Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-2-5 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 10-27/378-133
Karar Tarihi : 31.3.2010
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10
Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE,
Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA,
Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER: Hakan Suat ÖLMEZ, Esma GÜNDOĞDU
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - PROJET Mühendislik Bilgisayar ve Bilişim Hizm. San. ve Tic.
Ltd. Şti. (Projet)
Altunizade Mh. Nuh Kuyusu Cad. No:102/7 Üsküdar/İstanbul 20
D. HAKKINDA
ÖNARAŞTIRMA YAPILAN:
- İstanbul Gaz Dağıtım San. ve Tic. A.Ş.(İGDAŞ)
Kazım Karabekir Cad. No:4 Alibeyköy/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: İGDAŞ’ın Projet’e gönderdiği “İGDAŞ-Projet Dijital Proje
Onay ve Arşivleme Sistemi Sözleşmesi ve Ek Protokol” taslağındaki bazı
hükümlerin rekabet ihlali teşkil ettiği iddiası.
30
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle;
‾ Firmaları tarafından İGDAŞ’a yapılan başvuru neticesinde firmalarına “İGDAŞ-
Projet Dijital Proje Onay ve Arşivleme Sistemi Sözleşmesi ve Ek Protokol”
taslağının gönderildiği,
- Anılan sözleşme taslağının “Sertifikalı Firmalara Tasarım Programının
Sağlanması” başlıklı IV. maddesinin “……….TİCARİ SIR……….” şeklindeki
düzenlemenin halihazırda İGDAŞ’ın diğer yazılım firmalarıyla olan
sözleşmelerinde yer almadığı ve firmalarının üçüncü taraflarla olan ticari
ilişkilerini tanzim etmesi anlamına geldiği, oysa İGDAŞ’ın bu tür bir yetkisinin
bulunmadığı ve rakip firmalara karşı ileri sürmediği bu koşulun firmalarına ileri 40
sürülmüş olmasının rekabet hukukuna aykırı olduğu,
- Yine anılan sözleşme taslağının proje başı hizmet bedelini en çok
“……….TİCARİ SIR……….” ile sınırlamasının;
söz konusu bedelin İGDAŞ tarafından tek taraflı belirlenmesi,
piyasa şartları ve yatırım maliyetlerinin gerektirdiği hallerde fiyat
artırımına gidilmesinin önlenmesi,
10-27/378-133
2
2007 yılında başka bir firma ile imzalanan sözleşmede belirlenen
“……….TİCARİ SIR……….” şeklindeki fiyatın dahi altında kalması,
diğer firmalarla olan sözleşmelerde belirlenen (…….)dan farklılık
arzetmesi 50
hususları açısından rekabet hukukuna aykırı olduğu,
- Sözleşme taslağının “Yükümlülükler” başlıklı V. maddesinin “……….TİCARİ
SIR……….” ne ilişkin hükmünün firmalarının sunacağı hizmetin bedeline üst
sınır konularak hizmet bedelinin belirlenmesi ve üçüncü taraf konumundaki
sertifikalı firmalarla olan ticari ilişkilerine müdahale anlamına gelerek rekabet
hukukuna aykırılık teşkil edebileceği,
- Son olarak sözleşme taslağının firmalarının “……….TİCARİ SIR……….” ilişkin
hükmünün “……….TİCARİ SIR……….” sonucunu doğurarak firmalarına zarar
vereceği, bu suretle firmalarına yönelik olarak herhangi bir bedel alınmadan
yerine getirilecek bir yükümlülüğün İGDAŞ tarafından tek taraflı olarak 60
getirilmesinin ise rekabet hukukuna aykırı olacağı
iddia edilmektedir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 11.12.2009 tarih ve 8774 sayı ile giren
başvuru üzerine yapılan inceleme neticesinde hazırlanan 11.1.2010 tarih ve 2010-2-
5/İİ-10-HSÖ sayılı İlk İnceleme Raporu 18.1.2010 tarih ve REK.0.06.00.00-110/16
sayılı Başkanlık Önergesi ile Rekabet Kurulu’nun 21.1.2010 tarih ve 10-08/73-M
sayılı toplantısında görüşülmüş ve İGDAŞ hakkında önaraştırma yapılmasına karar
verilmiştir. Yapılan inceleme sonucunda hazırlanan 16.3.2010 tarih ve 2010-2-5/ÖA-
10-HSÖ sayılı Önaraştırma Raporu 22.3.2010 tarih, REK.0.06.00.00-110/139 sayılı
Başkanlık Önergesi ile 10-27 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara 70
bağlanmıştır.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; dosya konusu iddialara yönelik
olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek
olmadığı sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmektedir.
I. DEĞERLENDİRME
Yukarıda özetine yer verilen başvurunun konusunu, İGDAŞ’ın Projet’e gönderdiği
“İGDAŞ-Projet Dijital Proje Onay ve Arşivleme Sistemi Sözleşmesi ve Ek Protokol”
taslağındaki bazı hükümlerin rekabet ihlali teşkil edip etmediği oluşturmaktadır.
Projet, 2008 yılı Eylül ayında kurulmuş bir yazılım firması olup temel amacı doğalgaz
tesisatı projeleri hazırlayan firmalara dijital proje onaylama sistemleri yanı sıra mobil 80
çözümler getirmektir.
Başvuruda ifade edilen hususlar, esas olarak, iki ayrı iddia bağlamında ele alınabilir.
Bunlardan ilki, Projet’in İGDAŞ ile imzalayacakları sözleşmede, “……….TİCARİ
SIR……….” öngörülmesi açısından İGDAŞ’ın firmalarının sertifikalı tesisat firmaları
ile yapacağı sözleşmelere ve genel olarak onlara yapacağı ürün satışı ile aralarında
gerçekleşecek ticari münasebetlere ilişkin müdahale yetkisinin bulunmadığı
iddiasıdır. İkinci iddia ise İGDAŞ’ın firmalarının rakibi olan diğer yazılım firmaları ile
akdettiği sözleşmelerde yukarıda yer verilen hususlar açısından farklı ve daha
avantajlı koşullar belirlenmesine yöneliktir.
İlk iddia açısından, İGDAŞ’ın yazılım firmaları ile sertifikalı tesisat firmaları arasındaki 90
ticari ilişkilere yetkisi dâhilinde müdahale edip etmediği konusunda, söz konusu
10-27/378-133
3
sözleşme taslağı hükümlerinin, İGDAŞ’ın tabi olduğu Enerji Piyasası Düzenleme
Kurumu mevzuatı ve sair mevzuat hükümleri ve bu çerçevede anılan mevzuat
bakımından doğurabileceği hukuka aykırılıklar saklı kalmak kaydıyla, yazılım
firmalarının piyasadaki faaliyetlerini zorlaştırmak maksadıyla değil, sertifikalı firmalar
lehine getirilen hükümler olarak (üçüncü kişi lehine şart niteliğinde) görülebileceği ve
taslağın başvuru konusu hükümlerinin mevcut hâlleri ile rekabet hukuku bakımından
herhangi bir sakıncası olmayacağı ve anılan iddianın 4054 sayılı Kanun’un
kapsamında ele alınamayacağı kanaatine ulaşılmıştır.
Öte yandan İGDAŞ’ın Projet’in rakibi olan diğer yazılım firmaları ile imzaladığı 100
sözleşmelerde, proje başı hizmet bedeli ve teknik bakım ve destek bedeline ilişkin
belirlenen üst limitler, proje bedelinin indirilmesi halinde sunulan diğer hizmetlerin
bedellerinin arttırılamaması ve kâğıt çıktı işlemlerinden ücret alınamaması hususları
açısından farklı ve daha avantajlı koşullar belirlediği şeklindeki ikinci iddianın ise
gerek yazılım firmalarının kendi aralarındaki gerekse yazılım firmalarının ürünlerini
satın alan sertifikalı tesisat firmalarının kendi aralarındaki rekabeti bozabileceği ve bu
bağlamda 4054 sayılı Kanun kapsamında incelenebileceği görülmektedir.
Bununla birlikte, konuyla ilgili olarak Kurul, 25.11.2009 tarih ve 09-57/1358-350 sayılı
kararı ile İGDAŞ’a ve Başkent Doğalgaz A.Ş.’ye birden fazla firma ile sözleşme
imzalamaları halinde, sözleşme koşullarının firmalar arasındaki rekabeti hukuki ve fiili 110
olarak kısıtlayacak etkiler doğurmayacak ve firmalar arasında ayrımcılık
yaratmayacak şekilde düzenlenmesi gerektiğine yönelik olarak görüş bildirilmesi
hususunda Başkanlığın görevlendirilmesine karar vermiştir. Anılan görüş 25.1.2010
tarih ve 391 sayılı yazı ile İGDAŞ’a gönderilmiş ve İGDAŞ’a, bahsi geçen kararda,
bulundukları bölgede münhasıran gaz dağıtım lisansına sahip olarak tekel
pozisyonunda bulunan gaz dağıtım şirketlerinin birden fazla yazılım firması ile dijital
proje gönderim anlaşması yaptıkları takdirde, objektif ve haklı bir gerekçe olmaksızın
hukuken veya fiilen yazılım firmaları arasındaki rekabeti bozacak koşullar ileri
sürmemeleri gerektiği sonucuna ulaşıldığı ve bu çerçevede birden fazla teşebbüsün
dijital proje gönderim sistemine girdiği durumlarda, sözleşmelerdeki hükümlerin pazar 120
payına veya pazar gücünü belirleyen herhangi bir kritere göre ayrım yapmaksızın,
her proje başına aynı oranda birim komisyon alınması şeklinde ve teşebbüsler
arasında İGDAŞ tarafından belirlenecek ve ayrımcı olmayan benzer şartlarda
düzenlenmesinin yerinde olacağı bildirilmiştir.
Yukarıda yer verilen değerlendirmeler ışığında Projet’in başvurusunun anılan kararın
gerekçeli metninin ve Başkanlık görüşünün İGDAŞ’a tebliğ edilmesinden önce
gerçekleştiği ve İGDAŞ ile Projet arasında hâlihazırda imzalanmış ve yürürlükte olan
bir anlaşma olmadığı, tarafların pazarlık aşamasında bulundukları bilgisi de dikkate
alındığında dosya konusu başvuruya ilişkin olarak bu aşamada bir soruşturma
açılmasına gerek olmadığı kanaatine ulaşılmıştır. 130
10-27/378-133
4
J.SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; dosya konusu iddialara
ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına 140
gerek olmadığına, şikâyetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy