T.C.
G A Z İ A N T E P
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
3. H U K U K D A İ R E S İ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
Esas No : ..
Karar No : ..
Başkan : ... (...)
Üye : ... (...)
Üye : ... (...)
Katip : ... (...)
İNCELENEN KARARIN:
MAHKEMESİ : Gaziantep 2. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ : ..
NUMARASI : ..
DAVACI : ...
VEKİLLERİ : Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
TARİHİ : ..
YAZIM TARİHİ : ..
Asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekili tarafından süresinde verilen dilekçe ile yukarıda tarih ve sayısı gösterilen mahkeme kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılması talep edildiğinden, istinaf başvuru şartları yönünden ön inceleme yapılıp, üye hakimin inceleme raporu ve açıklamaları dinlendikten sonra, HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda, gereği düşünüldü;
I. DAVA
1. Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil iş sahibi şirket ile davalı yüklenici şirket arasında .. tarihli .. Makinesi alım ve montaj sözleşmesi imzalandığını, davalının imzalanan bu sözleşmeden doğan yükümlülüklerini gereği gibi ifa etmediğini, davalının söz konusu makineleri müvekkiline zamanında teslim etmediği gibi makinelerin önemli bir kısmını da halen uhdesinde bulundurduğunu, davalının eksik ve ayıplı teslim ettiği makine parçaları yönünden makinenin hem yazılım hataları hem de eksik parça nedeniyle çalışmadığını, taraflar arasında imzalanan sözleşme gereği sözleşmeye konu makinelerin eksiksiz ve bir bütün olarak .. tarihinde teslim edilmesi gerekirken bu tarihte müvekkile teslim edilmediğini, bu bağlamda ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... İş sayılı dosyası ile söz konusu makine üzerinde tespit yapıldığını, bu zararın her gün arttığını, davalının sözleşmeye aykırı davranmasından kaynaklanan müvekkilinin tüm zararlarının sözleşmeye göre davalının sorumluluğu altında olduğunu, davalının kusurunun ve ayıplı eser sunmasının kendisinin davranışından kaynaklandığını birden zok defa davalıya bildirdiklerini, ancak davalının sözleşme gereği edimlerini ifa etmediğini, müvekkilinin davalının hesabına değişik tarihlerde .. TL ödeme yaptığını ileri sürerek, müvekkil şirket tarafından ödenen .. TL'nin davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesini dava etmiştir.
2. Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı iş sahibi ile müvekkili yüklenici arasında.. tarihli eser sözleşmesinin imzalandığını, imzalanan sözleşmede sözleşme konusu makinelerin teslim tarihinin..olarak belirlendiğini, sözleşme konusu makine bedelinin .. TL + KDV olarak belirlendiğini, sözleşmenin ticari koşullar başlıklı kısmında makinenin bedelinin hangi koşullarda ödeneceğinin belirtildiğini, buna göre makine bedelinin...'nı sipariş esnasında, ..sini imalat yeri tesliminde, kalan ..'nu makinenin çalıştırıldığında ödeneceğini, ancak davacının sipariş esnasında makine bedelinin .. TL ödemesi gerekirken sözleşmeden .. gün sonra.. tarihinde sadece .. TL, .. tarihinde .. TL, ..tarihinde ise .. TL olmak üzere toplamda .. TL ödeme yaptığını, davacının müvekkile hem zamanında ödeme yapmadığını hemde .. TL eksik ödeme yaptığını, bu sebeple de söz konusu makinenin davacıya teslim tarihi olan .. tarihinde teslim edilmediğini, makinenin .. tarihinde ..'i tamamlanmış bir şekilde eksik teslim edildiğini, makinenin kurulumunun tamamlanmadığını, müvekkilinin davacıya makineyi çalıştırmaması gerektiğini, makinenin hala tamamlanmadığını otomasyon ayarlarının olması gerektiği gibi olmadığını söylediğini, ödemelerin geç ve eksik olduğundan dolayı makinenin tamamlanmadığını, davalı sözleşmede kararlaştırılan şekilde ödeme yapmadığından dolayı yüklenici olarak satış sözleşmesinden döndüklerini, müvekkil şirketin bu sözleşme yüzünden mağdur olduğunu, dava konusu eser sözleşmesinden dolayı ödenmeyen hak edilen alacaklarının ve iş sahibinin borçlarını gereği gibi ifa etmemesinden kaynaklanan menfi ve müspet zararlarının bulunduğunu ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik .. TL'nin temerrüt tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1. Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; sözleşme konusu makinelerin teslim tarihinin..olarak belirlendiğini, sözleşme konusu makine bedelinin .. TL + KDV olarak belirlendiğini, sözleşmenin ticari koşullar başlıklı kısmında makinenin bedelinin hangi koşullarda ödeneceğinin belirtildiğini, buna göre makine bedelinin..ı sipariş esnasında, ..'sini imalat yeri tesliminde, kalan %.'nu makinenin çalıştırıldığında ödeneceğini, ancak davacının sipariş esnasında makine bedelinin %. olan .. TL ödemesi gerekirken sözleşmeden 3 gün sonra .. tarihinde sadece .. TL, ..tarihinde .. TL,.. TL olmak üzere toplamda .. TL ödeme yaptığını, davacının müvekkile hem zamanında ödeme yapmadığını hemde .. TL eksik ödeme yaptığını, bu sebeple de söz konusu makinenin davacıya teslim tarihi.. tarihinde teslim edilmediğini, makinenin..tamamlanmış bir şekilde eksik teslim edildiğini, ödeme yapılmadığından dolayı yüklenici olarak sözleşmesen döndüklerini, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
2. Birleşen davada davalı vekili süresinde davaya cevap vermemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece yapılan yargılama sonunda; taraflar arasında götürü bedelli eser sözleşmesi imzalandığı, taraflar arasında akdedilen sözleşmede bedelinin .. TL olduğu, sözleşme kapsamında asıl davada davalı-birleşen davada davacı yüklenici tarafından gerçekleştirilen imalatın tamamlanma seviyesinin %.. olduğu, gizli ayıpların fiziki oranın belirlenmesinde dikkate alındığı, fiziki orana göre yüklenicinin .. TL'lik iş bedeline hakettiği, asıl davada davacı-birleşen davada davalı iş sahibinin sözleşme kapsamında .. TL ödemede bulunduğu, iş sahibinin sözleşmede kararlaştırılan dönemlerde ödemelerini tam ve eksiksiz yapmamasından, yüklenicinin ise kararlaştırılan tarihte eksiksiz şekilde eseri teslim etmemesinden dolayı karşılıklı kusurlarının bulunması nedeniyle menfi ve müspet zarar kapsamındaki (kar mahrumiyeti, işçilik alacağı vb.) taleplerinin reddinin gerektiği, yine iş sahibinin de kusurunun bulunması nedeniyle cezai şart alacağını talep edemeyeceği, tamamlanma seviyesine göre yüklenicinin hakettiği bedelden iş sahibinin ödediği bedel mahsup edildiğinde yüklenicinin .. TL bakiye hakediş alacağının kaldığı gerekçesiyle asıl davanın reddine, birleşen davanın kısmen kabulü ile .. TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içerisinde asıl davada davacı, birleşen davada davalı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yüklenicinin sözleşmenin sona ermesinde tam kusurlu olduğunu, müvekkilinin eksik ödemesinin bulunmadığını, kusurunun bulunmadığını, hükme esas alınan bilirkişi kök ve raporunun eksik ve hatalı olduğunu, işin tamamlanma seviyesinin %. olduğunun gerekçelendirilmediğini, fiziki oran yönünden kök ve ek rapor arasında farklıların ve çelişkilerin bulunduğunu, müvekkilinin kusuru bulunmadığından cezai şart, menfi ve müspet taleplerine reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, bu nedenlerle mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Değerlendirme ve Sonuç
1. Asıl ve birleşen dava, taraflar arasındaki eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.
2. Davaya konu eser sözleşmesinin kararlaştırılan şekilde ifa edilmemesinde tarafların karşılıklı kusuru bulunduğundan cezai şart, menfi ve müspet zarar kapsamındaki taleplerin reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.
Ancak;
3. Taraflar arasında düzenlendiği ihtilafsız olan sözleşmede imalatın bedeli .. + KDV(1/2) olarak kararlaştırılmıştır. Bu haliyle sözleşmedeki bedel .. Sayılı TBK’nın 480. maddesinde tanımlanan götürü bedeldir. Götürü bedelli işlerde, yüklenicinin hak ettiği iş bedelinin saptanması ya da iş sahibinin ödemesinin fazla olup olmadığının belirlenmesi için gerçekleştirilen imalatın eksik ve kusurlar da dikkate alınarak tüm işe oranının tespiti, bulunacak bu oranın toplam iş bedeline uygulanarak hak edilen bedelin saptanması ve bulunacak bu rakamdan kanıtlanan ödemeler düşülerek hesaplanması gerekmektedir.
4. Dosya içeriğinde hükme esas alınan kök raporda, yüklenicinin hak ettiği bakiye iş bedeli hesaplanırken tamamlanmayan işlerin % .. olduğu dolaylı olarak belirtilirken, raporun devamında ve sonuç kısmında % ..'lık tamamlanma oranının sözleşmeden dönme mahiyetinde olduğu, ek raporda ise oranın tespiti detaylandırılmadan tamamlanma oranının % .. olduğu belirtilmiş, mahkemece ek rapordaki tamamlanma oranına itibar edilerek hüküm kurulmuştur. Kök ve ek raporlar arasında eserin tamamlanma seviyesi yönünden fahiş fark bulunmasına rağmen raporlar arasındaki çelişki giderilmeden hüküm kurulması doğru görülmemiştir. Bu durumda yapılması gereken iş; konusunda uzman bilirkişi heyetinden taraflar arasında imzalanan sözleşmede iş bedelinin götürü olarak kararlaştırıldığı dikkate alınarak, yüklenicinin yaptığı işlerin, eksik ve ayıplar gözetilip düşülerek tüm işe göre fiziki oranı bulunup, saptanan bu fiziki oran, sözleşme bedeline uygulanıp, iş sahibinin yapmış olduğu kanıtlanan ödemeler de düşülerek, yüklenicinin sözleşme kapsamında hak ettiği bakiye iş bedelinin bulunup bulunmadığı ya da iş sahibinin ödemesinin fazla olup olmadığı konusunda gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınıp sonucuna uygun hüküm kurulması gerekirken eksik incelemeye dayalı karar verilmesi doğru olmadığından, asıl davada davacı- birleşen davada davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6 maddeleri gereğince kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir.
V. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1. Asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile .. K. sayılı kararının HMK'nın 353/1-a,6. maddeleri gereğince KALDIRILMASINA,
2. Davanın yeniden görülmesi için dosyanın MAHALLİNE İADESİNE,
3. Asıl davada davacı- birleşen davada davalıdan tahsil edilen istinaf karar harcının istek halinde iadesine,
4. İstinaf yargılama giderinin mahkemece yeniden verilecek kararda değerlendirilmesine,
5. Duruşma açılmadığından istinaf vekalet ücreti takdirine yer olmadığına dair,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu, HMK'nın 353/1-a maddesi gereğince KESİN olarak oybirliğiyle karar verildi.22/09/2025
Başkan Üye Üye Katip
H.D.