Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2006-2-27 (Devralma)
Karar Sayısı : 06-33/410-107
Karar Tarihi : 11.5.2006
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler :Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ,
Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN.
B. RAPORTÖRLER : Fatma GÖZLÜKAYA ANGI, Ş. Demet KAYA
C. BİLDİRİMDE
BULUNANLAR : - Axalto Holding N.V.
Temsilcisi : Av. Gönenç Gürkaynak ve Av. Zümrüt ESİN 20
Esin Lokmanhekim İçtem Gürkaynak Ortak Avukat Bürosu
Çitlenbik Sokak No:12 Yıldız Mahallesi Beşiktaş/İstanbul
D. TARAFLAR : - Axalto Holding N.V.
Gebouw 1,Joop Geesinkweg 531-541, Amstel Business Park
Amsterdam, HOLLANDA
- Gemplus International S.A.
46A, Avenue J.F.Kennedy L-1855 Lüxemberg, Grand Duchy
of LÜXEMBURG 30
E. DOSYA KONUSU: Gemplus International S.A.’nın kontrolünün Axalto
Holding N.V. tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 17.3.2006 tarih ve 1706 sayı ile giren ve
20.4.2006 tarih ve 2403 sayılı yazı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054
sayılı Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan
inceleme sonucunda düzenlenen 4.5.2006 tarih ve
2006-2-27/Öİ-06-FG sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 8.5.2006 tarih ve
REK.0.06.00.00-120/76 sayılı Başkanlık önergesi ile 06-33 sayılı Kurul toplantısında
görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, Gemplus International S.A.’nın 40
kontrolünün Axalto Holding N.V. tarafından devralınması işleminin, 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ve 1997/1 sayılı “Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”'in 4.
maddesi kapsamında izne tabi bir devralma olduğu, bu devralma işlemi sonucunda
ilgili pazarlarda hakim durumun yaratılması veya mevcut hakim durumun
güçlendirilmesi ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmadığı ve bu sebeple 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde bildirim
konusu işleme izin verilmesinde bir sakınca olmadığı ifade edilmiştir.
06-33/410-107
2
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar 50
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
İnceleme konusu işlem, düz plastik kartlar dışında kalan güvenlik seviyesi yüksek
kart türlerinin üretimi ve satışına ilişkindir.
Güvenlik seviyesi yüksek kartlara yönelik talep, kullanım alanlarına ve istenen
güvenlik seviyesine göre farklılaşabilmektedir. Bu bakımdan, bu kartların telefon
kartı, GSM kartı, banka kartı gibi kullanım alanları ya da taşıdıkları manyetik bant,
hafıza çipi ve mikroişlemci gibi güvenlik unsurlarına bağlı olarak alt pazarlara
ayrılabileceği düşünülebilecektir. Bu çerçevede dosyada yer alan bilgilere göre sektör
hakkında yapılan inceleme ve raportörlerce ilgili pazarda faaliyet gösteren rakip
şirketler ile bu tür kartların büyük alıcıları konumundaki bankalar ve mobil telefon 60
operatörleri ile yapılan görüşme ve yazışmalar sonucunda pazara ilişkin olarak
aşağıdaki bilgilere ulaşılmıştır.
Güvenli plastik kartlar, genel olarak, kartın kullanım amacına bağlı olarak farklılık arz
etmeyen benzer bir üretim sürecinde üretilmektedirler. Bu tür kartların üretiminde,
kart gövdesi ve güvenlik unsurundan oluşan iki temel öğe kullanılmaktadır. Bu tür
kartların gövdelerinin üretilmesi ve manyetik bant, çip modülü gibi güvenlik
unsurlarının karta yerleştirilmesi özel bir teknoloji ve know-how gerektirmektedir.
Kartın fiziksel olarak bu şekilde oluşturulmasından bağımsız olarak, kart üzerine
müşterinin talebine bağlı olarak çeşitli kullanıcı bilgilerinin yazılması ve örneğin banka
kartları, SIM kartlarında olduğu gibi çip teknolojisinin kullanıldığı hallerde daha 70
karmaşık yapıdaki kodlama ve yazılımların işlemciye yerleştirilmesi gerekmektedir.
Dünyada bu tür özel kartların ve modüllerin üretimi 15 civarında uluslararası firma
tarafından yapılmaktadır. Bu firmalar modüllerin işlenmesini sağlayacak yazılım ve
kodlama bilgisine de sahiptirler. Bunun yanı sıra bu firmalar, VISA, Mastercard gibi
firmaların şart koştukları üretim standartlarını karşıladıklarını gösterir sertifikasyonlara
sahip oldukları gibi örneğin, GSM kartları üretimi için gerekli olan özel lisanslara da
sahiptirler.
Bu uluslararası firmalar dışındaki yerli şirketler, bu firmalardan gerekli malzemeleri,
teknolojiyi ve teknik bilgiyi temin etmek suretiyle bu kartların üretimini
yapabilmektedirler. Bununla birlikte, yerli firmaların güvenli kart üretimi için gerekli 80
olan sertifika ve lisansları bizzat almaları gerekmektedir. Türkiye’de halihazırda E-
Kart (G&D şirketi ile kurduğu ortak girişim vasıtasıyla) ile Plastikkart (Gemplus ile
aralarındaki bulunan endüstriyel ortaklık anlaşması kapsamında kurdurduğu
teknolojik donanıma sahip tesisleri, elde ettiği know-how ve yine Gemplus’tan
sağladığı kart parçalarını kullanmak suretiyle) isimli yerli şirketlerin bu koşulları
sağlayarak uluslararası firmalara rakip konumda bulundukları görülmektedir.
Kısaca ifade etmek gerekirse, güvenli plastik kartların üretimini yapan firmaların
çoğunluğunun, mevcut üretim teknikleri ve teknolojileriyle güvenli kartların farklı
türlerini üretebilecek durumda bulundukları ya da karşılanabilir bir yatırımla uygun bir
süre içerisinde üretebilir hale gelebilecekleri anlaşılmaktadır. Nitekim, bütün büyük 90
üreticilerin, farklı segmentlerdeki dönemsel talepleri karşılayabilmek üzere, ürün
çeşitlendirmesine gittikleri görülmektedir.
Bunun yanı sıra, özellikle mikro işlemcili kartların hafıza kapasiteleri ve veri işleme
yetenekleri piyasanın gittikçe bu segmentte yoğunlaşması eğilimini ortaya çıkarmakta
06-33/410-107
3
ve bunun bir sonucu olarak kartların aynı anda farklı işlevler görebilecek nitelikte
üretilmeleri söz konusu olmaktadır.
Dolayısıyla, esasen işlemin gerçekleştiği ilgili ürün pazarının kartların kullanım
alanları veya taşıdıkları güvenlik unsurlarına bağlı olarak oluşan alt pazarlara
ayrılarak değerlendirilmesi mümkün ise de, piyasada faaliyet gösteren firmaların
çoğunluğunun tüm kart türlerini üretme kapasitesine sahip olmaları ya da uygun bir 100
maliyetle üretime geçebilecek durumda bulunmaları, firmaların ürün çeşitlendirmesi
yönündeki eğilimi, pazarın talep ve arza bağlı olarak artan biçimde mikroişlemcili
kartlar yönünde eğilmeye (tipping) başlamış olması gibi hususlar göz önüne alınarak,
inceleme konusu devralma işlemi bakımından ilgili ürün pazarı “güvenli plastik
kartların üretimi ve satışı” pazarı olarak belirlenmiştir.
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
İlgili ürün pazarına konu ürüne yönelik ülke içindeki rekabet şartlarının bölgesel
olarak farklılaşmasına neden olacak bir unsurun bulunmaması nedeniyle ilgili coğrafi
pazar “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak belirlenmiştir.
H.2. Taraflar 110
H.2.1. Axalto Holding N.V. (Axalto)
Hollanda merkezli Axalto 2004 yılından bu yana Paris borsasında (Euronext) işlem
gören ve belirli bir kişi ya da kuruluş tarafından tek başına kontrol edilmeyen halka
açık bir şirkettir. Şirket, güvenli plastik kartlar ile yazılım ve donanım (örneğin satış
noktası terminalleri) gibi bağlantılı ürünlerin üretimi ve ilgili hizmetlerin sunumu
alanında faaliyet göstermektedir.
Axalto’nun Türkiye’de Axalto Cards & Terminals Ltd. Şti. unvanlı bir iştiraki
bulunmakta, söz konusu şirket Axalto grubuna Türkiye’de satış ve pazarlama
hizmetleri sağlamaktadır. Axalto’nun Türkiye’de plastik kart pazarında faaliyet
gösteren hiçbir şirkette hissedarlığının bulunmadığı ve Axalto yönetim kurulu 120
üyelerinin hiçbirinin yine aynı pazarda faaliyet gösteren bir şirketin yönetim kurulunda
görev almadığı taraflarca ilgili bildirim formunda beyan edilmiştir.
Axalto’nun Türkiye’ye satış yaptığı ürünlerden elde ettiği 2005 yılı toplam cirosu
yaklaşık olarak (……………) YTL’dir. Bu cironun %81 oranındaki kısmı (yaklaşık
………….. YTL) güvenli plastik kartların satışından elde edilmiştir. Bildirim formunda,
Axalto’nun Türkiye’de elde ettiği cironun, ürünlerin üretildiği Fransa’daki ve
İspanyada’ki Axalto iştirakleri tarafından fatura edildiği belirtilmektedir.
H.2.2. Gemplus International S.A. (Gemplus)
Dosyada yer alan bilgilere göre, Lüxemburg merkezli Gemplus, Axalto ile paralel bir
şekilde başta akıllı kartlar olmak üzere çeşitli güvenli plastik kartların ve ilgili birçok 130
uygulama, yazılım ve donanımın üretiminde ve hizmetlerin sunumunda faaliyet
göstermektedir. Gemplus halka açık bir şirket olup hiçbir hissedarı tarafından tek
başına kontrol edilmemektedir. En büyük azınlık hissedarları, taraflar arasında
imzalanmış olan anlaşmada S1 ve S2 kısaltmalarıyla tanımlanmış olan şirket
gruplarıdır. S1 adı altında anılan teşebbüsler T3 Partners LP, TPG Giant LLC, TPG
Partners III LP isimli şirketler olup, LP şirketine bağlı özel sermaye fonlarını
oluşturmakta; borçlanarak satın alma, sermaye yapılandırmaları, ortak girişimler ve
stratejik kamu kıymet yatırımları kanalıyla kamu ve özel sektörde yatırım yapan özel
sermaye fonlarını yönetmek ve danışmanlık hizmeti sağlamakla uğraşmakta ve
Gemplus’ın %25,3’lük hissesini kontrol etmektedirler. 140
06-33/410-107
4
S2 ise, Acton 1. Beteiligungs GmbH, Cton 2. Beteiligungs GmbH ve Acton 3.
Beteiligungs GmbH isimli şirketlerden oluşup Quandt ailesinin üç üyesi Johanna
Quandt, Susanne Klatten ve Stefan Quandt’ın kurumsal araçlarıdır. Bu kişiler bu
şirketler vasıtasıyla Gemplus’taki hissedarlıklarını yapılandırmışlardır. Söz konusu
şirketler, bu aileye Gemplus’ın %18,4’lük hissesini kontrol etme imkanı
vermektedirler.
Gemplus’ın Türkiye’ye satış yaptığı ürünlerden elde ettiği ciro toplamda (…………..)
YTL’dir. Gemplus söz konusu cironun hemen hemen tamamını güvenli plastik kart ve
bunların üretiminde hammadde olarak kullanılan kart parçaları satışından elde
etmiştir. Nihai olarak plastik kart satışından elde edilen ciro, toplam cirosunun 150
yaklaşık %40 ve kart parçası satışından elde ettiği ciro ise toplamın yaklaşık %60’lık
bir kısmına eşittir.
Gemplus’ın Türkiye’de herhangi bir iştiraki yoktur ancak bir irtibat bürosu
bulunmaktadır.
Bununla birlikte, Gemplus’a ilişkin olarak Türkiye güvenli plastik kart pazarı
bakımından önem arz eden bir husus, Gemplus’ın Türkiye’deki cirosunun yaklaşık
%60 oranındaki kısmını elde ettiği kart parçalarının satışıyla ilgili olarak yerli
Plastikkart Akıllı Kart İletişim Sistemleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Plastikkart) ile yapmış
olduğu ve 2007 yılında sona erecek olan “Modül Satış Anlaşması” (2002) ile 2008
yılında sona erecek olan “Endüstriyel Ortaklık Anlaşması” (2003) isimli anlaşmalardır. 160
Bu anlaşmalardan ilki, ankesörlü telefon kartları için modül (çip) ve plastik kart
gövdesi satışı ve bunların nihai kart haline getirilmesi için gerekli olan üretim
bandının kurulmasına yardımcı olacak nitelikte bir danışmanlık hizmeti verilmesi
hakkındadır. Bu anlaşma uyarınca Plastikkart, çipli telefon kartı üretiminde
kullanılacak parçaları sadece Gemplus’tan temin edecek ve sadece bu çipli kartların
satışını yapacak, karşılığında da Gemplus anlaşma süresince ve bitimi takip eden iki
yıl boyunca sadece Plastikkart’a telefon kartı parçası satacak ve Türkiye’de nihai
ürün şeklinde telefon kartı satışı da yapmayacaktır.
Taraflar arasındaki ikinci anlaşma, bankacılık, sadakat ve yönetim uygulamalarını
kapsayan alanlara yönelik modül temini, modül gömme, kartların kişiselleştirilmesine 170
yönelik üretim bandının kurulması ve gereken akreditasyonların alınması için
kişiselleştirme yazılımının temini ve danışmanlık hizmeti verilmesi hakkındadır. Bu
anlaşma ile Plastikkart’ın üreteceği bu kart türlerine ilişkin modüllerin tercihli
tedarikçisi olarak Gemplus belirlenmiş olmakla birlikte, taraflara rakip ürünlerin satışı
konusunda herhangi bir rekabet etme yasağı getirilmemektedir.
Bu anlaşmalar ile Plastikkart çipli teknoloji ile üretilen güvenli plastik kart alanında
faaliyet göstermek için gereken hammadde ve daha da önemlisi gerekli teknoloji ve
teknik bilgiyi elde etmiş olmaktadır. Karşılığında da Gemplus Türkiye pazarına
yönelik kart parçası satışının sürekliliğini belirli bir süre için garanti altına almış
olmaktadır. Bu anlaşmaların, tarafların Türkiye güvenli kart pazarında birlikte hareket 180
etmeleri; ekonomik ve stratejik kararlarını birlikte almaları gibi bir sonuç doğurmadığı
anlaşılmıştır.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. Devralma İşlemine İlişkin Bilgiler
Dosyada yer alan bilgilere göre, İşlemin tarafları Axalto ve Gemplus, 6.12.2005
tarihinde “Birleşme Anlaşması” isimli bir anlaşma imzalamışlardır. İlgili anlaşma
uyarınca, başvuru konusu devralma işleminin en az iki, muhtemelen üç aşamadan
oluşacağı öngörülmektedir.
06-33/410-107
5
İlk aşama, Gemplus hisselerinin %25,3 ve %18,4’lük kısımlarını ellerinde
bulundurarak önemli azınlık hissadarları konumunda bulunan S1 ve S2 grubunun, 190
bu hisselerini yeni ihraç edilecek olan Axalto hisseleri karşılığında Axalto’ya sermaye
olarak koymalarından ve böylece Axalto’nun Gemplus’ın toplamda %43,7 oranında
hissesini elde etmesinden oluşmaktadır. Bu işlem sırasında, 2 adet Axalto adi
sermaye hissesine karşılık 25 adet Gemplus adi sermaye hissesi şeklindeki değişim
oranı uygulanacaktır.
İkinci aşamada, birinci aşamanın tamamlanmasını takiben ticaret unvanını Gemalto
N.V. (Gemalto) olarak değiştirecek olan Axalto, Fransa’da Euronext ve ABD’de
NASDAQ borsalarında işlem görmekte olan geri kalan Gemplus hisseleri için açık
alım teklifinde bulunacaktır. Teklifi kabul eden Gemplus hissedarları Gemplus
hisselerine karşılık olarak yeni ihraç edilmiş Axalto hisselerini alacaklardır. 200
Hisse toplama sürecinin tamamlanması durumunda ise işlemin üçüncü aşamasına
geçilecektir. Bu aşamada, Axalto’nun, Lüxemburg hukuku uyarınca Gemplus’ın
yeterli oranda hissesini elde etmesi koşuluna bağlı olarak Gemplus, Axalto içinde
tasfiye edilecek ve böylece tarafların birleşmesi işlemi tamamlanmış olacaktır.
Halihazırda işlem birinci aşamasında olup, dünya çapında rekabet otoritelerinden
gerekli izinlerin alınmasının ertesinde birinci aşamanın kapanışının gerçekleşeceği
öngörülmektedir. Ayrıca, işlemin birinci aşama ile sınırlı kalması durumunda,
Axalto’nun ve Axalto’nun bir iştiraki olarak Gemplus’ın ayrı birer şirket şeklinde
borsada işlem görmeye devam edeceği taraflarca beyan edilmiştir. Sonuç olarak,
diğer aşamaların gerçekleşmemesi durumunda dahi Gemplus’ın %43,7’lik hissesi 210
Axalto’nun kontrolüne geçmiş olacaktır.
Söz konusu işlem ile taraflar mevcut müşteri çevrelerini, bilgi birimlerini ve
sermayelerini biraraya getirerek güvenli plastik kart pazarında beklenmekte olan yeni
uygulamalara ve teknolojik değişikliklere daha çabuk uyum sağlayabilmeyi ve bunun
yanı sıra, pazarın yeni gelişen segmentlerinde öncü niteliğinde girişim ve yatırımlarda
bulunabilmeyi amaçlamaktadırlar.
