T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
(Mükellef Hizmetleri Katma Değer Vergisi Grup Müdürlüğü)
31.05.2017 Sayı : 39044742-180-150376
Konu : Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklığının BSMV mükellefiyeti.
…
İlgi : …tarih ve … evrak kayıt numaralı özelge talep formunuz.
İlgide kayıtlı özelge talep formunda, 9/10/2013 tarihli ve 28790 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklıklarına İlişkin Esaslar Tebliği" ile girişim sermayesi yatırım ortaklıklarının (GSYO) portföy yöneticiliği faaliyetlerini artık hukuken yapamayacak olmaları ve söz konusu Tebliğ ile GSYO'ların esas faaliyet konusunun girişim sermayesi şirketlerine yatırım yapmak olduğu hususunun daha net bir şekilde belirlendiği, bu çerçevede GSYO'ların esas faaliyetinin menkul kıymet yatırım ortaklıklarında olduğu gibi menkul kıymet alıp satmak ve portföy yönetim şirketlerinde olduğu gibi müşterileri için portföy yöneticiliği faaliyetinde bulunmak olmayıp holding şirketlerinin diğer şirketlere iştirak ettiği gibi girişim şirketlerine iştirak etmekten ibaret olduğu, bu sebeple şirketiniz işlemlerinin banka ve sigorta muameleleri vergisi (BSMV) yerine katma değer vergisine (KDV) tabi olması gerektiğinin düşünüldüğü belirtilerek konu hakkındaki Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.
6802 sayılı Gider Vergileri Kanununun 28 inci maddesinin ikinci fıkrasında; "Bankerlerin yapmış oldukları banka muamele ve hizmetleri dolayısıyla kendi lehlerine her ne nam ile olursa olsun nakden veya hesaben aldıkları paralar (kendileri veya başkaları hesabına menkul kıymet alıp satmayı, alım - satıma tavassut etmeyi veya alıp sattıkları menkul kıymet karşılığı borçları ödemeyi taahhüt etmeyi meslek haline getirenlerin bu faaliyetleri dolayısıyla lehlerine kalan paralar ile mevduat faizi vermek veya sair adlarla faiz ve benzeri menfaatler sağlamak üzere devamlı olarak para toplama işiyle uğraşanların topladıkları paralara sağladıkları gelir ve menfaatler üzerinden komisyon, ücret, hizmet karşılığı gibi adlarla aldıkları paralar dahil) da banka muameleleri vergisine tabidir." hükmü, aynı maddenin üçüncü fıkrasında, "90 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye göre ikraz işleriyle uğraşanlarla ikinci fıkrada belirtilen muamele ve hizmetlerden herhangi birini esas iştigal konusu olarak yapanlar bu Kanunun uygulanmasında banker sayılırlar." hükmü, mükellefi belirleyen 30 uncu maddesinde ise BSMV'yi banka ve bankerlerle sigorta şirketlerinin ödeyeceği hükmü yer almaktadır.
Aynı Kanunun istisnaları düzenleyen 29 uncu maddesinin 9/8/2016 tarihli ve 29796 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 6728 sayılı Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 9 uncu maddesiyle değişen (t) bendine göre, girişim sermayesi yatırım ortaklıklarının para ve sermaye piyasalarında yaptıkları işlemler nedeniyle elde ettikleri paralar BSMV'den istisnadır.
Ayrıca, konuya ilişkin 87 Seri No.lu Gider Vergileri Genel Tebliğinin "6802 Sayılı Kanunun 28 inci Maddesinin İkinci Fıkrasında Belirtilen Muamele ve Hizmetleri Esas İştigal Konusu Olarak Yapanlar" başlıklı B/2 bölümünde;
"...Bir işlemin esas iştigal konusu olarak yapılması, işletmenin kuruluş gayesi ve bu gayesini gerçekleştirmek için yapmakta olduğu işlem veya işlemlere bakılarak belirlenecektir..
Esas itibariyle 6802 sayılı Kanunun 28 inci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen işlemler, ilgili kanunlar uyarınca verilen yetki veya izin ile yapılabilecek işlemlerdir..
Buna göre, 6802 sayılı Kanunun 28 inci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen işlemleri esas iştigal konusu olarak yapanlar, bu işlemleri ilgili kanunlarla yetkilendirilmek veya izin verilmek suretiyle yürüten kişileri ifade etmektedir. Dolayısıyla bunların 6802 sayılı Kanunun 28 inci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen işlemleri "esas iştigal konusu" olarak BSMV'ye tabi olacak, bunlar dışındakilerin aynı fıkrada belirtilen işlemleri "esas iştigal konusu" olmadığından KDV'ye tabi olacaktır.."
açıklamalarına yer verilmiştir.
Öte yandan, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 48 inci maddesinde, "(1) Yatırım ortaklıkları, sermaye piyasası araçları, gayrimenkul, girişim sermayesi yatırımları ile Kurulca belirlenecek diğer varlık ve haklardan oluşan portföyleri işletmek amacıyla, paylarını ihraç etmek üzere kurulan sabit veya değişken sermayeli anonim ortaklıklardır." hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Kanunun 49 uncu maddesinde ise yatırım ortaklıklarına kuruluş izni verilebilmesinin şartları sayılmıştır.
Diğer taraftan, Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklıklarına İlişkin Esaslar Tebliğinin;
-"Ortaklık tanımı" başlıklı 4 üncü maddesinde, "Girişim sermayesi yatırım ortaklığı, bu Tebliğ ile belirlenmiş usul ve esaslar dahilinde, girişim sermayesi yatırımları, sermaye piyasası araçları ve Kurulca belirlenecek diğer varlık ve haklardan oluşan portföyü işletmek amacıyla paylarını ihraç etmek üzere kurulan veya esas sözleşme değişikliği yolu ile dönüşen, Kanunun 48 inci maddesinde sınırı çizilen faaliyetler çerçevesinde olmak kaydı ile bu Tebliğde izin verilen diğer faaliyetlerde bulunabilen ve kayıtlı sermaye sistemine tabi anonim ortaklık olan sermaye piyasası kurumudur.",
-"Faaliyet kapsamı ve faaliyetlere ilişkin sınırlamalar" başlıklı 20 nci maddesinde, "Ortaklıklar;
a) Bu Tebliğde belirtilen esaslar çerçevesinde girişim sermayesi yatırımları yapabilir.
b) Girişim sermayesi yatırımları dışında portföylerini çeşitlendirmek amacıyla, borsada işlem gören veya görmek üzere ihraç edilen sermaye piyasası araçlarına, borsada ters repo işlemlerine, Takasbank Para Piyasası işlemlerine ve yatırım fonu katılma payları ile TL ve döviz cinsinden vadeli-vadesiz mevduat ve katılma hesabına yatırım yapabilir. Yatırım fonu katılma payları hariç sermaye piyasası araçlarının alım satımlarının borsa kanalıyla yapılması zorunludur.
c) Portföylerindeki girişim şirketlerinin yönetimine katılabilir.
ç) Portföylerindeki girişim şirketlerine danışmanlık hizmeti verebilir.
d) Türkiye'deki girişim sermayesi faaliyetlerine yönelik olarak danışmanlık hizmeti vermek üzere yurtiçinde ve yurtdışında kurulu danışmanlık şirketlerine ortak olabilir.
e) Yurtiçinde kurulu portföy yönetim şirketleri ile yurtdışında kurulmakla birlikte faaliyet kapsamı sadece yurtiçinde kurulu girişim şirketleri olan portföy yönetim şirketlerine ortak olabilir.
f) BİAŞ (Borsa İstanbul A.Ş.) Gelişen İşletmeler Piyasasında piyasa danışmanlığı hizmeti verebilir.",
-"Girişim şirketi ve girişim sermayesi yatırımı" başlıklı 21 inci maddesinin 3 üncü fıkrasında, "Ortaklıklar, girişim sermayesi yatırımı olarak;
a) Girişim şirketlerine doğrudan veya bu Tebliğde tanımlanan yurtiçinde kurulu özel amaçlı şirketler ve yurtdışında kurulu kolektif yatırım kuruluşları vasıtasıyla dolaylı olarak sermaye aktarımı veya pay devri yoluyla ortak veya girişim şirketlerinin kurucusu olabilirler.
b) Girişim şirketlerinin ihraç ettiği borçlanma araçlarına yatırım yapabilirler.
c) Yatırımlardan kaynaklanan riskin yatırıma yönlendirilen anapara miktarı ile sınırlı olması kaydıyla sadece bu Tebliğde tanımlanan girişim şirketlerine sermaye yatırımı yapmak üzere yurtdışında kolektif yatırım amacıyla kurulan kuruluşlara doğrudan ve dolaylı olarak yatırım yapabilirler.
ç) Diğer girişim sermayesi yatırım ortaklıklarının ihraç ettiği sermaye piyasası araçlarına ve girişim sermayesi yatırım fonlarının katılma paylarına yatırım yapabilirler.
d) BİAŞ Gelişen İşletmeler Piyasasında işlem gören şirketlerin paylarına yatırım yapabilirler.
e) Girişim şirketi niteliğindeki halka açık şirketlerin borsada işlem görmeyen paylarına yatırım yapabilirler.
f) Girişim şirketlerine borç ve sermaye finansmanının karması olarak yapılandırılmış finansman sağlayabilirler.
g) Esas sözleşmelerinde belirlenen faaliyet alanları sadece bu Tebliğde tanımlanan girişim şirketlerine yatırım yapma amacı ile sınırlandırılmış olan yurtiçinde kurulu özel amaçlı anonim şirketlere ortak olabilirler."
açıklamalarına yer verilmiştir.
Yukarıda belirtilen hüküm ve açıklamalara göre, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun verdiği yetki uyarınca anılan Kanun ve Sermaye Piyasası Kurulu tarafından çıkarılan Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklıklarına İlişkin Esaslar Tebliği çerçevesinde faaliyet gösteren Şirketiniz 6802 sayılı Kanunun 28 inci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen işlemleri esas iştigal konusu olarak yaptığından banker kapsamında BSMV mükellefi olup, şirketinizin anılan madde kapsamında yaptığı işlemler BSMV'ye, bu madde kapsamı dışındaki işlemleri ise KDV'ye tabi bulunmaktadır.
Öte yandan, 6728 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin yürürlüğe girdiği 9/8/2016 tarihinden itibaren girişim sermayesi yatırım ortaklıklarının para ve sermaye piyasalarında yaptıkları işlemler nedeniyle elde ettikleri paraların BSMV'den istisnası olduğu tabiidir.
Bilgi edinilmesini rica ederim
Full & Egal Universal Law Academy