T.C. GAZİANTEP BAM 4. HUKUK DAİRESİ
T.C.
GAZİANTEP
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2020/1487
KARAR NO: 2022/1170
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: GAZİANTEP 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 29/01/2020
NUMARASI: 2018/1332 Esas 2020/103 Karar
DAVACI: 1 -... - ....
VEKİLİ: Av. ...- ....
DAVACI: 2 -... -
VEKİLİ: Av. ...- ....
DAVALI: 1 -... - TC: -...-...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI: 2 -... - TC: -... - ...
DAVALI: 3 -... - ...
DAVANIN KONUSU: Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
ESASA ALINMA TARİHİ: 04/11/2020
KARAR TARİHİ: 14/06/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 20/06/2022
Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve ilgili dosya dairemize gelmiş olup, dosyanın inceleme aşamasında duruşma yapılmadan karar verilebilecek hallerden olduğu anlaşılmış olmakla, dosya heyetçe incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili, davacılardan .... (ruhsat sahibi) uhdesinde kalmak kaydı ile ... ili, ...İlçesi, ...mevkiinde, İşletme ruhsatlı, II Grup ... Erişim sahanın rödovans yöntemiyle ... tarihli sözleşme ile işletme işinin üstlendiğini, bunun ... nezdinde sicile şerh edildiğini, sözleşmenin süresinin 10 yıl olduğunu, davacılar arasında ... sözleşmesinin 10 yıl süreyle akdedildiği, daha sonra ... şirketi ile ...şirketi arasında ürün çıkarılması amacıyla 2012 yılında sözleşme imzalandığını, bu tarihten itibaren de maden ocağının .... tarafından faaliyetinin sürdürüldüğü; ...'nın .... ve .... tarihli tutanaklarına göre halen firmalarınca üretilip stoklanan ve 0,5 mm kumun (Takriben 60-70 bin ton civarında) ruhsatlı sahaların davalılar tarafından hırsızlık yapılmak suretiyle çalındığının haber alındığını, bunun 60 bin ton civarının .... satıldığını haricen öğrendiklerini, bu sahada herhangi bir üretimin mevcut olmadığını, üretimin kendilerine ait olduğunu, nitekim davalı ...'in vekilleri tarafından .... vermiş oldukları .... tarih ve .... sayılı dilekçeye .... verdiği, ....tarih ve ....sayılı cevabi yazıları ile ....dışında başka bir firma ile yaptıkları rödovans sözleşmesine izin verilmediğini, davacılar arasındaki ... sözleşmesinin yürürlükte olduğunun teyit edildiğini, davalılar hakkında şikayette bulunduklarını ve ... soruşturma sayılı dosyasının açıldığını, davacıların maden sahasında bulunan ...bin ton mucur niteliğindeki kumun kilogramı 5 TL'den olmak üzere fazlaya dair talep ve hakları saklı kalmak kaydıyla .... TL zarara uğradıklarını, bunun dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini ayrıca ...'ne teslim edilen mucur bedellerinin davalılara ödenmemesi ve davalılar adına kayıtlı vasıta ve taşınmazlar üzerine ihtiyati tedbir konulmasını talep etmiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde, davacı.... ile .... tarihinde görünüşte ruhsat devri şeklinde, ancak gerçekte ...niteliği taşıyan sözleşme imzalandığını, sözleşme gereğince .... tarihinde edimlerini yerine getirdiklerini, ancak ...l'in sözleşmeye göre üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmemesi nedeniyle sözleşmenin 11.maddesi uyarınca üretimden vazgeçmesi ve ruhsatı kendilerine iade etmesi gerekirken bunu yapmadığını, bunun üzerine Gaziantep Asliye Ticaret Mahkemesinin 2011/32 Esas sayılı dosyası üzerinden görülen davayı açtıklarını ve mahkemenin maden ruhsatının yeniden kendilerine devri yönünde karar verdiğini ve bu kararın Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiğini, ruhsatın .... tarihinde yeniden kendi adlarına tescil edildiğini ve bunun üzerine dava dışı üçüncü şahıs ... ile .... tarihli .... sözleşmesinin imzalandığını, bunun .... nezdinde tutulan maden siciline şerh edilmesi istenilmiş ancak aynı yere ilişkin .... tarihli .... sözleşmesinin mevcut olduğu gerekçesiyle talebin değerlendirilemediği, .... ile .... arasında muvazaalı ...sözleşmesi imzalandığını, bu olgular karşısında ....'ne ihtarname gönderildiğini, ... ile .... arasındaki sözleşmenin görünüşte ruhsat devri sözleşmesi olmasına rağmen gerçekte .... sözleşmesi niteliğinde olduğunu, dolayısıyla davacılar arasındaki sözleşmenin düzenlendiğini, .... tarihi itibariyle ruhsatın gerçek sahibinin ... olduğunu, ....'in ise .... konumunda olduğunu, bu nedenle de .... olan .... ile onun kiracısı durumundaki ...arasında düzenlenen sözleşmenin de gerçekte .... değil alt kira sözleşmesi niteliğinde olduğunu, ilk kira sözleşmesinin sona ermesiyle alt kira sözleşmesinin de sona ereceğini, bu nedenle de ...Noterliği'nin .... tarih .... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle sözleşmenin hükümsüz hale geldiğini ve hiçbir haklarının bulunmadığını, kendisiyle çalışmak istemediklerini, ....'ne bildirdiklerini, Gaziantep 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2016/51 D.İş sayılı dosyası üzerinden .... tarihinde mahallinde yapılan delil tespiti ile hiçbir faaliyetlerinin bulunmadığının tespit edildiğini, yine Gaziantep 4. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2016/1677 Esas sayılı dosyası ile.... tarihli sözleşmenin hukuki varlığının yitirildiğine ilişkin dava açıldığını, davacıların ruhsat sahasında işgalci olduklarını, her türlü haklarını saklı tuttuklarını, sahadaki madenin nakledilmesi konusunda herhangi bir talimat vermediklerini, Jandarma tarafından tek taraflı olarak davacıların yönlendirmesiyle tutulan .... tarihli tutanak içeriğini kabul etmediklerini, kendileriyle telefonda görüşme yapılmadığını, bekçi ...ın davacıların ocakta çalıştırdıkları bekçi olduğunu, kendileriyle bir ilgisi olmadığını, bu konuda ....'nin.... Soruşturma sayılı dosyası ile şikayetçi olduklarını, davacıların böyle bir dava açmaya hakkı olmadığını, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Hükme karşı davacılar vekili tarafından, yargılama aşamasında ileri sürülen nedenlere dayanılarak istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
Dava, ... sözleşmesi kapsamında çıkarılan malzemenin (kum/mucur) çalınması iddiasıyla oluşan zarar talebine ilişkindir.
Dosya içeriğinden ve toplanan delillerden, davacı .... ile davalı ... arasında ... tarihli sözleşme ile .... İli, .... İlçesi, Işıklı Köyü mevkiinde, ... ruhsat numaralı, II Grup ... Erişim numaralı ...'e ruhsatlı işletmeye ilişkin olarak ... sözleşmesi imzalandığı, davacılar ... şirketi ile .... arasında alt kira sözleşmesi niteliğinde .... tarihli ... sözleşmesi imzalandığı, davacılar arasındaki sözleşmenin maden siciline şerh verildiği, kiracı ...Şirketinin taahhüdünü yerine getirmemesi nedenine dayanılarak sözleşmenin feshi ve maden ruhsatının kendisine iadesi talebiyle davacı ... tarafından davalı ...Şirketi aleyhine Gaziantep Asliye Ticaret Mahkemesinin 2011/32 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığı, mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kabulü ile maden ruhsatının davacıya iadesine karar verildiği, kararın Yargıtay denetiminden geçerek 15/09/2015 tarihinde kesinleştiği, yine davacı ... tarafından davalılar .... ve .... aleyhine açılan Gaziantep 4.Sulh Hukuk Mahkemesinin 2016/1677 Esas sayılı dosyası ile davalılar .... ile davalı ....arasında düzenlenen ... tarihli kira sözleşmesinin iptali istemli dava açtığı, mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verildiği, karara karşı davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulduğu, Gaziantep BAM 3.Hukuk Dairesinin 05/07/2017 tarih, 2017/688 Esas, 2017/716 Karar sayılı kararı ile davacının istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurularak davanın kabulü ile .... tarihli sözleşmenin iptali ile muarazanın giderilmesine kesin olarak karar verildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda yapılan yargılamaya, toplanan delillere, dosya içeriğine, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve özellikle, davacı ....şirketi ile davalı ... arasında imzalanan ...tarihli .... sözleşmesinin sona erdiği, yine davacılar ...şirketi ile ... şirketi arasında imzalanan ... tarihli alt kira sözleşmesi niteliğindeki .... sözleşmesinin de sona erdiği, ... Şirketinin de yaptığı alt sözleşmeyle üretim hakkını dava dışı ...devrettiği, davaya konu malzemenin .... tarafından üretildiği, davacıların davaya konu edilen malzemeye ilişkin olarak hak iddia etme yetkileri bulunmadığı saptanarak yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğrudur.
Davacılar vekilinin yerinde olmayan istinaf başvurunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M :Yukarıda açıklanan gerekçe ile;
1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b/1 maddesi hükmü uyarınca davacılar vekilinin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,
2-Davacılardan alınması gerekli 80,70 TL istinaf karar harcından davacılardan peşin alınan 54,40 TL'nin mahsubu ile eksik kalan 26,30 TL istinaf karar harcının davacılardan alınarak Hazineye irat kaydına,
3-Davacılarca yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendileri üzerinde bırakılmasına,
4-Artan gider ve delil avansının karar kesinleştiğinde ilgililerine iadesine,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 361. maddesi uyarınca kararın taraflara tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay ilgili hukuk dairesine gönderilmek üzere dairemize veya temyiz edenin bulunduğu yer bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine veya ilk derece mahkemesine verilecek bir dilekçe ile temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.14/06/2022
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır