Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2018-4-070 (Soruşturma)
Karar Sayısı : 20-33/439-196
Karar Tarihi : 09.07.2020
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Birol KÜLE
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,
Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN
B. RAPORTÖRLER: Hatice CESUR, Barış BİRCAN
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Abdulkadir KILINÇ
Atatürk Mah. Duisburg Cad. No:86 Şehitkamil/Gaziantep
D. HAKKINDA SORUŞTURMA
YAPILANLAR :
- Auto Eksper - Özdemir ULUFER
Aydınlar Mah. Durdu Yetkin Şekerci Cad. No:31/2 Şehitkamil/Gaziantep
- Hüseyin DEVEÇEKER Çözüm Oto Exspertiz
Aydınlar Mah. Şehit Durdu Yetkin Şekerci Cad. No:6 Şehitkamil/Gaziantep
- Dyno Net - Bestami DALYAN
Aydınlar Mah. 03065. Cad. No:25 E Şehitkamil/Gaziantep
- Garanti Oto Ekspertiz Veysel DİZMAN
Aydınlar Mah. 03063. Cad. No:11/22 Sabah Sit. Şehitkamil/Gaziantep
- Garanti Oto Test Merkezi Mehmet KORKMAZ
Karacaahmet Mah. 38002. Cad. Şehitkamil/Gaziantep
- Gold Stand Fuar Organizasyon Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.
Barak Mah. Havaalanı Yolu Blv. Elyaf İplik Sit. No:114/1 Şahinbey/Gaziantep
- Güven İkinci El Oto Test Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.
Aydınlar Mah. 03074. Cad. Dağdelen İş Merkezi A Blok No:9/1
Şehitkamil/Gaziantep
- Kardeşler Oto Tamir Abdullah TANER
Mevlana Mah. 50103. Sok. No:89/1 Şehitkamil/Gaziantep
- Pilot Garage Oto Ekspertiz Fevzi ERDOĞAN
Mavikent Oto Sanayi Sit. 2. Sok. No:9 Şehitkamil/Gaziantep
- Süper Test Oto Ekspertizlik Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti.
Aydınlar Mah. 3040. Sok. No:19/1 Şehitkamil/Gaziantep
- Taşçelik Otomotiv Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti.
Karacaahmet Mah. 38002. Cad. Oto Garajları İçi No:23 Şehitkamil/Gaziantep
- Üstünler Oto Ekspertiz Mehmet KAYIŞ
Şahinbey Sanayi Sit. Mavikent Mah. 135022. Cad. No:12/A Şehitkamil/Gaziantep
20-33/439-196
2/33
(1) E. DOSYA KONUSU: Gaziantep ilinde oto ekspertiz hizmeti sunan teşebbüslerin
fiyat tarifelerini birlikte belirlediği iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle; Gaziantep ilinde oto ekspertiz hizmeti
sunan firmaların ekspertiz fiyat tarifelerini aralarında anlaşarak belirledikleri ve bu
amaçla aralarında bir sözleşme yaptıkları, bu durumun bir sonucu olarak daha önce
80-90 TL olan ekspertiz hizmetinin 150 TL’ye çıktığı iddia edilerek 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) kapsamında gereğinin
yapılması talep edilmiştir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 10.12.2018 tarih ve 8743
sayı ile giren başvuru üzerine hazırlanan 18.12.2018 tarih ve 2018-4-070/İİ sayılı İlk
İnceleme Raporu, 27.12.2018 tarihli Rekabet Kurulu (Kurul) toplantısında görüşülmüş
ve 18-49/770-M sayı ile önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.
(4) Anılan karar çerçevesinde yürütülen önaraştırma neticesinde hazırlanan 05.02.2019
tarih ve 2018-4-070/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu, 13.02.2019 tarihli Kurul
toplantısında görüşülerek, 4054 sayılı Kanun'un ihlal edilip edilmediğinin tespiti için
aynı Kanun'un 41. maddesi uyarınca söz konusu firmalar hakkında soruşturma
açılmasına 19-07/82-M sayı ile karar verilmiştir.
(5) Soruşturma bildirimi 28.02.2019 tarihinde taraflara tebliğ edilmiş olup, Auto Eksper -
Özdemir ULUFER (AUTO), Hüseyin DEVEÇEKER Çözüm Oto Exspertiz (ÇÖZÜM),
Taşçelik Otomotiv Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (DYNO MAX), Final Oto
Ekspertiz1 (FİNAL), Güven İkinci El Oto Test Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. (GÜVEN) ve
Pilot Garage Oto Ekspertiz Fevzi ERDOĞAN’ın (PİLOT) birinci yazılı savunmaları
kanuni süresi içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Üstünler Oto Ekspertiz Mehmet
KAYIŞ (ÜSTÜNLER) tarafından gönderilen birinci yazılı savunma ise, kanuni süresinin
bitimi olan 03.04.2019 tarihinden sonra 05.04.2019 tarihinde 2469 sayı ile Kurum
kayıtlarına intikal etmiştir. Dyno Net - Bestami DALYAN (DYNO NET), Garanti Oto Test
Merkezi Mehmet KORKMAZ (GARANTİ TEST), Kardeşler Oto Tamir Abdullah TANER
(KARDEŞLER), Süper Test Oto Ekspertizlik Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
(SÜPER TEST) ve Garanti Oto Ekspertiz Veysel Dizman (VEYSEL) ise birinci yazılı
savunmalarını yapmamışlardır.
(6) Takiben, 09.04.2019-11.04.2019 tarihlerinde hakkında soruşturma yürütülen
teşebbüslerde yerinde inceleme gerçekleştirilmiştir.
(7) Soruşturma safhasında, SÜPER TEST tarafından Kurum kayıtlarına 04.04.2019 tarih
ve 2448 sayı, 08.04.2019 tarih ve 2505 sayı ile intikal eden yazılarla; Kartellerin Ortaya
Çıkarılması Amacıyla Aktif İşbirliği Yapılmasına Dair Yönetmelik (Pişmanlık
Yönetmeliği) kapsamında pişmanlık başvurusunda bulunulmuştur. SÜPER TEST
tarafından yapılan pişmanlık başvurusu üzerine hazırlanan 31.07.2019 tarih ve 2018-
4-070/BN-04 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 07.08.2019 tarihli toplantısında görüşülmüş ve
başvuru sahibi SÜPER TEST’in Pişmanlık Yönetmeliği’nin 6. maddesinde yer verilen
koşulları yerine getirmesi koşuluyla, ilgili başvurunun kabul edilmesine 19-28/431-MP
sayı ile karar verilmiştir. Mezkûr Kurul kararı 08.08.2019 tarih ve 9322 sayılı yazı ile
sözü edilen teşebbüse bildirilmiştir.
(8) Soruşturma sürecinde, 06.05.2019 tarih, 5447 sayılı ve 07.05.2019 tarih, 5458 sayılı
yazılar ile soruşturma taraflarından dosya kapsamında değerlendirilmek üzere bilgi
1 Gold Stant Fuar Organizasyon Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti., Final Oto Ekspertiz işletme adıyla faaliyet
gösteren iş birimini 20.01.2019 tarihinde (…..) adlı gerçek kişiye devretmiştir.
20-33/439-196
3/33
talebinde bulunulmuş2; bunun üzerine AUTO, ÇÖZÜM, DYNO MAX, DYNO NET,
GARANTİ TEST, GÜVEN, PİLOT, SÜPER TEST ve ÜSTÜNLER tarafından gönderilen
bilgiler süresi içerisinde Kurum kayıtlarına girmiştir. Gelen cevabi yazılardaki
eksikliklerin giderilmesi amacıyla 25.06.2019 tarihinde GARANTİ TEST’ten 7426
sayılı, 28.06.2019 tarihinde SÜPER TEST’ten 7577 sayılı, DYNO MAX’ten 7589 sayılı,
PİLOT’tan 7590 sayılı ve ÜSTÜNLER’den 7592 sayılı yazılar ile yeniden bilgi talebinde
bulunulmuştur.
(9) Soruşturmanın ilk altı aylık süresi 13.08.2019 tarihinde sona ermiş olup, Kurul
04.07.2019 tarih ve 19-24/374-M sayılı kararı ile 4054 sayılı Kanun'un 43. maddesinin
birinci fıkrasını gözeterek mezkûr soruşturmanın süresinin bitiminden itibaren altı ay
uzatılmasına karar vermiştir. İlgili karar “Soruşturma Süresinin Uzatılması” konulu,
08.07.2019 tarih ve 7941 sayılı yazı ile soruşturma tarafı teşebbüslere bildirilmiştir.
(10) Soruşturma sürecinde elde edilen bilgiler çerçevesinde bazı soruşturma tarafı
teşebbüslerin mevcut ticaret unvanlarının soruşturma kapsamındaki unvanlarından
farklılık içerdiğinin tespit edilmesi üzerine, Kurul 28.03.2019 tarih, 19-13/169-M sayı ve
07.08.2019 tarih, 19-28/432-M sayılı kararları ile
- Çözüm Oto Ekspertiz olarak yer alan teşebbüsün ticaret unvanının Hüseyin
DEVEÇEKER Çözüm Oto Exspertiz,
- Garanti Oto Test Merkezi olarak yer alan teşebbüsün ticaret unvanının Garanti
Oto Test Merkezi Mehmet KORKMAZ,
- Gold Stand Fuarcılık Ltd. Şti. olarak yer alan soruşturma tarafı teşebbüsün
ticaret unvanının Gold Stand Fuar Organizasyon Otomotiv Sanayi ve Ticaret
Ltd. Şti.,
- Güven 2. El Oto Test Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. olarak yer alan soruşturma
tarafı teşebbüsün ticaret unvanının Güven İkinci El Oto Test Hizm. San. ve Tic.
Ltd. Şti.,
- Kardeşler Oto Tamir olarak yer alan soruşturma tarafı teşebbüsün ticaret
unvanının Kardeşler Oto Tamir Abdullah TANER,
- Pilot Garage Oto Ekspertiz olarak yer alan soruşturma tarafı teşebbüsün ticaret
unvanının Pilot Garage Oto Ekspertiz Fevzi ERDOĞAN,
- Otomotiv Taşımacılık Ticaret Sanayi Ltd. Şti. olarak yer alan soruşturma tarafı
teşebbüsün ticaret unvanının Taşçelik Otomotiv Taşımacılık Sanayi Ticaret Ltd.
Şti.,
- Süper Test Oto Ekspertizlik Hizmetleri Sanayi Ticaret Ltd. Şti. olarak yer alan
teşebbüsün ticaret unvanının Süper Test Oto Ekspertizlik Hizmetleri Sanayi ve
Ticaret Ltd. Şti.,
- Üstünler Oto Ekspertiz olarak yer alan soruşturma tarafı teşebbüsün ticaret
unvanının Üstünler Oto Ekspertiz Mehmet KAYIŞ
şeklinde düzeltilmesine karar vermiştir.
(11) Yürütülen soruşturma kapsamında hazırlanan 07.02.2020 tarih ve 2018-4-070/SR
sayılı Soruşturma Raporu, mezkûr teşebbüslere tebliğ edilmiş ve rapora ilişkin
hazırlayacakları yazılı savunmalarını 30 gün içinde göndermeleri gerektiği iletilmiştir.
2 Faaliyetlerine son veren KARDEŞLER’e soruşturma sürecinde ulaşılamaması nedeniyle bilgi talebi
anılan teşebbüse iletilememiştir.
20-33/439-196
4/33
Hazırlanan Soruşturma Raporunu AUTO, ÇÖZÜM, DYNO MAX, DYNO NET,
GARANTİ, GÜVEN, SÜPER TEST ve VEYSEL 12.02.2020 tarihinde; FİNAL, PİLOT
ve ÜSTÜNLER ise 14.02.2020 tarihinde tebellüğ etmiştir. Bununla birlikte Kurum
kayıtlarına intikal eden mazbatalardan, anılan raporun KARDEŞLER tarafından
tebellüğ edilmediği anlaşılmıştır. Soruşturma Raporu öncesi süreçte de yapılan tüm
çalışmalara rağmen kayıtlı adresinde bulunamayan ve mevcut adres bilgilerine
ulaşılamayan KARDEŞLER’e 20.03.2020 tarihinde ilanen tebligat yapılmıştır.
(12) Soruşturma tarafı teşebbüslerden FİNAL 19.02.2020 tarih ve 1780 sayılı, GARANTİ
TEST 02.03.2020 tarih ve 2183 sayılı, ÜSTÜNLER 12.03.2020 tarih ve 2589 sayılı,
GÜVEN 04.03.2020 tarih ve 2318 sayılı yazılar ile yasal süresi içinde ikinci yazılı
savunmalarını Kurum kayıtlarına iletmişlerdir. DYNO MAX ise ikinci yazılı savunmasını
yasal sürenin bitimi olan 13.03.2020 tarihinden üç gün sonra 16.03.2020 tarihinde
göndermiş olup bahse konu savunma 2697 sayı ile kayda alınmıştır. Soruşturma tarafı
diğer teşebbüslerden Kurum kayıtlarına intikal eden herhangi bir belge ya da yazılı
savunma bulunmamaktadır.
(13) Kurul; yürütülen soruşturma ile ilgili olarak düzenlenen Rapor’a, Ek Görüş’e, toplanan
delillere, yazılı savunmalara ve incelenen dosya kapsamına göre nihai kararı tesis
etmiştir.
(14) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili rapor ve Ek Görüşte;
- Hakkında soruşturma yürütülen taraflar arasında gerçekleştiği tespit edilen,
rekabeti kısıtlama amacı taşıyan anlaşmaların 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesini ihlal ettiği, bu nedenle adı geçen teşebbüsler hakkında 4054 sayılı
Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma,
Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde
Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in (Ceza Yönetmeliği) 5.
maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca her bir anlaşma/uyumlu eylem
için ayrı hesaplanmak suretiyle idari para cezası uygulanması gerektiği,
- Pişmanlık Yönetmeliği kapsamında SÜPER TEST’in anılan Yönetmelik’in 6.
maddesinde belirlenen koşulları yerine getirdiği, bu kapsamda teşebbüse bir
para cezası uygulanması durumunda cezanın üçte biri ilâ yarısı oranında
indirimden yararlanabileceği
kanaatine varıldığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME, GEREKÇE VE HUKUKİ DAYANAK
I.1. Hakkında Soruşturma Yürütülen Taraflar
I.1.1. Auto Eksper – Özdemir ULUFER (AUTO)
(15) AUTO; (…..)-Özdemir ULUFER adi ortaklığı ile 2015 yılında oto ekspertiz hizmeti
faaliyetine başlamıştır. Teşebbüs, 08.08.2016 tarihinden itibaren Özdemir ULUFER
adına tek kişilik şahıs şirketine dönüşmüştür. Mevcut durumda Gaziantep ilininin
Şehitkamil ilçesinde, oto ekspertiz hizmetinin yanı sıra motorlu kara taşıtlarının genel
bakım ve onarım hizmetleri alanında faaliyetlerine devam etmektedir.
I.1.2. Dyno Net – Bestami DALYAN (DYNO NET)
(16) Gaziantep’te oto ekspertiz faaliyeti veren DYNO NET, soruşturma devam ederken
12.04.2019 tarihinde ticari faaliyetlerini sonlandırmış ve ticaret sicilinden terkin
edilmiştir. 08.04.2019 tarih ve 9804 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde yer alan
bilgilere göre teşebbüs yetkilisi Bestami DALYAN daha sonra 01.04.2019 tarihinde
20-33/439-196
5/33
(…..) ile birlikte Dynonet Oto Ekspertiz Otmotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. adında yeni bir
şirket kurmuştur.
I.1.3. Garanti Oto Ekspertiz Veysel DİZMAN (VEYSEL)
(17) 13.06.2018 tarihinde Veysel DİZMAN tarafından kurulan teşebbüs, Gaziantep ilinin
Şehitkamil ilçesinde sigorta eksperliği dahil olmak üzere risk ve hasar değerlendirmesi,
kara nakil vasılatalarına ilişkin ekspertiz hizmetleri, otomotiv ve otomotiv yedek
parçalarının alımı ve satımı alanlarında faaliyet göstermektedir. Dosya kapsamında
edinilen bilgilere göre, daha önce Garantili işletme adıyla faaliyet gösteren VEYSEL,
daha sonra Garanti Oto Ekspertiz işletme adıyla faaliyetlerine devam etmiştir.
I.1.4. Garanti Oto Test Merkezi Mehmet KORKMAZ (GARANTİ TEST)
(18) GARANTİ TEST, Gaziantep’in Şehitkamil ilçesinde oto ekpertiz hizmeti vermektedir.
Teşebbüsün vergi levhasında yer alan bilgilere göre resmi olarak faaliyete başlama
tarihi 14.05.2019 olmakla birlikte, dosya kapsamında elde edilen bilgilerden
teşebbüsün başta Pover Garanti, daha sonra Garanti Oto Test Merkezi işletme adıyla
2015 yılından itibaren fiili olarak oto ekspertiz alanında faaliyette olduğu anlaşlmıştır.
I.1.5. Gold Stand Fuar Organizasyon Otomotiv Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (FİNAL)
(19) Fehmi Yıldırım Özkanlı Gold Stand unvanıyla 11.04.2017 tarihinde faaliyetine
başlayan teşebbüs, 05.06.2018 tarihinde Gold Stand Fuar Organizasyon Otomotiv
Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. adı altında tür ve unvan değişikliğine gitmiştir. 13.06.2018
tarih ve 9599 sayılı Türk Ticaret Sicil Gazetesi’nde yer alan bilgilere göre teşebbüsün
bütün hisseleri Fehmi Yıldırım ÖZKANLI tarafından kontrol edilmektedir. 22.08.2019
tarihinden itibaren ise Gold Stant Fuar Organizasyon Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
unvanıyla faaliyetlerini sürdürmektedir. Faaliyet alanları arasında gösteri, kongre,
konferans, ticari fuar vb. etkinliklerin organizasyonu, her türlü parke ve zemin döşeme
hizmetleri, fuar standları, pano, basılı malzeme, tabela, afiş, pankart, katalog, hediyelik
eşya tasarımı, üretimi, satımı, ithalatı ve ihracatı yapma yer almaktadır.
(20) Dosya sürecinde, Gold Stant Fuar Organizasyon Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. Final Oto
Ekspertiz işletme adıyla faaliyet gösteren iş birimini 20.01.2019 tarihinde (…..) adlı
gerçek kişiye devretmiştir.
I.1.6. Güven İkinci El Oto Test Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. (GÜVEN)
(21) 16.10.2014 tarihinde (…..) ve Ferhan KIRLANGIÇ tarafından kurulan teşebbüsün,
14.05.2018 tarihinden itibaren tek hissedarı Ferhan KIRLANGIÇ’tır. Gaziantep’in
Şehitkamil ilçesinde oto koruma, oto yıkama, pasta-cila, detaylı temizlik, boya koruma,
oto ekspertiz ve filo kiralama hizmeti vermektedir.
I.1.7. Hüseyin DEVEÇEKER Çözüm Oto Exspertiz (ÇÖZÜM)
(22) 2013 yılından itibaren Çözüm Oto işletme adıyla gerçek kişi olarak oto ekspertiz
faaliyeti ile motorlu kara taşıtları için genel bakım ve onarım hizmeti veren Hüseyin
DEVEÇEKER, 05.04.2019 tarihinde “Hüseyin DEVEÇEKER Çözüm Oto Exspertiz”
adıyla ticaret siciline kaydolmuştur. ÇÖZÜM’ün Gaziantep ilinde, Merkez’de,
Karataş’ta ve Otogar’da olmak üzere toplam üç şubesi bulunmaktadır.
I.1.8. Kardeşler Oto Tamir Abdullah TANER (KARDEŞLER)
(23) Kardeşler Oto işletme adıyla Gaziantep ilinin Şehitkamil ilçesinde ekspertiz hizmeti
veren KARDEŞLER, soruşturma sürecinin başlarında faaliyetlerine son vermiştir.
20-33/439-196
6/33
I.1.9. Taşçelik Otomotiv Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (DYNOMAX)
(24) DYNOMAX; hisselerinin %50’si İsmail ÇELİK’e, %50’si Gökhan TAŞ’a ait olmak üzere
25.08.2011 tarihinde Gaziantep ilinin Şehitkamil ilçesinde oto ekspertiz faaliyetine
başlamıştır. 01.03.2019 tarihi itibarıyla şirket İsmail ÇELİK ve (…..) tarafından kontrol
edilmektedir.
I.1.10. Pilot Garage Oto Ekspertiz Fevzi ERDOĞAN (PİLOT)
(25) 28.09.2016 tarihinde hizmet vermeye başlayan PİLOT, Federal LPG ve CNG Otogaz
Turizm Tic. ve San. Ltd. Şti. ile akdettiği franchise sözleşmesi kapsamında “Pilot
Garage Oto Ekspertiz” markası altında Gaziantep ilinin Şahinbey ilçesinde oto
ekspertiz hizmeti vermektedir.
I.1.11. Süper Test Oto Ekspertizlik Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (SÜPER
TEST)
(26) Gaziantep ilinin Şehitkamil ilçesinde oto ekspertiz hizmeti veren teşebbüs, 14.05.2013
tarihli ve 1235 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazatesi’nde yer alan bilgilere göre, 500.000
TL sermaye ile %60 hissesi Ergun KANBAĞLI’ya, %20 hissesi Mehmet Coşkun
ATASEVEN’e ve %20 hissesi Mustafa KALEOĞLU’na ait olmak üzere üç ortaklı olarak
kurulmuştur. Soruşturma sürecinde, 16.09.2019 tarihli ve 9909 sayılı Türkiye Ticaret
Sicil Gazatesi’nde görüldüğü üzere, teşebbüsün 09.09.2019 tarihinde tüm hisseleri ve
tek kontrolü (…..) tarafından devralınmıştır.
I.1.12. Üstünler Oto Ekspertiz Mehmet KAYIŞ (ÜSTÜNLER)
(27) Gaziantep ilinin Şahinbey ilçesinde 04.10.2004 tarihinden itibaren oto ekspertiz
faaliyeti yürüten teşebbüs, Mehmet KAYIŞ adına kayıtlı şahıs şirketidir.
I.2. İlgili Pazar
(28) Dosya konusu incelenen iddia, Gaziantep ilinde oto ekspertiz hizmeti veren
teşebbüslerin ekspertiz fiyatlarını aralarında anlaşarak belirlediklerine ilişkindir. Sözü
edilen iddianın içeriğine paralel olarak incelenen teşebbüslerin tamamı oto ekspertiz
faaliyetiyle iştigal etmektedir. Oto ekspertiz hizmeti, satış öncesinde uzman bir kişi
tarafından aracın motor-mekanik kontrolleri, araç içi ve dışı elektronik aksam
incelemesi, kaporta-boya kontrolleri, mekanik alt kontroller, hasar kaydı ve yasal
sorgulama gibi hususlarda hazırlanan bir rapor ile müşteriye detaylı bilgi verilmesini
kapsamaktadır. Bu kapsamda ilgili ürün pazarı, “oto ekspertiz hizmetleri” olarak ele
alınabilecektir. Ancak, dosya kapsamındaki iddiaların niteliği ve “İlgili Pazarın
Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz”un 20. paragrafındaki “inceleme konusu işlem, gerek
ürün gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet
açısından endişeler yaratmıyor ya da alternatif tüm tanımlar açısından rekabeti bozucu
bir etki söz konusu oluyorsa pazar tanımı yapılmayabilir.” ifadeler dikkate alınarak ilgili
ürün pazarı ve ilgili coğrafi pazar tanımı yapılmamıştır.
I.3. Dosya Kapsamında Elde Edilen Bulgular
I.3.1. Başvurudan Elde Edilen Bilgi ve Belgeler
Tespit 1:
(29) Şikâyetçi tarafından Kuruma iletilen başvuruda Gaziantep ilinde faaliyet gösteren oto
ekspertiz firmalarının fiyat tarifelerini aralarında anlaşarak belirledikleri iddia edilmiş ve
başvurunun ekinde bu iddiayı destekleyecek nitelikte AUTO, ÇÖZÜM, DYNO NET,
FİNAL, GARANTİ TEST, GÜVEN, KARDEŞLER, SÜPER TEST ve VEYSEL
tarafından imzalanmış 05.12.2018 tarihli bir sözleşme ibraz edilmiştir. Kuruma iletilen
20-33/439-196
7/33
sözleşmeye aşağıda yer verilmiştir:
“Gaziantep’de faaliyet gösteren Oto Ekspertiz merkezleri yetkilileri 05.12.2018
Çarşamba günü toplanarak belirlenen fiyatlar üzerinden asla hiçbir kişi ve kuruluşa
İNDİRİM yapmayacaklarına NAMUS ŞEREF ve HAYSİYETLERİ üzerine yemim
ederek aykırı hareket etmeyeceklerine SÖZ vermişlerdir.
Karar 1: Pazar günü nöbet 2 merkez tutacaktır.
Karar 2: Kararlaştırılan fiyat listesi 07.12.2018 Cuma günü uygulamaya
başlanacaktır.
Karar 3: Uymayanlara 10.000 lira CEZA uygulanacaktır.
MİDİBÜS 250
BOYA KAPORTA
OTOMOBİL
75
MİNİBÜS 200
BOYA KAPORTA & LÜKS
ARAÇ
100
KAMYONET TEK & ÇİFT
KABİN
200 ÖN MUAYENE 75
JEEP & SUV & LÜKS
ARAÇ
200 FREN 50
OTOMOBİL 150 ARIZA TESPİT (OBD) 50
MOTOR OTOMOBİL 75
MOTOR TİCARİ & LÜKS
ARAÇ
100”
Tespit 2:
(30) Başvuru ekinde ayrıca “T.C. GAZİANTEP OTO EKSPERTİZ MERKEZLERİ 2018 FİAT
LİSTESİ”ne yer verilmiş olup söz konusu listedeki tarifelerin sözleşme ile tespit edilen
fiyatlarla örtüştüğü ve bu tarifelere uyulmaması halinde uygulanacak cezai müeyyideye
de aynen yer verildiği görülmektedir. Sözü edilen fiyat listesinde aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:
“T.C. GAZİANTEP OTO EKSPERTİZ MERKEZLERİ 2018 FİAT LİSTESİ”
Midibüs 250
Minibüs 200
Kamyonet 200
Jeep & Suv 200
Otomobil 150
Motor (Otomobil) 75
Motor (Ticari & Lüks) 100
Boya Kaporta (Otomobik) 75
Boya Kaporta (Ticari& Lüks) 100
Ön Muayene 75
Fren 50
Arıza Tespit (OBD) 50
NOT: Fiyat Listesine uymayanlar hakkında 10.000 TL cezai müeyyide uygulanacaktır.”
I.3.2. Yerinde İncelemelerden Elde Edilen Bilgi ve Belgeler
(31) Şikâyet konusu iddialara yönelik olarak önaraştırma döneminde, yapılan yerinde
incelemelerde elde edilen bilgi ve belgelere teşebbüs bazında olmak üzere aşağıda
yer verilmektedir.
20-33/439-196
8/33
I.3.2.1. FİNAL’de Yapılan Yerinde İncelemede Elde Edilen Belgeler
(32) 09.01.2019 tarihinde FİNAL’de yapılan yerinde incelemede Tespit 1’de yer verilen ve
şikâyetçi tarafından başvuru kapsamında sunulan, AUTO, ÇÖZÜM, DYNO NET,
FİNAL, GARANTİ TEST, GÜVEN, KARDEŞLER, SÜPER TEST ve VEYSEL
tarafından imzalanmış 05.12.2018 tarihli sözleşme metni elde edilmiştir. Bununla
birlikte, 10.04.2019 tarihinde FİNAL’de yapılan yerinde incelemede, GARANTİ TEST’e
gönderilen “Soruşturma Bildirimi ve Savunma Talep Yazısı”nın teşebbüs yetkilisinin
masasında olduğu tespit edilmiştir.
Tespit 3:
(33) 05.01.2019 tarihinde düzenlenen ve altında AUTO, ÇÖZÜM, DYNO NET, GÜVEN,
KARDEŞLER ve VESYEL teşebbüslerinin kaşeleri ve imzaları bulunan “SÖZLEŞME”
başlıklı belgede aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“GAZIANTEPTE FAALİYET GÖSTEREN OTO EXPERTİZ CHECK UP
MERKEZLERİ 05.01.2019 CUMARTESİ GÜNÜ TOPLANARAK BELİRLENEN
FİYATLAR ÜZERİNDEN ASLA HİÇBİR KİŞİYE FİYATDA İNDİRİM
YAPMAYACAKLARINA NAMUS... ŞEREF... VE HAYSİYETLERİ…ÜZERİNE
YEMİN EDEREK AYKIRI HAREKET ETMEYECEKLERİNE AŞŞAGIDA KAŞELİ
İMZALI SÖZ VERMİŞİLERDİR.
NOT: UYMAYANLARA KESIN OLARAK: 10,000 TL CEZA UYGULANACAKTIR..!”
Tespit 4:
(34) “T.C. GAZİANTEP OTO EKSPERTİZ MERKEZLERİ 2019 FİYAT LİSTESİ” başlıklı
fiyat tarifesi de elde edilmiş ve aşağıdaki ifadelerin geçtiği görülmüştür:
“T.C. GAZİANTEP OTO EKSPERTİZ MERKEZLERİ 2019 FİYAT LİSTESİ”
Minibüs 200
LÜKS ARAÇ 200
Jeep 200
Minibüs (kasalı) 150
Otomobil 150
Pick-up 150
Boya - Kaporta (Minibüs) 130
Boya - (Kasalı Minibüs) 100
Motor (Minibüs) 100
Boya - Kaporta (Otomobil) 100
Motor (Otomobil) 75”
Ön Muayene 75
Fren Test 50
Arıza Tespit (OBD) 50
NOT: Fiyat Listesine uymayanlar hakkında 10.000 TL cezai müeyyide uygalınacaktır.”;
I.3.2.2. GARANTİ TEST’te Yapılan Yerinde İncelemede Elde Edilen Belgeler
(35) 10.04.2019 tarihinde GARANTİ TEST’te yapılan yerinde incelemede öncelikle,
araçlara yapılan işlemin, alınan ücretin ve araç bilgilerinin kaydedildiği FİNAL'e ait Araç
Kayıt Formu’nun teşebbüs yetkilisinin masasında bulunduğu tespit edilmiş ve bir
sayfasının örneği alınmıştır.
Tespit 5:
(36) 10.04.2019 tarihinde GARANTİ TEST’te yapılan yerinde incelemede bulunan
20-33/439-196
9/33
16.12.2018 ile 14.04.2019 tarihleri arasında olduğu tahmin edilen “GAZİANTEP OTO
EKSPERTİZ MERKEZLERİ PAZAR NÖBET ÇİZELGESİ” başlıklı belgede her hafta
pazar günleri nöbet tutacak olan iki teşebbüsün belirlendiği görülmüştür. Çizelgede
AUTO, ÇÖZÜM3, DYNO NET, FİNAL, VEYSEL4, GÜVEN, KARDEŞLER, GARANTİ
TEST5 ve SÜPER TEST olmak üzere on teşebbüs bulunmaktadır6.
I.3.2.3. GÜVEN’de Yapılan Yerinde İncelemede Elde Edilen Belgeler
(37) 10.04.2019 tarihlerinde GÜVEN’de yapılan yerinde incelemede, Tespit 2’de yer verilen
ve şikâyetçi tarafından başvuru ekinde sunulan, 2018 yılına ait fiyat listesinin ve söz
konusu fiyatlara uyulmaması halinde uygulanacak cezai müeyyideye ilişkin ifadelerin
yer aldığı “T.C. GAZİANTEP OTO EKSPERTİZ MERKEZLERİ 2018 FİAT LİSTESİ”,
GÜVEN’den de elde edilmiştir.
Tespit 6:
(38) 08.01.2019 tarihinde GÜVEN’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, GÜVEN’in
yetkilisi (…..)’ın bilgisayarından alınan Whatsapp yazışmalarında FİNAL’in yetkilisi
(…..) tarafından “Gaziantep ekspertiz grubu” adlı bir grup kurulduğu ve (…..)’ın da yine
(…..) tarafından bu gruba eklendiği görülmektedir. Söz konusu grupta geçen
yazışmalarda dikkat çeken ifadelere aşağıda yer verilmiştir:
ÇÖZÜM yetkilisi (…..):
“Usta yanlış yapmışsın bu lüx araç değilki. 150 almalıydın”
FİNAL yetkilisi (…..):
“Jeep değilmi bu”
ÇÖZÜM yetkilisi (…..):
“Saten 4*4 ise motor ölçümü yok. Kuga jeep değil”
GARANTİ TEST yetkilisi (…..):
“Ustalar neyse onu alın ikna edme kabiliyetinizi yüsek tutun yetr. Dün 1 Nisan yaptım
adam çıkıyodu zorla içeri attım. Çaydı kahveydi konuşma sohbetti adamı akraba
çıkarıp 200 aldım. Ne akrabası babam olsada o 200 alırım usta.”
ÇÖZÜM yetkilisi (…..):
“60 70 binliralık araç lüxmü”
FİNAL yetkilisi (…..):
“o zaman şöyle toparlayalım nissan kaskai tarzında araclarin hepsi 200 diye bilinsin”
3 Belgede ÇÖZÜM’ün üç şubesinden biri olan ÇÖZÜM OTOGAR ayrıca belirtilmiş olsa da burada
ekonomik bütünlük esas alındığından ÇÖZÜM OTOGAR’a ayrıca yer verilmemiştir.
4 Belgenin aslında adı geçen teşebbüsün adının GARANTİLİ olduğu görülmekle birlikte, dosya
sürecinde SÜPER TEST yetkilisi (…..)’den edinilen bilgiler kapsamında, VEYSEL’in önceki işletme
adının Garantili olduğu öğrenilmiştir. Dosya kapsamındaki bulgular bu durum dikkate alınmak suretiyle
verilmiştir.
5 Belgenin aslında imzası bulunan teşebbüsün adının Pover Garanti olduğu görülmekle birlikte, dosya
sürecinde SÜPER TEST yetkilisi (…..)’den edinilen bilgiler kapsamında, GARANTİ TEST’in önceki
işletme adının Pover Garanti olduğu öğrenilmiştir. Dosya kapsamındaki bulgular bu durum dikkate
alınmak suretiyle verilmiştir.
6 Söz konusu belge, SÜPER TEST’te yapılan yerinde incelemede de elde edilmiştir.
20-33/439-196
10/33
ÇÖZÜM yetkilisi (…..):
“Hayır kardeşim 150”
FİNAL yetkilisi (…..):
“Sartlar hepimiz için ayni olduğu için sorun olmaz”
ÇÖZÜM yetkilisi (…..):
“O zaman kango 200 mü”
FİNAL yetkilisi (…..):
“kangoyla kuga ayni buyukluktemi?”
ÇÖZÜM yetkilisi (…..):
“Bizim lüx derdimiz araçlar 150-200 bin üstü. Evet.”
SUPER TEST yetkilisi (…..):
“Listeye bakarsanız zahmet olmazsa jeep ve suv araçları 200 olarak belirledik
tartışmaya gerek yok açık ve net”
ÇÖZÜM yetkilisi (…..):
“Onu sen ekledin. Biz değil. Bizim konuşmamız otomobil 150 münibüs 200. Suv
müdimüsü sen çıkardın.”
FİNAL yetkilisi (…..):
“Hemen anket yapalım ustalar Nissan kaskailerden ne aliyosunuz”
ÇÖZÜM yetkilisi (…..):
“150”
SUPER TEST yetkilisi (…..):
“200”
ÇÖZÜM yetkilisi (…..):
“Biz akşam suv konuştukmu benim listemde suv varmıydı”
FİNAL yetkilisi (…..):
“(…..) usta”
ÇÖZÜM yetkilisi (…..):
“Ve hepiniz kabul ettini
…”
SUPER TEST yetkilisi (…..):
“Arkadaşlar size gelipte test yaptırmadan çıkan araçların marka ve plakalarını aynı
anda grupta yayınlayalım bakalım sizden sonra kime gitmiş meydana çıksın kaç
araç dolaşacak baklım bizde her giren yaptırıyor hiç pahalı diye çıkan olmadı iki
günün sonunda. Örnek l 300 beyaz minibüs 27 yf 579 gibi”
DYNO NET yetkilisi (…..):
“Kesinlikle iyi fikir. Bugün bana gelen araçlardan sadece 1 tanesi çıktı. Hiç gelmez
dediğim galericiler bile hiç itiraz etmeden 150 yi verdi. Bi kaç güne çıkan da olmaz
millet alıştı sayılır”
20-33/439-196
11/33
SUPER TEST yetkilisi (…..):
“Herkes 1 hafta dik durursa olay kökten çözülür elleri mahkum usta mecburen
verecekler”
DYNO NET yetkilisi (…..):
“Kesinlikle katılıyorum”
ifadeleri yer almakta olup, yazışmaların içerisinde araçların plaka resimlerinin ve bu
araçlara verilen fiyatların paylaşıldığı görülmüştür.
I.3.2.4. SÜPER TEST’te Yapılan Yerinde İncelemede Elde Edilen Belgeler
(39) Tespit 1’de yer verilen ve şikâyetçi tarafından başvuru kapsamında sunulan, AUTO,
ÇÖZÜM, DYNO NET, FİNAL, GARANTİ TEST, GÜVEN, KARDEŞLER, SÜPER TEST
ve VEYSEL tarafından imzalanmış 05.12.2018 tarihli sözleşme metni SÜPER TEST’te
yapılan yerinde incelemede de elde edilmiştir:
Tespit 7:
(40) SÜPER TEST’te yapılan yerinde incelemede, 04.01.2014 tarihinde düzenlenen ve
ÇÖZÜM, DYNO MAX ve SÜPER TEST tarafından imzalanan bir sözleşme elde edilmiş
ve aşağıdaki ifadelerin geçtiği görülmüştür:
“Gaziantep’de faaliyet gösteren Oto Ekspertiz merkezleri yetkilileri DYNO MAX : (…..),
ÇÖZÜM OTO TEST (…..) ve SÜPER TEST: (…..). 04.01.2014’de bir araya gelerek
namus ve şerefleri üzerine söz vererek aşağıda ki ortak payda da birleşip, ortak
kararları almışlar.”
Bu kararları 05.01.2014 tarihinden itibaren uygulamaya karar vererek imza altına
almışlardır. Bu karara riayet etmeyenler ispatlanması halinde 5000 ₺ (Beşbin lira)
ödemeyi taahhüt etmiştir.
Pazar günleri her ne sebep olursa olsun çalışmayacaklardır.
Kararlaştırılan fiyat listesini 05.01.2014 tarihinde uygulayarak asla eksik fiyat
almayacaklardır.
Uygulanacak Ekspertiz ücretleri:
-Minibüs, Kamyonet: 100 ₺
-Otomobil: 70 ₺
Kaporta & Boya: 40 ₺
-Motor(DYNO) : 40 ₺
-Arıza Tespit: 30 ₺
-Fren: 30 ₺
olarak belirlenmiştir.”
Tespit 8:
(41) 23.10.2015 tarihli elde edilen bir diğer sözleşmede7, yukarıda yer verilen 04.01.2014
tarihli sözleşmede imzası geçen üç teşebbüsle birlikte AUTO, GARANTİ TEST8,
7 Yerinde incelemede söz konusu sözleşme metninin el yazısı ile yazılmış hali de elde edilmiştir.
8 Sözleşmede Garanti Test işletme adıyla (…..) adında kişinin imzası yer almakla birlikte, SUPER TEST
tarafından yapılan pişmanlık başvurusunda sözü edilen sözleşmede Pover Garanti’nin yer aldığı ve yine
SUPER TEST tarafından Pover Garanti’nin, GARANTİ TEST’in eski işletme adı olduğu şeklinde edinilen
bilgiler kapsamında teşebbüsün mevcut adı kullanılmıştır.
20-33/439-196
12/33
GÜVEN ve KARDEŞLER’in de imzalarının yer aldığı ve aşağıdaki ifadelerin geçtiği
görülmüştür:
“GAZİNTEP’TE Faaliyet gösteren OTO EKSPERTİZ Firmaları 23/10/2015 tarihinde
toplanarak. Aşağıda belirtilen fiyatlara riayet etmeyenler hakkında 2 (iki) İşgünü
kapatılma kararı alarak belirlenen fiyatlardan eksik almayacaklarına NAMUS
ŞEREF ve HAYSİYETLERİ üzerine YEMİN edip SÖZ vermiş ve imzalamışlardır.
Takip içinde (…..) ve (…..) Yetkili kılınmışlardır.”
Tespit 9:
(42) SÜPER TEST’te yapılan yerinde incelemede, üzerinde herhangi bir teşebbüsün kaşesi
ya da yetkilisinin imzası bulunmayan 01.02.2017 tarihli bir başka belgede;
“GAZİANTEP OTO EKSPETİZ FİRMALARI 01/02/2017 tarihinde toplanarak.
PAZAR GÜNÜ hiç biri asla açmayarak. Ve aşağıda belirlenen fiyatlara riayet etmek
üzere karar verip NAMUS ve şerefleri üzerine YEMİN edip SÖZ vermişler ve
kaşeleyip imzalamışlardır…uygulama 5 ŞUBAT 2017 de başlar…
MİNİBÜS 130 Lira
KAMYONET 130 Lira
OTOMOBİL 100 Lira
MOTOR(DYNO) 50 Lira
KAPORTA & BOYA 50 Lira
ARIZA TESPİT 50 Lira
FREN 40 Lira
ÖN MUAYENE 50 Lira”
ifadeleri yer almaktadır.
Tespit 10:
(43) Üzerinde herhangi bir teşebbüsün kaşesi veya yetkilisinin imzası bulunmayan “TC
GAZİANTEP OTO EKSPERTİZ MERKEZLERİ 2017 FİYAT LİSTESİ” başlıklı belgede
ise aşağıdaki ifadelerin geçtiği görülmüştür:
“Müdibüs 150
Münibüs 130
Kamyonet 130
Jeep & Suv 130
Otomobil 100
Boya & Kaporta 70
Motor 70
Arıza tespit 40
Ön muayene 50
Fren 40
NOT: Fiyat Listesine Uymayanlar Hakkında Türkiye Rekabet Kurulu Kararınca Cezai
Müeyyide Uygulanacaktır..”
Tespit 11:
(44) 21.11.2018 tarihli “PAZAR GÜNÜ NÖBET LİSTESİ” başlıklı belgede 22.11.2018 ile
20.12.2018 tarihleri arasında AUTO, GARANTİ TEST, GÜVEN, KARDEŞLER ve
SÜPER TEST’in adlarının karşılarına nöbet tutacakları tarihler yazılmış olup belgenin
altında anılan teşebbüslerin yetkililerinin imzaları da yer almaktadır.
20-33/439-196
13/33
Tespit 12:
(45) SÜPER TEST’te yapılan yerinde incelemede elde edilen 25.11.2018 tarihli fiyat
listesini içeren belgede9;
“OTOMOBİL 150
MİNÜBÜS 200
KAMYONET 200
JEEP – SUV 200
MİDÜBÜS 250
MOTOR 100
KAPORTA BOYA 100
ARIZA TESPİT 50
FREN 50
ÖN MUAYENE 75
GAZİANTEP OTO EKSPERTİZ FİRMALARI 25/11/2018 TARİHİNDE TOPLANARAK
TESPİT EDİLEN FİYATLARDAN KESİNLİKLE İNDİRİM YAPMAYACAKLRINA
KARAR ALARAK NAMUS VE ŞERFLERİ ÜZERİNE SÖZ VERMİŞLERDİR”
ifadeleri yer almaktadır.
Tespit 13:
(46) Üzerinde herhangi bir tarih bulunmayan, ancak içeriğindeki fiyat bilgilerinin “TC
GAZİANTEP OTO EKSPERTİZ MERKEZLERİ 2017 FİYAT LİSTESİ”yle büyük ölçüde
örtüştüğü görülen bir başka belgede, fiyat listesinin altında AUTO, ÇÖZÜM, GARANTİ
TEST, GÜVEN, KARDEŞLER, ÜSTÜNLER ve SÜPER TEST teşebbüslerinin adı ve
yetkililerin imzası bulunurken; PİLOT ve DYNO MAX’in isimleri olmasına rağmen
imzalarının olmadığı görülmektedir. Belgedeki imzaların altında ise “Pazar
Açılmayacak” ibaresi yer almaktadır. Söz konusu fiyat listesi şu şekildedir:
“Münübüs 130 Lira
Kamyonet 130 Lira
Otomobil 100 Lira
Motor 70 Lira
Kaporta 70 Lira
Arıza tespiti 40 Lira
Firen testi 40 Lira”
Tespit 14:
(47) “16 Aralık - 17 Şubat” tarih aralığını kapsayan ve 2018-2019 yılına ait olduğu kanaatine
varılan belgede AUTO, ÇÖZÜM, DYNO NET, FİNAL, VEYSEL, GÜVEN,
KARDEŞLER, GARANTİ TEST ve SÜPER TEST teşebbüslerinin isimleri bulunmakta
olup haftada iki teşebbüsün nöbetiyle beş haftalık bir döngü oluşturdukları
görülmektedir10.
Tespit 15:
(48) SÜPER TEST’te yapılan yerinde incelemede elde edilen ve üzerinde herhangi bir tarih
bulunmayan bir başka belgede “Ceza 10.000” ve “Pazar Nöbet” ifadeleri ve ÇÖZÜM,
DYNO NET, GÜVEN, KARDEŞLER, GARANTİ TEST, SÜPER TEST ve VEYSEL adlı
9 İncelemede bu belgede yer verilen fiyat listesiyle birebir aynı fiyatları ihtiva eden ve Kasım 2018’e ait
imza içermeyen başka bir belge daha bulunmuştur.
10 Söz konusu belge ÇÖZÜM’de yapılan yerinde incelemede de elde edilmiştir.
20-33/439-196
14/33
teşebbüslerin isimleri karşısında yetkililerinin imzası bulunmaktadır. AUTO’nun yetkilisi
(…..) ile FİNAL’in yetkilisi (…..)’nun ise teşebbüs adlarına yer verilmezken kendi
isimleri yanında imzaları mevcuttur.
I.3.2.5. ÜSTÜNLER’de Yapılan Yerinde İncelemede Elde Edilen Belgeler
Tespit 16:
(49) Tespit 1’de yer verilen ve şikâyetçi tarafından başvuru kapsamında sunulan, AUTO,
ÇÖZÜM, DYNO NET, FİNAL, GARANTİ TEST, GÜVEN, KARDEŞLER, SÜPER TEST
ve VEYSEL tarafından imzalanmış 05.12.2018 tarihli sözleşme metni ÜSTÜNLER’de
yapılan yerinde incelemede de elde edilmiş olup, bu belgede ayrıca PİLOT ve
ÜSTÜNLER adlı teşebbüslerin de imzası bulunmaktadır.
Tespit 17:
(50) 10.01.2019 tarihinde ÜSTÜNLER’de yapılan yerinde incelemede, FİNAL’de bulunan
“T.C. GAZİANTEP OTO EKSPERTİZ MERKEZLERİ 2019 FİYAT LİSTESİ” başlıklı bir
fiyat listesi ÜSTÜNLER’de de bulunmuştur. Ancak FİNAL ve ÜSTÜNLER’deki fiyat
listeleri karşılaştırıldığında aralarında birtakım farklılıklar olduğu anlaşılmıştır.
ÜSTÜNLER’de elde edilen listede “Boya - Kaporta (Minibüs)” kategorisinin FİNAL’deki
listedeki gibi 130 TL yerine 100 TL, “Boya - Kaporta (Otomobil)” kategorisinin 100 TL
yerine 75 TL olduğu ve “Boya - (Kasalı Minübüs)” kategorisininin ise bulunmadığı
görülmüştür. ÜSTÜNLER’de elde edilen fiyat tarife listesi aşağıdaki şekildedir:
“T.C. GAZİANTEP OTO EKSPERTİZ MERKEZLERİ 2018 FİYAT LİSTESİ”
Minibüs 200 ₺
Lüks Araç 200 ₺
Jeep 200 ₺
Minibüs (kasalı) 150 ₺
Otomobil 150 ₺
Pick-up 150 ₺
Motor (Minibüs) 100 ₺
Boya – Kaporta (Minibüs) 100 ₺
Motor (Otomobil) 75 ₺
Boya - Kaporta (Otomobil) 75 ₺
Ön Muayene 75 ₺
Fren Test 50 ₺
Arıza Tespit (OBD) 50 ₺”
I.3.2.6. PİLOT’ta Yapılan Yerinde İncelemede Elde Edilen Belgeler
(51) 10.01.2019 tarihinde PİLOT’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen belgeler
incelendiğinde, Tespit 1’de yer verilen ve şikâyetçi tarafından başvuru kapsamında
sunulan, AUTO, ÇÖZÜM, DYNO NET, FİNAL, GARANTİ TEST, GÜVEN,
KARDEŞLER, PİLOT, SÜPER TEST ve VESYEL tarafından imzalanmış 05.12.2018
tarihli sözleşme metni PİLOT’tan da elde edilmiştir. Yukarıda yer verilen Tespit 1 ve
Tespit 17’den farklı olarak, bu belgede ÜSTÜNLER’in imzası bulunmazken PİLOT’un
imzası bulunmaktadır.
