak üzerinde (temlik veya borcun ibrası yoluyla) ayrı ayrı tasarrufta bulunabileceği gibi alacaklı tarafından yapılan ihtar da sadece ihtar yapılan borçlu açısından sonuç doğurur. Alacaklı borçluların her birinden borcun tamamının ödenmesini isteyebilir ancak borçlulardan biri tarafından yapılan ödeme borcu sona erdirir ........ Her borçlu iç münasebet bakımından hissesi ne olursa olsun borcun tamamını ifa etmekle yükümlüdür.
3.2. Alacaklının borçlulardan biri tarafından tatmin edilmesi ile diğer borçlular bu oranda olmak üzere alacaklıya karşı borçtan kurtulurlar. Alacaklıyı tatmin etmiş olan borçlunun bu neticeyi kastetmiş olması da şart değildir. Bu netice alacaklının tatmin edilmesi vakıasının bir sonucu olarak kendiliğinden doğar. Alacaklı edimin tamamını dilediği borçludan ancak bir tek defada talep edebileceğine göre, edimin herhangi bir borçlu tarafından ifa edilmesiyle beraber borç da sona ereceğinden diğer borçluların borçtan kurtulmaları tabii bir neticedir. Aksi halde edimin birden fazla ifasına (mükerrer ifalara) sebebiyet verilmiş olunur ...
3.3. Somut olayda; davacıların başvurusu üzerine . . tarafından oluşturulan hasar dosyasına dava dışı traktör sürücüsü . . vekilinin .. kayıt tarihli gönderdiği evrakta; davacı .. kaza nedeniyle zararlarını giderdiği, bu nedenle davacıya kurum tarafından ödeme yapılmaması gerekir şeklinde beyanda bulunduğu ancak ödeme yada ibra evrağının dosyada bulunmadığı görülmüştür.
Yukarıda açıklandığı üzere müteselsil borçlulardan birisinin yaptığı ödeme nispetinde diğer borçluların da borçtan kurtulmaları nedeniyle dava dışı sürücünün yaptığı ödeme miktarı kadar müteselsil borçlu olan diğer sorumlu olan davalı . .. borçtan kurtulmuş durumdadır. Ödeme ya da ibra borcu sona erdiren işlemlerden olup, hüküm kesinleşinceye kadar her zaman taraflarca ileri sürülebilir.
3.4. Ayrıca HMK'nın 61.maddesi ile, davayı kaybeden tarafa davayla ilgisi bulunan üçüncü bir kişiden zararının karşılanmasını isteyebilmesini(üçüncü kişiye rücu edebilme) sağlamak açısından "davanın ihbarı" imkanı getirilmiş olup, ihbarın nasıl yapılacağı yasanın 62/1.maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre, ihbarın yazılı yapılması, ihbar gerekçesi ve yargılamanın hangi aşamada olduğunun ihbar olunana bildirilmesi gerekir. Tek taraflı bir usul işlemi olan davanın ihbarı karşı tarafın onayına bağlı olmadığı gibi mahkemenin onayına da bağlı değildir. Dilekçeyle yapılmış usulüne uygun bir ihbar talebinin varlığı halinde mahkemenin bu talebi dikkate alarak HMK'nın 61.maddesine göre gereğini yerine getirmesi ve ihbar olunanın ihbar üzerine takınacağı tavrı beklemeden bir sonuca varmaması gerekir.
Davalı tarafça cevap dilekçesinde davanın aracın kaza anındaki sürücüsü . .. ve kaza anındaki maliki . .. ihbarı talep edilmiş olmasına rağmen mahkemece ihbar talebinin bulunduğu cevap dilekçesinin muhataplarına tebliği yönünde işlem yapılması gerekirken bu konuda olumlu ya da olumsuz bir karar verilmediği görülmüştür.
3.5. Bu durumda yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda davanın kaza anındaki sürücüsü . . ve kaza anındaki maliki . .. ihbarı sağlanarak dava konusu kazaya ilişkin davacı . . yönelik ödeme belgesi veya ibra belgesi varsa dosyaya sunmaları için fırsat verilerek ödeme yapılmış ise hangi tazminat kaleminden ne kadar ödeme yaptığı araştırılarak sonuç tazminatın belirlenmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olmuştur.
3.6. Yukarıda açıklanan nedenlerle; bu aşamada sair hususlar incelenmeksizin taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6 maddeleri gereğince kaldırılmasına, Dairemiz kararına uygun şekilde kazanılmış haklarda dikkate alınarak davanın yeniden görülerek eksikliklerin giderilmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
KARAR: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile..... Karar sayılı ilamının HMK'nın 353/1-a,6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın MAHALLİNE İADESİNE,
3-Taraflardan tahsil edilen istinaf karar harcının istek halinde iadesine,
4-İstinaf yargılama giderinin mahkemece yeniden verilecek kararda değerlendirilmesine,
5-Duruşma açılmadığından istinaf vekalet ücreti takdirine yer olmadığına dair,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu, HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince KESİN olarak oybirliğiyle karar verildi. ..
Başkan Üye Üye Katip
.
e~imzalıdır. e~imzalıdır. e~imzalıdır. e~imzalıdır.
M.T.