Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2011-4-125 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 11-44/996-342
Karar Tarihi : 03.08.2011
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,
Reşit GÜRPINAR, Prof. Dr. Metin TOPRAK
B. RAPORTÖRLER : Hilal YILMAZ, Gülçin DERE 10
C. BAŞVURAN : Gizlilik talebi bulunmaktadır.
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : Arkas Holding A.Ş.
Liman Cad. Arkas Binası No:38 35230 Alsancak/İzmir
E. DOSYA KONUSU: Gemi acenteliği yapan Arkas Grubu şirketleri tarafından diğer
teşebbüslerin ticari faaliyetlerinin zorlaştırıldığı iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: İlgili dilekçede özetle, başvuru sahibinin genel müdürlüğünü
yaptığı şirketin 1998 yılından itibaren uluslararası deniz konteyner taşımacılığı yapan
“forwarder” (ara taşıyıcı) bir firma olarak faaliyet gösterdiği; hizmetlerini gemi
acentelerinden aldıkları navlun ve diğer fiyatlara bağlı olarak sürdürdükleri; konteyner ticari 20
yük taşımacılığı konusunda özellikle Arkas Holding A.Ş. (Arkas)’nin bünyesindeki gemi
acentelerinden kaynaklı haksız rekabete maruz kaldıkları; gemi acentelerinin fiyat ve
hizmet politikalarının özellikle “forwarder” firmalara karşı müşterilerine hizmet vermelerini
engelleyecek tarzda geliştiği; navlun ve hizmet amacı ile başvuruda bulunduklarında
müşterinin kimliğini öğrenmeye yönelik baskı yapıldığı; mevcut müşterilerinin yavaş yavaş
gemi acentelerinin eline geçtiği ve bu sebeple zarara uğradıkları iddia edilerek, konunun
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun kapsamında incelenmesi talep
edilmiştir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 20.4.2011 tarih ve 3026 sayı ile giren başvuru
üzerine hazırlanan 25.04.2011 tarih ve 2011-4-125/İİ-11-174.MA sayılı İlk İnceleme 30
Raporu, 04.05.2011 tarih ve 11-28 sayılı Kurul toplantısında görüşülmüş ve soruşturma
açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, 4054 sayılı Kanun'un 40/1.
maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.
İlgili karar uyarınca düzenlenen 19.07.2011 tarih ve 2011-4-125/ÖA-11-171.HY sayılı
Önaraştırma Raporu 20.07.2011 tarih ve REK.0.08.00.00-110.02.02/332 sayılı Başkanlık
Önergesi ile 11-44 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da; Arkas hakkında 4054 sayılı Kanun
çerçevesinde herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığı görüşüne yer verilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
İlgili dilekçede, başvuru sahibinin genel müdürlüğünü yaptığı şirketin uluslararası deniz 40
konteyner taşımacılığı alanında forwarder (ara taşıyıcı) olarak hizmet sunduğu, konteyner
ticari yük taşımacılığı konusunda gemi acentelerinden kaynaklı haksız rekabet dolayısıyla
mağdur oldukları, mevcut müşterilerinin yavaş yavaş gemi acentelerinin eline geçtiği,
özellikle Arkas bünyesinde faaliyet gösteren MSC Gemi Acenteliği A.Ş. (MSC) isimli gemi
11-44/996-342
2
acentesi tarafından bir müşterilerine (…) ait işin -doğrudan iletişime geçilmek suretiyle-
tamamen ellerinden alındığı ve halen Arkas grubu tarafından yürütüldüğü, bu sebeple
zarara uğradıkları iddia edilmiştir.
Malların bir noktadan diğer bir noktaya taşınmasını sağlayan karayolu, demiryolu,
havayoluyla bir veya bir kaçını kombine olarak kullanan, yükün depolanması,
gümrüklemesi, paketlemesi, dağıtımı gibi işlemleri yapan ve bunların organizasyonunu 50
gerçekleştiren şirketlere “freight forwarder” denilmektedir. “Freight forwarder”lar kendi
taşıma aracı olmadan bu taşımayı organize etmeleriyle taşıyıcı nakliye şirketlerinden
ayrılmaktadırlar. Bu şirketlerin en önemli özellikleri “multi-modal” denilen çoklu taşıma
seçeneklerini yapabilen organizatör firma olmalarıdır. Ara taşıyıcılar nakliye organizatörü
gibi çalıştıkları için acenteler arası taşıma organizasyonu ve servis alışverişi önem
taşımaktadır. Forwarderler taşıyıcılardan aldıkları bütün servisleri değerlendirip, birden
fazla taşıma şeklini kullanıyorlarsa birbirine kombine ederek müşterilerine bir paket halinde
aktarırlar. Ayrıca, kendi aralarında uyguladıkları tarifeler ve ithalatçı ve ihracatçıya
sundukları cazip alternatifler için armatörler ve/veya havayolu kargo şirketleri ile özel
kontratlar yapabilirler. Bu kontratlar sayesinde piyasaya daha rekabet edebilir bir hizmet 60
sunabilirler. Ancak bunun karşılığında taşıyıcılarla anlaştıkları kotaları anlaşılan zaman
diliminde doldurmak durumundadırlar .
Dosya mevcudu bilgilere göre, başvuru sahibi önaraştırma kapsamında görevli raportörle
yaptığı görüşmede, başvuru dilekçesinde belirtilen hususlara ek olarak, Arkas bünyesinde
faaliyet gösteren gemi acentelerinin dünyada farklı kişi ve grupların kontrolünde olmalarına
karşın Türkiye’de Arkas’ın bünyesinde faaliyet gösterdiklerini; Arkas’ın tüm nakliye
firmalarını tekeline aldığını ve Türkiye’de tek başına bu firmaların temsilciliğini yaptığını;
Türkiye’de istediği gibi navlun fiyatlarını değiştirdiğini belirtmiştir.
Başvuru sahibi ayrıca başvuru konusu ile ilgili olarak, kendi şirketlerinin bir müşterisi olan
(…) firmasına ait ihracat ve ithalat yüklemelerini aralarında Arkas Holding bünyesinde 70
faaliyet gösteren MSC isimli gemi acentesinin de bulunduğu pek çok gemi acentesi
vasıtası ile taşıttıklarını, bununla birlikte bir süre sonra MSC’nin (…)’ya daha düşük fiyat
uyguladığını ve bu suretle müşterisini elinden almış olduğunu, böylece (…) isimli
müşterinin daha önce kendi şirketi aracılığı ile taşıttığı yüklerini artık doğrudan MSC ile
taşıtmakta olduğunu, dolayısıyla bunun haksız rekabet teşkil ettiğini, bu sebeple
Kurumumuza başvuruda bulunduğunu ifade etmiştir.
Başvuruda genel olarak şikâyet edilen husus, ara taşıyıcıların mevcut müşterilerinin gemi
acentelerinin eline geçtiği ve gemi acentelerinden kaynaklı bir haksız bir rekabet
dolayısıyla mağdur oldukları yönündedir.
Esasen, rakiplerin anlaşarak bir başka rakibi pazar dışına itmesi yahut hâkim durumdaki 80
teşebbüsün bu durumunu kötüye kullanarak (örneğin yıkıcı fiyat uygulayarak) diğer
teşebbüsleri pazar dışına çıkarma çabası gibi haller hariç olmak üzere, teşebbüslerin daha
düşük fiyat teklif ederek birbirinin müşterisini kazanma çabaları rekabet etme
yollarındandır. Gerek başvuru dilekçesi, gerekse telefon görüşmesinde şikâyet edilen
husus, gemi acentelerinin şikâyetçinin müşterisini elinden aldığına ilişkin olup, rekabet
ihlaline ilişkin bir iddia yer almamaktadır. Dolayısıyla, Arkas bünyesinde yer alan gemi
acenteleri hâkim durumda bulunsalar dahi, başvuruda yer alan iddiaların kötüye kullanma
niteliğinde eylemler olmaması nedeniyle, söz konusu iddiaların 4054 sayılı Kanun
kapsamında olmadığı ve bu nedenle herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığı
kanaatine varılmıştır. 90
11-44/996-342
3
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddialara yönelik
olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek
olmadığına, şikâyetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy