Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2022-3-084 (Devralma) Karar Sayısı : 23-55/1086-383 Karar Tarihi : 30.11.2023 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER : Ümit GÖRGÜLÜ, Ömer Mert AKÇİL, Çağan ÜNSAL, Şenol SUAT, Abdurrahim YİĞİTTEKİN, Hatice Berna ERMENEK C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Transpet Petrolcülük ve Enerji AŞ Kuzguncuk Mah. Gümüşyolu Çıkmazı Sok. No:5/1 Üsküdar/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Global Terminal Hizmetleri AŞ’nin tek kontrolünün GTS Investments B.V. tarafından devralınması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 23.11.2023 tarih ve 45237 sayı ile giren ve eksiklikleri 27.11.2023 tarih ve 45372 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 29.11.2023 tarih ve 2023-3-084/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirime konu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Başvuruda; SITMED FZCO’nun Global Terminal Hizmetleri AŞ'deki (GLOBAL TERMİNAL) %(.....) oranındaki hissesinin; Ramazan ÖZTÜRK’ün %(.....) pay sahipliği ile tek kontrolündeki GTS Investments B.V. (GTS) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talep edilmiştir. (5) Dosyadaki bilgilere göre, işlemin temelini GTS ve SITMED FZCO arasında 15.11.2023 tarihinde akdedilen Pay Devir Sözleşmesi (Sözleşme) oluşturmaktadır. Sözleşme uyarınca SITMED FZCO’nun GLOBAL TERMİNAL üzerindeki %(.....) pay sahipliği, hâlihazırda GLOBAL TERMİNAL üzerinde %(.....) paya sahip olan GTS’ye devredilecektir. Dolayısıyla mevcut durumda, SITMED FZCO ve GTS’nin ortak kontrolünde bulunan devre konu GLOBAL TERMİNAL, bildirim konusu işlemin tamamlanması halinde GTS’nin tek kontrolüne geçeceğinden GLOBAL TERMİNAL’in kontrol yapısında kalıcı olarak değişiklik meydana gelecektir. Bu bağlamda bildirim konusu işlem, 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesi anlamında bir devralmadır. Öte yandan ilgili tarafların cirolarının söz konusu Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasında öngörülen eşikleri aşması nedeniyle, işlemin izne tabi olduğu görülmektedir. (6) Devralan konumundaki GTS aktif olarak herhangi bir ticari faaliyet yürütmemekte olup Ramazan ÖZTÜRK’ün nihai kontrolündeki grup şirketlerinden bir kısmının paylarını elinde bulundurmaktadır. GTS paylarının tamamının sahibi olan Transpet Petrolcülük ve Enerji AŞ (TRANSPET) ise (i) petrol ve petrol ürünlerinin karayolu tankerleri ile
23-55/1086-383 2/3 yüklenmesi, nakliyesi, boşaltımı, depolanması ve liman operasyonlarının yürütülmesini içeren taşımacılık ile (ii) petrol ve petrol ürünleri ticareti olmak üzere iki ana alanda faaliyet yürütmektedir. TRANSPET’in petrol ticareti faaliyetleri, yurt dışından alınan petrol ve petrol ürünlerinin ülke içinden geçirilerek taşınması, bu ürünlerin depolanması1 ve bunların nihai alıcıya transit rejimi kapsamında teslim edilmesine ilişkindir. Ramazan ÖZTÜRK, kontrol ettiği şirketler vasıtasıyla petrol ürünleri ticareti, bitümen2 ticareti, yenilenebilir enerji yatırım faaliyetleri, gaz beton üretimi, elektrik enerjisi üretimi, hidroelektrik santrali işletmeciliği ve akaryakıt istasyonu işletmeciliği alanlarında faaliyet göstermektedir. (7) Devre konu GLOBAL TERMİNAL ise Hatay ili İskenderun ilçesinde bulunan Dörtyol Terminali’nde uluslararası transit petrol ticareti yapan şirketlere depolama, elleçleme, ihrakiye, karışım, liman hizmetleri ve diğer terminal hizmetlerini sunmaktadır. (8) Bu çerçevede, Ramazan ÖZTÜRK’ün TRANSPET aracılığıyla yürüttüğü ham petrol ve petrol ürünleri ticareti faaliyeti (alt pazar) ile GLOBAL TERMİNAL’in petrol ve petrol ürünlerinin depolanmasına (üst pazar) ilişkin faaliyeti arasında Türkiye’de dikey bir ilişki bulunduğu değerlendirilmektedir. Zira edinilen bilgilerde TRANSPET’in Türkiye’de satışı bulunmadığı belirtilse de başvuruda teşebbüsün 2022 yılında (.....)’lik yurt içi satışı bulunduğu ifade edilmiştir. (9) Buna ek olarak başvuruda Ramazan ÖZTÜRK tarafından kontrol edilen Global Gas Trans Enerji San. ve Tic. AŞ’nin Türkiye’de bitümen satışı alanında faaliyet gösterdiği ve 2022 yılında Türkiye’de (.....) TL’lik yurt içi satış gerçekleştirdiği ifade edilmiştir. GLOBAL TERMİNAL’in bitümen depolanmasına ilişkin kapasitesinin ((.....) m3) yalnızca transit rejimi kapsamında kullanılabilmesi ve söz konusu kapasite vasıtasıyla Türkiye’de bitümen satışı gerçekleştirilememesi dikkate alındığında tarafların bitümen satışı ve bitümen depolanmasına ilişkin faaliyetleri arasında bir dikey ilişkinin bulunmadığı değerlendirilmektedir. (10) Yatay olmayan devralmaların rekabet üzerindeki olumsuz etkilerinin başında, devralma nedeniyle mevcut ve potansiyel rakiplerin tedarik kaynaklarına ya da pazarlara erişiminin güçleştirilmesi veya engellenmesi ve bu yolla söz konusu rakiplerin rekabet edebilme imkânı ve/veya güdüsünün azaltılması şeklinde ifade edilen pazar kapama etkisi olarak da kabul edilen tek taraflı etkiler yer almaktadır. (11) Girdi kısıtlaması, birleşik teşebbüsün birleşme sonrasında sağlayıcısı olduğu girdilerin alt pazardaki rakiplere arzını sınırlaması ve böylece rakiplerin birleşme öncesi durumdakine benzer fiyat ve koşullarda girdi temin etmelerini zorlaştırarak maliyetlerini artırmasını ifade etmektedir. Girdi kısıtlaması değerlendirilirken öncelikle birleşik teşebbüsün bu imkâna sahip olup olmadığı irdelenmektedir. Eğer üst pazarda pazar gücü söz konusu ise bu imkânın var olduğu söylenebilecektir. GLOBAL TERMİNAL’in lisanslı depolama kapasitesi (.....) m3 olup bunun dışındaki kapasite ise transit rejimi kapsamında gümrük lisansları ile işletilen (.....) m3 (ham petrol, fuel oil, benzin, motorin, jet yakıtı vb. petrol ürünleri depolanabilmektedir) ve bitümen depolamada kullanılan (.....) m3’lük kapasiteden oluşmaktadır. GLOBAL TERMİNAL’in “petrol ve petrol ürünleri depolama” pazarındaki pazar payı, hâlihazırda GLOBAL TERMİNAL’e ait ve yurt içinde satışa konu edilebilecek petrol ürünlerinin depolanabildiği depolama kapasitesi bakımından ((.....) m3), EPDK’nin 2022 yılı lisanslı depolama kapasitesi verilerine göre %(.....)’dur. Bu bakımından GLOBAL TERMİNAL’in “petrol ve petrol ürünleri depolama” pazarında oldukça düşük bir pazar payına sahip olduğu dikkate alındığında ham petrol 1 Mevcut durumda GLOBAL TERMİNAL’in depolama kapasitesi kullanılmaktadır. 2 Mıcır ile karıştırılarak asfalt üretim sürecinde kullanılan petrol türevi bir ürün olduğu belirtilmiştir.
23-55/1086-383 3/3 ve petrol ürünleri ticareti pazarı bakımından girdi kısıtlaması imkânına sahip olmadığı değerlendirilmektedir. Öyle ki birleşik teşebbüsün alt pazardaki rakiplerine girdi sağlamayı kesmesi durumunda dahi rakipler için tedarik kanallarının çoğu erişilebilir durumda kalmaya devam edecektir. (12) Girdi kısıtlamasından sonra değerlendirilmesi gereken bir diğer etki de işleme izin verilmesi halinde üst pazardaki rakiplerin yeterli müşteri tabanına erişiminin kısıtlanması anlamına gelen müşteri kısıtlaması durumunun ortaya çıkıp çıkmayacağıdır. Müşteri kısıtlamasına ilişkin değerlendirmede, öncelikle birleşik teşebbüsün üst pazardaki rakiplerden yapacağı alımları azaltarak onların alt pazarlara erişimi açısından pazarı kapama imkânı olup olmadığı incelenmiştir. Başvuruda TRANSPET’in 2022 yılı kurumlar vergisi beyannamesine göre yurt içi satışları toplamının (.....) TL olduğu ve bu satış değeri baz alındığında ham petrol ve petrol ürünleri ticareti pazarındaki yaklaşık payının %(.....) olduğu ifade edilmiştir. TRANSPET’in ilgili pazardaki payının oldukça düşük olması sebebiyle üst pazardaki rakiplerinin müşterilere erişimini kısıtlama imkânına sahip olmayacağı değerlendirilmektedir. (13) Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda, bildirime konu işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır. H.SONUÇ (14) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy