Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2006-4-209
Karar Sayısı : 06-79/1032-298
Karar Tarihi : 2.11.2006
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, M. Sıraç ASLAN,
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN
B. RAPORTÖR : Oğuzkan GÜZEL
C. ŞİKAYET EDEN : Kerim Can TEKİN
Değirmengüzü Köyü 17500 Gelibolu/Çanakkale
20
D. ŞİKAYET EDİLEN: Gelibolu-Çardak hattında feribotla araç ve yolcu taşımacılığı
yapan teşebbüsler
E. DOSYA KONUSU: Gelibolu-Çardak hattında feribotla araç ve yolcu
taşımacılığı yapan teşebbüslerin havuz oluşturmak suretiyle fiyat ve maliyet
yapılarını birlikte belirledikleri iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikayet dilekçesinde, Gelibolu-Çardak hattında araç ve yolcu
taşımacılığı yapan teşebbüslerin “Havuz Sistemi” adı altında ortak hareket ettikleri
ifade edilerek, cironun ve taşıma maliyetlerinin paylaşımına ilişkin iddialar dilekçe 30
ekinde gönderilmiş olan tablolar vasıtasıyla açıklanmaktadır. Dilekçede, ayrıca bu
sistemin uygulaması kapsamında teşebbüslerin her ay sonunda birbirlerine kayıt
üzerinde oluşan KDV değerlerini mahsuplaşma yoluyla aktardıkları ifade edilerek,
gerekli incelemenin yapılması talep edilmektedir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 13.10.2006 tarih, 6840 sayı ile giren
başvuru üzerine düzenlenen 30.10.2006 tarih, 2006-4-209/İİ-06-OG sayılı İlk
İnceleme Raporu 30.10.2006 tarih, REK.0.08.00.00-110/297 sayılı Başkanlık
önergesi ile 06-79 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
40
H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda, şikâyet dilekçesinde yer alan hususların,
denizyolu ile düzenli hat taşımacılığı kapsamında muafiyet alabilecek hususlardan
olması nedeniyle herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığı görüşüne yer
verilmiştir.
06-79/1032-298
2
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
50
I.1. İlgili Pazar
I.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Çanakkale boğazında boğazın iki yakası arasında karayolu bağlantısı olmaması ve
yolcu, araç ve yük taşımacılığının araba vapuru ve feribotlarla sağlanıyor olmasının
yanı sıra, şikayet konusunun da bu hatlardaki rekabet koşullarının bozulmasına
yönelik olması sebebiyle, ilgili ürün pazarı, “feribot ve arabalı vapurlarıyla yolcu ve
araç taşımacılığı hizmeti” olarak belirlenmiştir.
I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar 60
İlgili coğrafi pazar, şikayete konu hizmetlerin sunulduğu, “Çanakkale-Eceabat ve
Gelibolu-Lapseki arası feribot ve arabalı vapur hatlarının bulunduğu Çanakkale
Boğazı bölgesi” olarak tespit edilmiştir.
I.2. Tespitler ve Değerlendirme
Şikâyet, denizyolu ile yapılan düzenli hat taşımacılığına ilişkindir. Denizyolu ile
yapılan düzenli hat taşımalarında, aynı iskelelerin kullanılmasının zorunlu olduğu
durumlarda, iskele kullanımı ve kullandırılması rekabet hukuku kapsamında zorunlu
unsur sayılabilmekte, aynı hat üzerinde farklı teşebbüslerin faaliyet göstermesine
ilişkin olarak ise, rakip teşebbüslerin ortak hareket etmesi zorunluluğu ortaya 70
çıkmaktadır.
Bu kapsamda uluslararası deniz taşımacılığında çeşitli konferansların oluşturulması
suretiyle, rakiplerin tarife, fiyat, gelir paylaşımı gibi konularda ortak hareket etmeleri
söz konusu olmakta, rekabet hukuku kapsamında “per se” yasak olan bu
uygulamalara, rekabet hukuku sistemlerinde istisna ve/veya muafiyet tanınmaktadır.
ABD, Kanada, Avustralya ve Japonya gibi ülkeler yasalar çıkararak anılan sektöre
ayrıcalık tanımış, AB Komisyonu da 1986 yılında çıkarmış olduğu 4056/86 sayılı
Tüzük'le aynı yolu takip etmiştir.
Şikâyete konu olan, iç sularda yapılan düzenli hat taşımacılığının rekabet hukuku
bakımından değerlendirilmesi de, uluslararası düzenli hat taşımacılığından farklı 80
değildir. Aynı hatta faaliyet gösterecek olan teşebbüslerin günün belirli zaman
dilimlerinde tarife düzenleyerek, talep olsun olmasın faaliyette bulunmalarının
ekonomik bakımdan yolu, ancak ortak karar alınması ile mümkün olabilecektir.
Nitekim şehir içi taşımalara yönelik, toplu taşıma, dolmuş, taksi, servis hizmetleri ve
demiryolu ve suyolu ile taşımalarda rekabet şartları içerisinde, düzenleme
yapılmaksızın faaliyet gösterilmesinin sorun yarattığı, rekabet hukuku
uygulamalarında bilinen bir gerçektir. Bu nedenle, bu alanlarda yasa koyucular
tarafından düzenleme yapılmakta ve oluşturulan çeşitli komisyonlarla, güzergâh,
tarife, bilet ücret ve fiyatlarının belirlenmesi kamu denetimi yoluyla yapılmaktadır.
Nitekim 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 7. maddesinin birinci 90
fıkrasının (f) bendi düzenlemesi ile anılan yetkiler Büyükşehir Belediyesi’ne
verilmiştir.
06-79/1032-298
3
Bu çerçevede, denizyolu ile düzenli hat taşımacılığı yapılması suretiyle, Çanakkale
Boğazı bölgesinde “feribot ve arabalı vapurlarıyla yolcu ve araç taşımacılığı hizmeti”
sunan teşebbüslerin şikayet konusu davranışlarının vaki olduğu sabit olsa dahi, bu
davranışlar rekabet hukuku kapsamında muafiyet alabilecek niteliktedirler.
Netice itibarıyla, yukarıdaki bilgi ve değerlendirmeler ışığında, sektörün kendine has
nitelikleri dikkate alınarak konuya ilişkin bir soruşturma açılmasına gerek olmadığı
kanaatine varılmıştır.
100
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; şikâyet konusu iddialar ile
ilgili olarak 4054 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanun” çerçevesinde
önaraştırma yapılmasına ya da soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikayetin
reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy