T.C. GAZİANTEP BAM 3. HUKUK DAİRESİ
T.C.
GAZİANTEP
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. Hukuk Dairesi
DOSYA NO: 2023/2072
KARAR NO: 2023/236
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İSTİNAF KARARI
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: DR. ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN:
MAHKEMESİ: ŞANLIURFA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 20/06/2023
NUMARASI: 2020/1005 E., 2023/577 K.
DAVACI: ... -...
VEKİLİ: Av. ...-
DAVALI: 1- ...-
VEKİLİ: Av. ...
BİRLEŞEN ŞANLIURFA 5. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'NİN 2019/266 E.,
2019/281 K., SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN
DAVACI: ... -...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI: 1 -...
VEKİLİ: Av. ...
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
İSTİNAF KARARININ
TARİHİ: 27/10/2023
YAZIM TARİHİ : 30/10/2023
1. Davalı .... vekili tarafından süresinde verilen dilekçe ile yukarıda tarih ve sayısı gösterilen mahkeme kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılması talep edildiğinden, istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda, gereği düşünüldü;
I. YARGILAMA SÜRECİ :
Davacının Talebi:
2. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ......... tarihinde davacının yolcu olarak bulunduğu, davalı ....' de ZMMS poliçesi bulunan ......... plakalı araç ile birleşen dosya davalısı .......... de ZMMS olan ......... plakalı aracın çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında müvekkili ...'nun yaralandığını, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik ....... TL maluliyet tazminatının, davalının temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte alınmasına karar verilmesini dava etmiş, yargılama aşamasında talebini HMK'nın 107/2. maddesi gereğince ......... TL olarak arttırmıştır.
Davalının Cevabı:
3. Davalı .... vekili cevap dilekçesinde özetle; dosyanın......... Mahkemelerine gönderilmesi gerektiğini, davacı tarafından müvekkil şirkete usulüne uygun bir başvuru yapılmadığını, aracın sürücüsü ....... kusuru olmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
4. Birleşen dosyada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirkete usulüne uygun bir başvurunun olmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkeme Kararı:
5. Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulü ile, .......... TL sürekli iş göremezlik tazminatının temerrüt tarihi olan ......... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ....'den tahsiliyle davacı ...'na verilmesine, davacının geçici iş göremezlik tazminat talebinin reddine, birleşen dava yönünden davacının sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir.
II. İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı tarafın istinafı:
6. İstinaf başvurusunda bulunan davalı .... vekili dilekçesinde özetle; aracın sürücüsünün tespit edilmesi, hatır taşıması, ödeme, müterafik kusur, destek olgusu ve hesaplama yöntemine yapılan itirazların mahkemece değerlendirilmediğini, yetkisiz ve görevsiz mahkemede dava açıldığını, dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığını, müvekkil şirket sigortalısı ......... %100 kusurlu olarak kabul edilmesinin doğru olmadığını, kusur oranı ile ilgili çelişkilerin olduğunu, yasal faiz ile sorumlu olduklarını, faiz ve yargılama giderlerinin yanlış hesaplandığını, bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişsiz olduğunu, bu nedenle mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
III. DEĞERLENDİRME VE SONUÇ:
7. Dava, trafik kazası sonucu maruz kalınan bedensel zarar nedeniyle maddi tazminat talebine ilişkindir.
8. 6102 sayılı TTK'nın 4/1-a maddesi gereği her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın TTK'da düzenlenen hususlar ticari dava olup, TTK'nın 5/1 maddesi gereği ticari davalara bakmakla görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemeleridir. TTK'nın yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden itibaren yasanın 5/3. maddesi uyarınca Asliye Hukuk Mahkemeleri ile Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişki iş bölümü olmaktan çıkıp görev ilişkisi haline gelmiştir. HMK'nın 1. maddesi gereğince göreve ilişkin kurallar kamu düzenine ilişkin olup mahkemece yargılamanın her aşamasında kendiliğinden dikkate alınması gerekmektedir. Davalı ........., davacıya çarpan aracın ZMSS şirketi olduğu, ZMSS'nin ise TTK'nın 1483 vd. maddelerinde düzenlenen hususlardan olması nedeniyle TTK'nın 4/1-a ve 5/1. maddeleri gereği dava ticari davadır. Bu bakımdan davaya bakma görevi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne ait olduğundan davalı .... vekilinin görev itirazının reddine karar verilmiştir.
