Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2011-2-420 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 12-08/246-77
Karar Tarihi : 23.02.2012
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE,
Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Dr. Murat ÇETİNKAYA, 10
Reşit GÜRPINAR, Prof. Dr. Metin TOPRAK
B. RAPORTÖRLER : Bekir KOCABAŞ, Esma TEMEL
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Resen
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILANLAR : - Şirinnar Yayıncılık A.Ş.
Bey Mah. Atatürk Bulvarı Nuri Akınal Apt. A Blok No:49 Kat 5 D:10 20
Şahinbey/Gaziantep
- Kent FM Radyo ve Televizyon Reklamcılık San. ve Tic. A.Ş.
Bey Mah. Atatürk Bulvarı Nuri Akınal Apt. B Blok No:49 Kat 5 D:10
Şahinbey/Gaziantep
- Özyay Radyo ve TV Yayıncılık Ticaret A.Ş
Mücahitler Mah. Ali Fuat Cebesoy Bulvarı 59 No’lu Sok. Basmacı-
Vakıf İş Merkezi No:1 Kat:4 D:405 Şehitkamil/Gaziantep
- Gaziantep Olay Yayıncılık Rek. ve Tic. A.Ş.
Mücahitler Mh. 6 No’lu Cad. Sezen Aksu Sok. No:14 Olay Medya
Plaza Şehitkamil/Gaziantep 30
- Antep Medya Yayıncılık San. Tic. A.Ş.
İncilipınar Mah. Kıbrıs Cad. Afak İş Merkezi No:11 Kat 1: No:3-4-5
Şehitkamil/Gaziantep
- Kervan Radyo Yayıncılık A.Ş.
İncilipınar Mah. Nail Bilen Cad. Kelleci İş Merkezi Kat 4 No:17
Şehitkamil/Gaziantep
- Zeugma Yayıncılık San. ve Tic. A.Ş.
İncilipınar Mah. Kıbrıs Cad. Zeugma İş Merkezi No:7/702
Şehitkamil/ Gaziantep
- Radyo Kanal 5 TV Yayıncılık A.Ş. 40
İncilipınar Mah. Muammer Aksoy Bul. Sebahat Göğüş Cad.
Vakıflar İş Merkezi No:20/C Şehitkamil/Gaziantep
- Fıstık Radyo Televizyon Reklamcılık A.Ş
İncilipınar Mah. Muammer Aksoy Bul. Atlas İş Merkezi No:36
Şehitkamil/Gaziantep
- Çağdaş Ajans Yayın ve Rek. San. ve Tic. A.Ş.
İncilipınar Mah. Nail Bilen Cad. 11 Nolu Sok. Ayıntap İş Merkezi
Kat 6 No:612 Şehitkamil/Gaziantep
12-08/246-77
2
- Şafak Radyo TV İletişim A.Ş. 50
Karagöz Mah. Mazıcı Çıkmazı No:4/44 Merkez/Gaziantep
- Gaziantep Hilal Yayın Reklam Org. Tic. A.Ş.
Çukur Mah. Hakim Mehmet Uygun Sok. Özkut İş Hanı No:46/1
Gaziantep
E. DOSYA KONUSU: Gaziantep’te faaliyet gösteren yerel radyo yayıncılığı yapan
teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettikleri iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Gaziantep’te radyo yayıncılığı alanında faaliyet gösteren
teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun’u ihlal edip etmediklerinin incelenmesi.
G. DOSYA EVRELERİ: Gaziantep’te radyo yayıncılığı alanında faaliyet gösteren
teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun’u ihlal edip etmedikleri hususunun incelenerek Kurul 60
gündemine getirilmesine ilişkin 17.8.2011 tarih ve 11-45/1034-M sayılı Kurul kararı üzerine
hazırlanan 24.10.2011 tarih ve 2011-2-420/İİ-11-403.ET sayılı İlk İnceleme Raporu
27.10.2011 sayılı tarihli Kurul toplantısında görüşülerek, 11-54/1400-M sayı ile önaraştırma
yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca yapılan inceleme üzerine hazırlanan
10.02.2012 tarih ve 2011-2-420/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara
bağlanmıştır.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
- Gaziantep’te faaliyet gösteren ve yerel radyo yayıncılığı yapan teşebbüsler hakkında
4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı,
- Bununla birlikte ilgili teşebbüslere fiyat tespiti anlamına gelebilecek herhangi bir ortak 70
faaliyette bulunmalarının 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında ihlal teşkil
edebileceğini belirten bir görüş yazısı gönderilmesinin yerinde olacağı
görüşüne yer verilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Konu
Kurulumuzun 4.5.2011 tarih ve 11-28/542-M sayılı Kararı uyarınca yürütülmekte olan
önaraştırma kapsamında, Özyay Radyo ve TV Yayıncılık Ticaret A.Ş. (GRT Radyo)’de
yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Nar Medya Grup tarafından 22.10.2010
tarihinde GRT Radyo’ya gönderildiği anlaşılan belgede, Gaziantep’te yayın yapan bazı
radyoların bir araya gelerek oluşturduğu platform anlaşmasının taslak haline getirildiğinden 80
bahsedilmektedir.
