AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR
Başvuru No. 62367/11
GENOMED ANONİM ŞİRKETİ / Türkiye
Başkan,
Valeriu Griţco,
Hâkimler,
Ivana Jelić,
Darian Pavli,
ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Hasan Bakırcı’nın katılımıyla 2 Nisan 2019 tarihinde Komite olarak toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm), 29 Temmuz 2011 tarihinde sunulan, yukarıda belirtilen başvuruyu, davalı Hükümet tarafından sunulan görüşleri ve başvuran tarafından cevap olarak sunulan görüşleri göz önünde bulundurarak gerçekleştirdiği kapalı oturumdaki müzakereler sonucunda aşağıdaki kararı vermiştir:
OLAY VE OLGULAR
1. Başvuran, Genomed Sağlık Hizmetleri A. Ş., ana merkezi İstanbul’da bulunan ve Türk hukukuna tabi olan anonim bir şirkettir. Başvuran, Mahkeme önünde İzmir Barosuna bağlı Avukat B. Kaptan tarafından temsil edilmiştir.
2. Türk Hükümeti (“Hükümet”) ise kendi görevlisi tarafından temsil edilmiştir.
A. Davanın Koşulları
3. Davanın kendine özgü koşulları, taraflarca ifade edildiği şekliyle, aşağıdaki gibi özetlenebilir.
4. Başvuran, 9 Aralık 2010 tarihinde, İzmir İcra Dairesine başvurarak (“İcra Dairesi”), Hacettepe Üniversitesinin (“İdare”) borçlu olduğu bir alacağı tahsil etmek amacıyla söz konusu İdare hakkında ilamsız icra takibi başlatmıştır.
5. İcra Dairesi, belirtilmeyen bir tarihte, alacağın faiziyle birlikte ödenmesini içerir ödeme emrini İdareye bildirmiştir.
6. 23 Aralık 2010 tarihinde İdare, alacağa uygulanan faiz oranını kabul etmeyerek, ödeme emrine itiraz etmiştir.
7. İzmir İcra Mahkemesi, 27 Nisan 2011 tarihinde, İdare tarafından yapılan itirazı reddetmiştir.
8. Bu karar, temyiz başvurusunun yapılmaması nedeniyle 10 Mayıs 2011 tarihinde kesinleşmiştir.
9. İdare, Ağustos 2011 tarihinden Mayıs 2013 tarihine kadar gerçekleştirilen ödemelerle, söz konusu alacağı ve faizleri ödemiştir.
B. İlgili İç Hukuk Kuralları
10. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 82. maddesinin 1. fıkrasına göre, Devlet malları haczedilemez.
ŞİKÂYET
11. Başvuran, Sözleşme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesine dayanarak, alacağının İdare tarafından ödenmemesinden şikâyet etmiştir. Başvuran, ilgili ulusal mevzuatı dikkate alarak (yukarıda 10. paragraf), söz konusu alacağın ödenmesini sağlama imkânına sahip olmadığını iddia etmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
12. Hükümet, başvuranın mağdur sıfatına sahip olmadığı yönünde kabul edilemezlik itirazını ileri sürmektedir. Hükümet, söz konusu alacağın İdare tarafından tamamen ödenmiş olması nedeniyle, başvuranın Sözleşme’nin 34. maddesi anlamında mağdur sıfatının kaldığını ileri süremeyeceğini belirtmektedir.
13. Başvuran, bu hususta herhangi bir görüş sunmamakta ve şikâyetinin devam edip etmediğini belirtmemektedir.
14. Mahkeme, mağdur sıfatının kaybedilmesine ilişkin yerleşik içtihadında ifade edilen ilkeleri hatırlatmaktadır (bk., diğer birçok karar arasında, Scordino/İtalya (No. 1) [BD], No. 36813/97, §§ 180-181, AİHM 2006‑V).
15. Mahkeme, mevcut başvurunun yapılmasının ardından, başvuranın faiziyle birlikte alacağının tamamını tahsil ettiğini gözlemlemektedir. Mahkeme ayrıca, başvuranın ödemeye ilişkin bir gecikmeden ya da alacağa ilişkin olası bir değer düşüklüğünden şikâyet etmediğini kaydetmektedir. Sonuç olarak, başvuran şikâyetini, alacağın ödenmesini sağlamasının imkânsız olmasıyla sınırlandırmaktadır.
16. Bu koşullarda, Mahkeme, söz konusu alacağın faiziyle birlikte ödenmiş olmasının, Sözleşme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesi yönüyle başvuran açısından tatmin edici olduğu kanısına varmaktadır (bk., mutatis mutandis, Beybolat /Türkiye (k.k.), No. 69822/01, 4 Temmuz 2006).
17. Mahkeme, yukarıda belirtilen hususları ve başvuran tarafından dile getirilen şikâyeti göz önünde bulundurarak, Hükümetin itirazını kabul etmekte ve başvuranın bundan böyle Sözleşme’nin 34. maddesi anlamında “mağdur” olduğunu ileri süremeyeceği kanaatine varmaktadır.
18. Sonuç olarak, başvuru, Sözleşme hükümleriyle kişi bakımından (“ratione personae”) bağdaşmaz olup, Sözleşme’nin 35. maddesinin 3. fıkrasının (a) bendi ve 4. fıkrası uyarınca reddedilmelidir.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Başvurunun kabul edilemez olduğuna
karar vermiştir.
İşbu karar, Fransızca dilinde tanzim edilerek, 9 Mayıs 2019 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.
Hasan BakırcıValeriu Griţco
Yazı İşleri Müdür YardımcısıBaşkan
Full & Egal Universal Law Academy