T.C.
G A Z İ A N T E P
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
3. H U K U K D A İ R E S İ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
Esas No : ..
Karar No : ..
Başkan :..
Üye : ..
Üye :..
Katip : ..
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Gaziantep 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ : ..
NUMARASI :..
DAVACI : ..
VEKİLİ : Av. ..
DAVALI : 1 ..
VEKİLLERİ : Av... .
VEKİLİ : Av...
3 -..
DAVANIN KONUSU : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
TARİHİ : ..
YAZIM TARİHİ :..
Davacı vekili ve davalı .. . Sigorta A.Ş. vekili ve davalı .. . . Sigorta Şirketi vekili tarafından süresinde verilen dilekçeler ile yukarıda tarih ve sayısı gösterilen mahkeme kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılması talep edildiğinden, istinaf başvuru şartları yönünden ön inceleme yapılıp, üye hakimin inceleme raporu ve açıklamaları dinlendikten sonra, HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda, gereği düşünüldü;
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;..tarihinde, davalı . . . Sigorta Şirketince ZMSS poliçesi ile sigortalı olup, davalı . . . İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'nin işleteni olduğu .. plakalı araçla, davalı . .. Sigorta A.Ş. tarafından ZMSS poliçesi ile sigortalanan .. plakalı aracın çarpışması sonucu.. plakalı aracın savrularak müvekkiline ai.. plakalı araca çarpması sonucu müvekkiline ait aracın hasar görerek değer kaybına uğradığını ve ticari faaliyette bulunmasının imkansız hale geldiğini, kazanın oluşumunda müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, taraflarınca . .Ticaret Mahkemesi'nin... .. İş esas sayılı dosyası üzerinden yapılan delil tespitinde müvekkiline ait çekicinin tamirat bedeli ve işçilik giderinin KDV dahil .. TL, değer kaybının .. TL ve kaza sonrası ortalama tamir süresinin .. gün olduğunun tespit edildiğini, davalı sigorta şirketlerine yapılan başvuruda .. . Sigorta Şirketi tarafından .. TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, ancak yapılan ödemenin değer kaybını karşılamadığını, arabuluculuğa başvurduklarını, ancak tarafların anlaşamadıklarını, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla .. TL hasar bedeli ve .. TL değer kaybının davalı . . . İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi yönünden kaza tarihinden, davalı sigorta şirketleri yönünden temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak müvekkiline ödenmesine, . TL yokluk giderinin davalı . . . İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketinden olay tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte alınarak müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmesini dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı .. Anonim .. Sigorte Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin .. TL ödeme yaparak sorumluluğunu yerine getirdiğini, kazanın meydana gelmesinde müvekkili şirket nezdinde sigortalı aracın herhangi bir kusurunun bulunmadığını.. plakalı aracın müvekkili şirket tarafından . . Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin maddi tazminat talepleri bakımından sorumluluğunun ZMSS teminat limitinin tüketildiği hallerde başlayacağını, dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığını, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, davacı tarafından ibraz delillerin ve kaza tespit tutanağının taraflarına tebliğ edilmediğini, davaya konu kaza nedeniyle müvekkili şirkete herhangi bir başvurunun yapılmadığını, davacının talep ettiği maddi hasar ve mahrumiyet bedelinin bilirkişi tarafından hesaplanması gerektiğini, hesaplamada ZMSS genel şartlarındaki kriterlerin esas alınması gerektiğini, değer kaybının hesaplanmasında aracın yaşı, daha önce kazaya karışıp karışmadığı, kilometresi gibi hususların göz önünde bulundurulması gerektiğini, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece yapılan yargılama sonunda; "...davanın kısmen kabulü ile, .. TL hasar (pert) bedelinin davalı . . Ltd. Şti. yönünden kaza tarihi olan .. tarihinden, davalı .. Sigorta yönünden.. tarihinden, davalı .. Sigorta yönünden.. tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesine, .. TL araç yoksunluk bedelinin kaza tarihi olan.. tarihinden işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı . . Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair taleplerin reddine..." karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili ve davalı . . Sigorta A.Ş. vekili ve davalı . . . Sigorta Şirketi vekili süresi içerisinde istinaf yoluna başvurmuştur.