9. HMK'nın genel yetkiyi düzenleyen 6. maddesininin birinci fıkrasına göre; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." Yine aynı Kanunun 16. maddesinde, "Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." hükmü yer almaktadır.Somut uyuşmazlıkta, davacının Şanlıurfa'da ikamet ettiği ve trafik kazasının Şanlıurfa'da meydana geldiği anlaşılmış olup, HMK'nın 16. maddesi uyarınca mahkeme yetkili olduğundan davalı .... vekilinin yetki itirazı yerinde görülmemiştir.
10. Zaman aşımı hukuki mahiyeti itibariyle bir def'idir. Yani borcu yerine getirmekten kaçınma salahiyetidir. Bu salahiyet borcun kendisini ortadan kaldırmamakla birlikte borca bağlı dava hakkını ortadan kaldırır. Ancak davada ileri sürülüş biçimi esasa cevap süresi içinde verilen cevap dilekçesi ile olmalıdır.Dava HMK'nın 107. maddesine dayalı olarak belirsiz alacak davası şeklinde açılmış olup, davalı .... vekili cevap dilekçesinde zaman aşımı definde bulunmadığından davalı .... vekilinin zamanaşımı itirazının reddine karar verilmiştir.
11. Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle, bu gibi taşımalarda 6098 sayılı TBK’nın 51. maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Hatır taşımasından söz edebilmek için yaralanan ya da ölen karşılıksız taşınmış olmalıdır. Taşınan veya kullananın yararının söz konusu olduğu durumda hatır taşıması ilişkisi gündeme geleceğinden işletenin sorumluluğu genel hükümlere göre değerlendirilecek ve tazminattan indirim yapılacaktır. Bu bakımdan hatır taşıma ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma ya da kullanmanın kimin çıkar ve yararına olduğunun saptanması önemlidir. Yarar ekonomik olabileceği gibi, ortak toplumsal değerleri de ilgilendirebilir. Ancak taşıma ve kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir çıkarı veya yararının bulunması halinde hatır taşımasından söz edilemeyecektir. Dosya içerisinde, davacının hatır için taşındığına ilişkin herhangi bir delil bulunmamaktadır. Bu kapsamda ispat yükü kendisinde olan davalı tarafça davacının hatır için taşındığının ispat edilemediği anlaşıldığından davalı tarafın istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.
12. Davacı olay tarihinde davalı ...'de sigortalı araçta yolcu olup, kaza tespit tutanağında, davacının kaza esnasında nerede oturduğuna ve yolculuğu sırasında emniyet kemeri takmadığına ilişkin bir tespitin bulunmadığı ve bu hususun aksinin davalı tarafça ispat edilmediği, davacının olay nedeni ile yaralanması da gözetildiğinde, mahkemece tazminattan müterafik kusur indirimi yapılmamasında bir isabetsizlik görülmemiştir.
13. Asıl davada, kabul edilen miktara göre, davacı vekili lehine ......... TL vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken hükmün 6. bendinde ........ TL'ye hükmedilmiş olması istinaf eden davalının sıfatına göre kaldırma nedeni yapılmamıştır.
14. KTK'nın 98/1, 99/1. maddeleri ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları'nın B.2. maddesi uyarınca rizikonun, bilgi ve belgeler ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortacının tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmaktadır. Bu sürenin sonunda ödememe yapılmaması halinde temerrüt gerçekleşir. Davacı, ......... tarihinden davalıya başvuru yapmış olduğundan, mahkemece, ......... tarihinden itibaren itibaren faize hükmedilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
15. Davaya konu kazanın oluşumunda, .......... plakalı araç sürücüsü .......... % 100 oranında kusurlu, ......... plakalı araç sürücüsü ......... kusursuz olduğuna dair oluşa uygun ve yeterli gerekçeyi içeren, raporlar arasındaki çelişkileri gideren Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi Genişletilmiş Uzmanlar Kurulu'nun ........ tarihli raporunun hükme esas alınmasında bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;
16. Mahkemece, asıl davada, davacı tarafça yapılan, ........ TL posta ve tebligat masrafı, ......... TL bilirkişi ücreti, .......... TL adli tıp rapor ücreti toplam ........ TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre hesaplanan ........ TL'nin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesi gerekirken, bilirkişi ücretleri ......... TL, Adli Tıp Kurumu Raporları faturası .......... TL, tebligat gideri ve müzekkere gideri ......... TL olmak üzere toplam ......... TL yargılama giderinin kabul ret oranı dikkate alınarak, .......... TL'nin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesi doğru olmamış, ancak bu yanılgı yargılamanın yenilenmesini gerektirmediğinden düzelterek esas hakkında yeniden bir karar vermek üzere mahkeme kararının HMK'nın 353/1-b,2. maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.
IV. KARAR:
Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1. Davalı .... vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne. Ancak yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç görülmediğinden HMK’nın 353/1-b,2. bendi gereğince; düzelterek esas hakkında yeniden karar verilmek üzere Şanlıurfa Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/06/2023 tarih ve2020/1005 E., 2023/577 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA,
2. Davanın KISMEN KABULÜ ile; ........ TL sürekli iş göremezlik tazminatının, temerrüt tarihi olan ...... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (poliçe limitleriyle sınırlı olmak kaydıyla), davalı ...'den tahsiliyle davacı ...'na VERİLMESİNE,
3. Davacının geçici iş göremezlik tazminat talebinin REDDİNE,
4. Karar tarihi itibari ile alınması gereken .......... TL karar ilam harcının, davacı tarafından yatırılan .......... TL peşin harç ile ....... TL ıslah harcından mahsup edilerek bakiye .......... TL'nin davalı ...'den alınarak hazineye irat kaydına,
5. Davacının bu dava nedeniyle sarf etmiş olduğu .......... TL başvurma harcı, ......... TL peşin harç ile ........ TL ıslah harcı olmak üzere toplam ........ TL nin davalı ...'den alınıp davacıya ödenmesine,
6. Davacı tarafça yapılan, ......... TL posta ve tebligat masrafı, .......... TL bilirkişi ücreti........ TL Adli Tıp Rapor ücreti toplam ......... TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre hesaplanan ........ TL'nin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
7. Kendisini vekille temsil ettiren davacı lehine hüküm tarihi itibari ile yürürlükte bulunan AAÜT gereğince ......... TL vekalet ücretinin davalı ...'den tahsili ile davacıya verilmesine,
8. Kendisini vekille temsil ettiren davalı lehine hüküm tarihi itibari ile yürürlükte bulunan AAÜT gereğince ......... TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı davalı ...'ye verilmesine,
9. 6102 sayılı TTK'nın 5/A ve 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince, hazine tarafından üstlenilen .........TL arabuluculuk giderinin davalı ...'den tahsiliyle hazineye aktarılmasına,
10. Davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde yazı işleri müdürlüğünce ilgilisine iadesine,
Birleşen dava olan devir öncesi Şanlıurfa 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/266 esas sayılı dosyası bakımından;
11. Davacının sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminat taleplerinin REDDİNE,
12. Karar tarihi itibari ile alınması gereken ......... TL maktu karar ilam harcının davacı tarafından yatırılan .......... TL peşin harç mahsup edilerek bakiye .......... TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
13. Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
14. Kendisini vekille temsil ettiren davalı lehine hüküm tarihi itibari ile yürürlükte bulunan AAÜT gereğince .......... TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ...Ş'ye verilmesine,
15. 6102 sayılı TTK'nın 5/A ve 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince, hazine tarafından üstlenilen ....... L arabuluculuk giderinin davacıdan tahsiliyle hazineye aktarılmasına,
16. Davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde yazı işleri müdürlüğünce ilgilisine iadesine,
İstinaf Harç ve Giderleri
17. Davalı .... taraftan alınan peşin istinaf karar ve ilam harcının talep halinde yatırana iadesine,
18. İstinaf aşamasında davalı .... tarafından yapılan ......... TL başvurma harcı........ TL posta masrafı toplam ........ TL yargılama giderinin davacılardan alınarak bu davalıya verilmesine,
19. İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından ücreti vekalet takdirine yer olmadığına dair,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 361. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta süre içinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.27/10/2023
Başkan
Üye
Üye
Katip
İ.P.