Anılan “Ortak Platform Üyelik Anlaşması” taslağında, ne şekilde ortak yayın yapılacağı
üzerine ayrıntılı açıklamalar, kurallar ve müeyyideler bulunmaktadır. Ayrıca, ortak yayına
katılan ve imzaları bulunan yayın kuruluşlarının standart spot reklam fiyatlarının, sözleşme
tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 30 sn. x 10 anons x 30 günlük yayın bedeli
minimum 350 TL+KDV olması hususunda mutabakat sağlandığı belirtilmektedir.
I.2.Hakkında Önaraştırma Yapılan Teşebbüsler
Anılan belgede yer alan şirketler de dikkate alınarak, ortak yayın platformu anlaşmasının
taraflarını belirleyebilmek ve bu teşebbüsler tarafından 4054 sayılı Kanun’un ihlal edilip
edilmediğini tespit etmek için Gaziantep’te yerel radyo yayıncılığı yapan; Nar Medya 90
Grubun sahip olduğu Şirinnar Yayıncılık A.Ş. (Radyo Şirinnar), Kent FM Radyo ve
Televizyon Reklamcılık San. ve Tic. A.Ş. (Radyo Kent/Kent FM), Özyay Radyo ve TV
Yayıncılık Ticaret A.Ş. (GRT Radyo), Gaziantep Olay Yayıncılık Rek. ve Tic. A.Ş. (Olay
FM) Antep Medya Yayıncılık San. Tic. A.Ş. (Mega Radyo), Kervan Radyo Yayıncılık A.Ş.
12-08/246-77
3
(Kervan FM), Zeugma Yayıncılık San. ve Tic. A.Ş. (Radyo Zeugma) ve Radyo Kanal 5 TV
Yayıncılık A.Ş. (Radyo Kanal 5) unvanlı teşebbüslerde inceleme yapılmıştır.
Söz konusu teşebbüslerden Radyo Şirinnar ve Kent FM ile GRT Radyo’da yapılan
incelemelerde, önaraştırmanın yapılmasına dayanak teşkil eden belgenin yeni bir
versiyonuna ulaşılmıştır. Söz konusu belgeden platformda:
“1. Anatolia Fm1, (93.7) 100
2. Gaziantep Gül Fm (91.0)
3. GRT. Fm. (9401)
4. Fıstık Fm. (90.0)
5. Kent Fm. (97.1)
6. Mega Fm. (96.0)
7. Olay Fm. (98.5)
8. Radyo Kilim (100.0…)
9. Radyo Kanal 5 (92.9)
10. Şafak Fm. (98.0)
11. Şirinnar Fm. (101.0)” 110
şeklinde 11 radyonun yer almasının öngörüldüğü anlaşılmaktadır. Bu çerçevede, ortak
platform üyesi olması öngörülen Fıstık Radyo Televizyon Reklamcılık A.Ş. (Fıstık Radyo),
Çağdaş Ajans Yayın ve Rek. San. ve Tic. A.Ş. (Antep Gül FM), Şafak Radyo TV İletişim
A.Ş. (Şafak FM) ve Gaziantep Hilal Yayın Reklam Org. Tic. A.Ş. (Kilim Radyo) unvanlı
teşebbüsler de bu önaraştırmanın kapsamında incelenmiştir.
I.3. İlgili Pazar
I.3.1. İlgili Ürün Pazarı
Türkiye’de yayın yapan radyo kanalları genel olarak RTÜK tarafından; yayın alanı (ulusal,
bölgesel, yerel), yayın içeriği (arabesk-fantezi, pop, klasik, sanat müziği, halk müziği ve
rock gibi) ve yayın şekli (karasal, kablolu, uydu yayını) açısından sınıflandırılmaktadır. 120
Önaraştırmaya konu olan teşebbüsler, Gaziantep ilinde faaliyet gösteren ve muhtelif yayın
içeriğine sahip yerel radyo yayıncılarıdır. Bu bilgiler ışığında, dosya kapsamında “yerel
radyo yayıncılığı pazarı” ve “yerel radyolar reklam yeri pazarı” ilgili ürün pazarları olarak
tanımlanmıştır.
I.3.2. İlgili Coğrafi Pazar
Önaraştırmanın tarafı radyo yayıncısı teşebbüsler, Gaziantep ili merkezinde ve vericilerin
gücüne göre merkeze yakın ilçelerde dinlenebilmektedir. Ayrıca, söz konusu radyolara
reklam veren teşebbüslerin de büyük çoğunlukla yerel müşterileri hedef alan bir yapıda
olduğu dikkate alınarak, ilgili coğrafi pazar “Gaziantep ili sınırları” olarak belirlenmiştir.
I.4. Elde Edilen Bilgi ve Belgeler 130
Radyo Şirinnar ve Kent FM ile GRT Radyo’da yapılan yerinde incelemelerde ulaşılan
belgenin yeni versiyonunda; Ortak Yayın Platformu Protokolü’nün (Protokol) üye radyoların
yetkililerince imzalanacağı ve kurum kaşeleri ile onaylanacağı belirtilmektedir. Protokolün
süresinin, imzalandığı tarihten itibaren geçerli olmak üzere bir yıl olması ve her yıl
yenilenmesi öngörülmektedir.
Ayrıca Protokol’de, platforma üye kuruluşların imzaladıktan sonra alacakları reklam
bedelinin, 30 sn X 10 anons X 30 gün için 350 TL+KDV’den aşağı olamayacağı
1 Radyo Şirinnar ve Kent FM yetkilileri tarafından Anatolia FM’in, Nar Medya Grubu’na ait olduğu, ancak
Radyo 27’ye satıldığı ifade edilmiştir. Radyo 27’nin devredildiği Kervan FM’de de bu kapsamda yerinde
inceleme gerçekleştirilmiştir.
12-08/246-77
4
belirtilmektedir. Ancak yapılan incelemelerde, söz konusu protokolün herhangi bir teşebbüs
tarafından imzalanmış ve tarih içeren bir versiyonuna ulaşılamamıştır.
Radyo Şirinnar ve Kent FM’de yapılan incelemede Radyo Şirinnar Yönetim Kurulu Başkanı 140
ile Radyo Kent Yönetim Kurulu Başkanı tarafından2 söz konusu protokol ile ilgili olarak
özetle;
- Protokol’ün Gaziantep’te faaliyet gösteren 11 yerel radyo arasında kurulmaya çalışılan
ortak yayın platformuna ilişkin olduğu,
- Gaziantep’teki beş yerel televizyon arasındaki ortak yayın platformu3 ile dört radyonun
(Radyo Zeugma, Art FM (NTV Spor), İhya ve Alem FM)4 aralarında kurduğu ortak yayın
platformunun örnek alındığı,
- 2010 yılının son aylarında buna yönelik çeşitli görüşmelerin gerçekleştirildiği,
şirketlerinden alınan belgelerin de söz konusu görüşmelerin taslak dokümanları olduğu,
ancak platforma dahil olması öngörülen radyoların protokol taslağının içerdiği hükümler 150
üzerinde mutabık kalınamadığı,
- Radyo-televizyon mevzuatı gereği, radyoların tüm yayınlarının kayıt altına alınması
zorunluluğunun bulunduğu, belgelerde yer alan ortak yayın platformunun hayata
geçmediği hususunun bu kayıtlardan tespit edilebileceği,
- Protokol taslağında yer alan reklam fiyatlarının hayata geçmediği konusunun da
teşebbüslerin faturalarından tespit edilebileceği,
- Şirket politikası gereği Radyo Şirinnar ve Radyo Kent’in reklam fiyatlarının görece daha
yüksek olmasına rağmen, anılan dönemde protokol taslağından öngörülen fiyatlardan
daha düşük reklam fiyatlarının yer aldığı faturaların yerinde incelemede alınan belgeler
arasında bulunduğu, 160
- Yerinde incelemede alınan belgelerin kesinlikle taslak çalışmalar olduğu ve mutabık
kalınmış bir anlaşmayı göstermediği
hususları belirtilmiştir. GRT Radyo Yönetim Kurulu Başkanı tarafından ise, söz konusu
belgenin televizyon kanallarıyla ilgili ortak yayın platformundan sonra radyocuların da bir
araya gelerek benzer bir platform oluşturmalarına yönelik bir girişim olduğu, kendisine
böyle bir yazı gönderildiği, bir kere toplanıldığı, ancak kendisinin bu girişime katılmak
istemediği ve daha sonradan tekrar toplanılmışsa da bilgisinin olmadığı ifade edilmiştir.
Radyo Kanal 5’in Genel Yayın Yönetmeni tarafından, radyolar arasında Ortak Yayın
Platformu’na ilişkin düşüncenin, özellikle siyasetçi, akademisyen gibi kimselerin konuk
edilmesi durumunda hem yapımcı hem de konuk açısından kolaylık olması açısından 170
önemli olacağından hareketle oluştuğu, fakat hayata geçmediği, böyle bir oluşumun hayata
geçmeyeceğinin o dönem itibarıyla kendisi tarafından da ifade edildiği belirtilmiştir.
2 Yerinde incelemede, Radyo Şirinnar ve Kent FM’in ortak bir ofis kullandıkları, ayrı tüzel kişilikler oldukları,
ancak şirketlerin ortaklarının birbirleri ile akrabalık ilişkisi bulunması ve ofis maliyetlerinin minimize edilmesi
nedeniyle ortak ofis kullanımına gidildiği anlaşılmıştır.
3 17.08.2011 tarih ve 11-45/1034-354 sayılı Kurul kararı gereğince anılan platform hakkında soruşturma
açılmasına gerek olmadığına, bununla birlikte ilgili teşebbüslere Kanun’un 9. maddesinin 3. fıkrası uyarınca,
görüş gönderilmesine karar verilmiştir.
4 Radyo Zeugma’da yapılan incelemede Yönetim Kurulu Başkanı, Zeugma Yayıncılık San. ve Tic. A.Ş.’nin
aynı zamanda reklam ajansı olarak faaliyetlerinin bulunduğunu, radyo ve ajans faaliyetlerinin
ayrıştırılamadığını, ajans olarak yaptıkları reklamların diğer radyolarda da yayınlanması için zaman zaman
diğer radyolarla ajans kimliğiyle görüştüklerini, ayrıca reklamverenlerin reklamlarının diğer radyolarda
yayınlanmasını istedikleri zaman anılan radyolarla temasa geçildiğini ve ajans faaliyeti kapsamında reklam
fiyat listelerinin alındığını belirtmiştir.
12-08/246-77
5
Olay FM’in temsilcisi tarafından Ortak Yayın Platformu ile bir alakalarının olmadığı ve bu
yönde düzenlenen herhangi bir toplantıya katılmadıkları ifade edilmiştir. Teşebbüslerden,
Protokol’de öngörülen reklam fiyatlarının uygulanıp uygulanmadığının tespitine yönelik
olarak reklam bedellerine ilişkin faturaları talep edilmiştir. Bu bakımdan, Protokol’de
öngörülen fiyatların altında reklam satışına ilişkin birtakım faturalar sunulmuş olmakla
birlikte, reklamın süresi, yayımlanacağı gün ve tekrar sayısı gibi kriterler açısından net veri
bulunmadığı anlaşılmıştır.
I.5. Değerlendirme 180
Yapılan incelemelerde, Ortak Yayın Platformu Protokolü’nün şartları hakkında herhangi bir
mutabakat sağlanamadığı, protokolün taslak çalışma olarak kaldığı ve hayata geçirilmediği
ifade edilmiştir. Yerinde incelemede elde edilen protokol metinlerinde de, taraflar arasında
mutabakata işaret edecek biçimde imzalara rastlanmamış ve protokolün uygulandığına
ilişkin herhangi bir bilgi ve belgeye ulaşılamamıştır.
Bu çerçevede, protokolün nihai halinin oluşturulması ve uygulanması açısından ortak
platformun üyesi olarak belirtilen radyolar arasında irade uyuşmasını gösteren herhangi bir
bulguya rastlanmadığı anlaşılmıştır. Bununla birlikte, belgede ismi geçen teşebbüslerle,
Radyo Zeugma ve Kervan FM’e, radyo yayıncısı teşebbüsler olarak fiyat tespiti anlamına
gelebilecek ortak faaliyette bulunmalarının, Kanun’un 4. maddesini ihlal edebileceğini 190
belirten bir görüş gönderilmesinin uygun olacağı kanaatine varılmıştır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
1- Dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca
soruşturma açılmasına gerek olmadığına,
2- Bununla birlikte, fiyat tespiti anlamına gelebilecek her türlü ortak faaliyetten kaçınmaları
yönünde ilgili teşebbüslere görüş bildirilmesini teminen Başkanlığın görevlendirilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
200
Full & Egal Universal Law Academy