T.C. GAZİANTEP BAM 3. HUKUK DAİRESİ
T.C.
G A Z İ A N T E P
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
3. H U K U K D A İ R E S İ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
Esas No :........
Karar No : .......
Başkan : ... (...)
Üye : Dr.... (...)
Üye : ... (...)
Katip : ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ..........
TARİHİ: .........
NUMARASI:..........
DAVACILAR: 1 -... -...
VEKİLİ: Av. ...- ........
: 2 -... -...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...- ..........
DAVALI: .........
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...-.........
DAVANIN KONUSU: Tazminat
İSTİNAF KARARININ
TARİHİ : 24/09/2024
YAZIM TARİHİ : 24/09/2024
Davalı vekili tarafından süresinde verilen dilekçe ile yukarıda tarih ve sayısı gösterilen mahkeme kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılması talep edildiğinden, istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda, gereği düşünüldü;
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 15/07/2018 tarihinde davalı ... şirketince ...... poliçesi ile sigortalı olan .......... plakalı aracın, müvekkili ...'nın kullandığı ....... plakalı araca çarpması sonucunda müvekkillerinin desteği ve müşterek çocukları olan ......... vefat ettiğini belirterek fazlaya ilişkin hakların saklı kalmak kaydıyla şimdilik ........ TL maddi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, yargılama aşamasında talebini HMK'nın 107/2. maddesi gereğince ....... TL olarak arttırmıştır.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı kabul etmediklerini, davacı iddialarının ispatlanması gerektiğini, gerekli yerlerden rapor alınması gerektiğini, müvekkili şirket aleyhindeki kesin ve somut delillere dayanmayan haksız ve hukuka aykırı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulü ile davacı ... için ........ TL, davacı ... için .......... TL olmak üzere toplam .......... TL maddi tazminatın davalı ... şirketine başvuru tarihinden 8 iş günü sonrası olan ........... tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacılara ödenmesine karar verilmiştir.
IV. BAM KALDIRMA KARARI
............ K. sayılı ilamında özetle; "... mahkemece davacının ve desteğin muhtemel bakiye yaşam süresinin ..........(progresif rant yöntemi kullanılmak suretiyle) göre belirlenmesi suretiyle tazminat miktarının hesaplanması için bilirkişiden ek rapor rapor alınarak oluşacak sonuca göre tarafların kazanılmış hakları da dikkate alınarak karar verilmesi gerekir. Davalı vekilince ticari faize hükmedilmesinin hatalı olduğu belirtilerek istinaf itirazında bulunulmuştur. Zarara neden olan sigortalı aracın kullanım amacı hususi olup ticari araç değildir. O halde; temerrüt faizi olarak yasal faize hükmedilmesi gerekirken avans faizine hükmedilmesi yerinde görülmemiştir. (....... K.) Diğer taraftan davacılar ihtiyari dava arkadaşı olup her birinin talebi diğerinden bağımsızdır. Bu nedenle her bir davacı yönünden hüküm altına alınan miktar üzerinden ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken toplam tazminat üzerinden tek vekalet ücretine hükmedilmesi..." isabetsizliğinden mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
V. KALDIRMA KARARI SONRASI VERİLEN KARAR
Mahkemece yeniden yapılan yargılama sonunda; davanın kabulü ile davacılar ... yönünden ......... TL, ... yönünden .......... TL tazminatın davalı ... şirketine başvuru tarihinden 8 iş günü öncesi olan .........tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalıdan alınarak adı geçen davacılara ödenmesine karar verilmiştir.
VI. İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili süresi içerisinde istinaf yoluna başvurmuştur.
B.İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece müterafik kusur indirimi yapılmadan toplam tazminat üzerinden hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, kusur durumunun yeniden incelenmesi gerektiğini, kaldırma kararı öncesi uygulanan müterafik kusur indiriminin mevcut kararda uygulanması gerektiğini, TRH prograsif rant yönteminin uygulanamayacağını, bilirkişi raporunda asgari ücret farkının yansıtılmaması gerektiğini, gerekçeli kararın hüküm kurmaya elverişli olmadığını bu nedenle mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Değerlendirme ve Sonuç
1. Dava, trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin yakınlarının destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.
2. Kazanın oluşumundaki kusur oranlarına ilişkin hususlar Dairemizin kaldırma kararı ile değerlendirildiğinden eldeki kararda, bu konudaki istinaf itirazı yeniden inceleme konusu yapılmamıştır.
3. Dairemizin kaldırma kararından sonra alınan ek bilirkişi raporunun, Dairemiz kaldırma kararına uygun olarak TRH 2010 tablosuna göre ve güncel asgari ücret verileri dikkate alınarak progresif rant yöntemine göre düzenlendiği anlaşıldığından bu yöndeki istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.
4. Gerçek zarar hesabına etkisi nedeniyle asgari ücretle ilgili açıklamalar yapılması gerekmektedir. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 39. maddesine göre: “İş sözleşmesi ile çalışan ve bu Kanunun kapsamında olan veya olmayan her türlü işçinin ekonomik ve sosyal durumlarının düzenlenmesi için ......... aracılığı ile ücretlerin asgari sınırları en geç iki yılda bir belirlenir.” ......... yayımlanarak yürürlüğe giren .......... (.........) "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, “Asgari ücret; işçilere normal bir çalışma günü karşılığı ödenen ve işçinin gıda, konut, giyim, sağlık, ulaşım ve kültür gibi zorunlu ihtiyaçlarını günün fiyatları üzerinden asgari düzeyde karşılamaya yetecek ücreti ifade eder.” şeklinde tanımlanmıştır.
5. Asgari ücret, tüm çalışanlar için uygulanması zorunlu “taban ücret” tir. Asgari ücretin, işçilerin yaptıkları işe uygun ve insanlık onuruna yaraşır bir yaşam seviyesini sağlaması için gerekli olan en az ücreti ifade ettiği ve adil bir ücret elde edilmesi, böylece çalışanların ekonomik ve sosyal durumlarının düzeltilmesi amacına yönelik olduğu gözetildiğinde asgari ücretin kamu düzeni ile ilgili olduğu ve bunun altında bir ücretten söz edilemeyeceği, asgari ücretin altında kararlaştırılan ücretlerin ve buna ilişkin sözleşmelerin geçerli olmadığı hususunda tereddüt bulunmamaktadır.
6. Kamu düzeni; toplumun temel yapısını ve bireylerin güvenlik, huzur ve sağlık içinde yaşamaları için kamusal yararları koruyan; devletin güvenliğini, düzenini ve bireyler arasındaki ilişkilerde hukuku sağlamaya yarayan kurallar bütününün oluşturduğu hukuk düzenidir (Türk Hukuk Lügatı, Ankara, 2021 Baskı, Cilt-I, s.636).
7. Kamu düzeniyle ilgili durumlarda, kazanılmış usulî haktan söz edilemeyecektir. Bu niteliği dikkate alındığında asgari ücretteki değişiklikler de usulî kazanılmış hakkın istisnası niteliğinde bulunup aynı davada ve yargılamanın her aşamasında hâkim tarafından re'sen gözetilmesi gerekir. .......... K. sayılı kararında da aynı yaklaşım benimsenmiştir.
8. Tazminat hesabında hüküm tarihine en yakın tarihteki ücretlerin esas alınmasının nedeni tazminatların hesaplanma yöntemiyle ilgili olup tazminat miktarının belirlenmesi ileriye dönük varsayımsal hesaplamaları gerektirmesi ve gerçek belli iken varsayıma dayalı hesaplama yapılıp buna göre karar verilmesinin mümkün olmaması esasına dayalıdır. Bu durumun “gerçek belli iken varsayıma gidilemez” ilkesine uygun olduğu ......... K. sayılı kararında da belirtilmiştir.(........... K.)
9. Açıklanan nedenlerle, somut olayda hükme esas alınan bilirkişi raporunda güncel asgari ücret verilerinin kullanılarak rapor tanzimi ve ilk derece mahkemesince bun göre karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
10. Dairemizin kaldırma kararından önceki hükümde, hesaplanan tazminattan %20 oranında müterafik kusur indirimi yapıldığı ve taraflarca istinaf itirazı olarak bu husus ileri sürülmediğinden Dairemizin kaldırma kararına konu yapılmadığı halde, kaldırma kararından sonraki hükümde müterafik kusur indirimi yapılmaması doğru olmamış, ancak bu yanılgı yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca düzelterek esas hakkında yeniden bir karar vermek üzere mahkeme kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1. Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne. Ancak yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç görülmediğinden HMK'nın 353/1-b,2.maddesi gereğince düzelterek esas hakkında yeniden karar verilmek üzere......... K. sayılı kararının KALDIRILMASINA.
2. Davanın KISMEN KABULÜ ile; davacı ... için .......... TL, davacı ... için ......... TL'nin davalı ... şirketine başvuru tarihinden 8 iş günü sonrası olan ......... tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine. Fazlaya ilişkin talebin Reddine
3. Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken ......... TL harcın davacı tarafından yatırılan .......... TL peşin ve ıslah harcından mahsubu ile bakiye .......... TL harcın davalı ... şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına,
4. Davacı tarafından yargılama nedeniyle sarf edilen ........ TL başvurma harcı, ....... TL peşin harç ve ......... TL ıslah harcı, ......... TL tamamlama harcı ve .......... TL yargılama giderinin toplamından oluşan .......... TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan .......... TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, geriye kalan kısmının davacı üzerinde bırakılmasına,
5. Davalı tarafın yapmış olduğu ......... TL yargılama giderlerinden red oranına göre hesaplanan ......... TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine bakiyesi kısmen kendi üzerinde bırakılmasına,
6. Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca hesaplanan .......... TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacı ...'na verilmesine,
7. Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca hesaplanan ......... TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacı ...'na verilmesine,
8. Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca hesaplanan ......... TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
8. Karar kesinleştiğinde artan avansın 6100 sayılı HMK m.333 hükmü uyarınca resen yatıran tarafa iadesine,
İstinaf Harç ve Giderleri
1. Davalıdan alınan peşin istinaf karar ve ilam harcının talep halinde yatırana iadesine,
2. İstinaf aşamasında davalı tarafından yapılan .......... TL başvurma harcı ve yargılama giderlerinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
3.İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından ücreti vekalet takdirine yer olmadığına dair,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle KESİN olarak oybirliği ile karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Katip
M.E.