B.İstinaf Sebepleri
1. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan raporda aracın hasarının giderilme bedelinin .. TL KDV olarak değerlendirilmesinin makul olduğunun belirtildiğini, bilirkişi tarafından aracın kaza tarihindeki değeri yönünde eksik ve hatalı değerlendirme yapıldığını, bilirkişinin sadece kasko değer listesine göre hareket ettiğini, işbu davanın müvekkilinin kendi kasko sigortasına karşı ikame ettiği dava olmadığını, kasko değer listesi ile piyasa değeri arasında fark bulunduğunu, dava konusu aracın müvekkilinin kendi imkanları ile tamir gördüğü ve trafikte olduğu değerlendirildiğinde davacının gerçek zararı olan hasar bedelinin mahkemece hüküm altına alınması gerektiğini, mahkemece dava öncesi yapılan tespit dosyasındaki harç ve masraflar ile vekalet ücretinin de yargılama giderlerinden sayılması gerektiğini, davalılar yararına hükmedilen vekalet ücretinde .. 13. maddesinin 3. fıkrası gereği lehlerine hükmedilen vekalet ücretinden fazlasına hükmedilmesinin isabetsiz olduğunu, bu nedenlerle mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
2. Davalı . . . Sigorta Şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının taleplerine ilişkin olarak müvekkili şirket tarafından davacıya taleplerini karşılar ödemelerin gerçekleştirildiğini, müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğunun kalmadığını, bilirkişi raporunda müvekkili şirket tarafından yapılan ödemelerin güncelleştirilmeksizin oluşturulduğunu, müvekkili şirket tarafından yapılan ödemenin poliçe teminat limitinden düşülmeden hüküm kurulmasının bozmayı gerektirdiğini, mahkemece hüküm kurulurken sigorta şirketlerinin sorumluluğunun sigortalısının kusur oranına göre belirlenmesi gerektiğini, davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmaması gerektiğini, mahkeme tarafından poliçe teminat limitini aşacak şekilde hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğunu, bilirkişi raporunun hatalı tanzim edildiğini, kusur bilirkişi raporunda yapılan kusur tayinini kabul etmediklerini, hasar bedeline ilişkin yapılan hesaplamanın fahiş olduğunu, raporda yer alan fiyatlandırmaların .. üzerinden tespit edilmesinin hukuki dayanağının bulunmadığını, hasar bedeline ilişkin tespit yapılırken piyasadaki iskonto oranının dahil edilerek hesaplama yapılması gerektiğini, Yargıtay içtihatlarında da yer aldığı üzere hasar miktarı tespit edilirken, aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise tamir bedelinin, ekonomik değilse aracın kaza tarihi itibariyle 2. el piyasa rayiç değerinden sovtaj bedelinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması ve raporda bu miktarların kalem kalem belirtilmesi gerektiğini, değer kaybı hesaplamasında ZMSS genel şatlarının ekinde yer alan değer kaybı hesaplama formülünün kullanılması gerektiğini, verilen kararın hukuka ve usule aykırı olduğunu, bu nedenlerle mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
3. Davalı . . Sigorta A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin sorumluluğunun kaza tarihinde maddi tazminat açısından poliçede yer alan araç başı teminat limiti ile sınırlı olduğunu, mahkemece teminat limiti nazara alınmadan poliçe teminatını aşacak şekilde tazminatın tamamından müştereken ve müteselsilen sorumluluk üzerinden karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, müvekkili şirketin sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limitleri dahiline tazminat ve fer'ilerinden sorumlu olması gerektiğini, sigortalı aracın kusur oranına isabet eden tutar üzerinden hesaplama yapılması gerektiğini, mahkeme kararında müvekkili şirketin poliçe limiti gözetilmeksizin yargılama gideri, vekalet ücreti ve harçların tamamından sorumlu tutulmasının yasaya ve usule aykırı olduğunu, müvekkili şirketin temerrüt tarihinden itibaren avans faizle sorumlu tutulmasını kabul etmediklerini, bu nedenlerle mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Değerlendirme ve Sonuç
1. Dava, trafik kazası sonucu davacının aracında oluşan hasar bedelinin ve değer kaybının tahsili talebine ilişkindir.
2. Müteselsil sorumlulukta, kural olarak borçlulardan her biri, 6098 sayılı TBK'nın 162 ve 163. maddelerine göre borcun tamamından sorumludur. Nitekim, 2918 sayılı .. Trafik Kanunu'nun 88/1. maddesinde trafik kazası nedeniyle müteselsil sorumluluk öngörülmüştür. 6098 sayılı TBK'nın 167.maddesi uyarınca, sorumluların iç ilişkide kusur oranına göre, birbirlerine rücu hakları da mevcuttur. Trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma ve manevi tazminat istemli davada, sürücü, işleten ve sigorta şirketi arasında, müştereken ve müteselsilen sorumluluk bulunduğundan, davacı taraf zararını davalılardan müştereken ve müteselsilen talep edebilir. Zarar görenin sigortadan müştereken ve müteselsil talep edebileceği tazminat miktarı sigorta teminat limiti ile sınırlıdır. Bu nedenle davalı sigorta şirketlerinin bu yöndeki istinaf itirazları yerinde değildir.
3. Davaya konu kazanın oluşumunda davacının kusursuz, davalı .. Sigorta tarafından sigortalanan araç sürücüsünün asli, davalı .. Sigorta tarafından sigortalanan araç sürücüsünün tali kusurlu olduklarına dair mahkemece trafik bilirkişinden alınan rapor ile kaza tespit tutanağının birbirleri ile uyumlu ve kazanın oluşuna uygun olduğu anlaşılmakla hükme esas alınmasında bir isabetsizlik bulunmamıştır.
4. Makine Mühendisi bilirkişi raporunda; aracın.. adresinde çevrimiçi erişilebilir arşivler olarak yayınlanan listede . . ayındaki . modelinin rayiç değeri . TL olarak tespit edildiği, .. modeli için ise herhangi bir veri yer almadığı, bu bilgi baz alınarak .. modelinin rayiç değerinin .. TL olacağı değerlendirildiği, aracın .. adet kaza kaydının olması, .. km'de yaşına göre çok yüksek kullanılmışlık düzeyi ile birlikte irdelendiğinde davaya konu çekicinin.. olan kaza tarihi öncesindeki hali ile .2. el piyasasındaki rayiç değerinin .. TL olacağı sonucuna varıldığı görülmüş, onarım bedeli ile oranlandığında .. TL pert bedeli hesaplanmıştır. Ancak, araç değerinin kasko değer listesindeki değerler esas alınarak belirlendiği, internet satışı ilan örnekleri ve piyasa araştırması yapılmadığı ve bilirkişi raporun yetersiz olduğu anlaşılmaktadır.
5. Mahkemece, konusunda uzman olan bilirkişi heyetinden, araçta dava konusu kaza sebebiyle oluşan gerçek hasar durumu, aracın kaza tarihindeki piyasa rayiç değeri, onarımının ekonomik olup olmadığı, aracın onarım süresi ve bu doğrultuda ikame araç bedelinin tespiti hususlarında ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli bir rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.
6. Kabule göre ise; davalı sigorta şirketleri meydana gelen zararı poliçe limiti dahilinde gidermekle yükümlüdür. Sigorta poliçelerinde belirlenen limit miktarlarını aşmayacak şekilde hüküm kurulması ve hükümde poliçe limitlerinin gösterilmesi gerekir. Sigorta şirketi yargılama giderlerinden de limiti oranında sorumludur. Zarar miktarının limiti geçmesi halinde sigortacı aleyhine hükmedilen miktara ilişkin yargılama giderlerinin tamamından değil, sadece poliçe limitinin hükmedilen tazminat miktarı oranına göre yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulması gerekir. Bu nedenle mahkemece sigorta poliçesindeki limit miktarından, davadan önce yapılan ödeme düşüldükten sonra, bakiye limit tutarını aşmayacak şekilde hüküm kurulması gerekmekte olup, açıklanan nedenlerle, davacı ve davalılar vekillerinin istinaf itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a,6 maddesi uyarınca kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir.
V. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1.Davacı ve Davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun kabulü ile.. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... sayılı kararının HMK'nın 353/1-a,6 maddeleri gereğince KALDIRILMASINA,
2. Davanın yeniden görülmesi için dosyanın MAHALLİNE İADESİNE,
3. Davacı vekili, davalı .. . Sigorta A.Ş. vekili ve davalı . . . Sigorta Şirketi vekiliden tahsil edilen istinaf karar harcının istek halinde iadesine,
4.İstinaf yargılama giderinin mahkemece yeniden verilecek kararda değerlendirilmesine,
5. Duruşma açılmadığından istinaf vekalet ücreti takdirine yer olmadığına dair,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu, HMK'nın 353/1-a maddesi gereğince KESİN olarak oybirliğiyle karar verildi. 23/09/2025
Başkan
Üye
Üye
Katip
B.Ş.