H.3.2. Hukuki Değerlendirme
Dosyada yer alan bilgilere göre, başvuruya konu işlemle taraflar yapmış oldukları
“Birleşme Anlaşması” doğrultusunda kademeli bir süreç sonunda, son aşamada
gerekli hisse oranının elde edilmesi koşuluna bağlı olarak, Gemplus’ın Axalto içinde 220
tasfiye edilmesi yoluyla şirketlerin birleşmesini öngörmektedirler. İşlem halihazırda
birinci aşamasındadır. Son aşamada yapılması planlanan birleşme işleminin koşula
bağlı olması sebebiyle taraflar yaptıkları bildirim ile Gemplus’ın %43,7 oranındaki
hissesinin Axalto’ya devri sonucunda gerçekleşecek kontrol devrine ilişkin olarak izin
talebinde bulunmuşlardır. Bildirime konu devir işleminin ardından taraflar diğer
aşamalarla ilgili işlemlere başlayacaklardır. Diğer aşamaların gerçekleşmemesi
durumunda her iki şirket de halen işlem görmekte oldukları borsalarda ayrı birer
şirket olarak işlem görmeye ve diğer faaliyetlerine devam edeceklerdir. Tarafların
nihai aşamada bir birleşme işlemi öngörmüş olmalarına karşın, işlemin kademeli
olarak tasarlanmış olması, birleşme sonucunu doğuracak son aşamanın 230
gerçekleşmesinin kesinlik taşımaması ve daha da önemlisi rekabet hukuku ve 4054
sayılı Kanun’un (ve ilgili Tebliğ’in) birleşme ve devralma işlemlerinin kontrolüne ilişkin
düzenlemeleri bakımından söz konusu işlemin bir birleşme ya da devralma olarak ele
alınması halinde yapılacak yoğunlaşma değerlendirmesinin farklılık arz etmeyeceği
göz önüne alındığında işlemin halihazırda içinde bulunduğu aşamada bir devralma
olarak nitelendirilerek incelenmesinde bir sakınca bulunmamıştır.
06-33/410-107
6
Bu çerçevede öncelikle, ilgili işlemin, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b)
bendinde "herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını
yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak
sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi" şeklinde 240
tanımlanan bir devralma olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir.
Gemplus tamamen halka açık bir şirket olup hiçbir hissedarı tarafından tek başına
kontrol edilmemektedir. Tarafların öngördüğü birleşme sürecinin birinci aşaması
sonucunda Gemplus’ın %43,7’lik hissesi Axalto tarafından devralınacaktır. Dosya
mevcudu bilgi ve belgelerde, Gemplus’ın son üç genel kuruluna katılan veya temsil
edilen Gemplus hissedarlarının oranının %80’i geçmediği, bu nedenle ayni sermaye
katılımını takiben Axalto’nun Gemplus’ta sahip olacağı hisse oranının, Axalto’ya
Gemplus’ı tek başına kontrol etme yetkisini sağlayacağı ifade edilmektedir.
Avrupa Birliği Komisyonu’nun Yoğunlaşmalara İlişkin Bildirisi (Commission Notice on
the Concept on Concentration under Council Regulation (ECC) No 4064/89 on the 250
Control of Concentrations between Undertakings)’nin III.1 numaralı maddesinde
devralma işlemlerinde hangi hallerde teşebbüslerin devralınan teşebbüsteki kontrolü
tek başlarına elde etmiş sayılacakları düzenlenmiştir. Bu hükümde öncelikle, normal
koşullarda bir teşebbüsün hisselerini devraldığı şirketteki kontrolü elde ettiğinin kabul
edilebilmesi için şirket genel kurulunda kullanılacak oy haklarının çoğunluğuna sahip
olmasının gerektiği ifade edilmiş ve ardından ayrık bazı durumlara yer verilmiştir.
Komisyon, bu ayrık durumlarda “nitelikli azınlık” olarak tanımlanabilecek bir
hissedarlığın da, teşebbüsün tek başına kontrolü hakkını verebileceğini
düzenlemiştir. Bu hallerden biri azınlık hissesinin, de facto/fiilen kontrol hakkı
vermesidir. Komisyon’a göre, bir şirketin son yıllardaki genel kurul toplantılarına 260
hissedarların katılım sayısı ve oranlarına bakıldığında bir azınlık hissedarının sahip
olduğu oy hakkı sürekli biçimde genel kurulda kullanılan oyların çoğunluğunu
oluşturuyorsa, bu azınlık hissedarının şirketin tek başına kontrolüne sahip olduğu
sonucuna ulaşılabilecektir. Aynı Bildiri’de Komisyon, normal koşullarda, son üç yılda
yapılan genel kurullara hissedarların katılım oranının bu değerlendirmede dikkate
alınmasının uygun olacağını belirtmektedir.
Bu bakımdan değerlendirildiğinde, son üç genel kuruluna katılan veya kurulda temsil
edilen hissedar oranı %80’i geçmeyen Gemplus’ın %43,7’lik hissesinin Axalto’ya
devredilmesi sonucunda Axalto’nun genel kuruldaki oy çoğunluğunu elde edeceği ve
böylece şirketi tek başına kontrol edebilir hale geleceği sonucuna ulaşmak 270
mümkündür.
Bunun yanı sıra, ayni kapanışın ertesinde (hisse devri ertesinde) Gemplus’ın
halihazırda 12 kişiden oluşan yönetim kurulu yeniden yapılandırılacak ve kurul 5
kişiyle sınırlandırılacaktır. Yeni yönetim kurulunun 2 üyesi Axalto, 3 üyesi Gemplus
tarafından belirlenecek ve her iki şirketin halka açık yapısına bağlı olarak bu beş
üyenin üçü şirketlerdeki herhangi bir azınlık hissedarını temsil etmeyen bağımsız
yöneticilerden oluşacaktır.
Sonuç olarak, başvuru konusu işlem ertesinde halihazırda halka açık ve hiçbir
hissedar tarafından kontrol edilmeyen Gemplus faaliyetlerine, yukarıda bahsedilen
tasfiye gerçekleşene kadar, Axalto’nun (ya da yeni ünvanıyla Gemalto’nun) bir iştiraki 280
olarak devam edecek, Axalto, Gemplus’ın genel kurulunda sağladığı çoğunluğa ve
yönetim kurulunun yeni yapılanmasına bağlı olarak Gemplus’ı kontrol edebilecektir.
Bu çerçevede, bildirim konusu işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ'in 2. maddesinin (b) bendi
kapsamında bir devralma işlemi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
06-33/410-107
7
1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ'in 4. maddesi "Bu Tebliğ’in 2 inci
maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya
devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili
ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya
bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının 25 milyon YTL’yi aşması halinde Rekabet
Kurulu’ndan izin almaları zorunludur" demek suretiyle hangi tür birleşme ya da devir 290
işlemlerinin Rekabet Kurulu'nun iznine tabi olduğunu belirlemektedir.
Dosyadaki bilgilere göre, Axalto 2005 yılında Türkiye’deki güvenli kart satışlarından
yaklaşık (…………..) YTL ciro elde etmiştir. Gemplus’ın aynı yıl içinde elde ettiği ciro
ise yaklaşık (………………) YTL olarak bildirilmiştir. Bu durumda, tarafların 2005
yılında elde ettikleri toplam cironun yaklaşık 43,44 milyon YTL olarak gerçekleşmiş
olması sebebiyle 25 milyon YTL’lik ciro eşiğinin aşılmakta olduğu ve buna bağlı
olarak inceleme konusu işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesi uyarınca Rekabet
Kurulu’nun iznine tabi bir devralma işlemi olduğu anlaşılmıştır.
4054 Sayılı Kanun’un 7. maddesi “Bir ya da birden fazla teşebbüsün hakim durum
yaratmaya veya hakim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin 300
bütünü yahut bir kısmında rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak
şekilde birleşmeleri veya herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün
mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine
yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları, miras yoluyla iktisap durumu hariç
olmak üzere, devralması hukuka aykırı ve yasaktır” demek suretiyle hakim durum
doğuran ya da mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve bunun sonucunda rekabetin
önemli ölçüde azalmasına yol açan birleşme ve devralmaları yasaklamaktadır.
Bildirim formunda, devralma işleminin gerçekleştiği ilgili ürün pazarında Türkiye’de
2005 yılında oluşan tahmini pazar payları aşağıdaki gibi bildirilmiştir:
Tablo 1- Taraflarca Bildirilen Türkiye Güvenli Plastik Kartlar Pazarı 2005 yılı Tahmini Pazar 310
Payları
Firma Pazar payı
(%)
Plastikkart (….)
G&D (E-kart ile ortak girişim) (….)
Axalto (….)
Gemplus (….)
VCT (….)
Incard (….)
Orga Sagem (….)
Oberthur Card Systems (….)
Eastcom (….)
Datang (….)
Future Card (….)
Austria Card (….)
Diğer (….)
TOPLAM 100
Önceki bölümlerde belirtildiği üzere, güvenli plastik kart pazarının adet ve değer
bakımından büyük bir bölümünü (yaklaşık %90) telekomünikasyon uygulamalarına
06-33/410-107
8
(SIM kart ve ankesörlü telefon kartı) ve bankacılık uygulamalarına yönelik kartlar
oluşturmaktadır. Bu sebeple, bu tür kartların büyük çoğunluğu, telekomünikasyon ve
bankacılık alanında faaliyet gösteren belirli sayıdaki firma tarafından talep
edilmektedir. İnceleme sürecinde raportörlerce bu firmalarla yapılan görüşmelerden
elde edilen bilgilerden, bu firmaların kart alımlarını, genellikle, açtıkları ihaleler
sonucunda yapılan anlaşmalar ile senelik ya da üçer, altışar aylık dönemlerde
yaptıkları görülmüştür. Bilindiği üzere, ilgili ürün pazarındaki satışların çoğunlukla 320
ihaleler yoluyla ve sınırlı sayıda firmaya yapılması ve pazar paylarında rakip
firmaların tek bir yıl (işlemin gerçekleştiği yıldan bir önceki yıl) içinde oluşan pazar
paylarının dikkate alınması, pazarın rekabetçi yapısının ve işlemin taraflarının bu
pazardaki konumlarının doğru olarak değerlendirilememesi ihtimalini ortaya
çıkarabilmektedir.
Bu sebeple mevcut dosya kapsamında raportörlerce yapılan incelemede, kart
üreticisi firmaların belli başlı müşterileri olan ve kredi kartı ve debit kart sayıları
bakımından pazarın önemli bir bölümünü oluşturan beş büyük banka ile halihazırda
ilgili piyasada faaliyet göstermekte olan üç mobil telefon işletmecisi ve ankesörlü
telefon kartlarının tek alıcısı konumundaki Türk Telekomünikasyon A.Ş.’den 2003 330
yılından itibaren, adet ve ödenen toplam bedel bakımından hangi güvenli plastik kart
üreticisi firmadan hangi miktarlarda kart temin ettikleri hakkında bilgi talep edilmiştir.
Seçilen bu örneklem grubunun, Türkiye güvenli plastik kart pazarının tümünü ortaya
koymamakla birlikte, bu pazarın toplam değeri açısından en büyük üretici firmaların
sıralamasını ve yaklaşık pazar paylarını verebileceği düşünülmüştür. Sözü edilen
şirketlerce gönderilen cevap yazılarında yer verilen verilerden aşağıdaki sonuçlara
ulaşılmıştır:
Tablo 2- Türkiye Güvenli Plastik Kartlar Pazarı 2003-2004-2005 Yıllarına Ait Tahmini Pazar
Payları
Pazar Payları (%)
Firma 2003 2004 2005
E-kart (….) (….) (….)
Axalto (….) (….) (….)
Gemplus (….) (….) (….)
Plastikkart (….) (….) (….)
Incard (….) (….) (….)
Eastcom (….) (….) (….)
Datang (….) (….) (….)
Future (….) (….) (….)
Orga Sagem (….) (….) (….)
VCT (….) (….) (….)
Austria (….) (….) (….)
Diğer* (….) (….) (….)
Toplam 100 100 100
* Bu kapsamda Oberthur, STS, Marketlinks, Schlumberger, Universal, Trubkart, Sarp, Abacı, Kutan 340
gibi yerli ve yabancı firmalar bulunmaktadır.
Yukarıdaki tablodan da görüleceği üzere, 2003-2004 ve 2005 yıllarını kapsayan
dönem içerisinde Türkiye güvenli kart pazarında satış yapan yaklaşık 15 firma
bulunmaktadır. Bu firmalar içerisinde beş büyük firma, pazar payları bakımından öne
06-33/410-107
9
çıkmaktadır. Bunlar, E-Kart (G&D ile ortak girişim), Gemplus, Axalto, Plastikkart ve
Incard firmalarıdır. Artma eğilimindeki pazar payı 2005’te %(…)’lık orana ulaşan E-
Kart 2005 yılında birinci sıraya yükselmiştir. E-Kart’ı, 2003 yılından bu yana pazar
paylarında azalma görülen inceleme konusu işlemin tarafları Axalto ile Gemplus
izlemektedir. Bu iki firmanın 2005 yılı pazar payları sırasıyla, %(…) ve %(…) olarak
gerçekleşmiştir. Yerli üreticilerden Plastikkart ise bu üç firmayı takip eden dördüncü 350
büyük firma konumundadır ve artış eğilimindeki pazar payı 2005 yılında %(…)’e
ulaşmıştır. Plastikkart halihazırda Türk Telekom’un telefon kartlarını temin eden tek
firmadır1. Pazarda faaliyet gösteren diğer firmalara bakıldığında, Incard, Oberthur,
VCT ve Sagem-Orga gibi Avrupa menşeli firmalar ile Eastcom, Datang, Future gibi
Çin kökenli firmaların da belirli oranlarda pazarda yer aldıkları görülmektedir.
Bu koşullar altında, inceleme konusu devralma işleminin ardından Gemplus ile
Axalto’nun toplamda yaklaşık %(…)’lük bir pazar payına ulaşacağı ve son iki yıldır
pazar lideri konumunda bulunan E-Kart’ın önüne geçerek, pazarda birinci sıraya
yükseleceği anlaşılmıştır.
Türkiye güvenli plastik kart pazarı hakkında ulaşılan bilgilerden, pazarda Gemplus, 360
Axalto, Incard, Orga-Sagem, Austriacard ve VCT gibi büyük ölçeklilerin yanı sıra çok
sayıdaki yabancı firma ile sınırlı sayıdaki yerli firmanın faaliyet gösterdiği; söz konusu
yabancı firmaların üretimlerini belirli kart türlerinde yoğunlaştırabildikleri ya da
özellikle büyük ölçekli olanlarının tüm güvenli kart türlerini üretebildikleri ve ihale
usulünün yaygın olarak kullanıldığı piyasada firmaların satış miktarlarının özellikle
fiyat rekabetine bağlı olarak yıllara göre değişebildiği görülmüştür. Bunun yanı sıra,
telekomünikasyon ve bankacılık uygulamaları dışında kalan pazar segmentlerinde de
firma sayısının arttığı anlaşılmıştır.
Ayrıca yapılan incelemede, güvenli plastik kart pazarının mikroişlemcili kartlara doğru
eğilmekte olduğu, buna bağlı olarak pazarda teknolojik gelişmelerin ve yeniliklerin 370
öneminin arttığı, dolayısıyla yazılım ve ürün geliştirme çalışmalarının firmalara önemli
bir maliyet yarattığı, üretici firmaların pazardaki rekabete dayanabilmek için yoğun bir
ar-ge çalışması ve yatırımı yapmaları ve ürün çeşitliliğini sağlamaları gerektiği
bilgilerine ulaşılmıştır.
Bununla birlikte, piyasada özellikle son yıllarda, Çin menşeli firmaların fiyat
avantajlarıyla pazardaki rekabeti artırarak mevcut firmaları zorladıkları, Çinli
firmaların (ve ilave olarak yerli firmaların) pazara girişiyle son dönemlerde kart
fiyatlarında kayda değer ölçüde düşüş yaşandığı ve buna bağlı olarak alımların
genellikle ihale usulüne göre yapıldığı bu piyasadaki üretici firmaların cirolarının ve
pazardaki büyüklüklerinin değişkenlik gösterdiği, Çin kökenli firmaların pazarda yavaş 380
yavaş yer edinmeye başladıkları tespit edilmiştir.
Tüm bu sebeplerle, maliyet etkinliği yaratabilmek, ürün çeşitliliğini ve müşteri
portföyünü genişletebilmek amacıyla şirketlerin birleşme yoluna gitmelerinin piyasada
makul karşılanmakta olduğu görülmüştür. Bu çerçevede, inceleme konusu işlem
1 Yukarıda taraflar hakkında bilgi bölümünde yer verildiği üzere, Plastikkart chipli telefon kartlarının
chip ve plastik gövdelerini aralarındaki Modül Satış Anlaşması gereğince 2007 yılına kadar
münhasıran Gemplus’tan almakla yükümlüdür. Banka kartları bakımından ise, taraflar arasındaki
Endüstriyel Ortaklık Anlaşması 2008 yılına kadar, Gemplus’ı bu tür kartların parçaları bakımından
Plastikkart’ın tercihli tedarikçisi yapmakla birlikte taraflara rekabet etme yasağı getirmemektedir.
Plastikkart satın aldığı bu parçaları kendi tesislerinde birleştirerek, bulduğu müşterilere kendi nam ve
hesabına satma hakkına sahiptir. Dolayısıyla, inceleme konusu işlemin gerçekleştiği ilgili ürün pazarı
olan nihai ürün niteliğindeki güvenli plastik kartlar pazarı bakımından sözü edilen şirketler arasındaki
işbirliğinin, inceleme konusu işlemin yaratacağı yoğunlaşmayı artırıcı bir özellik taşımadığı kanaatine
varılmıştır.
06-33/410-107
10
sonucunda tarafların özellikle ar-ge çalışmaları ve yatırımı bakımından önemli bir
etkinlik yaratabilecekleri ve böylece bir taraftan yeni uygulama alanlarına uygun
güvenli kartların geliştirilmesi sağlanırken maliyetlerin de düşebileceği
öngörülmektedir.
İnceleme konusu işlemin, Türkiye güvenli plastik kart pazarının en büyük dört
firmasından ikisinin birleşmesini öngörmesi sebebiyle, bu pazarda oldukça etkili 390
olacağı görülebilmektedir. Bu iki firma, işlem sonucunda Türkiye pazarında pazar
payı bakımından birinci sıraya yerleşecektir. Buna karşın, pazardaki diğer iki büyük
oyuncu ve özeklikle E-Kart bu firmaların çok yakın takipçisi durumundadır. Diğer
taraftan çok sayıdaki küçük firma bu şirketler üzerinde kayda değer bir fiyat rekabeti
baskısı yaratmaya başlamış durumdadır.
Sonuç olarak inceleme konusu işlemin, piyasanın yukarıda yer verilen yapısı ve
gelişim yönü de göz önüne alınarak, tarafların ilgili pazarda hakim duruma geçmeleri
ya da mevcut hakim durumlarını güçlendirmeleri yönünde rekabetin önemli ölçüde
azaltılması sonucunu doğuracak nitelikte bir işlem olmadığı kanaatine ulaşılmıştır.
I. SONUÇ 400
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak
çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, ancak işlem
sonucunda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum
yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili
pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle
bildirime konu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy