T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
Büyük Mükellefler Vergi Dairesi Başkanlığı
Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü
Sayı
:
E-64597866-120-14085
26.08.2022
Konu
:
Girişim Sermayesi Yatırım Fonu ile Gayrimenkul Yatırım Fonlarının katılma hesaplarına ödenen kar paylarının tevkifata tabi olup olmadığı hk.
İlgi
:
…./…./….. tarihli özelge talep formunuz.
İlgide kayıtlı özelge talep formunuz ve ekinin incelenmesinden; gayrimenkul yatırım fonları ile girişim sermayesi yatırım fonlarının Bankanız nezdinde açmış olduğu katılma hesaplarına ödenen kar payları üzerinden, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun geçici 67 nci maddesine istinaden yapılacak tevkifatların oranına ilişkin olarak özel bir belirleme yapılmadığı ifade edilerek, anılan fonların Bankanız nezdinde açmış olduğu katılma hesaplarına ödenen kar paylarının 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun geçici 67 nci maddesinin (4) numaralı fıkrası kapsamında tevkifata tabi olup olmayacağı, tevkifat yapılacak ise hangi oranlar üzerinden yapılacağı hususlarında Başkanlığımızdan görüş talebinde bulunulduğu anlaşılmış olup, konu hakkında Başkanlığımız görüşüne aşağıda yer verilmiştir.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun geçici 67 nci maddesinde, menkul kıymetler ve diğer sermaye piyasası araçlarının elde tutulması ve elden çıkarılmasından sağlanan gelirler ile mevduat faizleri, repo gelirleri ve katılım bankalarından elde edilen gelirlerin vergilendirilmesine yönelik düzenlemelere yer verilmiş olup, anılan maddenin (4) numaralı fıkrasında; bankalar arası mevduat ile aracı kurumların borsa para piyasasında değerlendirdikleri kendilerine ait paralarına yürütülen faizler hariç olmak üzere, 75 inci maddenin ikinci fıkrasının (7), (12) ve (14) numaralı bentlerinde yazılı menkul sermaye iratlarından ödemeyi yapanlarca %15 oranında vergi tevkifatı yapılacağı hüküm altına alınmıştır.
Aynı maddenin (5) numaralı fıkrasında ise "Gelir sahibinin gerçek veya tüzel kişi ya da dar veya tam mükellef olması, vergi mükellefiyeti bulunup bulunmaması, vergiden muaf olup olmaması ve elde edilen kazancın vergiden istisna olup olmaması (1), (2), (3) ve (4) numaralı fıkra hükümleri uyarınca yapılacak tevkifatı etkilemez.(Diğer kanunlarda yer alan istisna veya muafiyet hükümlerinin açık olarak kesinti suretiyle ödenen vergileri de kapsama almadığı durumlar dahil).Şu kadar ki, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (l) bendi kapsamına giren kurumlar ile Sermaye Piyasası Kanununa göre kurulan borsa yatırım fonları ve emeklilik yatırım fonlarının elde ettikleri kazançlar üzerinden (1) ve (4) numaralı fıkralar uyarınca tevkifat yapılmaz. " hükümlerine yer verilmiştir.
22/7/2006 tarihli ve 2006/10731 sayılı Kararnamenin Eki Kararın birinci maddesinin (c) bendine göre, Sermaye Piyasası Kanununa göre kurulan menkul kıymetler yatırım fonları (borsa yatırım fonları ile konut finansmanı fonları ve varlık finansmanı fonları dahil) ile menkul kıymetler yatırım ortaklıklarının (1), (2), (3) ve (4) numaralı fıkralarda belirtilen gelirleri üzerinden yapılacak tevkifat oranları;
-Borsa yatırım fonları ile konut finansmanı fonları ve varlık finansmanı fonları için % 0
-(1) numaralı alt bent dışında kalanlar için 1 Ekim 2006 tarihine kadar uygulanmak üzere % 10, 1 Ekim 2006 tarihinden itibaren uygulanmak üzere % 0 olmak üzere belirlenmiştir.
Öte yandan, geçici 67 nci maddenin (4) numaralı fıkrası kapsamında bazı tevkifat oranları; mevduat faizleri ve katılım bankaları tarafından katılma hesabı karşılığında ödenen kar payları üzerinden 1/1/2013 tarihli ve 28515 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2012/4116 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının eki Karar ile vadesine göre %10 ila %15 arasında değişen oranlarda, döviz tevdiat hesaplarına yürütülen faizler üzerinden ise 21/3/2019 tarihli ve 30721 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 842 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının eki Karar ile vadesine göre %18 ve %20 oranında değişen oranlarda uygulanmak üzere yeniden tespit edilmiş bulunmaktadır.
Ayrıca, konuya ilişkin olarak 30/9/2020 tarihli ve 31260 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 29/9/2020 tarihli ve 3032 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 1 inci maddesinde;
"31/12/2021 (30/9/2021 tarihli ve 4561 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı) tarihine kadar (bu tarih dahil) vadesiz ve özel cari hesaplara ve bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih ile 31/12/2021 tarihleri arasında (bu tarih dahil) açılan veya vadesi bu tarihler arasında yenilenen hesaplara ödenecek faizler ve kar paylarına, bu kararın 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin (2) ve (3) numaralı alt bentlerinde yer alan oranlar aşağıdaki şekilde uygulanır.
...
3) Katılım bankaları tarafından katılma hesabı karşılığında ödenen kar paylarından;
i) Vadesiz, ihbarlı ve özel cari hesaplar ile 6 aya kadar (6 ay dahil) vadeli hesaplarda %5,
ii) 1 yıla kadar (1 yıl dahil) vadeli hesaplarda %3,
iii) 1 yıldan uzun vadeli hesaplarda %0.
..." hükmü yer almaktadır.
Diğer taraftan, Gayrimenkul yatırım fonlarına ilişkin usul ve esaslar, 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 52 nci ve 54 üncü maddelerine dayanılarak "III-52.3 sayılı Gayrimenkul Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği" ile düzenlenmiş olup, söz konusu Tebliğin 4 üncü maddesinin bir numaralı fıkrasında; gayrimenkul yatırım fonu, Kanun hükümleri uyarınca nitelikli yatırımcılardan katılma payları karşılığında toplanan para, gayrimenkuller, 18 inci maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen gayrimenkul projeleri kapsamındaki bağımsız bölümler veya gayrimenkule dayalı haklarla, pay sahipleri hesabına inançlı mülkiyet esaslarına göre üçüncü fıkrada belirtilen varlık ve işlemlerden oluşan portföyü işletmek amacıyla Kuruldan faaliyet izni alan portföy yönetim şirketleri ve gayrimenkul portföy yönetim şirketleri ile gayrimenkul ve girişim sermayesi portföy yönetim şirketleri tarafından bir içtüzük ile süreli veya süresiz olarak kurulan ve tüzel kişiliği bulunmayan mal varlığı olarak tanımlanmıştır.
Girişim sermayesi yatırım fonlarına ilişkin usul ve esaslar ise, 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 52 nci ve 54 üncü maddesinde yer alan hükümlere dayanılarak "III-52.4 sayılı Girişim Sermayesi Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği" ile düzenlenmiş olup, söz konusu Tebliğin 4 üncü maddesinin bir numaralı fıkrasında; girişim sermayesi yatırım fonu, Kanun hükümleri uyarınca nitelikli yatırımcılardan katılma payı karşılığında toplanan para ya da iştirak paylarıyla, pay sahipleri hesabına, inançlı mülkiyet esaslarına göre, üçüncü fıkrada belirtilen varlık ve işlemlerden oluşan portföyü işletmek amacıyla Kuruldan faaliyet izni alan portföy yönetim şirketleri, girişim sermayesi portföy yönetim şirketleri ve gayrimenkul ve girişim sermayesi portföy yönetim şirketleri tarafından bir içtüzük ile süreli olarak kurulan ve tüzel kişiliği bulunmayan mal varlığı olarak tanımlanmıştır.
Menkul kıymet yatırım fonlarının kuruluşlarına, faaliyet ilke ve kurallarına, katılma payları ile bunların ihracına ve kamunun aydınlatılmasına ilişkin esaslar ise, 9/7/2013 tarihli ve 28702 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "III-52.1 sayılı Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği"nde düzenlenmiş olup, anılan Tebliğin 1 nci maddesinin ikinci fıkrasında; borsa yatırım fonları, gayrimenkul yatırım fonları ve girişim sermayesi yatırım fonlarının bu Tebliğin kapsamı dışında olduğu ve söz konusu Tebliğin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasında ise şemsiye fon türlerinin türler itibariyle neler olduğu açıklanmıştır.
Bu çerçevede; gayrimenkul yatırım fonları, girişim sermayesi yatırım fonları ve menkul kıymet yatırım fonlarına ilişkin olarak yayımlanan Tebliğlerin aynı kanuni dayanaklara sahip olmasına rağmen, anılan fonların uygulamalarına ilişkin esaslar hakkında üç ayrı tebliğin düzenlendiği ve bu fonlar tarafından işletilecek olan portföylerin, fonların amaçlarına uygun olarak birbirinden farklı portföylere(gayrimenkul yatırım fonlarında; fonların toplam değerinin en az %80'inin gayrimenkul yatırımlarından, girişim sermayesi yatırım fonlarında ise; fon toplam değerinin en az %80'inin bir veya birden fazla girişim sermayesi yatırımından oluşması durumlarında olduğu gibi) sahip olması ve fonun yatırımcılarından toplanan paraların farklı kaynaklarda değerlendirilmesi nedenleriyle, gayrimenkul yatırım fonları ve girişim sermayesi yatırım fonlarının, menkul kıymet yatırım fonları ile aynı doğrultuda değerlendirilmesi mümkün bulunmamaktadır.
Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalar çerçevesinde; gayrimenkul yatırım fonları ile girişim sermayesi yatırım fonlarının, Bankanız nezdinde açmış olduğu katılma hesaplarına ödenen kar payları üzerinden 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun geçici 67 nci maddesinin (4) numaralı fıkrası hükümleri uyarınca 22/7/2006 tarihli ve 2006/10731 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına istinaden vadelerine göre değişen oranlarda uygulanmak üzere %10, %12 ve %15 oranlarında gelir vergisi tevkifatı yapılması gerekmektedir.
Diğer taraftan, 30/9/2020 ile 31/12/2021 tarihleri arasında (bu tarih dahil) açılan veya vadesi bu tarihler arasında yenilenen söz konusu katılma payları hesaplarına ödenen kar payları üzerinden ise vadesine göre değişen oranlarda uygulanmak üzere %0, %3 ve %5 oranlarında gelir vergisi tevkifatı yapılması gerektiği tabiidir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.