T.C.
MALİYE BAKANLIĞI
Gelirler Genel Müdürlüğü
TARİH : 09.07.1999
SAYI : B.07.0.GEL.0.60/6015-4312/028971
KONU : V.İ.V. tarhında gayrimenkullerin muris
tarafından 1998/99 yılı emlak oranlarını bildirilmesi
gerekirken 1999 yılı için geçerli olan değerlerin beyan
edilmesi nedeniyle beyanda maddi hata yapıldığı kabul
edilerek gerekli düzeltme işlemlerinin yapılması hk.
ADANA VALİLİĞİNE
(Defterdarlık : Vasıtalı Vergiler Gelir Müdürlüğü)
.....'nın mirasçılarından ..... tarafından Bakanlığımıza verilen ve bir örneği ilişikte gönderilen tarihsiz dilekçenin incelenmesinden, .....'nın 21/06/1998 tarihinde ölümü üzerine mirasçıları tarafından 21/10/1998 tarihinde verilen veraset ve intikal vergisi beyannamesinde, intikale konu gayrimenkullerin 1998 yılı genel beyan döneminde muris tarafından beyan edilen emlak vergisi değerlerinin beyan edilmesi gerekirken, kendilerince 18/02/1999 tarihinde iştirak halinde verilen emlak vergisi beyannamelerinde bildirilen değerlerin üzerinden tarh edildiği, daha sonra mükelleflerin tarhiyatın gayrimenkullerin 1998 yılı genel beyan döneminde muris tarafından beyan edilen emlak vergisi değerleri üzerinden yapılması gerektiği ileri sürülerek yaptıkları düzeltme taleplerinin de vergi dairesince reddedildiği anlaşılmaktadır.
Bilindiği üzere, Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu'nun 10 ncu maddesinin (b) fıkrasında, gayrimenkullerin ticari işletmeye dahil olsun veya olmasın emlak vergisine esas olan değerle değerleneceği hükme bağlanmıştır.
Diğer taraftan, 22 Seri No.lu Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu Genel Tebliğinde, intikal edecek gayrimenkuller için beyan edilecek değerin en az emlak vergisi tarhına esas olacak değer kadar olması gerektiği, beyan edilen değerin emlak vergisine esas olan değerden düşük olması halinde, veraset ve intikal vergisinin tarhına, emlak vergisi değerinin esas alınacağı, diğer bir ifade ile intikal eden gayrimenkuller için belirlenen emlak vergisi değerinin veraset ve intikal vergisi için de aynen geçerli olacağı açıklanmıştır. Aynı Tebliğin 3 numaralı bölümünde de verilen veraset ve intikal vergisi beyannamelerinde gösterilen değerlerin emlak vergisine esas olan değerden düşük bulunulmaması halinde, veraset ve intikal vergisinin tarhına bu değerin emlak vergisi tarhına esas değerden düşük olması halinde ise tarhiyatın emlak vergisine esas olan değer üzerinden yapılması gerektiği açıklanmış bulunmaktadır.
Buna göre, veraset ve intikal vergisinin konusuna giren gayrimenkullerin, veraset yoluyla intikallerde ölüm tarihindeki, ivazsız intikallerde ise hukuken iktisap edildikleri tarihteki rayiç bedelleriyle vergi matrahına dahil edilerek vergilendirilmeleri gerekmektedir.
Öte yandan, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 116 ncı maddesinde, "Vergi hatası, vergiye müteallik hesaplarda veya vergilendirmede yapılan hatalar yüzünden haksız yere fazla veya eksik vergi istenmesi veya alınmasıdır." denilmekte olup, vergi hatalarının neler olduğu da 117 ve 118 inci maddelerde sayılmıştır.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 116 ncı maddesinin ikinci fıkrasında da mükelleflerin beyan ettikleri matrahlara ve bu matrahlar üzerinden tarh edilen vergilere karşı dava açamayacakları belirlenmiş, ancak vergi hataları bu uygulamanın dışında tutulmuştur.
Bu durumda, vergilendirme olayları ile ilgili olup düzeltme zamanaşımı süresi içerisinde ortaya çıkan vergi hatalarının düzeltilmesi mümkün bulunmaktadır. Vergi hatasının, mükelleflerce verilen beyannamelerde yapılmış olması düzeltmenin yapılmasına engel değildir.
Olayda, ....'nın 21/06/1998 tarihinde ölümü üzerine, mirasçılarına intikal eden gayrimenkullerin muris tarafından 1998 genel beyan döneminde beyan değerlerinin beyan edilmesi gerekirken, adı geçenin mirasçılarına iştirak halinde verilen emlak vergisi beyannamelerinde bildirilen ve 1999 yılı için geçerli olan değerleri beyan edilmiştir. Bu durum, 19/02/1998 tarihinde muris tarafından verilen emlak vergisi beyannameleri ile mirasçılarca 18/02/1999 tarihinde iştirak halinde verilen beyannamelerin incelenmesinden, kolayca anlaşılmaktadır. Bu da göstermektedir ki mükelleflerin amacı gayrimenkullerin değerlerini yüksek beyan etmek değil, emlak vergisi değerlerini bildirmektir. Ancak, bildirilecek emlak vergisi değerinin döneminde hata yapılmıştır.
Bu açıklamalar çerçevesinde, olayda veraset ve intikal vergisi tarhında gayrimenkullerin muris tarafından 1998 genel beyan döneminde verilen emlak vergisi beyannamesinde gösterilen değerlerinin dikkate alınması, fazladan tarh olunan verginin, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun düzeltmeye ilişkin hükümleri uyarınca terkini, tahsil edilmiş ise ilgililere iadesi gerekir.
Bilgi edinilmesini ve gereğinin buna göre yapılmasını, işlem sonucundan mükellefe ve Bakanlığımıza bilgi verilmesini rica ederim.
Bakan a.
Daire Başkanı
Full & Egal Universal Law Academy