AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR
Başvuru no. 617/06
Hasan Basri GÖKBELEN / Türkiye
Başkan
Valeriu Gritco,
Yargıçlar
Stéphanie Mourou-Vikström,
Georges Ravarani
ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Hasan Bakırcı’nın katılımıyla 11 Ekim 2016 tarihinde Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm) (“Mahkeme”), 12 Aralık 2005 tarihinde yapılmış olan yukarıdaki başvuruyu, davalı Hükümet görüşünü ve başvuranın cevaben ilettiği görüşlerini göz önünde bulundurarak, yapılan müzakerelerin ardından aşağıdaki şekilde karar vermiştir:
OLAYLAR
1. Başvuran Hasan Basri Gökbelen 1961 doğumlu bir Türk vatandaşı olup, Kayseri’de ikamet etmektedir.
2. Türk Hükümeti (“Hükümet”) kendi görevlisi tarafından temsil edilmiştir.
A. Davanın koşulları
3. Davanın koşulları, taraflar tarafından ibraz edildiği şekliyle aşağıdaki gibidir.
4. Başvuran, bir kamu bankası olan Ziraat Bankasında (“Banka”) memur olarak görev yapmaktaydı.
5. 7 Şubat 2002 tarihinde, istihdam fazlalığına ilişkin olarak yeni bir düzenlemenin kabul edilmesinin ardından, başvuranın iş yeri değişmiş ve daha sonra başvuran, 4 Mart 2002 tarihinde Erciyes Üniversitesinde sekreterlik görevine atanmıştır.
6. Başvuran, 24 Şubat 2003 tarihinde, eski işvereni Bankanın, kendi kişisel banka hesabından -kendisinin almaması gerekenson maaşının bir kısmını iki kez çektiği iddiasıyla, Kayseri İdare Mahkemesi nezdinde dava açmıştır. Bu hatalı işleme dayanarak, başvuran, söz konusu miktarı Bankanın geri ödemesini talep etmiştir.
7. Kayseri İdare Mahkemesi, 4 Mart 2004 tarihinde, davayı kabul etmiş ve Bankanın faiz miktarı hariç olmak üzere başvuranın 276,554,017 Türk lirasına (YTL)[1] tekabül eden kısmi maaşını geri ödemesine hükmetmiştir.
8. Bankanın itiraz ve karar düzeltme talepleri Kayseri Bölge İdare Mahkemesi tarafından reddedilmiş ve karar 27 Haziran 2005 tarihinde kesinleşmiştir.
9. Banka, başvuranın söz konusu alacağını ödememiştir.
B. İlgili iç hukuk ve uygulaması
10. Aşağıda bahsi geçen (bk. aşağıda § 12) Tazminat Komisyonu’na ilişkin iç hukuk ve uygulamasına dair bilgilere Turgut ve Diğerleri / Türkiye (k.k.), no. 4860/09, 26 Mart 2013; Demiroğlu / Türkiye (k.k.), no. 56125/10, 4 Haziran 2013; ve Yıldız ve Yanak / Türkiye (k.k.), no. 44013/07, 27 Mayıs 2014 kararlarından erişilebilir.
ŞİKÂYETLER
11. Başvuran, Sözleşme’nin 14. ve Sözleşme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddeleri uyarınca, kesinleşen kararın icra edilmemesi nedeniyle, ayrımcılığa uğramama hakkı ve malın çekişmesiz kullanım hakkının ihlal edildiğinden şikâyetçi olmuştur.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
A. Sözleşme’ye Ek 1 No’lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiği iddiası hakkında
12. Başvuran, Sözleşme’ye Ek 1 No’lu Protokol’ün 1. maddesi uyarınca, davalı Devletin ödenmesine karar verilen miktarı ödemediği ve malın çekişmesiz kullanımı hakkını ihlal ettiği hakkında şikâyetçi olmuştur.
13. Hükümet, 6384 sayılı Kanun uyarınca, yargılamaların uzunluğu ve kararların icra edilmemesine ilişkin başvuruları incelemek üzere Tazminat Komisyonunun kurulması suretiyle yeni bir hukuk yolunun oluşturulduğunu beyan etmiştir. Hükümet, dolayısıyla, başvuranın Tazminat Komisyonu’na herhangi bir başvuru yapmamış olması nedeniyle, iç hukuk yollarını tüketmemiş olduğunu ileri sürmüştür.
14. Mahkeme, Hükümet tarafından belirtildiği üzere, Ümmühan Kaplan/Türkiye (no. 24240/07, 20 Mart 2012) davasında pilot karar usulünün uygulanmasının ardından, Türkiye’de yeni bir iç hukuk yolunun oluşturulduğunu gözlemlemektedir. Daha sonra, Mahkeme, Demiroğlu/Türkiye ((k.k.), no. 56125/10, 4 Haziran 2013) davasında verdiği kararda, başvuranların iç hukuk yollarını, başka bir deyişle yeni oluşturulmuş olan bu hukuk yolunu tüketmedikleri gerekçesiyle, başvurunun kabul edilemez olduğuna karar vermiştir. Mahkeme, bu kararı verirken, özellikle, söz konusu yeni hukuk yolunun, yetkililerin adli kararları icra etmediklerine ilişkin şikayetler bakımından, ilk bakışta erişilebilir ve makul bir çözüm sunacak nitelikte olduğu kanısına vardığını belirtmiştir.
15. Mahkeme, Ümmühan Kaplan (yukarıda anılan, § 77) davasında verdiği kararda, Hükümete hali hazırda tebliğ edilmiş olan bu tür başvuruları yine de normal usul kapsamında inceleyebileceğini vurguladığına dikkat çekmektedir.
16. Ancak, Mahkeme, Hükümetin başvuranların 6384 sayılı Kanun ile tesis edilmiş olan yeni iç hukuk yoluna başvurmamış olmalarına ilişkin ilk itirazını göz önünde bulundurarak, yukarıda anılan Demiroğlu davasında varmış olduğu sonucu yinelemektedir.
17. Yukarıda belirtilenler nedeniyle Mahkeme, başvurunun iç hukuk yollarının tüketilmediği gerekçesiyle Sözleşme’nin 35 §§ 1 ve 4 hükümleri uyarınca reddedilmesi gerektiği sonucuna varmaktadır.
B. Sözleşme’nin 14. maddesinin ihlal edildiği iddiası hakkında
18. Başvuran, lehine alınan nihai kararın davalı Devlet tarafından icra edilmemesinin eşitlik ilkesini ihlal ettiğini ve bu nedenle Sözleşme’nin 14. maddesinin anlamı çerçevesinde ayrımcılık teşkil ettiğini iddia etmiştir.
19. Önündeki tüm materyaller ışığında ve şikâyet edilen konu yetki alanına girdiği ölçüde, Mahkeme, bu şikâyetin Sözleşme ve Protokollerinde yer alan hak ve özgürlükleri ihlaline işaret etmediği sonucuna varmıştır. Buna göre, Mahkeme, söz konusu şikâyeti, Sözleşme’nin 35 §§ 3 (a) ve 4 maddeleri uyarınca açıkça dayanaktan yoksun olduğu gerekçesiyle reddetmektedir.
Bu gerekçelerle, Mahkeme oybirliğiyle,
Başvurunun geri kalan kısmının kabul edilemez olduğuna karar vermiştir.
İşbu karar İngilizce dilinde tanzim edilmiş olup, 17 Kasım 2016 tarihinde yazılı olarak tebliğ edilmiştir.
Hasan BakırcıValeriu Gritco
Yazı İşleri Müdür YardımcısıBaşkan
EK
-Başvuranların isimleri ve doğum tarihleri-
1. Neriman Belice (1937)
2. Fatma Doğan (1935)
3. Melek Karan (1955)
4. Mustafa Doğan (1957)
5. Halime Doğan (1960)
6. Şehriban Doğan (1969)
7. Mustafa Karan (1948)
8. Fatma Arat (1948)
9. Hüseyin Karan (1956)
10. Ahmet Karan (1950)
11. Sıdıka Atav (bilinmiyor)
12. Hasan Karan (1953)
13. Ali Karan (1959)
14. Sadık Karan (1962)
15. Nimet Kurt (Karan) (1965)
16. Hatice Karan (1964)
17. Mustafa Karan (1954)
18. Dursun Belice (1966)
19. Hüseyin Karan (1958)
20. Sıdıka Karan (1956)
21. Necla Karan (1935)
22. Afet Bellioğlu (1955)
23. Fatma Ayyıldız (1960)
24. Taylan Karan (1969)
25. Kenan Ulaş Karan (1976)
26. Kamile Karan (1918)
27. Sadık Karan (1942)
[1] 1 Ocak 2015 tarihinde, Türk lirası (TL), eski Türk lirasının (YTL) yerine geçerek tedavüle girmiştir. 1 TL = 1,000,000 YTL
Full & Egal Universal Law Academy