I.3.3. SÜPER TEST’in Pişmanlık Başvurusu Kapsamında Edinilen Bilgiler
(52) SÜPER TEST tarafından, 04.04.2019 tarihinde 2448 sayılı yazı ile Pişmanlık
Yönetmeliği kapsamındaki başvurusunu Kuruma iletmiştir. SÜPER TEST’in yetkilisi
(…..) pişmanlık başvurusunda özetle;
20-33/439-196
15/33
- Teşebbüsler arasında birlik kurulması, fiyatların belirlenmesi, çalışanların
ayartılmaması, pazar günleri çalışma şeklinin nöbet sistemine dönüştürülmesi,
aynı işi icra edenlerin bir araya geldiği bir dernek veya odanın kurulması
amacıyla 04.01.2014 tarihinde M1 Market’te görüştüklerini, ancak DYNO MAX
yetkilisi (…..) ile tartıştığını ve ÇÖZÜM yetkilisi (…..)’in gayretlerine rağmen bir
birlik sağlanamadığını, bu nedenle üç nüsha olarak düzenlenen sözleşme
asıllarının hala kendisinde olduğunu,
- 23.10.2015 tarihinde yeni açılan AUTO ve GARANTİ TEST’in teklifleriyle yedi
oto ekspertizin katılımıyla DYNO MAX’in işyeri adresinde toplanıldığını, bununla
birlikte ÇÖZÜM yetkilisi (…..) ve KARDEŞLER yetkilisi (…..) arasındaki
anlaşmazlık nedeniyle sözleşmelerin toplantıya iştirak eden katılımcı
ekspertizlerin tamamı tarafından imzalanmadığını, bu nedenle yedi nüsha
olarak düzenlenen sözleşme asıllarının hala kendisinde olduğunu,
- Haziran 2017’de yine M1 Market’te toplantı düzenlendiğini, söz konusu
toplantıda fiyat tespitinde mutabık kalınırken pazar günlerine ilişkin çalışma
sisteminde anlaşmaya varılamaması ve SÜPER TEST’in emniyet ve STK’lar ile
olan indirim anlaşması nedeniyle nihayetinde katılımcıların faaliyetlerinde
serbest olduklarına dair karar alındığını,
- Kasım 2018’de VEYSEL’in tüm ekspertiz yetkililerini dolaşarak fiyatlarda artış
teklifi yapması üzerine, FİNAL yetkilisi (…..) ve GARANTİ TEST yetkilisi
(…..)’dan11 kendisine toplantı teklifi geldiğini, ancak kendilerine daha önce üç-
dört kez toplanıldığını ve alınan kararların uygulanamadığını ilettiğini, anılan
şahısların ısrar ettiklerini, nihayetinde Barış Kafe’de toplandıklarını, toplantıda
fiyatların 150 TL’ye artırılmasının teklif edildiğini, ancak fiyatların 40-50 TL’den
150 TL’ye çıkmasının mümkün olmadığı düşüncesiyle toplantıdan ayrıldığını,
- FİNAL yetkilisi (…..) ve GARANTİ TEST yetkilisi (…..) tarafından iki gün sonra
150 TL fiyatta ve pazar günü nöbetleşe çalışma konusunda mutabık kalındığını
ve 07.12.2018 tarihinden itibaren uygulama kararı aldıklarını ilettiğini, yine de
takip eden günlerde çoğunluğun fiyatlara uymadığı bilgisini aldığını,
- FİNAL yetkilisi (…..)’nun ayrıca Whatsapp üzerinden açtığı gruba tüm oto
ekspertiz yetkililerini eklediğini, 15.12.2018 tarihinde “(…..) usta gruptan
çıkıyorum kimseyi de muhatap almıyorum” diyerek gruptan ayrıldığını,
- Ocak 2019 başında DYNO MAX yetkilisi (…..)’in tüm oto ekspertizleri kendi
işyerinde topladığını, ancak bu toplantılara katılmadığını ve toplantı sonunda
alınan kararları içeren sözleşmeyi imzalamadığını, yine kendisine ulaştırılan
2019 fiyat listesini uygulamadığını ve işyerine asmadığını,
- Bunun üzerine GARANTİ TEST yetkilisi (…..)’ın kendisini tekrar rahatsız
etmeyeceklerini ifade ederek ayrıldığını
belirtmektedir.
I.4. Değerlendirme
(53) Yerinde incelemelerden elde edilen sözleşme metinleri, fiyat listeleri ve nöbet
çizelgeleri; Gaziantep ilinde faaliyet gösteren 12 oto ekspertizin, oto ekspertiz
hizmetlerine yönelik fiyatları birlikte belirlemek üzere eylemlerinin bulunduğunu, bunun
yanında pazar günleri hizmet verilmemesi ya da sadece belirlenen teşebbüslerce
11 Dosya kapsamında edinilen bilgilere göre Habeş KORKMAZ, GARANTİ TEST’in sahibi olan Mehmet
KORKMAZ’ın kardeşidir.
20-33/439-196
16/33
nöbetleşe hizmet verilmesi şeklindeki uygulamaların hayata geçirilmeye çalışıldığını
göstermektedir. Bu bağlamda, söz konusu iddialar niteliği gereği 4054 sayılı Kanun’un
4. maddesi kapsamında incelenmiştir.
I.4.1. 4054 sayılı Kanun’un 4. Maddesi Kapsamında Değerlendirme
(54) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde, “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan
veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya
bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar,
uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve
yasaktır.” hükmüne yer verilerek amacı veya etkisi rekabeti engelleme, sınırlama veya
bozma olan teşebbüsler arası anlaşmalara, uyumlu eylemlere ve teşebbüs birliklerinin
kararlarına karşı genel bir yasaklama getirilmiştir. Aynı maddenin (a) bendinde, “Mal
veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kar gibi unsurlar ile
her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi”, (b) bendinde, “Mal veya hizmet
piyasalarının bölüşülmesi ile her türlü piyasa kaynaklarının veya unsurlarının
paylaşılması ya da kontrolü” ve (c) bendinde, “Mal veya hizmetin arz ya da talep
miktarının kontrolü veya bunların piyasa dışında belirlenmesi” ihlal örnekleri arasında
sayılmıştır. Anılan Kanun maddesi kapsamına giren, fiyat tespiti ve pazar paylaşımı
gibi unsurları içeren yatay anlaşmalar per se yasak kabul edilmektedir. Rekabet
hukukunda per se kurallar, hemen hemen tüm durumlarda, doğal ve zorunlu etkileri
açıkça rekabet karşıtı olan ve yasal olmadıklarını göstermek için ayrıntılı bir çalışmaya
gerek duyulmayan davranışları hukuka aykırı saymak üzere benimsenmiştir12.
(55) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde yer alan hükmün temel amacı, her bir teşebbüsün
kendi ticari politikalarını ve piyasadaki faaliyetlerini tek başına, bağımsız olarak
belirlemesidir. Rekabeti bozucu nitelikteki anlaşmaların varlığı halinde, teşebbüslerin
bağımsız davranışlarının yerini anlaşma taraflarının ortak çıkarlarına hizmet eden
koordineli davranışlar almaktadır. Bu tür anlaşmalar, piyasa ekonomisinden elde
edilmesi beklenilen faydaları azaltarak kaynakların etkinsiz kullanılmasına ve serbest
piyasa sisteminin sağladığı refahın piyasadaki aktörlere hak etmedikleri oranda
dağılmasına yol açmaktadır. Diğer bir deyişle, bu tür anlaşmalara taraf olan
teşebbüsler, normal rekabet şartları içinde elde edemeyecekleri kârlara ulaşarak bu
ekonomik faaliyetlerle yaratılan refahın çoğunu kendilerine aktarma olanağına sahip
olmakta ve piyasa ekonomisinin sağlıklı bir şekilde işlemesini engellemektedirler.
(56) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin gerekçesinde, “Bu Kanunun amacı rekabetin
korunması olduğuna göre, rekabeti engelleyici, kısıtlayıcı veya bozucu teşebbüsler
arası anlaşma ve uygulamaların yasaklanması gerekir. Maddenin amacı bakımından
anlaşma, hukuki şekil şartlarına uymasa bile tarafların kendilerini bağlı hissettikleri her
türlü uzlaşma ya da uyuşma anlamında kullanılmıştır. Anlaşmanın yazılı veya sözlü
olmasının önemi yoktur...” denilmektedir. Mezkûr Kanun maddesinin lafzı ve madde
gerekçesi birlikte değerlendirildiğinde, teşebbüslerin rekabeti sınırlama yönündeki
iradesinin hangi yöntemler ile ortaya çıktığından ziyade, yapılan uzlaşmanın amacının,
etkisinin veya potansiyel etkisinin rekabet karşıtı olup olmadığının önem arz ettiği
anlaşılmaktadır. Bu bağlamda anlaşmanın varlığı için tarafların kendilerini bağlı
hissettikleri herhangi bir uzlaşmanın mevcut olması yeterli görülmüştür13.
12 Rekabet Kurumu (2019), Rekabet Terimleri Sözlüğü, Gözden Geçirilmiş Altıncı Baskı, Rekabet
Kurumu, Ankara, s. 124.
13 08.03.2013 tarih ve 13-13/198-100 sayılı Kurul kararı.
20-33/439-196
17/33
(57) Belirtilmesi gereken bir diğer husus, 4054 sayılı Kanun’da, rekabet ihlallerinin ispatı
bakımından serbest delil sisteminin kabul edilmiş olmasıdır14. Bu sistemde, delilin ispat
gücü bakımından dikkate alınacak husus belgenin kime ait olduğu ya da nerede elde
edildiği değil, içerik itibarıyla neyi ifade ettiğidir. Bu kapsamda delil içerikleri ancak ve
ancak tüm delillerin bütüncül bir değerlendirmeye tabi tutulması ile anlam ifade
edebilmektedir. Delillerin bütüncül değerlendirilmesi ilkesi gereği, teşebbüslerin tek bir
uzlaşmanın tarafı olduğunun gösterilmesinin ardından soruşturmaya esas teşkil eden
delillerin her birinin ihlalin tüm unsurlarını içermesi gerekmediği gibi, teşebbüsler
hakkındaki diğer belgelerde her bir teşebbüs hakkında ihlal iradesini gösteren bir bilgi
yahut beyanın yer alması da gerekmemektedir15.
(58) Delillerin bütün olarak değerlendirilmesi yaklaşımının bir diğer sonucu, rekabet
hukukunda benimsenen “devam eden tek bir uzlaşma” müessesesidir. Teşebbüsler
arası tespit edilen anlaşma/uyumlu eylemler, aynı ekonomik amaca yönelik olmaları
ve teşebbüslerin bu amaca yönelik genel çerçevenin farkında olmaları durumunda, tek
bir ihlal olarak kabul edilmektedir. Bu analizin gerçekleştirilmesinde, ihlalin
gerçekleştiriliş şekli, coğrafi kapsamı, taraf olan teşebbüslerin benzerliği gibi unsurlar
değerlendirilmeye alınmaktadır. Çok sayıda teşebbüsün dahil olduğu uzun süreli
ihlalleri kapsamak üzere geliştirilen bu müesseseye göre; incelemeye taraf olan
teşebbüsler farklı tarihlerde de olsa uzlaşmaya iştirak ettiğinden, deliller bütün olarak
değerlendirilerek uzlaşmanın varlığı ve belirgin özellikleri ortaya konulmakta, aksini
gösteren bir kanıt olmadıkça, ilgili teşebbüslerin bu sürecin tamamına katıldığı
varsayılmaktadır. Bir başka ifadeyle, ihlal süresinin tespitinde aksi yönde objektif ve
açık kanıtlar olmaması halinde, farklı tarihlerde aynı ortak amaca yönelik olduğu tespit
edilen anlaşma/uyumlu eylemler devam eden tek bir ihlal olarak nitelendirilmektedir.
İlave olarak sözü edilen ilke, her bir teşebbüsten ihlale ilişkin delil elde edilmesinin
zorunlu olmadığını da ifade etmektedir. Zira her bir teşebbüsten ihlale ilişkin delil elde
edilmesinin zorunlu olduğu yönündeki bir kabulün, Kurulun 01.02.2002 tarih ve 02-
06/51-24 sayılı kararında da ifade edildiği üzere, delilleri yok etmede en başarılı olan
teşebbüslerin ödüllendirilmesine yol açacağı açıktır.
(59) Son olarak, elde edilen belgelerde teşebbüslerin irade beyanlarının sarih olarak yer
alması zorunluluğunun bulunmadığının belirtilmesinde yarar görülmektedir. Zira 4054
sayılı Kanun’un 4. maddesinin gerekçesinde belirtildiği üzere rakipler arasında
gerçekleştirilen uzlaşmalar herhangi bir şekil şartına tabi olmadığından, irade
beyanlarının yazılı veya sözlü, sarih yahut zımni olarak sunulması mümkündür.
Belirtilen hususa ek olarak, özellikle fiyat, arz miktarı, satış stratejisi, maliyet gibi
stratejik verilere ilişkin bilgiler içeren iletişimler tek taraflı olarak sunulduğunda dahi
rekabet ihlali olarak değerlendirilebilmektedir. Nitekim belirtilen nitelikte bir iletiyi alan
teşebbüs, rekabeti sınırlayıcı bir uzlaşmanın tarafı olmayacağını derhal ve açıkça karşı
tarafa bildirmediği sürece uzlaşmaya zımnen irade göstermiş sayılacaktır. Zira
rakiplerinden değinilen unsurları taşıyan bir ileti alan teşebbüsün, sözü edilen bilgileri
kendi ticari politikalarında dikkate almamasının mümkün olmadığı kabul edilmektedir.
(60) Bahse konu husus kapsamında, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi rekabeti sınırlayıcı
amacın varlığı durumunda ihlalin oluşmuş sayılacağını öngörmektedir. Bu itibarla,
ihlalin varlığı için sözü edilen iletişim neticesinde teşebbüslerin paralel davranış
içerisinde olduklarının, diğer bir ifadeyle uzlaşmanın ilgili pazardaki etkisinin ispat
edilmesine gerek olmayacağı da açıktır.
14 A.g.k.
15 A.g.k.
20-33/439-196
18/33
(61) Bu genel açıklamalar çerçevesinde, soruşturmaya taraf teşebbüslerin 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tesptine yönelik olarak dosya
kapsamında elde edilen bulguların değerlendirmesi bir sonraki bölümde ele alımıştır.
I.4.1.1. Yerinde İncelemelerden ve Başvurudan Elde Edilen Bulguların
Değerlendirilmesi
(62) Dosya konusu iddiaların ve 4054 sayılı Kanun’un ihlal edilip edilmediğinin incelenmesi
kapsamında, 08-10.01.2019 ve 09-11.04.2019 tarihlerinde soruşturma taraflarında
yerinde incelemeler gerçekleştirilmiştir. Yerinde incelemelerde elde edilen belgelerin
yanı sıra şikâyet başvurusu kapsamında sunulan bilgiler de dikkate alınmıştır. Bu
çerçevede, yukarıda yer verilen verilen belgeler kronolojik olarak değerlendirilmiştir.
(63) Yerinde incelemelerde elde edilen belgelerin incelenmesi sonucunda ihlal şüphesi
taşıyan ilk belgenin 04.01.2014 tarihine ait olduğu tespit edilmiştir. Tespit 7 altında yer
alan söz konusu belgede,
“Gaziantep’de faaliyet gösteren Oto Ekspertiz merkezleri yetkilileri DYNO MAX :
İSMAİL ÇELİK, ÇÖZÜM OTO TEST . UĞUR DEVEÇEKER ve SÜPER TEST:
COŞKUN ATASEVEN . 04.01.2014’de bir araya gelerek namus ve şerefleri üzerine
söz vererek aşağıda ki ortak payda da birleşip, ortak kararları almışlar.”
Bu kararları 05.01.2014 tarihinden itibaren uygulamaya karar vererek imza altına
almışlardır. Bu karara riayet etmeyenler ispatlanması halinde 5000 ₺ (Beşbin lira)
ödemeyi taahhüt etmiştir.
Pazar günleri her ne sebep olursa olsun çalışmayacaklardır.
Kararlaştırılan fiyat listesini 05.01.2014 tarihinde uygulayarak asla eksik fiyat
almayacaklardır…”
şeklindeki ifadelerin yer aldığı görülmektedir. Bu ifadelerden, ÇÖZÜM, DYNO MAX ve
SÜPER TEST’in ekspertiz fiyat tarifelerini birlikte belirledikleri, pazar günü
çalışılmamasını kararlaştırdıkları ve alınan kararlara uyulmaması halinde 5.000 TL
ceza ödenmesini taahhüt altına aldıkları anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, ismi geçen üç
teşebbüs fiyat tespiti ve pazar günleri çalışmama konularında mutabık kalmışlardır.
Ayrıca teşebbüsler literatürde “cheating” olarak tanımlanan anlaşmaya uyumdan
kaçınarak karlılığı artırma girişimlerini engellemek için anlaşmaya uymama durumunda
para cezası ödeme şeklinde bir cezalandırma mekanizması öngörmüşlerdir.
(64) Yukarıda yer verilen belge içeriğiyle benzerlik gösteren ve Tespit 8’de yer verilen ikinci
belge ise 23.10.2015 tarihli sözleşme olup, bu sözleşmede,
“GAZİNTEP’TE Faaliyet gösteren OTO EKSPERTİZ Firmaları 23/10/2015 tarihinde
toplanarak. Aşağıda belirtilen fiyatlara riayet etmeyenler hakkında 2 (iki) İşgünü
kapatılma kararı alarak belirlenen fiyatlardan eksik almayacaklarına NAMUS
ŞEREF ve HAYSİYETLERİ üzerine YEMİN edip SÖZ vermiş ve imzalamışlardır.
Takip içinde (…..) ve (…..) Yetkili kılınmışlardır…”
şeklindeki ifadelerin yer aldığı, ayrıca ekspertiz fiyat tarifelerinin belirlenmesine
ÇÖZÜM, DYNO MAX ve SÜPER TEST’in yanında AUTO, GARANTİ TEST, GÜVEN
ve KARDEŞLER’in de iştirak ettiği ve tarifelere uyulup uyulmadığının takibi için DYNO
MAX ve SUPER TEST’in yetkili kılındığı görülmektedir. İlk belgeden farklı olarak, bu
belgede pazar günü çalışma koşullarına ilişkin herhangi bir ifade yer almazken, 2014
yılındaki fiyat tarifesine uyulmaması durumunda ödenecek olan 5.000 TL şeklindeki
cezai hükmün yerini 2015 yılında iş yerinin iki gün kapatılmasına bıraktığı
anlaşılmaktadır.
20-33/439-196
19/33
(65) Dosya kapsamında elde edilen deliller arasında 2016 yılına ait herherhangi bir belge
yer almazken, 2017 yılına ait Tespit 9 ve Tespit 10 altında yer verilen belgelerde yine
Gaziantep oto ekspertiz merkezlerinde uygulanacak fiyat tarifelerinin belirlendiği,
önceki yıllardan farklı olarak belirlenen fiyat tarifelerine uyulmaması halinde “…Fiyat
Listesine Uymayanlar Hakkında Türkiye Rekabet Kurulu Kararınca Cezai Müeyyide
Uygulanacaktır.” ifadelerine yer verildiği görülmektedir. Bu belgelerde her ne kadar bir
teşebbüs adı ya da yetkilisinin imzası bulunmasa da, kronolojik olarak bütün belgeler
birlikte değerlendirildiğinde, 2017 yılında da ortak fiyat belirleme çalışmalarının devam
ettiği söylenebilecektir. Ayrıca, hiçbir teşebbüsün pazar günü çalışmamasını öngören
sözleşme hükmüne Tespit 9’da yeniden yer verildiği görülmektedir.
(66) Üzerinde herhangi bir tarih bulunmamakla birlikte, içeriğindeki fiyat bilgilerinin “TC
GAZİANTEP OTO EKSPERTİZ MERKEZLERİ 2017 FİYAT LİSTESİ”yle büyük ölçüde
örtüştüğü görülen Tespit 13’teki belgede ise, fiyat listesinin altında AUTO, ÇÖZÜM,
GARANTİ TEST, GÜVEN, KARDEŞLER, ÜSTÜNLER ve SÜPER TEST
teşebbüslerinin adı ve yetkililerin imzası bulunurken; PİLOT ve DYNO MAX’in isimleri
olmasına rağmen imzalarının bulunmadığı görülmektedir. Bu bakımdan sözü edilen
belgenin 2017 yılında teşebbüsler arasındaki fiyat belirleme yönündeki iradenin devam
ettiğini desteklediği söylenebilecektir. Bunun yanında daha önce ismi geçmeyen
ÜSTÜNLER’in de anılan eylemlere dahil olduğu, PİLOT’un ise sadece isminin geçtiği
görülmektedir. Öte yandan 2014 ve 2015 yıllarına ait belgelerde yer alan DYNO
MAX’in ise bu yıllardan sonrasına ait belgelerde imzasının bulunmadığı görülmektedir.
(67) 2018 yılına ilişkin elde edilen ve Tespit 1, Tespit 2, Tespit 12 ve Tespit 16’da yer verilen
belgelere bakıldığında ortak ekspertiz fiyat tarifesi belirleme eylemlerine katılan
teşebbüs sayısının arttığı, nitekim daha önce adı geçen AUTO, ÇÖZÜM, GARANTİ
TEST, KARDEŞLER, GÜVEN, SÜPER TEST ve ÜSTÜNLER’in yanında DYNO NET,
FİNAL, PİLOT ve VEYSEL’in de dahil olduğu görülmektedir. Bunun yanında,
- Tespit 1’deki “Gaziantep’de faaliyet gösteren Oto Ekspertiz merkezleri yetkilileri
05.12.2018 Çarşamba günü toplanarak belirlenen fiyatlar üzerinden asla hiçbir
kişi ve kuruluşa İNDİRİM yapmayacaklarına NAMUS ŞEREF ve
HAYSİYETLERİ üzerine yemim ederek aykırı hareket etmeyeceklerine SÖZ
vermişlerdir. Karar 1: Pazar günü nöbet 2 merkez tutacaktır. Karar 2:
Kararlaştırılan fiyat listesi 07.12.2018 Cuma günü uygulamaya başlanacaktır.
Karar 3: uymayanlara 10.000 lira CEZA uygulanacaktır…”,
- Tespit 2’deki “… NOT: Fiyat Listesine uymayanlar hakkında 10.000 TL cezai
müeyyide uygalınacaktır.”,
- Tespit 12’deki “… GAZİANTEP OTO EKSPERTİZ FİRMALARI 25/11/2018
TARİHİNDE TOPLANARAK TESPİT EDİLEN FİYATLARDAN KESİNLİKLE
İNDİRİM YAPMAYACAKLRINA KARAR ALARAK NAMUS VE ŞERFLERİ
ÜZERİNE SÖZ VERMİŞLERDİR”
şeklindeki ifadelerden belirlenen fiyat tarifelerine uyulmamasının önüne geçilmeye
çalışıldığı ve bunu sağlamak adına fiyat tarifelerine uyulmaması halinde 10.000 TL
ceza ödenmesinin öngörüldüğü anlaşılmaktadır.
(68) 2018 yılına ilişkin ayrıca, Tespit 5, Tespit 11 ve Tespit 14 altında yer alan belgelerden
görülebilceği üzere, pazar günü nöbet listelerinin belirlendiği; bu yöndeki eylemlere
AUTO, GARANTİ TEST, GÜVEN, KARDEŞLER ve SÜPER TEST’in katıldığı ve belge
altında anılan teşebbüslerin yetkililerinin imzalarının yer aldığı tespit edilmiştir. Bu
bakımdan, daha önceki Tespit 7’de ve Tespit 9’da yer alan pazar günü hiçbir
20-33/439-196
20/33
teşebbüsün çalışmamasına ilişkin kararın, bu yıldan itibaren nöbet sistemine çevrildiği
ve hangi teşebbüslerin hangi tarihlerde nöbet tutacağının teşebbüslerce birlikte
belirlendiği anlaşılmaktadır. Takip eden belgelerde, bu yöndeki eylemlerin 2019 yılında
da devam ettiği, nitekim Tespit 5’te yer verilen ve 16.12.2018 ile 14.04.2019 tarihlerini
içerecek şekilde düzenlenen, “GAZİANTEP OTO EKSPERTİZ MERKEZLERİ PAZAR
NÖBET ÇİZELGESİ”ne AUTO, GARANTİ TEST, GÜVEN ve SÜPER TEST’in yanında
KARDEŞLER, ÇÖZÜM, DYNO NET, FİNAL ve VEYSEL’in de katıldığı görülmektedir.
(69) 2019 yılına ilişkin olarak, Tespit 4 ve Tespit 17’de yer verildiği üzere, FİNAL ve
ÜSTÜNLER’de elde edilen “T.C. GAZİANTEP OTO EKSPERTİZ MERKEZLERİ 2019
FİYAT LİSTESİ” ile Tespit 3’teki FİNAL’den alınan ve AUTO, ÇÖZÜM, DYNO NET,
GÜVEN, KARDEŞLER ile VEYSEL tarafından kaşelenmiş ve imzalanmış 05.01.2019
tarihli ortak ekspertiz fiyat tarifesi, belirleme çalışmalarının devam ettiğini gösteren
sözleşme metinleri de elde edilen belgeler arasında yer almaktadır. Bunun yanında
ÇÖZÜM, FİNAL, DYNO NET, GARANTİ TEST ve SÜPER TEST’in “Gaziantep
ekspertiz grubu” adlı Whatsapp grubunda yer alan ve Tespit 6’da yer verilen
yazışmalarda,
- ÇÖZÜM yetkilisi (…..) tarafından dile getirilen “Usta yanlış yapmışsın bu lüx
araç değilki. 150 almalıydın”,
- FİNAL yetkilisi (…..) tarafından dile getirilen “o zaman şöyle toparlayalım nissan
kaskai tarzında araclarin hepsi 200 diye bilinsin” ve bunun üzerine ÇÖZÜM
yetkilisi (…..) tarafından dile getirilen “Hayır kardeşim 150”,
- SUPER TEST yetkilisi (…..) tarafından dile getilen “Listeye bakarsanız zahmet
olmazsa jeep ve suv araçları 200 olarak belirledik tartışmaya gerek yok açık ve
net” ve bunun üzerine ÇÖZÜM yetkilisi (…..) tarafından “Onu sen ekledin. Biz
değil. Bizim konuşmamız otomobil 150 münibüs 200. Suv müdimüsü sen
çıkardın.” şeklindeki ifadelerin ardından FİNAL yetkilisi (…..) tarafından “Hemen
anket yapalım ustalar Nissan kaskailerden ne aliyosunuz”,
- ÇÖZÜM yetkilisi (…..) tarafından dile getirilen “Biz akşam suv konuştukmu
benim listemde suv varmıydı”,
- SUPER TEST yetkilisi (…..) tarafından dile getirilen “Arkadaşlar size gelipte test
yaptırmadan çıkan araçların marka ve plakalarını aynı anda grupta yayınlayalım
bakalım sizden sonra kime gitmiş meydana çıksın kaç araç dolaşacak baklım
bizde her giren yaptırıyor hiç pahalı diye çıkan olmadı iki günün sonunda…” ve
bunun üzerine DYNO NET yetkilisi Bestami DALYAN tarafından “Kesinlikle iyi
fikir. Bugün bana gelen araçlardan sadece 1 tanesi çıktı. Hiç gelmez dediğim
galericiler bile hiç itiraz etmeden 150 yi verdi. Bi kaç güne çıkan da olmaz millet
alıştı sayılır”
şeklindeki ifadelerin öne çıktığı görülmektedir. Yazışma içeriklerinden hareketle,
Whatsapp grubu içerisindeki soruşturma tarafı teşebbüsler tarafından marka ve model
üzerinden hangi araçtan ne kadar ücret alınması gerektiğinin tartışıldığı ve fiyat
anlaşmasının işlerliğini görmek adına ekspertiz fiyatlarını yüksek bularak ekspertiz
hizmeti almaktan vazgeçen araçların plakasının grupta paylaşılmasının söz konusu
olduğu görülmektedir. Dolayısıyla, Whatsapp grubundaki yazışma içerikleri de
yukarıda aktarılan tarafların fiyat tespitine yönelik iradelerini destekler niteliktedir.
(70) Yerinde incelemelerden ve başvurudan elde edilen belgelere ilişkin yukarıda belirtilen
hususlardan hareketle, soruşturmaya taraf olan 12 teşebbüsün oto ekspertiz
hizmetlerine yönelik fiyat tarifelerinin belirlenmesi hususunda anlaşma içerisinde
20-33/439-196
21/33
oldukları değerlendirilmektedir. Bunun yanında, bu süreç içerisinde teşebbüslerin önce
pazar günleri çalışmama konusunda mutabık kaldıkları, ardından bu uygulamadan
vazgeçilerek, hizmet verecek teşebbüslerin nöbet listesi ile belirlendiği anlaşılmaktadır.
Açıklamalar çerçevesinde 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında rekabetin
amaç bakımından ihlalinin söz konusu olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.
I.4.1.2. SÜPER TEST’in Pişmanlık Başvurusunun Değerlendirilmesi
(71) SÜPER TEST, 04.04.2019 tarihinde 2448 sayılı yazı ile Pişmanlık Yönetmeliği
kapsamındaki başvurusunu Kurum kayıtlarına iletmiştir. SÜPER TEST tarafından
yapılan başvuru üzerine Kurul, başvurunun Pişmanlık Yönetmeliği’nin 6. maddesinde
belirlenen koşulları yerine getirmesi kaydıyla, bu aşamada Yönetmeliğin 5. maddesi
kapsamında kabul edilmesine karar vermiştir.
(72) Bu kapsamda teşebbüsün Pişmanlık Yönetmeliği’nin 6. maddesinde belirlenen
koşulları yerine getirip getirmediğinin incelenmesi gerekmektedir. Sözü edilen
Yönetmelik hükmünün birinci fıkrasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Bu Yönetmeliğin 4 üncü ve 5 inci maddelerinden yararlanılabilmesi için;
a) Başvuru konusu kartelin etkilediği ürünler, kartelin süresi, kartele taraf olan
teşebbüslerin isimleri, kartelle ilişkili görüşmelerin tarihleri, yerleri, katılımcıları ve
kartelle ilgili sahip olunan bilgi ve belgeler sunulur,
b) Başvuru konusu kartelle ilgili bilgi ve belgeler gizlenmez veya ortadan kaldırılmaz,
c) Görevli birim tarafından kartelin ortaya çıkarılmasını zorlaştıracağı gerekçesiyle
aksi belirtilmedikçe, başvuru konusu kartele taraf olunmaya son verilir,
ç) Görevli birim tarafından aksi belirtilmedikçe, başvuru soruşturma raporunun
tebliğine kadar gizli tutulur,
d) Kurulun soruşturmanın tamamlanmasından sonra vereceği nihai karara kadar
aktif işbirliği sürdürülür.”
(73) Bunun yanı sıra, ilgili konu bağlamında Kartellerin Ortaya Çıkarılması Amacıyla Aktif
İşbirliği Yapılmasına Dair Yönetmeliğin Açıklanmasına İlişkin Kılavuz’un 26.
paragrafında,
“Pişmanlık Yönetmeliğinin 5. veya 8. maddesinden yararlanabilmek için, 6. veya 9.
madde çerçevesinde “kartelin etkilediği ürünler, kartelin süresi, kartele taraf olan
teşebbüslerin isimleri, kartelle ilişkili görüşmelerin tarihleri, yerleri, katılımcıları ve
kartelle ilgili sahip olunan diğer bilgi ve belgeler” sunulmalıdır. Buna karşılık
Kurumun elindeki mevcut delillere önemli ölçüde katma değer katacak delil sunmak
şeklinde bir yükümlülük getirilmemiştir. Dolayısıyla Yönetmeliğin 6. veya 9.
maddesindeki koşulların sağlandığı her durumda para cezalarında indirim
yapılacaktır.”
açıklamasına yer verilmektedir.
(74) Bu çerçevede, teşebbüs tarafından sunulan bilgi ve belgelerin, teşebbüsün başvuru
anındaki en güncel bilgisi olmasının yanı sıra tam, doğru ve soruşturma konusuyla ilgili
olması gerektiği kuşkusuzdur. İlave olarak, Yönetmeliğin 6. maddesi çerçevesinde
teşebbüsün sunduğu bilgi ve belgelerin hangi bağlamda sunulduğunun, delillerin
soruşturma konusuyla ilgisinin nasıl kurulduğunun mümkün olduğu kadarıyla
açıklanmasının gerektiği değerlendirilmektedir.
20-33/439-196
22/33
(75) SÜPER TEST tarafından, başta kartele taraf olan teşebbüslerin isimleri, kartelle ilgili
görüşmelerin tarihleri, yerleri ve katılımcıları olmak üzere kartelle ilgili bilgi ve belgeler
sunulmuştur. SÜPER TEST’ten öncelikle, taraflar arasındaki en eski görüşmenin
04.01.2014 tarihinde olduğu ve bu görüşmeye SÜPER TEST’in yanında DYNO MAX
yetkilisi (…..) ile ÇÖZÜM yetkilisi (…..)’in katıldığı bilgisi edinilmiştir. Görüşmedeki
temel konuların ise oto ekspertiz fiyatlarının belirlenmesi, birlik kurulması, çalışanların
ayartılmaması, pazar günleri çalışma şeklinin nöbet sistemine dönüştürülmesi
konularından oluştuğu belirtilmiştir.
(76) SÜPER TEST’ten elde edilen bilgilerden, sonraki görüşmelerin Ekim 2015, Haziran
2017, Kasım 2018, Aralık 2018 ve Ocak 2019 tarihlerinde devam ettiği görülmektedir.
Bu kapsamda verilen bilgilerin, başvurudan ve yerinde incelemelerden elde edilen
belgelerdeki tarihler, taraflar ve içerik ile örtüştüğü görülmektedir. Bununla birlikte,
SÜPER TEST tarafından Ocak 2019’da yapılan toplantıya ilişkin olarak, DYNO MAX
yetkilisi (…..)’in tüm oto ekspertizleri kendi işyerinde topladığı, ancak kendisinin bu
toplantılara katılmadığı ve toplantı sonunda alınan kararları içeren sözleşmeyi
imzalamadığı, yine SÜPER TEST’e ulaştırılan 2019 fiyat listesini uygulamadığı ve
işyerine asmadığı belirtilmektedir.
(77) Dosya mevcudu belgelerden, DYNO MAX’e ilişkin tespitlerin 2014 ve 2015 yıllarına ait
olduğu, bu yıllardan sonrasına ait belgelerde ise DYNO MAX’in bulunmadığı
görülmektedir. Her ne kadar SÜPER TEST tarafından Ocak 2019’da yapılan
toplantının DYNO MAX’in katılımıyla gerçekleştiği belirtilse de, gerek dosya
kapsamında elde edilen bulgularda gerekse de pişmanlık başvurusunda bulunan
SÜPER TEST’in sunduğu bilgilerde bu durumu gösterir somut deliller
bulunmadığından, 2019 yılında ihlale taraf olan teşebbüsler arasına DYNO MAX’in de
eklenmesinin uygun olmayacağı değerlendirilmiştir.
(78) Yukarıdaki bilgiler çerçevesinde, SÜPER TEST tarafından yapılan pişmanlık
başvurusunda Pişmanlık Yönetmeliği’nin 6. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi
çerçevesinde, ihlalin başlangıç tarihi, ihlalin süresi, ihlalin taraflarına ve işleyişine ilişkin
bilgi ve belgeler sunması bakımından soruşturma kapsamındaki değerlendirmelere
katkı sunulduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bunun yanında, Pişmanlık Yönetmeliği’nin 6.
maddesinin birinci fıkrasının (b), (c), (ç) ve (d) bentleri kapsamında, soruşturma
sürecinde SÜPER TEST’in sözü edilen koşulların ihlali anlamına gelebilecek bir
davranışının bulunmadığı mütalaa edilmektedir.
(79) Pişmanlık Yönetmeliği’nin ‘Para Cezalarında İndirim’ başlıklı 5. maddesinin birinci
fıkrasının (a) bendindeki,
“İlk teşebbüse verilecek ceza üçte bir ile yarısı arasında indirilir. Bu durumda
teşebbüsün ihlali kabul eden ve aktif işbirliğinde bulunan yöneticileri ve çalışanlarına
verilecek cezalar da üçte birden az olmamak kaydıyla indirilir veya ceza
verilmeyebilir.”
hükmü ve yukarıdaki değerlendirmeler çerçevesinde, SÜPER TEST’e verilecek
cezada indirim yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
I.4.2. Tarafların Savunmalarının Değerlendirilmesi
(80) I.4.2.1. Tarafların Birinci Yazılı Savunmaları
Hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslere 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesi
uyarınca soruşturma açıldığına dair bildirimin yapılmasını takiben AUTO, ÇÖZÜM,
FİNAL, GÜVEN ve PİLOT tarafından yapılan birinci yazılı savunmalar kanuni süresi
içerisinde; ÜSTÜNLER tarafından yapılan birinci yazılı savunma ise kanuni süresi
20-33/439-196
23/33
bittikten sonra Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. DYNO NET, GARANTİ TEST,
KARDEŞLER ve VEYSEL ise birinci yazılı savunmalarını iletmemişlerdir. Bu
kapsamda, AUTO, ÇÖZÜM, FİNAL, GÜVEN, PİLOT ve ÜSTÜNLER tarafından yapılan
savunmalarda öne çıkan hususlar ve bu hususlara ilişkin değerlendirmelere aşağıda
yer verilmektedir.
I.4.2.1.1. Savunmalarda Önce Çıkan Hususlar
(81) Dosya kapsamında gelen birinci yazılı savunmalarda özetle;
- AUTO, 28.02.2019 tarihinde kendisine gelen fiyat tarifesini uygulamadığını,
hiçbir teşebbüs ile fiyat anlaşmasında bulunmadığını, buna delil olarak farklı
fiyatlardan kesilmiş faturaların savunma ekinde ibraz edildiğini,
- ÇÖZÜM’ün sahibi, fiyat tarifelerinde imzasının olmadığını, dosya kapsamında
elde edilen Whatsapp yazışmalarında ve ilgili Whatsapp grubunda herhangi bir
ifadesinin bulunmadığını, hiçbir zaman sabit bir fiyat tarifesi üzerinden
çalışmayıp piyasa koşulları ile araç değerlerine göre fiyat belirlediğini,
- DYNO MAX, hakkındaki suçlamaların hiçbirini kabul etmediğini,
- GÜVEN, Gaziantep’teki diğer oto ekspertiz firmalarının birlikte fiyat belirleme
çalışmalarının önceki yıllarda da denendiğini ama başarılı olunamadığını, “T.C.
Gaziantep Oto Ekspertiz Merkezleri Fiyat Listesi” adlı belgenin SÜPER TEST
yetkilisi (…..) tarafından bastırılıp diğer teşebbüslere dağıtıldığını, 2018 yılının
sonlarına doğru kendilerine de gelindiğini ve ortak belirlenen fiyatlara uymaları
yönünde yoğun baskı yapıldığını, bu baskılar sonucu fiyat tarifesine imza
attıklarını, ancak bu tarifeyi uygulamaya koymadıklarını, “Gaziantep Ekspertiz
Grubu” adlı Whatsapp grubunun kendi bilgilerinin dışında kurularak grubun
kurucusu FİNAL yetkilisi (…..) tarafından bu gruba istemleri dışında dahil
edildiklerini, bunların yanı sıra oto ekspertiz hizmeti vermekle birlikte daha çok
filo kiralama ve oto yıkama faaliyetlerinde bulunduklarını,
- PİLOT, gönderilen soruşturma bildirimindeki belgelerden sadece tek bir belgede
isimlerinin geçtiğini, ancak belge altında imzalarının bulunmadığını ve bunun da
yapılan soruşturma bildiriminde belirtildiğini, bu durumun teşebbüslerinin
anlaşmaya taraf olmadığını gösterdiğini, ayrıca Whatsapp grubunda da bir
iletilerinin olmamasının diğer teşebbüslerle iletişime geçmediklerinin emaresi
olduğunu,
- ÜSTÜNLER’in yetkilisi, kendisini DYNO NET’in aradığını, ekspertiz hizmeti
veren bazı firmalar olarak ekspertiz fiyatlarını sabitlediklerini belirterek
anlaşmayı kendisine de imzalattırdıklarını, bunun hukuka aykırı olduğunu
bilmediğini, bilseydi buna dahil olmayacağını,
- FİNAL’in yetkilisi (…..), teşebbüsü temsile yetkili tek kişinin kendisi olduğunu,
yerinde incelemede alınan 05.12.2018 tarihli “Sözleşme”de şirketinin veya kendi
adının geçmediğini, Whatsapp konuşmalarında adı geçen (…..)’nun teşebbüs
ile herhangi bir bağlantısının bulunmadığını, sadece teşebbüsün oto ekspertiz
bölümünün devir süreciyle ilgili kendisiyle temas kurulduğunu, “Gaziantep
Ekspertiz Grubu” adlı Whatsapp grubuna dahil olmadığını, 27.12.2018 –
18.01.2019 tarihleri arasında yurt dışında olması nedeniyle önaraştırma
sürecinde gerçekleştirilen yerinde incelemeden haberi bulunmadığını, zaten oto
ekspertiz bölümünü de 20.01.2019 tarihinde (…..) adlı kişiye devrettiklerini
ifade etmiştir.
20-33/439-196
24/33
I.4.2.1.2. Tarafların Birinci Yazılı Savunmalarının Değerlendirilmesi
(82) Birinci yazılı savunmalarını ileten teşebbüslerin savunmalarının ortak noktalar içermesi
nedeniyle bu savunmalara ilişkin değerlendirmelerin teşebbüs bazında ayrıştırılmadan
bu başlık altında ortak ele alınması uygun görülmüştür. Bu kapsamda savunmalarda
yer alan hususlara yönelik değerlendirmelere aşağıda yer verilmektedir.
(83) AUTO, ÇÖZÜM ve GÜVEN tarafından sabit bir fiyat tarifesi uygulamadıkları öne
sürülürken, DYNO MAX’in bütün ihlal iddialarını reddettiği görülmektedir. Kurulun
01.07.2010 tarih ve 10-47/858-296 sayılı kararında yer alan “Bir anlaşmanın Kanun’un
4. maddesine aykırılığından bahsedilebilmesi için, o anlaşmanın amacı veya etkisi
bakımından rekabeti sınırlayıcı nitelikte olması gerekmektedir. Piyasada yarattığı
etkilerin incelenmesine dahi gerek duyulmaksızın yasaklanan anlaşmalar, amaçları
bakımından rekabeti sınırlayıcı oldukları kabul edilen fiyat-üretim miktarı belirleme,
pazar paylaşımı ve benzeri niyetlerle yapılan rakipler arası anlaşmalardır.” şeklindeki
ifadelerden de açıkça anlaşılacağı üzere, fiyat belirlemeye yönelik olarak rakipler
arasında yapılan anlaşmalar etki doğurmasa bile doğaları gereği bu anlaşmaların
varlığı rekabet ihlali olarak değerlendirilmektedir. Bu çerçevede, adı geçen
teşebbüslerin fiyat tarifelerinin birlikte belirlenmesine yönelik, amacı bakımından
rekabeti sınırlayıcı anlaşma yaptıkları tespit edildiğinden, fiyat tarifesinin
uygulanmadığına yönelik savumaların kabul edilemeyeceği değerlendirilmektedir.
(84) ÇÖZÜM ve PİLOT tarafından, yerinde incelemelerde elde edilen fiyat tarifelerinde
imzalarının bulunmadığı şeklindeki savunmalarına ilişkin olarak, öncelikle yerinde
incelemelerde elde edilen belgelerden görüleceği üzere, Tespit 1, Tespit 3, Tespit 7,
Tespit 13, Tespit 15 ve Tespit 16’da ÇÖZÜM’ün ve Tespit 16’da PİLOT’un kaşeleri ve
imzaları bulunmaktadır. Bu kapsamda ihlale ilişkin belgelerde, sözü edilen
teşebbüslerin isimleri ile kaşesinin ve imzasının bulunması ihlalden sorumlu olmaları
için yeterlidir.
(85) FİNAL’in sahibi (…..)’nın, teşebbüsü temsile yetkili tek kişinin kendisi olduğu,
belgelerde ve savunmalarda FİNAL’in yetkilisi olarak ismi geçen (…..)’nun
teşebbüsüyle ilgisinin bulunmadığı ve oto ekspertiz faaliyetlerini 20.01.2019 tarihinde
devrettiği şeklindeki savunmaları değerlendirildiğinde, 09.01.2019 tarihinde yerinde
inceleme yapılan Karacaahmet Mah. 38002 Cad. No: 24 Şehitkamil/Gaziantep
adresinin, 10.08.2018 tarihinden itibaren teşebbüsün tescilli adresi olduğu ve ihlale
konu eylemlerin ise söz konusu devir işleminden önce başladığı dikkate alındığında,
ihlale konu eylemler bakımından FİNAL’in muhatap alınmasında bir yanlışlık olmadığı
değerlendirilmektedir.
(86) ÜSTÜNLER tarafından ise diğer ekspertiz hizmeti veren firmalarla yapılan anlaşmanın
hukuka aykırı olduğunun bilinmediği, aksi takdirde buna dahil olmayacakları ileri
sürülse de, yapılan anlaşmaların hukuka aykırı olduğunun bilinmemesi teşebbüslerin
4054 sayılı Kanun kapsamındaki sorumluluklarını ortadan kaldırmamaktadır.
I.4.2.2. Teşebbüslerin İkinci Yazılı Savunmalarına Yönelik Değerlendirme
(87) Soruşturma kapsamında DYNO MAX, FİNAL, GARANTİ TEST, GÜVEN ve
ÜSTÜNLER tarafından Kurum kayıtlarına intikal eden ikinci yazılı savunmalara ve bu
savunmalara ilişkin değerlendirmelere aşağıda teşebbüs bazında yer verilmektedir:
I.4.2.2.1. DYNO MAX’ın İkinci Yazılı Savunmasının Değerlendirilmesi
(88) DYNO MAX savunmasında, 2014 yılında imza attıkları sözleşmenin ekspertiz
fiyatlarının belirlenmesi noktasında yaşanan tereddütler ve bu konuda kendilerine
yardımcı olacak herhangi bir meslek kuruluşunun bulunmaması nedeniyle ortaya
20-33/439-196
25/33
çıktığını, bunun 4054 sayılı Kanun’a aykırı olduğunu bilmediklerini, sözleşme
metnindeki fiyatlara bakıldığı zaman rekabeti engelleyerek yüksek kazanç sağlama
gibi bir düşüncelerinin olmadığının ortada olduğunu, bununla birlikte söz konusu
sözleşmedeki fiyatların kendileri tarafından uygulanmadığını, SÜPER TEST’in
pişmanlık başvurusu kapsamında 23.10.2015 tarihli toplantıya katılmadığı halde
toplantıya ilişkin beyanda bulunduğunu, bu toplantının konusunun SÜPER TEST’in
belirttiği gibi fiyat belirleme amacı taşımadığını, toplantının konusunun başta meslek
kriterlerini belirlemek olmak üzere bir meslek odası ya da dernek kurulması olduğunu,
bu nedenle SÜPER TEST’in açıklamaları haricinde dosya kapsamında başka bir belge
bulunmamasına rağmen DYNO MAX’in 2015 yılında rekabet ihlaline katılımının devam
ettiği şeklindeki tespitin hatalı olduğunu, “Gaziantep ekspertiz grubu” adlı Whatsapp
grubuna DYNO MAX’te çalışan hiç kimsenin üye olmadığını, ayrıca 2014 yılından
sonra yapılan sözleşmelerde teşebbüslerinin adının geçmiş olmasına rağmen
imzalarının bulunmamasının ve nöbet listelerinde yer almamalarının ihlal niteliği
taşıyan eylemlere katılmadıklarının bir göstergesi olduğunu belirtmiştir.
- Savunmaya İlişkin Değerlendirme
(89) Teşebbüs tarafından öne sürülen savunmalara ilişkin öncelikle belirtilmesi gereken
yapılan anlaşmaların hukuka aykırı olduğunun bilinmemesinin, teşebbüslerin 4054
sayılı Kanun kapsamındaki sorumluluklarını ortadan kaldırmadığıdır. Birlikte fiyat
tespiti içeren anlaşmalardaki fiyatların uygulanmadığına ilişkin savunmaların kabul
edilemeyeceği yukarıda açıklanmıştır.
(90) 23.10.2015 tarihli fiyat tespiti içeren sözleşmenin altında DYNO MAX’in de kaşesinin
bulunduğu dikkate alındığında, teşebbüsün 2014 yılından sonra yapılan
sözleşmelerde adının geçmiş olmasına rağmen imzasının bulunmadığı ve dolayısıyla
2015 yılında rekabet ihlaline katılımının devam ettiği şeklindeki tespitin hatalı olduğu
yönündeki savunmasının kabul edilemeyeceği değerlendirilmektedir. Bu açıklamalar
çerçevesinde teşebbüs tarafından yeni herhangi bir bilgi, belge ya da görüş ortaya
konulmadığı anlaşılmıştır.
I.4.2.2.2. FİNAL’in İkinci Yazılı Savunmasının Değerlendirilmesi
(91) FİNAL ikinci yazılı savunmasında, ihlal iddialarına dayanak oluşturan belgelerde
teşebbüs yetkililerinin veya çalışanlarının adının ve imzasının yer almadığını, oto
ekspertiz faaliyeti yürüten teşebbüslerin kendi aralarında yaptıkları anlaşma ile bir
ilgilerinin bulunmadığını, bu nedenle soruşturma kapsamından çıkarılmaları gerektiğini
dile getirmiştir.
- Savunmaya İlişkin Değerlendirme
(92) FİNAL tarafından dile getirilen bu savunmalara ilişkin olarak yukarıda değerlendirme
yapıldığından burada tekrarlanmayacaktır.
I.4.2.2.3. GARANTİ TEST’in İkinci Yazılı Savunmasının Değerlendirilmesi
(93) Teşebbüs tarafından yapılan savunmada, önceki işletme adı Pover Garanti olan
işletmenin 14.05.2019 tarihinde devralındığı, anlaşmalarda kendi imzasının
bulunmadığı, ayrıca oto ekspertiz hizmeti veren teşebbüsler arasındaki anlaşmanın
devir tarihinde yürürlükte olmadığı, fiyatları teşebbüsün tek başına belirlediği hususları
ifade edilmiştir.
- Savunmaya İlişkin Değerlendirme
(94) Dosya mevcudu belgeler incelendiğinde, GARANTİ TEST’in Tespit 1’de yer alan
05.12.2018 tarihli sözleşmede imzasının bulunduğu; Tespit 6 altında verilen,
20-33/439-196
26/33
“Gaziantep ekspertiz grubu” adlı Whatsapp grubunda da GARANTİ TEST’in gerçek
kişi sahibi (…..)’ın kardeşi olan (…..)’ın ifadelerinin yer aldığı görülmektedir. Bununla
beraber, 23.10.2015 tarihli Tespit 8 ve 21.11.2018 tarihli Tespit 11 bakımından
GARANTİ TEST işletme adıyla teşebbüs çalışanı olduğu düşünülen (…..)’un imzası
bulunurken SÜPER TEST tarafından pişmanlık başvurusu kapsamında sunulan
bilgilerde sözü edilen anlaşmalara Pover Garanti’nin taraf olduğu belirtilmiş ve Tespit
5’te verilen, 10.04.2019 tarihinde GARANTİ TEST’de yapılan yerinde incelemede
Pover Garanti işletme adıyla 16.12.2018 ile 14.04.2019 tarihleri arasındaki nöbet listesi
elde edilmiştir. Bu bilgilerden GARANTİ TEST ve Pover Garanti işletme adlarının aynı
soruşturma tarafı teşebbüse ait olduğu anlaşılmaktadır. Bu kapsamda, önceki işletme
adı Pover Garanti olan işletmenin 14.05.2019 tarihinde devralındığı ve anlaşmaya taraf
olunmadığı yönündeki savunmanın kabul edilemeyeceği değerlendirilmektedir.
I.4.2.2.4. GÜVEN’in İkinci Yazılı Savunmasının Değerlendirilmesi
(95) GÜVEN tarafından ikinci yazılı savunmada, teşebbüslerinin ana faaliyet alanının araç
kiralama ve oto koruma hizmetleri olduğu, oto ekspertiz hizmetlerinden elde ettikleri
gelirin toplam gelirlerinin yaklaşık %(…..)’sına denk geldiği, “kartel” kurmuş olsalar idi
bu oranın çok daha yüksek olması gerektiği, “Gaziantep ekspertiz grubu” adlı
Whatsapp grubunu kendilerinin kurmadığı, grupta paylaşım yapmadıkları, 08.01.2019
tarihli yerinde inceleme tutanağında belirtildiği üzere gruptaki yazışmaları rızaları
dahilinde verdikleri, teşebbüsler arasında belirlenen fiyat listesini uygulamadıkları,
zaten yerinde inceleme sırasında da bu listenin asılı olmayıp dolapta atıl vaziyette
durduğunun görüldüğü, bu listedeki fiyatlardan kesilen bir fatura bulunmadığı, daha
önceleri de defalarca uygulanmaya çalışılmasına rağmen uygulanamayan fiyat listesini
diğer teşebbüslerden gelen baskı neticesinde imzaladıkları, söz konusu listenin altında
uymayanlar için ceza öngörülmesinin bu listenin uygulanmasının mümkün olmadığına
yönelik bir gösterge olduğu öne sürülmüştür.
- Savunmaya İlişkin Değerlendirme
(96) GÜVEN tarafından dile getirilen savunmalara ilişkin olarak yukarıda da ayrıntılı bir
şekilde yer verildiği üzere, soruşturma tarafı teşebbüslerin, fiyat tarifelerinin birlikte
belirlenmesine yönelik, amacı bakımından rekabeti sınırlayıcı anlaşma yaptıkları tespit
edildiğinden, fiyat tarifesinin uygulanmadığına yönelik savunmalar kabul
edilemeyecektir.
(97) Diğer yandan, GÜVEN’in oto ekspertiz hizmetlerinden elde ettiği gelirin toplam geliri
içerisinde yaklaşık %(…..)’lık bir payı olması GÜVEN hakkında yapılan ihlal
değerlendirmesini etkilememektedir. Bu çerçevede, soruşturma tarafının
savunmasında yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmelere ilişkin yeni herhangi bir
bilgi, belge ya da görüş ortaya koymadığı değerlendirilmektedir.
I.4.2.2.5. ÜSTÜNLER’in İkinci Yazılı Savunmasının Değerlendirilmesi
(98) Teşebbüsün ikinci yazılı savunmasında, “Gaziantep ekspertiz grubu” adlı Whatsapp
grubuna üye olunmadığı, DYNO NET yetkilisi (…..)’ın kendisini arayarak oto ekspertiz
hizmeti veren teşebbüsler arasında rekabeti önlemek amacıyla karar alındığını
söylediği, daha sonra bir fiyat tarifesi getirilerek imzalayıp asmasının istendiği, ancak
bu tarifeye uymadığı ve bu eylemlerin yasak olduğunu bilseydi böyle bir faaliyete
katılmamış olacağı ifade edilmiştir.
- Savunmaya İlişkin Değerlendirme
(99) ÜSTÜNLER tarafından dile getirilen bu savunmalara ilişkin olarak yukarıda
değerlendirme yapılmış olup, teşebbüsün ikinci yazılı savunmasında, yukarıda yer
20-33/439-196
27/33
verilen tespit ve değerlendirmelere ilişkin yeni herhangi bir bilgi, belge ya da görüş
ortaya konulmamıştır.
I.4.3. Genel Değerlendirme
I.4.3.1. Ulaşılan Sonuçlar ve İhlal Tespiti Yapılan Teşebbüsler
(100) Yukarıda da yer verildiği üzere, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamındaki ihlaller
madde kapsamına giren tek bir anlaşma/uyumlu eylem kapsamında
gerçekleşebileceği gibi yine madde kapsamına giren birden fazla anlaşma ve/veya
uyumlu eylemin tek bir devam eden ihlal oluşturması şeklinde de vücut bulabilmektedir.
Aynı amaca yönelik birden fazla anlaşma ve/veya uyumlu eylem bulunması
durumunda bunlar Kanun maddesini ayrı ayrı ihlal eden eylemler olarak
nitelendirilmemekte ve aksini gösterir güçlü delillerin bulunmaması durumunda bu
yönde yapılacak değerlendirmeler de kabul görmemektedir.
(101) Devam eden tek bir ihlal yaklaşımı hem birden fazla teşebbüsün bir araya gelerek
belirli bir ekonomik amaca yönelen rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşma ve/veya uyumlu
eylemin parçası oldukları durumlara hem de birbirleri ile amaç (aynı rekabeti kısıtlayan
ekonomik amaca ulaşma) ve katılımcılar yönünden (aynı teşebbüsler ve/veya aynı
ortak amaca hizmet ettiğinin farkında olan daha küçük teşebbüs grupları) kesişen
birden fazla anlaşma/uyumlu eyleme uygulanmaktadır.
(102) Bu açıklamalar çerçevesinde soruşturma kapsamında elde edilen deliller
incelendiğinde, Gaziantep ilinde oto ekspertiz faaliyeti gösteren 12 teşebbüsün; oto
ekspertiz hizmetlerine yönelik fiyatları birlikte belirlemek üzere rekabeti sınırlayıcı
nitelikte eylemlerde bulundukları görülmektedir. Bu eylemlerin yanında, teşebbüslerin
önce pazar günleri hizmet verilmemesi yönünde anlaştıkları, ardından bu uygulamanın
terk edilerek bu günlerde sadece belirlenen teşebbüslerin faaliyet göstermeleri
konusunda anlaştıkları, diğer bir deyişle arzın kontrolüne yönelik anlaşma içinde
oldukları sonucuna varılmaktadır. Sözü edilen hususlara yönelik elde edilen belgelere
göre, çerçeve anlaşmayı fiyat tarifelerinin birlikte belirlenmesi ve arzın kontrolü
oluşturmaktadır. Bahse konu uzlaşmanın unsurlarının belirlenmesi, uzlaşmanın
uygulanması ve denetlenmesi ise taraflar arasında gerçekleştirilen bir dizi anlaşma
vasıtasıyla ifa edilmiştir.
(103) Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde oto ekspertiz fiyat
tarifelerine ilişkin dosya kapsamında elde edilen bugular çerçevesinde anılan 12
teşebbüsün amaç bakımından rekabeti sınırlandırdığı ve bu çerçevede 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği kanaatine ulaşılmıştır. Bu kapsamda, oto ekspertiz
fiyat tarifeleri konusunda gerçekleşen soruşturma tarafı 12 teşebbüsün tamamının
dahil olduğu anlaşmalar tespit edilebilen ilk ve son belgeler esas alınmak suretiyle,
04.01.2014 - 05.01.2019 tarihleri arasını içermektedir.
(104) Pazar günü oto ekspertiz hizmeti verilip verilmemesi konusunda gerçekleşen ve
soruşturma tarafı 12 teşebbüsün tamamının dahil olduğu anlaşmalar ise, tespit
edilebilen ilk ve son belgeler esas alınmak suretiyle, 04.01.2014 tarihinden, Tespit
14’te elde edilen “16 Aralık - 17 Şubat” dönemine ait nöbet listesinden anlaşıldığı
üzere, 2019 yılına kadar uzanmaktadır. Bununla birlikte, yukarıda da açıklandığı üzere,
pazar günü oto ekspertiz hizmeti verilmesi konusunda tarafların iradelerini eylemin
içeriğine göre ikiye ayırmak mümükündür. Nitekim pazar günü oto ekspertiz hizmeti
verilmesi konusunda ilk olarak, hiçbir teşebbüsün hizmet vermemesi yönünde
anlaşmalar gerçekleştirilirken, bu anlaşmalara AUTO, ÇÖZÜM, DYNO MAX,
GARANTİ TEST, GÜVEN, KARDEŞLER ve SÜPER TEST’in dahil olduğu
20-33/439-196
28/33
görülmektedir. Bu yönde elde edilen ilk belge 04.01.2014 tarihine ait olup, son belge
ise 01.02.2017 tarihine aittir. Oto ekspertiz hizmetinin pazar günleri sunulmaması
konusunda herhangi bir yasal mevzuat olmamasına karşın, adı geçen tarafların oto
ekspertiz hizmetinin sunulacağı günlerin birlikte belirlenmesini konu alan, bir başka
deyişle arzın kontrol edilmesine yol açan bu anlaşmaların Kanun’un 4. maddesini ihlal
ettiği sonucuna ulaşılmıştır.
(105) Devam eden süreçte, pazar günü oto ekspertiz hizmeti konusunda yapılan
anlaşmaların nöbet listelerini içerdiği, bu bağlamda pazar günü verilecek oto ekspertiz
hizmetinin teşebbüsler arasında paylaşıldığı görülmektedir. Bu yönde yapılan
anlaşmaların ise hangi tarihte başladığı net olarak ortaya konulamamakla birlikte 2019
yılına kadar sürdüğü ve soruşturma tarafı 12 teşebbüsün tamamının dahil olduğu
görülmektedir. Pazar günü sunulacak hizmetin teşebbüsler arasında paylaşımına yol
açan ve nöbet listelerini içeren bu anlaşmaların Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği
sonucuna ulaşılmıştır.
(106) Yukarıda yer verilen açıklamalar bağlamında beliritilmesi gereken bir husus,
uzlaşmanın konusunun ve taraflarının zaman içerisinde değişiklik göstermesinin yahut
sözü edilen mutabakatlardan bazılarının uygulamaya konulamamış olmasının ulaşılan
sonuçlar bakımından önem arz etmediğidir. Belirtilen husustan hareketle, taraflar
arasında gerçekleştirilen her bir anlaşmanın ayrı birer ihlal niteliği taşımadığı; taraflarca
gerçekleştirilen mutabakatların, nihai amacı fiyat tarifelerinin birlikte belirlenmesi ve
arzın kontrolü olan bir çerçeve anlaşmanın unsurlarını oluşturduğu, bu itibarla
incelemeye konu eylemlerin devam eden tek bir uzlaşma kapsamında ele alınması
gerektiği değerlendirilmektedir.
(107) Devam eden tek bir uzlaşma müessesesinin bir diğer neticesi, uzlaşmaya iştirak eden
teşebbüslerin her birinin, aksine delil bulunmadığı müddetçe, ihlalin bütününe taraf
olduğunun ve bu sebeple ihlalin tamamından sorumlu tutulacağının kabul edilmesidir.
Nitekim rekabet otoritelerinin ihlalin başlangıcı ile sona erdiği tarih arasındaki dönemin
tamamına ilişkin delil elde etmelerinin güç olması nedeniyle, hakkında delil
bulunmayan dönemlerde de ihlalin devam ettiğini kabul etmeye yetecek objektif ve
tutarlı delil ile karinelerin varlığı durumunda ihlalin kesintisiz olarak devam ettiği
varsayılmaktadır16. Dosya özelinde bakıldığında, 2016 yılı haricinde, ilk belgenin tespit
edildiği 04.01.2014 tarihinden son belgenin elde edildiği 05.01.2019 tarihine kadar
çerçeve anlaşmanın devam ettiğini gösterir çeşitli belgeler bulunmaktadır. Bunun
yanında, herhangi bir tarih ya da teşebbüs kaşesi veya teşebbüs yetkilisinin imzasını
ihtiva etmeyen belgeler, ihlal niteliğindeki eylemlerin süresinin saptanmasında
kullanılamasa da, bu belgelerin teşebbüsler arası çerçeve anlaşmanın uygulanmasının
yoğunluğuna dair fikir vermektedir. Bu çerçevede, fiyat tarifelerinin belirlenmesi ve
pazar günü oto ekspertiz hizmeti verilmesi konusunda (pazar günü çalışmamayı ve
nöbet listelerini içeren anlaşmaları ayrıca belirtmek suretiyle), teşebbüslerin
uzlaşmaya katıldıkları dönemlerin detaylarına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir:
16 Kurulun 28.11.2017 tarih ve 17-39/636-276 sayılı kararı.
20-33/439-196
29/33
Tablo-1: İhlale Taraf Teşebbüsler ve İhlal Dönemi
Teşebbüsler
İlk Belge
Tarihi
Son Belge
Tarihi
İhlal Süresi Anlaşmanın İçeriği
AUTO 23.10.2015 05.01.2019 1-5 yıl arası
Fiyat tarifesi belirlenmesi
Nöbet listesi
Pazar günü çalışmama
ÇÖZÜM 04.01.2014 05.01.2019 5 yıldan fazla
Fiyat tarifesi belirlenmesi
Nöbet listesi
Pazar günü çalışmama
DYNO MAX 04.01.2014 23.10.2015 1-5 yıl arası
Fiyat tarifesi belirlenmesi
Nöbet listesi
Pazar günü çalışmama
DYNO NET 25.11.2018 05.01.2019 1 yıldan kısa
Fiyat tarifesi belirlenmesi
Nöbet listesi
FİNAL 25.11.2018 05.01.2019 1 yıldan kısa
Fiyat tarifesi belirlenmesi
Nöbet listesi
GARANTİ TEST 23.10.2015 05.12.2018 1-5 yıl arası
Fiyat tarifesi belirlenmesi
Nöbet listesi
Pazar günü çalışmama
GÜVEN 23.10.2015 05.01.2019 1-5 yıl arası
Fiyat tarifesi belirlenmesi
Nöbet listesi
Pazar günü çalışmama
KARDEŞLER 23.10.2015 05.01.2019 1-5 yıl arası
Nöbet listesi
Pazar günü çalışmama
PİLOT 05.12.2018 05.12.2018 1 yıldan kısa
Fiyat tarifesi belirlenmesi
Nöbet listesi
SÜPER TEST 04.01.2014 05.12.2018 1-5 yıl arası
Fiyat tarifesi belirlenmesi
Nöbet listesi
Pazar günü çalışmama
ÜSTÜNLER 05.12.2018 05.01.2019 1 yıldan kısa
Fiyat tarifesi belirlenmesi
Nöbet listesi
VEYSEL 25.11.2018 05.01.2019 1 yıldan kısa
Fiyat tarifesi belirlenmesi
Nöbet listesi
(108) İhlal sürecinde zaman zaman yeni teşebbüslerin uzlaşmaya dahil olması da söz
konusu olabilmektedir. Tablodan da görülebileceği üzere, ilk belgenin tespit edildiği
04.01.2014 tarihinden itibaren devam eden süreçte uzlaşmaya katılan teşebbüs
sayısında artış yaşanmıştır. Nitekim dosya sürecinde elde edilen bulgulardan ihlale
taraf olan oto ekspertiz sayısının 2014 yılında üç ve 2015 yılında beş ile sınırlı olduğu,
2018 yılında ise önemli bir artış göstererek on bire ulaştığı ve sözü edilen tarihler
arasında toplam 12 oto ekspertizin adının geçtiği görülmektedir. Dosya kapsamında,
Gaziantep ilinde oto ekspertiz merkezlerinin Şehitkamil ve Mavikent olmak üzere iki
ayrı bölgede toplulaştığı; ÜSTÜNLER ve PİLOT adlı teşebbüslerin Gaziantep’in
Mavikent bölgesinde faaliyet gösterdiği; ÜSTÜNLER ve PİLOT dışındaki soruşturma
tarafı teşebbüslerin ise Gaziantep’in Şehitkamil bölgesinde faaliyet gösterdiği bilgisi
edinilmiştir. Uzlaşmanın ilk yıllarında, uzlaşma tarafları Gaziantep bölgesinin
Şehitkamil ilçesindeki teşebbüslerle sınırlıyken, 2018 yılında Mavikent bölgesindeki
oto ekspertizlerin de uzlaşmaya dahil olduğu görülmektedir. Böylelikle, 2018 yılı
itibarıyla faaliyete yeni başlayan DYNOBİL hariç olmak üzere, Gaziantep ilinde oto
ekspertiz faaliyeti gösteren tüm oto ekspertiz firmaları uzlaşmaya dahil olmuştur.
(109) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde düzenlenen ihlalin tespiti açısından, rakip
teşebbüsler arasında yapılan anlaşmanın rekabeti bozucu amacının olması yeterli olup
söz konusu amacın tespit edilmesi halinde ayrıca rekabeti bozucu etkinin ve
dolayısıyla zararın ortaya konulmasına da gerek bulunmamaktadır. Bu kapsamda ve
20-33/439-196
30/33
yukarıda belirtilen hususlardan hareketle, oto ekspertiz fiyat tarifelerinin belirlenmesine
ve arzın kontolüne yönelik olarak soruşturmaya taraf olan 12 teşebbüsün, bazıları farklı
tarihlerde dahil olmakla birlikte, 04.01.2014 ve 05.01.2019 tarihleri arasında devam
eden tek bir uzlaşma içerisinde oldukları ve bu itibarla 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesini ihlal ettikleri kanaatine varılmıştır.
I.4.3.2. Ceza Yönetmeliği Kapsamında Değerlendirme
(110) 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrasında, “Bu Kanunun 4, 6 ve 7 nci
maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile
teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai karardan bir önceki mali yıl
sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en
yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi
gelirlerinin yüzde onuna kadar idarî para cezası verilir.” hükmüne yer verilmiştir.
(111) Bu çerçevede, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri kanaatine varılan 12
teşebbüs hakkında aynı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında idari
para cezası verilmesi, takdir edilecek idari para cezasının, Kanun'un 16. maddesinin
son fıkrası uyarınca yürürlüğe konulan Ceza Yönetmeliği çerçevesinde belirlenmesi
gerekmektedir.
(112) Ceza Yönetmeliği’nin 4. maddesinde, teşebbüslere uygulanacak idari para cezasının
takdiri bakımından ilk olarak temel para cezasının hesaplanması gerektiği, ardından
Yönetmeliğin 6. ve 7. maddeleri çerçevesinde, ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar göz
önünde bulundurularak temel para cezasının artırılmasının ve/veya cezadan indirim
yapılmasının söz konusu olacağı düzenlenmektedir.
(113) Temel para cezasının hesaplanmasına ilişkin olarak, Yönetmeliğin 5. maddesinde
temel para cezasının başlangıç oranının; ihlalde bulunan teşebbüs ile teşebbüs
birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin, nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan
veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl
sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin
karteller için, %2’si ile %4’ü; diğer ihlaller için %0,5’i ile %3’ü arasında olacağı hükme
bağlanmaktadır. Bu çerçevede ilk olarak tespit edilen ihlalin hukuki niteliğinin
değerlendirilmesi gerekmektedir.
(114) Ceza Yönetmeliği’nin 3. maddesinde; "Fiyat tespiti, müşterilerin, sağlayıcıların,
bölgelerin ya da ticaret kanallarının paylaşılması, arz miktarının kısıtlanması veya
kotalar konması, ihalelerde danışıklı hareket konularında, rakipler arasında
gerçekleşen, rekabeti sınırlayıcı anlaşma ve uyumlu eylemler", “kartel” olarak
tanımlanmaktadır. Yukarıda yer verildiği üzere; ihlal konusu eylemlerin Gaziantep
ilinde oto ekspertiz hizmeti sunan 12 teşebbüsün birlikte fiyat tespitini içerdiği, fiyat
tespitinin yanı sıra arzın kontrolünün söz konusu olduğu değerlendirilmektedir. Bu
açıdan, soruşturma tarafı 12 oto ekspertiz arasındaki anlaşma, Ceza Yönetmeliği’nin
3. maddesinin (ç) bendinde yer alan ‘kartel’ tanımına uygundur. Bu çerçevede
teşebbüslere uygulanacak temel para cezasının başlangıç oranının Yönetmelik’in 5.
maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca %2 ile %4 arasında olması gerektiği
değerlendirilmektedir.
(115) Öte yandan, Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin ikinci fıkrası çerçevesinde, karteller
için hesaplanacak temel para cezası başlangıç oranının belirlenmesinde ilgili teşebbüs
veya teşebbüs birliklerinin piyasadaki gücü, ihlal neticesinde gerçeklesen veya
gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı gibi hususların dikkate alınacağı hükme
bağlanmıştır. Mevcut dosyada tarafların yukarıda yer verilen hususlarda anlaşma
20-33/439-196
31/33
içinde olmakla birlikte, bu anlaşmanın genel olarak etkin bir şekilde uygulanmadığı
anlaşıldığından, temel para cezası %2 olarak belirlenmiştir.
(116) Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasında ise ihlalin süresinin temel para
cezasının tespitinde dikkate alınacağı öngörülmektedir. Belirtilen hükme göre temel
para cezasının miktarı; bir ila beş yıl arasında süren ihlallerde yarısı oranında, beş
yıldan uzun süren ihlallerde ise bir katı oranında artırılacaktır. Bu kapsamda, Tablo
1’de yer verilen teşebbüslerin uzlaşmaya katıldıkları süreler dikkate alınarak, ulaşılan
sonuçlara aşağıda yer verilmektedir:
(117) ÇÖZÜM bakımından; tespit olunan ihlalin toplam süresinin beş yıldan fazla sürmüş
olması dikkate alınarak, %2 oranı Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü
fıkrasının (b) bendi çerçevesinde bir katı oranında artırılmış, böylelikle temel para
cezası oranı %4 olarak belirlenmiştir.
(118) Öte yandan, Yönetmelik’in 7. maddesinin birinci fıkrası, “Temel para cezası, yasal
yükümlülüklerin yerine getirilmesi haricinde incelemeye yardımcı olunması, ihlalde
kamu otoritelerinin teşvikinin veya diğer teşebbüslerin zorlamasının bulunması, zarar
görenlere gönüllü olarak tazminat ödenmesi, diğer ihlallere son verilmesi, ihlal konusu
faaliyetlerin yıllık gayri safi gelirler içerisindeki payının çok düşük olması gibi haller ilgili
teşebbüs veya teşebbüs birliği tarafından ispatlanırsa, dörtte bir ile beşte üç arasında
indirilebilir.” hükmünü amirdir. Bu çerçevede teşebbüslerce yasal yükümlülüklerin
yerine getirilmesi haricinde incelemeye yardımcı olunması dosya kapsamında
hafifletici unsur olarak dikkate alınmış ve soruşturma tarafı teşebbüs hakkında takdir
edilen temel para cezasında beşte üç oranında indirime gidilmiş böylelikle %1,6
oranına ulaşılmıştır.
(119) AUTO, DYNO MAX, GARANTİ TEST, GÜVEN, KARDEŞLER ve SÜPER TEST
bakımından; tespit olunan ihlalin bir yıldan uzun, beş yıldan kısa sürmüş olması dikkate
alınarak, %2 oranı Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi
çerçevesinde yarısı oranında artırılmış, böylelikle temel para cezası oranı %3 olarak
belirlenmiştir. Bununla birlikte, teşebbüslerce yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesi
haricinde incelemeye yardımcı olunması dosya kapsamında hafifletici unsur olarak
dikkate alınarak, Yönetmelik’in 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca soruşturma
tarafı teşebbüsler hakkında takdir edilen temel para cezasında beşte üç oranında
indirime gidilmiş olup, idari para cezası teşebbüslerin yıllık gayri safi gelirlerinin %1,2
oranında hesaplanmıştır.
(120) Söz konusu teşebbüslerden SÜPER TEST’in Pişmanlık Yönetmeliği’nden yararlanmak
üzere yaptığı başvuru hakkında verilen 19-28/431-MP sayılı Kurul kararı dikkate
alınarak; idari para cezasında anılan Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrasının (a)
bendi hükmü uyarınca %50 oranında indirim yapılmış olup, idari para cezası
teşebbüsün yıllık gayri safi gelirinin %0,6’sı oranında belirlenmiştir.
(121) Son olarak DYNO NET, FİNAL, PİLOT, ÜSTÜNLER ve VEYSEL bakımından; tespit
olunan ihlalin toplam süresinin bir yıldan az sürmüş olması nedeniyle, %2 oranında
artırıma gidilmemiştir. Diğer taraftan, teşebbüslerce yasal yükümlülüklerin yerine
getirilmesi haricinde incelemeye yardımcı olunması dosya kapsamında hafifletici unsur
olarak dikkate alınarak, Yönetmelik’in 7. maddesinin birinci fıkrası
uyarınca soruşturma tarafı teşebbüsler hakkında takdir edilen temel para cezasında
beşte üç oranında indirime gidilmiş olup, böylelikle %0,8 oranı tespit edilmiştir.
20-33/439-196
32/33
J. SONUÇ
(122) 13.02.2019 tarihli, 19-07/82-M sayılı ve 28.3.2019 tarihli, 19-13/169-M sayılı Kurul
kararları uyarınca yürütülen soruşturma ile ilgili olarak düzenlenen Rapor’a ve Ek
Görüş’e, toplanan delillere, yazılı savunmalara ve incelenen dosya kapsamına göre,
1)
- Auto Eksper – Özdemir ULUFER
- Hüseyin DEVEÇEKER Çözüm Oto Exspertiz
- Dyno Net – Bestami DALYAN
- Garanti Oto Ekspertiz Veysel DİZMAN
- Garanti Oto Test Merkezi Mehmet KORKMAZ
- Gold Stand Fuar Organizasyon Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.
- Güven İkinci El Oto Test Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.
- Kardeşler Oto Tamir Abdullah TANER
- Pilot Garage Oto Ekspertiz Fevzi ERDOĞAN
- Süper Test Oto Ekspertizlik Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti.
- Taşçelik Otomotiv Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti.
- Üstünler Oto Ekspertiz Mehmet KAYIŞ’ın
oto ekspertiz fiyatlarını birlikte belirlemek ve arzı kontrol etmek suretiyle 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiklerine OYBİRLİĞİ ile,
2) Bu nedenle, 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve “Rekabeti
Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye
Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin
birinci fıkrasının (a) bendi ve ikinci fıkrası,
a) üçüncü fıkrasının (b) bendi ve 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2019
mali yılı sonunda oluşan ve Kurul tarafından belirlenen yıllık gayri safi
gelirlerinin takdiren, %1,6’sı oranında olmak üzere,
- Hüseyin DEVEÇEKER Çözüm Oto Exspertiz’e (…..) TL
b) üçüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca ve 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca
2019 mali yılı sonunda oluşan ve Kurul tarafından belirlenen yıllık gayri safi
gelirlerinin takdiren, %1,2’si oranında olmak üzere,
- Auto Eksper – Özdemir ULUFER’e (…..) TL
- Taşçelik Otomotiv Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’ye (…..) TL
- Garanti Oto Test Merkezi Mehmet KORKMAZ’a (…..) TL
- Güven İkinci El Oto Test Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye (…..) TL
- Kardeşler Oto Tamir Abdullah TANER’e (…..) TL
c) ve 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2019 mali yılı sonunda oluşan ve
Kurul tarafından belirlenen yıllık gayri safi gelirlerinin takdiren, %0,8’i
oranında olmak üzere,
- Dyno Net – Bestami DALYAN’a (…..) TL
- Gold Stand Fuar Organizasyon Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye (…..) TL
- Pilot Garage Oto Ekspertiz Fevzi ERDOĞAN’a (…..) TL
- Üstünler Oto Ekspertiz Mehmet KAYIŞ’a (…..) TL
- Garanti Oto Ekspertiz Veysel DIZMAN’a (…..) TL
idari para cezası verilmesine OYBİRLİĞİ ile
3) Süper Test Oto Ekspertizlik Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’ye,
20-33/439-196
33/33
a) 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı
Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması
Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci
fıkrasının (a) bendi, ikinci fıkrası ile üçüncü fıkrasının (a) bendi ve 7.
maddesinin birinci fikrası uyarınca 2019 mali yılı sonunda oluşan ve Kurul
tarafından belirlenen yıllık gayri safi gelirlerinin takdiren %1,2’si oranında
olmak üzere idari para cezası verilmesi geremekle birlikte,
b) Kartellerin Ortaya Çıkarılması Amacıyla Aktif İşbirliği Yapılmasına Dair
Yönetmelik’ten yararlanmak üzere yaptığı başvuru hakkında verilen 19-
28/431-MP sayılı Kurul kararı dikkate alınarak; idari para cezasında anılan
Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi hükmü uyarınca %50
oranında indirim yapılmasına, bu çerçevede 2019 mali yılı sonunda oluşan
ve Kurul tarafından belirlenen yıllık gayri safi gelirlerinin takdiren %0,6’sı
oranında olmak üzere
(…..) TL idari para cezası verilmesine OYBİRLİĞİ ile,
gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı
yolu açık olmak üzere, karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy