Google’ın genel arama pazarındaki hâkim durumunu kötüye kullanarak çevrim içi alışveriş karşılaştırma hizmetleri pazarındaki rakiplerinin faaliyetlerini zorlaştırdığı iddiası - Karar Sayı 20-10/119-69

Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2018-2-017 (Soruşturma)
Karar Sayısı : 20-10/119-69
Karar Tarihi : 13.02.2020
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Birol KÜLE
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,
Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN
B. RAPORTÖRLER: Hatice YAVUZ, Selin DURSUN, Kemal KÜÇÜKKAVRUK,
Ender YILDIZ, Mustafa YAMAN
C. BAŞVURUDA
BULUNAN :- Gizlilik Talebi Bulunmaktadır.
D. HAKKINDA SORUŞTURMA
YAPILANLAR :- Alphabet Inc.
- Google LLC
- Google International LLC
- Google Ireland Limited
- Google Reklamcılık ve Pazarlama Ltd. Şti.
Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK,
Av. Hakan ÖZGÖKÇEN, Av. Görkem YARDIM,
Av. Esen ERGÜL
Yıldız Mah. Çitlenbik Sok. No: 12 34349 Beşiktaş/İSTANBUL
(1) E. DOSYA KONUSU: Google’ın genel arama pazarındaki hâkim durumunu kötüye
kullanarak çevrim içi alışveriş karşılaştırma hizmetleri pazarındaki rakiplerinin
faaliyetlerini zorlaştırdığı iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 12.03.2018 tarih ve 2059
sayı ile intikal eden gizlilik talepli başvuruda;
 Alphabet Inc., Google Reklamcılık ve Pazarlama Ltd. Şti., Google International
LLC, Google LLC ve Google Ireland Limited’in (hepsi birlikte GOOGLE) arama
motorları pazarında hâkim durumda olduğu,
 Çevrim içi karşılaştırma sitelerinin kullanıcıya en uygun seçeneği bulmak için
hizmet sunduğu, bu web sitelerinin uzmanlaşmaya (yalnızca uçak bileti veya
otel aramak gibi) gittiği,
 Karşılaştırma sitelerinin yalnızca fiyat değil kargo bilgisi, ürün özellikleri,
fotoğrafları gibi birçok unsuru karşılaştırma fırsatı sunduğu,
 GOOGLE'ın da kendi alışveriş/fiyat karşılaştırma hizmetinin (GOOGLE
SHOPPING) bulunduğu,
 GOOGLE SHOPPING hizmetinin bir e-ticaret sitesi için günümüzde olmazsa
olmaz bir unsur olduğu, söz konusu uygulamada e-ticaret sitelerindeki ürünlerin
isim, fiyat, görsel ve web sitesi ismiyle birlikte GOOGLE arama sonuçları
sayfasında listelendiği,
 GOOGLE SHOPPING hizmetinin yalnızca kendi ödeme altyapısını kullanan e-
ticaret sitelerine yer verdiği ve yalnızca karşılaştırma hizmeti sunan web
sitelerine ise yer vermediği,
20-10/119-69


2/145

 Arama sıralamasında kendi SHOPPING uygulamasının sürekli en üstte yer
alması ve fiyat karşılaştırma hizmeti veren teşebbüslere bu alanın
kapatılmasının gelir kaybına sebep olduğu,
 GOOGLE tarafından bilinçli olarak arama sonuçları sıralamalarında benzer
hizmeti sunan fiyat karşılaştırma sitelerine daha altlarda yer verilmesi nedeniyle
tüketiciye ulaşmakta zorlandıkları ve tüketicinin refah kaybına uğratıldığı,
 GOOGLE’ın GOOGLE SHOPPING’i diğer benzer hizmeti sunan alışveriş
sitelerinden daha öne çıkartmasının müşteri odaklı en iyi içeriği sunma ilkesi ile
çeliştiği,
 Avrupa Komisyonunun (Komisyon) GOOGLE ve ana şirketi Alphabet'e madde
102 ve 54'e aykırı eylemlerde bulunduğu gerekçesiyle 2,42 milyar Euro yaptırım
uyguladığı ve 1 Ocak 2008'den karar tarihine kadar devam eden rekabet
mevzuatına aykırı uygulamasında değişiklik yapması gerektiğine hükmettiği,
 Avrupa Birliği üyesi ülkelerde sunduğu SHOPPING uygulamasında
güncellemeye giden GOOGLE'ın bu değişikliği Türkiye'de uygulamaya almadığı
iddia edilmekte, GOOGLE tarafından sunulan ve dışlayıcı nitelik arz eden SHOPPING
uygulamasının Avrupa Birliği (AB) ülkelerinde şu anda olduğu gibi fiyat karşılaştırma
sitelerine yer vermesi ve GOOGLE hakkında 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) kapsamında gerekli değerlendirmelerin
yapılması talep edilmektedir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 12.03.2018 tarih ve 2059 sayı ile intikal
eden gizlilik talepli başvuruda, GOOGLE’ın arama motorları pazarındaki hâkim
durumunu alışveriş karşılaştırma hizmetleri alanında kötüye kullandığı ileri
sürülmektedir.
(4) Başvuruda yer verilen bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda düzenlenen
12.03.2018 tarih ve 2018-2-017/İİ sayılı İlk inceleme Raporu Rekabet Kurulunun
(Kurul) 29.03.2018 tarihli toplantısında görüşülmüş, alınan 18-09/173-M sayılı kararla
4054 sayılı Kanun’un 40/1. maddesi uyarınca GOOGLE hakkında soruşturma
açılmasına gerek olup olmadığının tespiti için önaraştırma yapılmasına karar
verilmiştir.
(5) Önaraştırma süreci sonucunda düzenlenen 03.07.2018 tarihli ve 2018-2-017/ÖA sayılı
Önaraştırma Raporu ve ekleri Kurulun 18.07.2018 tarihli toplantısında görüşülmüş ve
18-23/396-M sayılı karar ile GOOGLE’ın genel arama pazarındaki hâkim durumunu
kötüye kullanarak çevrim içi alışveriş hizmetleri pazarındaki rakiplerinin faaliyetlerini
zorlaştırdığı iddiasına yönelik olarak aynı Kanun’un 41. maddesi uyarınca, Google
Reklamcılık ve Pazarlama Ltd. Şti., Google International LLC, Google LLC ve Google
Ireland Limited hakkında soruşturma açılmasına karar verilmiştir.
(6) Soruşturma açılmasına ve 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca
ilk yazılı savunmanın 30 gün içinde gönderilmesi gerektiğine ilişkin 31.07.2018 tarih ve
9435 sayılı Soruşturma Bildirimi GOOGLE’a tebliğ edilmiş, buna mukabil GOOGLE
tarfından gönderilen birinci yazılı savunma 31.08.2018 tarih ve 6329 sayı ile yasal
süresi içinde Kurum kayıtlarına girmiştir. GOOGLE tarafından ayrıca birinci yazılı
savunmanın Kurum kayıtlarına intikal etmesinden sonra 15.03.2019 tarih ve 1889 sayı
ile çeşitli ek açıklamalarda bulunulmuştur.
(7) Kurulun 07.02.2019 tarih ve 19-06/49-M sayılı kararı ile Alphabet Inc.’nin
(ALPAHABET) de mevcut soruşturmaya dâhil edilmesine hükmedilmiştir. 4054 sayılı
20-10/119-69


3/145

Kanun’un 43/2. maddesi uyarınca ALPHABET’e, hakkında soruşturma başlatıldığına
ve 30 gün içerisinde birinci yazılı savunmanın gönderilmesi gerektiğine dair bildirim
11.02.2019 tarih ve 1817 sayılı yazı ile yapılmış, ALPHABET’in ilk yazılı savunması
ise 15.03.2019 tarih ve 1889 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
(8) Kurulun 20.12.2018 tarihli toplantısında 18-48/748-M sayı ile soruşturmanın ilk altı
aylık süresinin bitiminden itibaren altı ay uzatılması yönünde karar tesis edilmiştir.
(9) Soruşturma döneminde 15.04.2019 tarihli ve 4621 sayılı yazı ile Alve Ltd. Şti.’den
ALVE); 15.04.2019 tarihli, 4627 sayılı yazı ve 19.04.2019 tarihli ve 4933 sayılı yazı ile
Gezginler Bilişim İnş. Tur. San. Tic. A.Ş.’den; 15.04.2019 tarihli, 4618 sayılı yazı,
25.04.2019 tarihli, 5085 sayılı yazı, 10.05.2019 tarihli, 5711 sayılı yazı ve 18.06.2019
tarihli, 7093 sayılı yazı ile GOOGLE’dan; 15.04.2019 tarihli, 4636 sayılı yazı ve
22.05.2019 tarihli, 6108 sayılı yazı ile Yazar Yazılım San. Tic. Ltd. Şti.’den; 15.04.2019
tarihli, 4635 sayılı yazı ile Biz Bilişim Çözümleri Ltd. Şti.’den; 12.04.2019 tarihli, 4582
sayılı yazı ve 22.05.2019 tarihli, 6115 sayılı yazı ile GittiGidiyor Bilgi Teknolojileri San.
ve Tic. AŞ’den (GİTTİGİDİYOR); 15.04.2019 tarihli ve 4622 sayılı yazı ile Doğuş Planet
Elektronik Ticaret ve Bilişim Hizmetleri A.Ş.’den (N11); 15.04.2019 tarihli, 4623 sayılı
yazı, 22.05.2019 tarihli, 6090 sayılı yazı ve 22.05.2019 tarihli, 6110 sayılı yazı ile D-
Market Elektronik Hizmetler ve Tic. A.Ş.’den (HEPSİBURADA); 15.04.2019 tarihli,
4619 sayılı yazı, 22.05.2019 tarihli, 6091 sayılı yazı ve 22.05.2019 tarihli, 6111 sayılı
yazı ile Akakçe Bilgi Teknolojileri San. ve Tic. A.Ş.’den (AKAKÇE); 15.04.2019 tarihli,
4624 sayılı yazı ve 22.05.2019 tarihli, 6109 sayılı yazı ile Fırsat Elektronik Tic. ve San.
A.Ş.’den (MORHİPO); 15.04.2019 tarihli, 4625 sayılı yazı ve 22.05.2019 tarihli, 6114
sayılı yazı ile Çiçeksepeti İnternet Hizmetleri A.Ş.’den (ÇİÇEK SEPETİ); 15.04.2019
tarihli, 4620 sayılı yazı ve 22.05.2019 tarihli, 6106 sayılı yazı ile Cimri Bilgi Teknolojileri
ve Sistemleri A.Ş.’den (CİMRİ); 15.04.2019 tarihli, 4626 sayılı yazı ve 22.05.2019
tarihli, 6089 sayılı yazı ile Teknosa İç Dış Tic. A.Ş.’den (TEKNOSA); 15.04.2019 tarihli,
4628 sayılı yazı, 22.05.2019 tarihli, 6086 sayılı yazı ve 22.05.2019 tarihli, 6112 sayılı
yazı ile DSM Grup Danışmanlık İletişim ve Satış Ticaret A.Ş.’den (TRENDYOL) bilgi
talep edilmiştir.
(10) Yukarıda bahsedilen, istenen bilgilere cevaben gönderilen açıklamalar; Yazar Yazılım
San. Tic. Ltd. Şti. tarafından 22.04.2019 tarihli, 2830 sayılı yazı, 24.05.2019 tarihli,
3529 sayılı yazı ve 27.06.2019 tarihli, 4205 sayılı yazı ile, GİTTİGİDİYOR tarafından
24.04.2019 tarihli, 2836 sayılı yazı, 26.04.2019 tarihli, 2899 sayılı yazı, 25.06.2019
tarihli, 4134 sayılı yazı, 24.05.2019 tarihli, 3529 sayılı yazı, 27.06.2019 tarihli, 4209
sayılı yazı, 27.06.2019 tarihli, 4210 sayılı yazı ve 16.07.2019 tarihli, 4675 sayılı yazı
ile, N11 tarafından 25.04.2019 tarihli, 2874 sayılı yazı, 27.06.2019 tarihli, 4216 sayılı
yazı ve 16.07.2019 tarihli, 4676 sayılı yazı ile, TRENDYOL tarafından 26.04.2019
tarihli, 2917 sayılı yazı, 30.05.2019 tarihli, 3661 sayılı yazı, 12.06.2019 tarihli, 3861
sayılı yazı ve 27.06.2019 tarihli, 4217 sayılı yazı ile, MORHİPO tarafından 29.04.2019
tarihli, 2932 sayılı yazı ve 31.05.2019 tarihli, 3731 sayılı yazı ile, ÇİÇEKSEPETİ
tarafından 29.04.2019 tarihli, 2934 sayılı yazı, 31.05.2019 tarihli, 3725 sayılı
yazı,12.06.2019 tarihli, 3845 sayılı yazı, 27.06.2019 tarihli, 4204 sayılı yazı,
27.06.2019 tarihli, 4207 sayılı yazı ve 27.06.2019 tarihli, 4220 sayılı yazı ile, Gezginler
Bilişim İnş. Tur. San. Tic. A.Ş. tarafından 29.04.2019 tarihli, 2946 sayılı yazı,
29.04.2019 tarihli, 2947 sayılı yazı ve 27.06.2019 tarihli, 4213 sayılı yazı ile Biz Bilişim
Çözümleri Ltd. Şti. tarafından 29.04.2019 tarihli, 2948 sayılı yazı ile, TEKNOSA
tarafından 30.04.2019 tarihli, 2964 sayılı yazı, 27.05.2019 tarihli, 3558 sayılı yazı,
29.05.2019 tarihli, 3675 sayılı yazı ve 27.06.2019 tarihli, 4212 sayılı yazı ile,
HEPSİBURADA tarafından 30.04.2019 tarihli, 2969 sayılı yazı, 27.05.2019 tarihli, 3552
20-10/119-69


4/145

sayılı yazı, 25.06.2019 tarihli, 4135 sayılı yazı, 27.06.2019 tarihli, 4218 sayılı yazı ve
16.07.2019 tarihli, 4674 sayılı yazı ile, GOOGLE tarafından 02.05.2019 tarihli, 3011
sayılı yazı, 07.05.2019 tarihli, 3076 sayılı yazı, 27.05.2019 tarihli, 3567 sayılı yazı,
28.05.2019 tarihli, 3600 sayılı yazı,17.06.2019 tarihli, 3955 sayılı yazı, 24.06.2019
tarihli, 4104 sayılı yazı, 26.06.2019 tarihli, 4141 sayılı yazı, 28.06.2019 tarihli, 4241
sayılı yazı, 05.07.2019 tarihli, 4433 sayılı yazı ve 10.07.2019 tarihli, 4552 sayılı yazı
ile, AKAKÇE tarafından 21.05.2019 tarihli, 3397 sayılı yazı, 27.06.2019 tarihli, 4206
sayılı yazı, 27.06.2019 tarihli, 4211 sayılı yazı ve 16.07.2019 tarihli, 4673 sayılı yazı ile
CİMRİ tarafından 13.05.2019 tarihli, 3192 sayılı yazı, 27.05.2019 tarihli, 3573 sayılı
yazı, 27.06.2019 tarihli, 4208 sayılı yazı, 27.06.2019 tarihli, 4214 sayılı yazı,
27.06.2019 tarihli, 4215 sayılı yazı, 27.06.2019 tarihli, 4219 sayılı yazı, 03.07.2019
tarihli, 4379 sayılı yazı ve 16.07.2019 tarihli, 4672 sayılı yazı ile Kurum kayıtlarına
intikal ettirilmiştir.
(11) Yürütülen soruşturmaya istinaden hazırlanan 18.07.2019 tarih ve 2018-2-017/SR
sayılı Soruşturma Raporu ve ekleri Kurul üyelerine ve GOOGLE’a 4054 sayılı
Kanun’un 45. maddesi gereğince tebliğ edilmiş ve teşebbüsün ikinci yazılı savunması
ilgili yazıyla birlikte talep edilmiştir. Teşebbüsün ikinci yazılı savunması, 20.09.2019
tarihli ve 6332 sayı ile süresi içerisinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
(12) GOOGLE’ın ikinci yazılı savunmasına karşılık hazırlanmış bulunan 04.10.2019 tarih
ve 2018-2-17/EG sayılı Ek Görüş, Kurul üyeleri ve dosya tarafı teşebbüse tebliğ
edilmiştir. GOOGLE tarafından mevcut soruşturma kapsamında hazırlanan üçüncü
yazılı savunma süresi içinde Kuruma sunulmuştur.
(13) 4054 sayılı Kanun’un 46. maddesi uyarınca sözlü savunma toplantısı yapılması
hususu 19.12.2019 tarihli Kurul toplantısında ele alınmış ve 19-45/749-M sayı ile
05.02.2020 tarihinde sözlü savunma toplantısı yapılmasına karar verilmiştir. Anılan
tarihte sözlü savunma toplantısı gerçekleştirilmiştir.
(14) Kurul; yürütülen soruşturma ile ilgili olarak düzenlenen Rapor, Ek Görüş, toplanan
deliller, yazılı savunmalar, sözlü savunma toplantısında yapılan açıklamalar ve
incelenen dosya muhteviyatına göre 13.02.2020 tarih ve 20-10/119-69 sayı ile işbu
nihai kararı tesis etmiştir.
(15) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Soruşturma Raporunda;
1. Hakkında soruşturma yürütülen GOOGLE’ın genel arama hizmetleri ve çevrim
içi alışveriş karşılaştırma hizmetleri pazarlarında hâkim durumda olduğu,
2. GOOGLE’ın, alışveriş karşılaştırma hizmeti sunan rakiplerini rekabette
dezavantajlı konuma düşürerek rakip teşebbüslerin faaliyetlerini zorlaştırdığı,
alışveriş karşılaştırma hizmetleri pazarındaki rekabetin bozulmasına yol açtığı
ve 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini ihlal ettiği,
3. Bu nedenle GOOGLE’a, 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası
ve Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim
Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin
Yönetmelik (Ceza Yönetmeliği) hükümleri kapsamında idari para cezası
uygulanması gerektiği,
4. İkinci maddede belirtilen ihlali sonlandırmak ve pazardaki etkin rekabetin tesis
edilmesini temin etmek için GOOGLE’a:
o Kurul tarafından belirlenecek makul bir süre içerisinde,
20-10/119-69


5/145

 GOOGLE’ın dosya kapsamında incelenen tüm Shopping
Unit’lerini, rakiplerini dezavantajlı konuma düşürmeyecek makul
bir yerde konumlandırması,
 GOOGLE’ın rakip arama karşılaştırma sitelerinin (AKS) söz
konusu alana GOOGLE ile eşit şekilde rekabet edecekleri makul
koşullar ile girebilmelerine imkân tanıması,
 Mobil mecraya uyumlu olacak şekilde, diğer mecralarda da
Shopping Unit’e ait başlığın tıklanma özelliğinin kaldırılması,
 Shopping Unit için “sponsorlu” ifadesi yerine “reklam” ifadesinin
kullanılması ve bu ifadenin Shopping Unit’e ilişkin başlığın sol
tarafında, başlık ile aynı puntoda, koyu yazılı olarak yer alması,
 Shopping Unit’in alışveriş sonucu olduğunun bu alana ilişkin
başlıkta belirtilmesi,
 GOOGLE’da yapılan aramalarda ürün adı ile birlikte açıkça
alışveriş karşılaştırma hizmeti sunan rakiplerinin marka veya site
adına yer verilmesi durumunda Shopping Unit’in öncelikli olarak
konumlandırılmasına son vermesi,
o GOOGLE’ın kendisine tanınan sürenin en geç bir ay öncesinde
hazırladığı uyum tedbirlerini Kuruma sunması,
o GOOGLE’ın ilk uyum tedbirinin uygulanmaya başlamasından itibaren
beş yıllık süre boyunca ve her dört ayda bir periyodik olarak Kuruma
rapor sunması
yükümlülüklerinin getirilmesi gerektiği,
5. GOOGLE’a dördüncü maddede belirtilen yükümlülükleri zamanında ve
eksiksiz yerine getirmemesi durumunda günlük idari para cezası uygulanması
gerektiği
ifade edilmiştir.
(16) 04.10.2019 tarih ve 2018-2-017/EG sayılı Ek Görüş kapsamında ise Soruşturma
Raporunun yukarıda yer verilen sonuç bölümünde, diğer kısımlarının aynı kalması
kaydıyla, yalnızca Raporda ileri sürülen çözüm önerileri ve sonuç kısmında Shopping
Unit’in başlığına ve etiketlenmesine ilişkin yer verilen;
 Shopping Unit için “sponsorlu” ifadesi yerine “reklam” ifadesinin kullanılması ve
bu ifadenin Shopping Unit’e ilişkin başlığın sol tarafında, başlık ile aynı puntoda,
koyu yazılı olarak yer alması,
 Shopping Unit’in alışveriş sonucu olduğunun bu alana ilişkin başlıkta belirtilmesi
ifadelerinin,
 Shopping Unit’in başlığında ve etiketlenmesinde bu alanın reklam olduğuna
ilişkin belirsizliğin makul şekilde giderilmesi
şeklinde değiştirilmesinin uygun olacağı belirtilmiştir.
20-10/119-69


6/145

I. İNCELEME, GEREKÇE VE HUKUKİ DAYANAK
I.1. Hakkında Soruşturma Yürütülen Teşebbüs: Alphabet Inc., Google
Reklamcılık ve Pazarlama Ltd. Şti., Google International LLC, Google LLC ve
Google Ireland Limited (GOOGLE)
(17) Dosya mevcudu bilgilere göre Google Türkiye, 1 Ağustos 2005 tarihinde Türkiye’de
kurulmuş bir limited şirket olup Google LLC’den bağımsız bir tüzel kişiliğe sahiptir.
Google Türkiye’nin ana faaliyeti, GOOGLE ürünlerinin pazarlanması ve reklamının
yapılmasıdır. Google Türkiye’nin, Google Search (Google Arama Motoru) veya Google
Adwords’ü işletmediği, bu hizmeti kullanıcılara kendisinin sağlamadığı belirtilmiştir.
Sunulan bilgilere göre Google Search ve AdWords, Google LLC tarafından işletilmekte
ve yönetilmekte iken, AdWords reklamları Türkiye’deki reklam verenlere İrlanda’da
kurulu ayrı bir tüzel kişilik olan Google Ireland Limited (GIL) tarafından tedarik
edilmektedir. Google Türkiye’nin, İrlanda’daki bu şirketten ve bu şirketin
faaliyetlerinden de tamamen bağımsız olduğu belirtilmiştir.
(18) Google Türkiye’nin Google LLC’ye Türkiye’deki hizmetleri yürütebilmesi için
sağlamakta olduğu destek faaliyetleri aşağıdaki şekilde özetlenebilir:
 Google LLC tarafından işletilen ve yönetilen, GIL tarafından ise Türkiye’deki
kullanıcılara sağlanan dijital reklam ve diğer hizmetlerin tanıtımı ve
pazarlanması,
 Ürün ve hizmetlerin özellikleri, kullanımı, tabi olduğu politikalar, işleyişi ve
faydaları hakkında tüketicilere, reklam verenlere ve kurumlara bilgilendirme
faaliyetlerinde bulunulması,
 Kullanıcıların ürün ve hizmetlere ilişkin şikâyet ve taleplerinin hizmet ve ürün
işletmecisi olan Google LLC’ye ve Türkiye’de reklam hizmet ve ürünlerinin
sağlayıcısı olan GIL’a iletilmesine ilişkin başvuru yöntemleri hakkında
bilgilendirme çalışmaları yapılması.
(19) Aşağıdaki tablo 31 Aralık 2017 tarihi itibarıyla Google Türkiye’nin hissedarlık yapısını
göstermektedir.
Tablo 1: GOOGLE Hissedarlık Yapısı
Hissedarlar Hisse Oranları (%)
Google International LLC (…..)
Google LLC (…..)
Kaynak: GOOGLE
(20) Yukarıdaki tablodan görülebileceği üzere, Google Türkiye’nin ana hissedarı Google
International LLC şirketidir. Google LLC, Google International LLC’yi doğrudan kontrol
etmektedir ve Google International LLC’nin kurumsal yönetim işlemleri Google LLC
tarafından yürütülmektedir. Bu itibarla, Google Türkiye, Google LLC’nin dolaylı bir
iştirakidir.
(21) Google LLC, merkezi Amerika Birleşik Devletleri’nin Kaliforniya eyaletinin Mountain
View şehrinde olan Amerikan menşeli bir şirkettir. GOOGLE’ın ana faaliyeti GOOGLE
adındaki, kullanıcıların sorgu girerek çevrim içi bilgi araması yapmalarını sağlayan
arama motorunun işletilmesidir. GOOGLE, ayrıca birkaç çevrim içi hizmet ve yazılım
ürünü daha sunmaktadır. GOOGLE, Açık Telefon Birliği’nin (Open Handset Alliance)
bir üyesi olarak, açık kaynak mobil yazılım platformu olan Android’i sunmaktadır.
GOOGLE söz konusu hizmetlerin büyük çoğunluğunu, Türkiye de dâhil olmak üzere
dünya genelinde sunmaktadır.
20-10/119-69


7/145

(22) Dosya mevcudu bilgilere göre Alphabet Inc., GOOGLE ve GOOGLE’a ait diğer
şirketleri bir çatı altına almak amacıyla 2015 yılında kurulan çok uluslu, halka açık bir
şirkettir. Merkezi Mountain View şehrindedir. Alphabet ağırlıklı olarak teknoloji,
araştırma, fen bilimleri, yatırım sermayesi üzerine odaklanmaktadır. Alphabet’in temel
olarak altı adet faaliyet alanına yöneldiği belirtilmiştir:
 Web tabanlı arama motorunun işletilmesi (GOOGLE), ek olarak video
barındırma ve yayınlama sitesi (Youtube) ve ücretsiz çevrim içi mesaj hizmeti
(Gmail),
 Ev otomasyon çözümlerinin geliştirilmesi ve üretilmesi (Nest Labs): Kablosuz
ağ şebekesinin termostatlar, güvenlik sistemleri, duman dedektörleri vb.’nin
kontrol programlarıyla senkronizasyonu,
 Biyoteknolojide araştırma ve geliştirme (Calico): Yaşlanma ve dejeneratif
hastalıkların tedavisiyle ilgili,
 Yapay zekâ araştırmaları (Google X),
 Yatırım hizmetleri: Yeni teknoloji sektöründe faaliyet gösteren genç işletmelere
yönelik bir yatırım fonu yönetimi (Google Ventures) ve hâlihazırda gelişmiş olan
şirketlere yönelik bir yatırım fonu (Google Capital),
- Fiber optik internet erişim ağı altyapısının işletilmesi (Google Fiber).
(23) Alphabet’in net satışlarının coğrafi dağılımı şu şekildedir: %47,3 Amerika Birleşik
Devletleri, %5,5 Amerika, %32,5 Avrupa-Orta Doğu-Afrika, %14,7 diğerleri1.
(24) Statcounter’den edinilen bilgilere göre genel arama motoru hizmeti açısından Aralık
2016, Aralık 2017, Aralık 2018, Haziran 2019 ayları itibarıyla GOOGLE’ın Türkiye’deki
pazar payı sırasıyla %97,3 - %96,51 - %94,38 – 91,27%’dir2.
(25) Google Türkiye’den alınan bilgilere göre GOOGLE, Shopping Unit’in ve SHOPPING
alt alan adının işletilmesini (mühendislik, ürün geliştirme vb. dâhil olmak üzere)
yönetmektedir.
I.2. Sektöre İlişkin Bilgi
(26) Dosya kapsamında sektör dinamiklerini anlamak adına bazı teşebbüslerle görüşmeler
yapılmıştır. Soruşturmanın tarafı olan GOOGLE ile yapılan dışındaki tüm
görüşmelerde teşebbüslerin yetkilileri tarafından gizlilik talebinde bulunulmuştur.
Aşağıda kronolojik olarak yapılan görüşmelerde ifade edilen hususlara yer verilmiştir.
(27) 06.06.2018 tarihinde yapılan gizlilik talepli görüşmede özetle:
 Ürün ismi yazılarak yapılan aramalarda GOOGLE SHOPPING hizmetinin
etkisinin 2017’nin Şubat ayında hissedilmeye başlandığı, %(…..) oranında trafik
ve görünürlük kaybı yaşandığı,
 GOOGLE’ın Shopping Unit’ten önce sayfanın üst kısmında dört metin reklamı
gösterirken daha sonra iki reklam göstermeye başladığı,
 Teşebbüsün reklam sayısı dört iken ilk sayfanın üst kısımlarında görünebildiği
fakat iki reklam varken bazen ikinci sayfada göründüğü,
 Tüketicilerin işlerini ilk sayfanın üst kısmında bitirmeye eğilimli oldukları ve
sayfanın aşağısına ve diğer sayfalara pek bakmadıkları,

1 (Erişim Tarihi: 24.06.2019)
2
20-10/119-69


8/145

 GOOGLE’ın SHOPPING hizmetinin ürünleri filtreleme özelliğinin başarılı
olmadığı
ifade edilmiştir.
(28) 11.06.2018 tarihinde yapılan gizlilik talepli görüşmede özetle:
 GOOGLE’ın arama motorları pazarında hâkim durumda olduğu ve bunu kötüye
kullandığı,
 GOOGLE’ın tıklama başına maliyetleri (…..) kuruştan (…..) TL seviyelerine
yükselttiği,
 GOOGLE’ın uzun vadede elektronik ticaret pazarına hâkim olmadan
vazgeçmeyeceği ve bütün siteleri olumsuz etkileyeceği,
 SHOPPING’in bir reklam olduğunun tüketiciler tarafından anlaşılamadığı,
tüketici algısının manipüle edildiği, tüketicinin oradaki görselleri organik sonuç
zannedip oraya odaklandığı,
 SHOPPING’in klasik metin reklamlarından daha yanıltıcı olduğu çünkü
“GOOGLE Reklamları” şeklinde bir başlığı olmadığı,
 SHOPPING alanının tamamen reklamlardan oluştuğu,
 Organikte de bilinçli olarak sıralama kaybı yaşatıldığı,
 GOOGLE’ın 2017 Şubat’tan önce SHOPPING’i sayfanın sağında denediği,
daha sonra ise bunu sayfanın üstüne taşıdığı
ifade edilmiştir.
(29) 12.06.2018 tarihinde yapılan gizlilik talepli görüşmede özetle:
 GOOGLE’ın bir veri firması olduğu ve bu verileri pazarlamak için farklı iş
modellerini inceleme ihtimalinin olduğu, kullanıcıların davranışlarını ve
ihtiyaçlarını öğrenmeye çalıştığı,
 GOOGLE’ın perakende dâhil olmak üzere e-ticaret alanında yer almak
isteyebileceği ve bunu gerçekleştirmek için yeni yöntemler uygulayabileceği,
- Amazon ve GOOGLE gibi büyük şirketlerin bir ekosistem oluşturmaya
çalıştıkları,
 Tüketicilerin alan adı yazarak internet sayfalarına giriş yapmayıp GOOGLE
üzerinden sayfalara ulaştıkları
ifade edilmiştir.
 02.08.2018 tarihinde yapılan gizlilik talepli görüşmede özetle:
 Daha çok arama motorunun olmasının tercih edildiği,
 Metin reklamlarında görsel, fiyat gibi unsurların görünmediği bu nedenle
SHOPPING uygulamasının tüketicinin satın alma davranışını belirlemede daha
etkili olduğu,
 Tüketicinin GOOGLE'daki sponsorlu alanın reklam olup olmadığını bilmediğinin
düşünüldüğü, resimli olduğu için tüketiciye SHOPPING'in daha çok güven
verdiğinin ve daha ucuz fiyat veren satıcının öne çıktığı bir alan olduğunun
düşünüldüğü,
20-10/119-69


9/145

 GOOGLE'ın algoritma değişikliğine gitmesinin temel nedeninin algoritmalarının
siteler tarafından çözülmesi ve öngörülebilir olmasının engellenmesi olduğu,
 Amazon‘un Türkiye’ye (…..) ABD Doları gibi bir bütçeyle gireceği ve
SHOPPING'i domine edeceğine ilişkin piyasada söylentiler olduğu,
 Dünyanın bazı yerlerinde Amazon'un GOOGLE'daki reklam alanlarını domine
ettiğinin bilindiği,
 GOOGLE’ın organik sayfaların domine edilmemesi için algoritmalarının
çözülmesini istemediği
ifade edilmiştir.
(30) 19.04.2019 tarihinde yapılan gizlilik talepli görüşmede özetle:
 Site adını içeren bir aramada SHOPPING’in en yukarıda çıktığı,
 Shopping Unit alanının yanıltıcı bir şekilde çıktığı ve tüketicilerin oranın reklam
alanı olduğunu anlamadıkları,
 Ürün aramalarının %55’inin Amazon’da %28’inin ise GOOGLE’da gerçekleştiği,
GOOGLE’ın bu yüzden agresifleştiği,
 Organik sonuçların alışverişe dönüşüm ve tıklanma oranları bakımından her
zaman daha verimli oldukları,
 İnternet üzerinden reklam verenlere %15 vergi getirildiği,
 Panelde verilen sıralamanın fiilen daha altlarda gerçekleştiği durumlarla pek
karşılaşılmadığı, verilen teklif sırasında ihale sonucunun belli olmadığı,
teşebbüsün sıralama için değil sonuçlarda yer almak için teklif verdiği,
sıralamanın teklif ve diğer etmenlere bağlı olarak gerçekleştiği,
 Tanınan bir sitenin tanınmayan bir siteye göre daha düşük teklif verse dahi
bilinen siteye yer verildiği çünkü bunların daha çok tıklandığı
ifade edilmiştir.
(31) 09.05.2019 tarihinde GOOGLE yetkilileri ve temsilcileri ile yapılan görüşmede özetle:
 Bir genel arama hizmeti olarak GOOGLE’ın kişiler, mekânlar, tarihsel bilgi veya
ürünler için olsun her türlü sorguya cevap sağlamayı amaçladığı,
 GOOGLE'ın kullanıcılara kolaylık sağlamak için sonuçlarını konuya ilişkin
bilginin türüne göre farklı format ve tasarımlarla sunduğu,
 Arama hizmetinde asıl önceliğinin kullanıcıların sorgusuna olabildiğince hızlı ve
mümkün olan en iyi şekilde en alakalı cevabı verebilmek olduğu,
 Hem mobilde hem masaüstünde her sayfada tamamı ücretsiz sonuçlardan
oluşan (…..) adet mavi bağlantıya yer verildiği, kullanıcıların kişisel ayarlarını
değiştirerek bir sayfada ücretsiz genel sonuç listeleme sayısını (…..) 'dan (…..)
'ye kadar çıkarabildiği,
 (…..),
 Shopping Unit'in satışı yapılan ürün teklifleri için bir ürün reklamları grubu
gösterdiği, GOOGLE'ın Shopping Unit'i reklam alanında gösterdiği ve Shopping
Unit'in reklam içerdiğinin belirtildiği,
20-10/119-69


10/145

 GOOGLE'ın ürün reklamlarını kullanıcıların ürün sorguları için en alakalı
sonuçları sağlamak üzere tasarlandığı,
 Ürün sorgularında Shopping Unit'in kullanıcılar açısından çok faydalı olduğu ve
kullanıcılar tarafından bu alanın reklam olduğunun bilindiği,
 Shopping Unit'teki bir reklam tıklandığında kullanıcıların belirli bir ürünü satın
alabileceği üçüncü taraf bir internet sitesine yönlendirildiği, bunun kullanıcılar
için kullanışlı ve yararlı olduğu, bu kapsamda Avrupa Komisyonunun da
kullanıcıların belirli ürünü alabileceği sitelere doğrudan bağlantı kullanılmasının
yasal olduğu ve kullanıcılar için alaka ve netlik sağladığı sonucuna vardığı,
 (…..),
 Bing'in ürün reklamlarına yönelik tasarımının GOOGLE'ınki ile benzer olduğu
ve Bing'in ürün reklamlarının kaliteyi iyileştirdiğinin farkında olduğu için
Shopping Unit'e çok benzer bir tasarımla ürün reklamlarını gösterdiği, FTC'nin
GOOGLE ile ilgili şikâyeti reddederken de özellikle bu noktaya değindiği, Bing'in
ürün reklamlarının kullanıcının ilgili ürünü satın alabileceği bir sayfaya bağlantı
sağlamasını zorunlu tuttuğu,
 Avrupa Komisyonu kararı öncesinde de toplulaştırma sitelerinin, bugün
Türkiye'de de olabildiği gibi Shopping Unit'te yer alabildiği, söz konusu sitelerin
bunu iki şekilde yapabildiği: birincisi, reklamın ürünleri toplulaştırarak sunan
sitenin satıcı ortağının sitesine bağlantı sağlaması ve satıcı ortağın ürünleri
toplulaştırarak sunan siteyi kendisi adına reklam yerleştirmeye yetkilendirmesi
halinde; ikincisi, reklamın kullanıcının ilgili ürünü satın alabileceği ürünleri
toplulaştırarak sunan site üzerinde bir sayfaya bağlantı sağlaması,
 Avrupa'da sunulan çözüm kapsamında bugün Türkiye'de gösterilene kıyasen 3
temel değişikliğin mevcut olduğu; bunlardan ilkinin, GOOGLE’ın Shopping Unit
için tıklanabilir başlık bağlantısını kaldırması, söz konusu bağlantının Avrupa'da
hâlihazırda tıklanabilir olmayan gri bir metin olduğu; ikincisinin, GOOGLE'ın bu
karardan önce toplulaştırma sitelerinin Shopping Unit'te ürün reklamı
verebilmesi için ürün satışı gerçekleştirilen firmalar tarafından önceden
yetkilendirilmesi gerekliliğini ortadan kaldırması ve bunun yerine satıcıların
ürünleri toplulaştırarak sunan sitelerin Shopping Unit'te kendileri adına reklam
yerleştirmesini tercih etmemeleri halinde bu durumdan sonradan
vazgeçebilmesi; üçüncüsü, GOOGLE'ın kendi inisiyatifiyle Shopping Unit'te yer
alan ürün görselinin altına küçük markalı toplulaştırma sitesinin linkinin
eklenmesi, buna ilişkin kullanıcı deneyimlerine bakıldığında çok az kullanıcının
toplulaştırma sitelerinin linkine tıkladığının gözlemlendiği, GOOGLE’ın ayrıca
Avrupa Komisyonuna uyumluluk raporlama yükümlülüğünün bulunduğu,
 Karar sonrası uygulanan çözüm kapsamında Avrupa'da reklamın kullanıcıların
ilgili ürünü satın alabileceği bir sayfaya bağlanması gerekliliğinin devam ettiği,
 (…..),
 GOOGLE SHOPPING'in kullanıcıların ürünleri aradığı ve karşılaştırdığı ayrı bir
sayfa olduğu, kullanıcının bir sorgu aratması halinde GOOGLE’ın ücretsiz
sonuçlar niteliğindeki ürün modellerinin bir listesi ile yanıt verdiği, kullanıcı ürün
modellerine tıkladığında GOOGLE’ın reklam verenlerin kullanıcıların reklam
üzerine tıklaması halinde ödeme yapacağı ve kullanıcının üçüncü taraf siteye
20-10/119-69


11/145

yönlendirildiği ürün reklamlarının gösterebildiği, SHOPPING alt alanının
dönüşüm oranının Shopping Unit'e kıyasla daha (…..) olduğu,
 Shopping Unit'e tıklama başına maliyetin ortalama olarak SHOPPING alt
alanından daha (…..) olduğu,
 Türk kullanıcıların ürünleri aramak ve karşılaştırmak için birçok farklı
seçeneğinin olduğu,
 Rakiplerin satış yapan platformlar ile ürünleri toplulaştırarak sunan siteleri
kapsadığı, satış yapan platformlar ile ürünleri toplulaştırarak sunan sitelerin
birbirlerinin yerini tutabilir arama ve karşılaştırma işlevleri sağladıkları, buna ek
olarak satış yapan platformların kullanıcıların kendi siteleri üzerinde ürünleri
satın almasına imkân sağladığı,
 Türk satış yapan platformlar ile ürünleri toplulaştırarak sunan sitelerin kamuya
açıklamalarında birbirleri ile rekabet ettiklerini belirttikleri,
 GOOGLE'ın Türkiye'deki karşılaştırmalı alışveriş hizmetinin sağlıklı rekabetçi
koşullarına İlişkin veri sunduğu;
 Karşılaştırmalı alışveriş sitelerine yönlendiren GOOGLE arama trafiğinin
GOOGLE'ın Shopping Unit'i piyasaya sunmasından beri (…..),
 Dar anlamda sadece ürünleri toplulaştırarak sunan sitelere bakıldığında
da GOOGLE arama trafiğinin (…..), bunun trafiğin (…..) Avrupa'daki
durumdan farklı olduğu,
 Karşılaştırmalı alışveriş sitelerinin trafiklerinin çoğunu GOOGLE dışı
kaynaklardan elde ettiği, bu durumun rekabet karşıtı pazar kapamaya
ilişkin endişeleri engellediği,
 Karşılaştırmalı alışveriş sitelerinin mobil uygulamalar geliştirebildiği ve
kullanıcıların GOOGLE'ı tamamen es geçtiği ve bu uygulamalardan
ziyaret kazanıldığı,
 (…..),
 Shopping Unit'in Türkiye'de otomotiv veya gayrimenkul satış veya kiralama
hizmetlerini kapsamadığı, Sahibinden'in otomobil ve gayrimenkul satışlarına ek
olarak Shopping Unit'in gösterdiği ürünleri de kapsamasının Sahibinden'i
tamamen hariç tutmak yerine Sahibinden trafiğinin bir kısmını hariç tutmak için
bir sebep olduğu,
 (…..),
 "Oturum" tanımının evrensel olmadığı; (…..),
 (…..),
 Çok yüksek miktarda veri söz konusu olduğunda tüm verilerin tutulmasının
imkânsız olduğu, bu noktada hangi bilgilerin tutulacağı konusunda çok ihtiyatlı
davranıldığı,
 (…..),
 (…..) verilerinin diğer üçüncü taraf veri kaynaklarına kıyasla görece güvenilir
kabul edildiği için kullanıldığı, comScore'un artık Türkiye için veri sağlamadığı
ifade edilmiştir.
20-10/119-69


12/145

(32) 18.06.2019 tarihinde yapılan gizlilik talepli görüşmede özetle:
 GOOGLE’ın dünyanın birçok ülkesinde arama motoru pazarında hâkim
konumda olduğu,
 GOOGLE’ın reklam veren müşterileri ile rakip olacak şekilde dikey faaliyet
göstermesinin problem olduğu,
 GOOGLE’ın SHOPPING ile sadece arama sonuçlarını manipüle etmeyip aynı
zamanda bir fiyat karşılaştırma sitesi yarattığı,
 GOOGLE’ın sektörde hem hakem hem takım sahibi konumuna geldiği,
 GOOGLE’ın girebildiği her dikey faaliyet alanına gireceği, bunun örneğinin
otelde, uçuşta görülebildiği,
 SHOPPING uygulamasının nihai olarak pazar yeri sitelerini de etkileyeceği,
 Daha fazla şirketin çevrim içi pazara girmesi durumunda SHOPPING’in
bilinirliğinin ve kullanımının da artacağı, dolayısıyla SHOPPING’e olan talebin
ve SHOPPING’in maliyetinin de yükseleceği,
 Şu anki SHOPPING’in vasat bir ürün olduğu fakat sürekli olarak kendisini
geliştirdiği ve iyileştirdiği,
 SHOPPING’in baskın duruma geldiğinde pazar yerleri de dâhil dilediği firmayı
dışlayabileceği,
 SHOPPING’in fiyatlarının şuan için düşük olduğu fakat zamanla artacağı,
 ABD’de başta GOOGLE olmak üzere büyük firmaların regüle edilmelerine ilişkin
yoğun bir politik, kamuoyu ve regülatif görüş oluştuğu,
- İnternet kullanımının artmasından kaynaklanan asıl getirinin GOOGLE
tarafından alındığı, diğer sitelerin ise kalan miktarla yetindiği,
 GOOGLE’ın şuanki eyleminin yer parselleme olduğu, arama sonuç sayfasının
en değerli kısmını kendi dikey ürünleri ile doldurduğu, sayfanın görünen
kısmında doğal arama sonuçlarının neredeyse hiç görünmediği,
 Sayfanın alt kısmından ya da ikinci sayfadan gelen müşterinin satın alma
potansiyelinin düşük olduğu,
 Google Ads’e harcanan paranın geri dönüşünün çok düşük olduğu,
 Eskisine kıyasla trafik çekilebilmesi için daha fazla pazarlama yatırımı yapılması
ve içerik üretimine kaynak ayrılması gerektiği,
 GOOGLE’ın sadece tüketiciye olan etkisine bakmanın dar bir bakış açısı
olduğu,
 Girişimciliğe, ülke ekonomisine, yatırımcılara olan etkisine bakıldığında geri
dönülmesi mümkün olmayan zararların söz konusu olduğu
ifade edilmiştir.
I.3. Avrupa Komisyonu ve Diğer Rekabet Otoriteleri Tarafından Yürütülen
İncelemeler
(33) GOOGLE tarafından sunulan arama hizmeti, ilk sunulduğu andan itibaren, gerek
teknoloji gerek tasarım olarak birçok değişiklik geçirmiştir. Bu değişikliklerden en fazla
20-10/119-69


13/145

dikkat çeken, 2007 yılında sunulan Evrensel Arama (Universal Search)3 konsepti
olmuştur4. Çünkü GOOGLE’ın rekabet karşıtı davranışlarının olduğu iddiası, Evrensel
Arama ile birlikte ortaya çıkmıştır.
(34) Evrensel arama; kullanıcıya, çeşitli dikey ve özelleşmiş arama sonuçlarını
sunmaktadır. Diğer bir ifadeyle, kullanıcının girdiği sorgu neticesinde gelen arama
sonuçları kategorilere ayrılmaktadır. Bu kategoriler alışveriş, yerel sonuçlar, resimler,
haberler gibi farklı alanlarda olabilmektedir. Özelleşmiş sonuçlar, organik sonuçlar5 ve
reklam içeren sonuçlarla birlikte ve karışık olarak sunulmaktadır. Evrensel arama
kullanarak harmanlanan bazı sonuçlar, arama motoru sonuç sayfasında bir ünite
(OneBox)6 içerisinde gösterilebilmektedir. Dosya kapsamında yapılan inceleme
çerçevesinde, “GOOGLE alışveriş hizmetleri” de özelleşmiş ve dikey bir arama
hizmetidir. Bu kapsamda diğer rekabet otoriteleri tarafından arama hizmetleri alanında
yapılan incelemelerin bazıları belirli özelleşmiş hizmetlere yönelik olarak
gerçekleştirilirken, bazıları ise daha geniş kapsamlı olarak ele alınmıştır.
(35) Farklı ülkelerde GOOGLE’ın çeşitli pazarlarda hâkim durumunu kötüye kullandığına
ilişkin birçok rekabet hukuku soruşturması yürütüldüğü, Avrupa Komisyonunun da
GOOGLE’a ilişkin hâlihazırda üç dosyada rekabet ihlali7 tespitinde bulunduğu, bir
soruşturmanın ise devam ettiği8 bilinmektedir. Komisyon tarafından hâlihazırda
yürütülmekte olan soruşturma kapsamında; mevcut dosyanın konusuna benzer
şekilde, GOOGLE’ın genel arama hizmetleri pazarındaki pazar gücünü kullanarak
yerel arama hizmetleri pazarında rekabeti engellediği ve rakiplerini piyasa dışına ittiği
temel iddiası incelenmektedir.
I.3.1. Avrupa Komisyonunun GOOGLE SHOPPING Hakkında Yürüttüğü
Soruşturma
(36) Avrupa Komisyonu GOOGLE’a, bir arama motoru olarak bir başka GOOGLE ürünü
olan alışveriş karşılaştırma hizmetine yasadışı biçimde avantaj sağlayarak hâkim
durumunu kötüye kullandığı ve AB rekabet hukuku kurallarını ihlal ettiği gerekçesiyle
27.07.2017 tarihinde 2,42 milyar Euro ceza vermiştir.
(37) AB Rekabet Politikasından Sorumlu Komisyoner Margrethe Vestager söz konusu karar
ile ilgili aşağıdaki açıklamada bulunmuştur:
“GOOGLE hayatımızı değiştiren birçok yenilikçi ürün ortaya koymuştur. Bu iyi
bir şeydir. Ancak GOOGLE’ın alışveriş karşılaştırma hizmetine yönelik stratejisi
sadece söz konusu ürününü rakiplerinden daha iyi yaparak müşteri çekmek
değildir. Aksine, GOOGLE bir arama motoru olarak pazardaki hâkim durumunu
kendi arama sonuçları içinde listelemiş ve rakiplerini aşağıya iterek kötüye
kullanmıştır.
GOOGLE’ın yaptığı AB Rekabet Hukuku kuralları çerçevesinde yasadışıdır.
Diğer şirketlerin adil bir çerçevede rekabet etmelerini ve yenilik ortaya

3 Haberler, resimler, yerel sonuçlar vb. gibi özelleşmiş bilgi türlerine ilişkin yapılan aramalardır.
4
5 Diğer bir ifadeyle, “düz mavi bağlantılar” ya da “jenerik sonuçlar”.
6 OneBox, Evrensel Arama kullanarak düzenli listelerde harmanlanmış haberleri, alışverişi, imajı ve
benzeri diğer sonuçları ünite içinde vurgulamaktadır.
7 ,
1784_en.htm ve
8
antitrust-regulators-ask-idUSKCN1NZ2ER ve
e01af256df68
20-10/119-69


14/145

koymalarını engellemiştir. Ve en önemlisi, Avrupalı tüketicilerin özgün olan
hizmet tercihlerinde bulunmalarını ve yeniliğin tüm faydalarına ulaşmalarını
engellemiştir.”
(38) Aşağıda anılan kararda ve karara ilişkin basın bildirisinde yapılan bazı temel
değerlendirmeler kısmen aktarılacaktır.
I.3.1.1. GOOGLE’ın Alışveriş Karşılaştırma Hizmetine Dair Stratejisi9
(39) GOOGLE’ın en öne çıkan ürünü GOOGLE arama motoru, tüketicilere arama sonuçları
sağlamaktadır. Bununla birlikte GOOGLE’ın kazancının %90’ı reklamlardan gelmekte
olup bunlar tüketicilere aramalarının sonucu olarak gösterilmektedir.
(40) 2004 yılında GOOGLE Avrupa’da ayrı bir pazar olarak alışveriş karşılaştırma alanına
girmiş olup ilk pazara sürdüğü ürününü “Froogle”, 2008’de “GOOGLE Ürün Arama” ve
2013’ten bu yana da “GOOGLE Alışveriş” olarak adlandırmıştır. Söz konusu ürün
tüketicilere çevrim içi olarak fiyat ve ürün karşılaştırma olanağı verirken farklı türdeki
perakendecilere de örneğin, üreticilerin çevrim içi alışveriş siteleri veya Amazon ve
eBay gibi platformlar veya diğer yeniden satıcılara reklam seçeneği sunmaktadır.
(41) GOOGLE pazara Froogle olarak girdiğinde, AB’de alışveriş karşılaştırma hizmeti
pazarında zaten yerleşik oyuncular bulunmaktadır. Bununla birlikte bazı deliller,
Froogle’ın pazar performansının düşük olduğunun GOOGLE tarafından bilindiğini
göstermektedir.
(42) Alışveriş karşılaştırma sitelerinin (AKS) doğası gereği rekabetçi olabilmeleri çoğunlukla
kendilerine akan trafiğe bağlıdır. Daha çok trafik, daha çok tıklanma ve daha çok gelir
anlamına gelmekte olup alışveriş karşılaştırma hizmeti üzerinden ürünlerini listelemeyi
isteyen daha çok perakendeciyi kendisine çekmektedir.
(43) 2008’den sonra ise, GOOGLE Avrupa pazarlarında alışveriş karşılaştırma hizmetini
ilerletebilmek için çok temel bir değişikliğe gitmiş olup söz konusu strateji GOOGLE’ın
alışveriş karşılaştırma pazarlarındaki rekabetten ziyade genel internet arama
hizmetlerindeki hâkim durumuna dayanmaktaydı:
GOOGLE sistemli olarak kendi alışveriş karşılaştırma hizmetine çok özel ve en
yukarıda yer vermiştir: Bir tüketici GOOGLE’ın alışveriş karşılaştırma hizmetinin
içeriğinde de yer almakta olan herhangi bir sözcüğü GOOGLE arama motoruna
girdiğinde, karşılaştırmaya dair sonuçlar en yukarıda veya en üstteki sonuçlara
en yakın yerde yer almaktadır.
GOOGLE, rakip alışveriş karşılaştırma hizmetlerini, kendi arama sonuçlarında
geriye itmiştir: Rakipler GOOGLE’ın jenerik arama algoritmasına göre, arama
sonuçlarında yer almaktadır. GOOGLE söz konusu algoritmaya bir dizi kıstas
eklemiş olup bunun sonucunda rakipler aramalarda aşağı itilmiştir. Komisyonun
elde ettiği delillere göre, en üstte sıralanan rakip hizmet sağlayıcı bile
GOOGLE’ın arama sonuçlarında ortalama olarak dördüncü sayfada ve diğerleri
ise çok daha aşağılarda yer almaktadır. GOOGLE’ın kendi hizmeti ise söz
konusu jenerik arama algoritmasına ve aşağı itilmeye tabi tutulmamaktadır.
(44) Sonuç olarak, GOOGLE Alışveriş tüketicilere çok daha görünür olacak şekilde
konumlandırılmış olmasına rağmen; rakipleri için durum bunun tam tersidir. Bu
noktada, elde edilen deliller tüketicilerin en görünür ve üstte olan sonuçlara tıklama
oranlarının ziyadesiyle yüksek olduğunu göstermiştir. Masaüstü bir bilgisayarda bile

9
20-10/119-69


15/145

birinci sayfanın en üstündeki on jenerik sonuç bütün tıklanmaların %95’ini, en üstte yer
alan sonuç ise tüm tıklanmaların %35’ini almaktadır. İkinci sayfanın en üstünde yer
alan ilk sonucun ise tüm tıklanmaların sadece %1’ini alabildiği görülmektedir. Bu durum
ise ilk sonucun en ilgili sonuç olduğu şeklinde açıklanamayacağını zira delillerin ilk
sonucun üçüncü sıraya kaydırılması ile tıklanma sayısında %50 bir düşüş
gerçekleştiğini göstermektedir. Mobil aletlerin ekranı daha küçük olduğu için söz
konusu etki daha baskın bir şekilde hissedilmektedir.
(45) Bu durum Komisyonca GOOGLE’ın, kendi alışveriş karşılaştırma hizmetine en önemli
yeri vererek rakiplerini baskılaması dolayısıyla kendi hizmetinin rakiplerine kıyasla
belirgin bir avantaj elde etmesi olarak yorumlanmıştır.
I.3.1.2. AB Rekabet Hukuku Kurallarının İhlali
(46) Komisyona göre GOOGLE, genel internet arama alanındaki hâkim durumunu alışveriş
karşılaştırma pazarlarındaki rekabeti baskılayarak kötüye kullanmıştır. AB Hukukuna
göre hâkim durum yasadışı olmamakla birlikte, hâkim durumdaki teşebbüslerin, söz
konusu durumlarını kötüye kullanarak gerek hâkim durumda oldukları pazarda gerekse
de ayrı pazarlarda rekabeti kısıtlamamaya yönelik özel bir sorumlulukları vardır.
(47) Komisyonun söz konusu kararı neticesinde 31 Avrupa Birliği ülkesinin tümünde,
GOOGLE’ın genel internet arama pazarlarında ve Avrupa Ekonomik Bölgesinde (EEA)
2008’den beri hâkim durumda olduğuna, sadece Çek Cumhuriyeti’nde 2011’den bu
yana hâkim durumda olduğuna ve tüm EEA’da pazar payının %90’ın üzerinde
bulunduğuna hükmedilmiştir. Araştırmalar söz konusu pazarlara, özellikle şebeke
etkileri sebebiyle yüksek giriş engelleri olduğunu; tüketiciler bir arama motorunu ne
kadar çok kullanırlarsa, bunun reklam verenler için o kadar cazip olduğunu
göstermektedir. Dolayısıyla reklam gelirinden elde edilen kar, daha fazla tüketici
çekmek için kullanılmakta olup benzer şekilde, arama motorunun tüketiciler hakkında
topladığı bilgi ise sonuçları iyileştirmek için kullanılabilmektedir.
(48) GOOGLE kendi alışveriş karşılaştırma hizmetine yasadışı bir avantaj sağlayarak pazar
hâkimiyetini kötüye kullandığına ve GOOGLE SHOPPING’i konumlandırdığı özel yer
itibarı ile GOOGLE’ın alışveriş karşılaştırma pazarlarında rekabeti baskıladığına
hükmedilmiştir.
I.3.1.3. GOOGLE’ın Yasadışı Uygulamalarının Etkileri
(49) GOOGLE’ın söz konusu uygulamaları rakiplerinin ve Avrupalı tüketicilerin zararına
olacak şekilde, internet trafiğinin kendi hizmetine akmasını sağlamış ve pazarda
olumsuz sonuçlara yol açmıştır. Söz konusu kötüye kullanmanın başlangıcından bu
yana GOOGLE’ın Birleşik Krallık’taki trafiği kırk beş kat, Almanya’da otuz beş,
Fransa’da yirmi dokuz, İspanya’da on yedi, İtalya’da ise on dört kat artmıştır. Buna
binaen, rakip teşebbüslerin trafiği ise ani biçimde kesilmiş; Birleşik Krallık’ta %85,
Almanya’da %92, Fransa’da %80 düşmüştür. Bu ani düşüşün ise pazarın olağan
koşulları ile açıklanamayacağı belirtilmekle birlikte, rakip teşebbüslerin bir kısmı bu
duruma adapte olmayı başarmış; ancak hiçbir şekilde trafiklerini eski oranda geri
kazanmayı başaramamışlardır. Bu açıdan bakıldığında, Komisyon Avrupalı
tüketicilerin yeniliklerden ve özgün biçimde tercihte bulunma haklarından mahrum
bırakıldığı sonucuna varmıştır. Son gelinen aşama itibarı ile GOOGLE Komisyonun
ilgili kararına karşı Genel Mahkeme’ye temyiz başvurusunda bulunmuştur10.

10 Action brought on 11 September 2017 – google and Alphabet v Commission (Case T-612/17),

ang=en&mode=req&dir=&occ=first&part=1&cid=409827#ctx1
20-10/119-69


16/145

I.3.2. Diğer Rekabet Otoriteleri Tarafından Yürütülen İncelemeler
(50) ABD Federal Ticaret Komisyonu (FTC), 3 Ocak 2013’te GOOGLE’ın arama yanlılığı
(search bias) olarak da adlandırılan, arama motoru sonuç sayfasında kendi içeriklerini
haksız bir şekilde öne çıkardığı ve rakiplerinin içeriğini aşağı sıralara ittiği iddiaları
hakkındaki soruşturmayı neticelendirmiştir. Dosya kapsamında; bazı dikey arama
siteleri, GOOGLE’ın alışveriş veya yerel aramalar gibi bazı arama türlerinde arama
sonuçlarını evrensel arama üniteleri ile sunarak kendi dikey arama özelliklerini ön
plana çıkardığını ve ayrıca GOOGLE’ın rakip dikey arama internet sitelerini arama
algoritmaları ile aşağı sıralara ittiğini iddia etmiştir.
(51) Dosya kapsamında FTC tarafından 9 milyondan fazla belgenin incelendiği11, taraflarla
görüşüldüğü ve GOOGLE’ın savunmasının istendiği belirtilmektedir. Elde edilen bilgi
ve belgelerin, GOOGLE’ın bu içeriği sunmadaki temel amacının, kullanıcıların arama
sorgularına daha ilgili sonuçlar sağlamak, hızlı cevap verebilmek ve böylece
kullanıcıların üründen aldığı faydayı arttırmak olduğunu gösterdiği ifade edilmiştir.
Özellikle elde edilen belgelerden, GOOGLE’ın arama sonuç sayfasında kendi içeriğini
ön plana çıkarmasının kullanıcı açısından faydalı olduğu sonucuna ulaşılabileceği
vurgulanmıştır. Ayrıca diğer genel arama motorlarının da benzer bir tasarım
değişikliğine gittiğini ve bunun da söz konusu değişimin rekabet karşıtı bir eylem
olmasından çok kalitedeki gelişimi gösterdiği tespitinde bulunulmuştur. Bu kapsamda
GOOGLE’ın kendi içeriğini ön plana çıkarmasının, GOOGLE’ın genel arama ürününün
kalitesindeki bir gelişim olarak görülebileceği, benzer şekilde GOOGLE’ın arama
algoritmaları aracılığıyla, kendi dikey arama özelliği ile rekabet halinde olan dikey
arama sitelerini dezavantajlı konuma getirebilecekuygulamaları olduğuna ilişkin yeterli
belgeye ulaşılamadığı gerekçeleriyle soruşturma kapatılmıştır12.
(52) Öte yandan, GOOGLE Baş Hukuk Danışmanı David Drummond13 tarafından söz
konusu olay “GOOGLE’ın servisleri tüketici için ve rekabet için faydalı” olduğu şeklinde
yorumlanmış ancak karar tüketici seçeneklerinin kısıtlandığı, rakiplerin farklı alanlarda
çok daha iyi sonuçlar verebildiği gibi gerekçelerle eleştirilere maruz kalmıştır14.
(53) Hindistan Rekabet Komisyonuna (CCI); 2012 yılında ve Tüketici Birlik
ve Güven Derneği (Consumer Unity & Trust Society) (CUTS) tarafından, GOOGLE’ın
Hindistan’daki çevrim içi genel internet arama ve internet arama reklamcılık
hizmetlerine ilişkin olarak sıralamalarda yanlı davrandığı, GOOGLE Flight’ın
rakiplerden daha avantajlı olarak gösterildiği ve çevrim içi reklamcılık alanındaki diğer
birtakım eylemleriyle hâkim durumunu kötüye kullandığı şikâyeti iletilmiştir. Söz konusu
iddiaların, arama yanlılığı (search bias) ve GOOGLE’ın arama motoru sonuç
sayfasının tasarımı ile ilgili olduğu ifade edilmektedir. CCI, GOOGLE’ın özel arama
seçeneklerinin ya da hizmetlerinin (alışveriş ya da yerel arama), arama motoru sonuç
sayfasında rakiplerinden daha avantajlı şekilde göründüğü tespitine yer vermiştir. CCI
ihlal bulgularına dayalı olarak GOOGLE’a 17,2 milyon Euro para cezası uygulamıştır.15

11
12
regarding-googles-search-practices/130103brillgooglesearchstmt.pdf
13
14
evidence-to-prove-search-bias-144119
15
%2007%20%26%20%2030%20of%202012_0.pdf?download=1
20-10/119-69


17/145

(54) Brezilya’da faaliyet gösteren AKS’ler Buscape ve Bondfaro ile Microsoft tarafından
2013 yılında Brezilya Rekabet Otoritesine (The Administrative Council for Economic
Defense-CADE) yapılan başvuruda Adwords sözleşmelerinde yer alan hüküm
sebebiyle reklam verenlerin diğer arama motorlarına reklam vermemesi için baskı
uygulandığı belirtilmiştir.16 2015 yılında Microsoft’un şikâyetini geri çekmesine rağmen
soruşturma devam etmiş olup Adwords’e ilişkin şikâyetin ise henüz sonuçlanmadığı
yönünde bir basın açıklaması17 CADE tarafından resmi internet sitesi üzerinden
yapılmıştır. Diğer taraftan; Buscape ve Bondfaro kullanıcıları tarafından oluşturulan
değerlendirmelerin (müşterilerin ürünler ve mağazalarla ilgili görüşleri) GOOGLE
tarafından kazıma (scraping) olarak bilinen yöntemle izinsiz alındığını ve GOOGLE’ın
dikey hizmetlerinde kullandığını iddia etmiştir. Bu durumun, GOOGLE lehine rekabet
avantajı sağladığı ve GOOGLE’ın kendi özelleşmiş arama alanlarında yer alan
değerlendirmelere, rakiplerinin erişimine izin vermediği belirtilmektedir. Bunun yanı
sıra CADE’ye, GOOGLE’ın AKS’lerin trafiklerini düşürmeye yönelik algoritma
güncellemeleri yapmak ve bu siteleri SHOPPING alanına almamak suretiyle hâkim
durumunu kötüye kullandığına yönelik şikâyetlerde de bulunulmuştur. Bu şikâyetlerin
incelenmesi sonucunda, GOOGLE’ın rakiplerinin trafiğini düşürdüğünü ispatlamaya
yönelik yeterli delil bulunamamış ve SHOPPING alanına AKS’lerin alınmamasının ise
kullanıcıların lehine olduğu değerlendirilerek yaptırım uygulanmamıştır.18
(55) Tayvan Adil Ticaret Komisyonu (TATK) benzer şekilde, GOOGLE’ın arama sonuçlarını
gösterme şekline yönelik iletilen şikâyetleri değerlendirmiştir. TATK’nin soruşturması,
haritaya odaklanmadan önce, SHOPPING de dâhil olmak üzere GOOGLE arama
sonuçlarının tüm yönlerini ele almıştır (TATK önaraştırma aşamasında SHOPPING’e
yönelik endişeleri reddetmiştir). Ağustos 2015’te, TATK GOOGLE’ın arama
sıralamasına ve haritanın gösterimine yönelik tüm şikâyetleri reddetmiştir.
(56) Almanya'da, Alman Hava Durumu Hizmet Sağlayıcıları Birliği, GOOGLE’ın arama
sıralamasının, özellikle GOOGLE’ın hava durumu hizmeti olan OneBox’u arama
sonuçlarının en üstünde göstermesinin, rekabeti olumsuz etkilediğini iddia ederek
GOOGLE’a karşı bir dava açmıştır. Hamburg Bölge Mahkemesi; (i) Diğer şirketlerin
organik arama sonuçlarında olağan şekilde gösterilebilecek olmasının, GOOGLE’ın
yararlı olduğunu düşündüğü yenilikleri uygulamasını engelleyemeyeceği, (ii) Hâkim
durumun kötüye kullanılmasının yasaklanmasının, değişime dayanamayan eski iş
modellerini korumak gibi bir amacının bulunmadığı, (iii) GOOGLE’ın genel arama
motorunun çekiciliğini artırmak için arama sıralamasına yönelik iyileştirmeleri
uyguladığı, gibi sebepler doğrultusunda ilgili davayı reddetmiştir.19
(57) Kanada Rekabet Bürosu (Competition Bureau Canada) ise 2013 yılında, gelen
şikâyetler üzerine GOOGLE’a karşı bir soruşturma başlatmış ve Nisan 2016’da
soruşturmayı kapattığını açıklamıştır. Soruşturma kapsamında incelenen iddialardan
biri, GOOGLE’ın kendi hizmetlerini (GOOGLE Maps, GOOGLE Flights vb.) arama
motoru sonuç sayfasında öncelikli olarak gösterdiği iddiasıdır. Ancak iddiaları
destekleyecek yeterli kanıtın bulunamadığı ifade edilmiştir20.

16
17
practices-in-the-brazilian-online-search-
market/cade_english/topics/topics/bilateral_cooperation/legislation/bilateral-cooperation
18
google-probe
19
20
20-10/119-69


18/145

(58) Ayrıca arama hizmetlerinin sunumu için önemli olan harita hizmetine ilişkin çeşitli
otoriteler tarafından incelemeler gerçekleştirmiştir. Çevrim içi harita hizmeti sunan bir
platform olan şikâyetçi Streetmap’in başvurusu üzerine, Birleşik Krallık Yüksek
Mahkemesi (High Court of England and Wales) tarafından, GOOGLE Haritalar’ın
görsel ve tıklanabilir bir görüntüsünün sayfanın en üstünde konumlandırarak
GOOGLE’ın genel arama hizmetleri pazarındaki hâkimiyetini kötüye kullandığı iddiası
incelenmiştir.21 Mahkeme; GOOGLE’ın davranışlarının kayda değer etkisinin ve pazar
kapama riskinin olmadığı sonucuna ulaşmış ve hukuka aykırı bir durumun olmadığına
hükmetmiştir. Mahkeme GOOGLE’ın aynı meşru amacı elde etmek için
kullanılabileceği etkili ve orantılı bir alternatif yolun bulunmadığı kanaatine ulaşmıştır.
I.4. Yerinde İncelemede Elde Edilen Belgeler
(59) Dosya kapsamında Google Türkiye ofisinde 05.06.2018 tarihinde yerinde inceleme
gerçekleştirilmiştir. Söz konusu yerinde inceleme sırasında alınan evraktan dosya
kapsamında değerlendirilecek olan belgelere aşağıda yer verilmektedir22:
(60) Belge 1: “Aliışveriş Fiyat Teklifi Stratejileri” başlıklı metinde aşağıdaki bilgiler yer
almaktadır:


(…..TİCARİ SIR…..)


(61) Belge 2: “Avrupa Komisyonunun Shopping Kararı” başlıklı metinde aşağıdaki ifadeler
yer almaktadır:
-(…..).
(62) Belge 3: “** YENİ ** (YALNIZCA SÖZLÜ, E-POSTA İLE GÖNDERMEYİN) **”
başlıklı metinde aşağıdaki bilgiler yer almaktadır;
** YENİ ** (YALNIZCA SÖZLÜ, E-POSTA İLE GÖNDERMEYİN) ** 13 Eylül
2017 güncellemesi - Lütfen temyize ilişkin sorular soran müşterilere
şirket dışı için onaylanmış aşağıdaki mesajı, E-POSTA İLE DEĞİL,
YALNIZCA KARŞILIKLI KONUŞMALARDA iletin.
Neler oluyor?
(…..).
Kilit Mesajlar
Reklam veren mesajları:
 (…..).
 (…..).
 (…..).
GOOGLE'ın yayımladığı şirket dışına yönelik açıklama aşağıdadır:

21
22 Orijinali İngizlice olan söz konusu belgelerden yazışma içerenlerin Türkçe çevirilerine; tablo ve grafik
içrenlerin ise metin içerisinde orijinal versiyonlarına, dipnotta ise çevirilerine yer verilmektedir.
20-10/119-69


19/145

 "(…..)."
Etkilenen Reklamverenler ve bölgeler
Bu kimi etkiliyor?
 (…..).
Bu yalnızca AB'yi mi etkiliyor?
 (…..).
Bu, GOOGLE Alışverişin ülkeme girişini geciktirecek mi?
 (…..).
(63) Belge 3’ün devamında aşağıdaki ifadelere yer verilmektedir:
 (…..).
(64) Belge 4: Mevcut belgede yer alan grafik ve ifadeler aşağıda aktarılmaktadır:


(…..TİCARİ SIR…..)23



(…..TİCARİ SIR…..)24


 (…..)
(65) Belge 5: Mevcut belgede bulunan grafik ve ifadeler aşağıda sunulmaktadır:
(…..).
(…..)
Mavi: geleneksel perakendeciler
Kırmızı: sadece e-ticaret yapanlar (pure player)

23 Pasta grafiğin çevirisi aşağıdaki şekilde yapılmıştır:
“Google, Türkiye’de Ürün Keşfi ve Araştırması Alanlarında Güçlü Bir Pozisyon Almış Durumda:
Satıcı Çeşitliliğini E-Ticaret Kanalı ve Alışveriş Hızlandırması Yoluyla Geliştirmek Google’ın
Pozisyonunu daha da Güçlendirebilecektir.
Ürün Keşfinde Başlangıç Noktası (Grafiğin Başlığı)
Price comparison website: Fiyat karşılaştırma sitesi
Other online shopping site: Diğer online alışveriş sitesi
Stores’ websites: Perakendecilerin siteleri”
Base: Ones who search product- Taban: Ürün Araştıranlar (s.903)
Ürün Keşfi İçin En Sık Kullanılan Siteler (Yatay Sütunlu Grafik Başlığı)
24 Grafiğin (dikey sütunlu) çevirisi: “Perakende Arama Gelirlerinin Tümünde Alışverişin Payı” Mavi
sütunlar “Arama” Kırmızı sütunlar “Alışveriş”i temsil etmektedir.
20-10/119-69


20/145

(66) Belge 6: GOOGLE Endüstriyel Perakende Lideri (…..) tarafından Ülke Direktörü
(…..)’e 29 Mayıs 2017 tarihinde gönderilmiş e-postada) aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır;
“(…..).”
(67) Belge 7: “Metin Reklamları ve Ürün Listeleme Reklamları: Kazanan bir
Kombinasyon” başlıklı metinde aşağıdaki bilgiler yer almaktadır;
Hem metin reklamlarına, hem de ÜRL'lara maruz kalan bir tüketici, yalnızca
metin reklamları gören bir tüketiciye göre
Internet sitesini ziyaret etmeye +%(…..)
Satın almaya +%(…..)
Ürün Sayfasını Ziyaret Etmeye +%(…..)
Marka Hakkında Arama Yapmaya +%(…..)
Sepete Eklemeye +%(…..)
Mağaza Bulucuya Tıklamaya +%(…..) %
...daha fazla eğilimlidir.
(68) Yapılan yerinde incelemede ayrıca GOOGLE yetkilileri tarafından aşağıdaki hususlar
dile getirilmiştir:
 (…..)
ifade edilmiştir.

I.5. Değerlendirme
I.5.1. İlgili Pazar
I.5.1.1. İlgili Ürün Pazarı
(69) 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında yapılan incelemenin genel şartı bir
hâkim durumun varlığıdır. Hâkim durum tespiti bakımından ise ilgili ürün ve coğrafi
pazar tanımı önemlidir. İlgili ürün pazarının tespitinde inceleme konusu mal ve
hizmetlerle, tüketicinin gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından
ikame sayılan mal veya hizmetlerden oluşan pazar dikkate alınmaktadır. Bu kapsamda
öncelikle incelemeye konu sektör hakkında genel bir bilgi sunulduktan sonra, ilgili ürün
ve coğrafi pazar tanımına yer verilecektir.
(70) Soruşturma kapsamında temel olarak GOOGLE’ın, genel arama sonuçlarında
SHOPPING uygulamasını avantajlı pozisyonda konumlandırıp kendi alışveriş
uygulamasındaki trafiği artırdığı ve diğer alışveriş sitelerini SHOPPING uygulamasına
almadığı iddiası incelenecektir. Bu bağlamda GOOGLE’ın dosya kapsamında
incelenmesi gereken temel faaliyet alanları genel arama hizmetleri ile Shopping Unit
ve GOOGLE SHOPPING’in sunduğu hizmete ilişkin alanlardan oluşmaktadır. İlgili
Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’da da belirtildiği üzere ilgili pazar tanımı
yapılırken ürünler arasında arz ve talep ikamesi olup olmadığının incelenmesi
gerekmektedir.
(71) Çok taraflı platformlarda pazarın nasıl tanımlanacağı hususu rekabet hukukunun bu
alandaki tartışmalı konularının başında gelmektedir. Öncelikle klasik pazarlarda
20-10/119-69


21/145

uygulanan SSNIP testinin bu pazarlarda nasıl uygulanacağına dair tartışmalar
bulunmaktadır25. Diğer yandan literatürde pazarın işlemsel (transaction) ve işlemsel
olmayan (non-transaction) niteliği dikkate alınarak farklı pazar tanımı yaklaşımı
benimseneceğine ilişkin görüşler bulunmaktadır26. Buna karşın çok taraflı platformlara
ilişkin pazar tanımı yapılırken bu şekilde bir ayrıma gerek olmadığı görüşü de mevcut
bulunmaktadır27. Diğer bir ayrım ise platformun eşleştirme (matching) veya izleyici
sağlayan/reklam platformu (audience providing/advertising platforms) olup olmama
durumuna göre yapılmıştır28. Bu yaklaşıma göre ise farklı kullanıcı gruplarını bir araya
getiren eşleştirme platformları için tek pazar, reklam plaformları için çoklu pazar tanımı
yapılması gerekmektedir. Avrupa Regülasyon Merkezi (CERRE-Center on Regulation
in Europe) tarafndan konuya ilişkin yayımlanan güncel raporda29 ise tek pazar
yaklaşımı (single market approach” ve çoklu pazar yaklaşımı (multiple markets
approach) tartışılmış ve platformun ayrı tarafları için ayrı pazar tanımı yapılmasını
öngören çoklu pazar yaklaşımın benimsenmesinin avantajları vurgulanmıştır.
(72) Yukarıdaki tartışmalardan hareketle mevcut dosya kapsamında esas olarak
GOOGLE’ın genel arama hizmetleri pazarındaki hâkim durumunu dikey ilişkili alışveriş
karşılaştırma hizmetleri alanında kötüye kullandığı iddiasının değerlendirildiği
vurgulanmalıdır. Diğer yandan GOOGLE SHOPPING bir taraftan bu alanda reklam
konumlandıran taraflar için kendine münhasır özellikler taşıyan bir arama bazlı reklam
hizmeti sunmakta iken kullanıcılara alışveriş karşılaştırma hizmeti sunmaktadır.
Dolayısıyla çoklu pazar yaklaşımı benimsenmesi durumunda pazarın reklam
hizmetlerine ilişkin kısmı için de ayrı bir pazar tanımına gidilmesi gerekecektir. Ancak
mevcut dosya kapsamında GOOGLE’ın alışveriş karşılaştırma hizmetleri piyasasında
yol açtığı rekabet karşıtı etkiler şikâyet edilmekte olup yapılan analizler de AB
Komisyonunun SHOPPING kararına benzer şekilde bu alana yoğunlaşmıştır.
Dolayısıyla çok taraflı platformlarda pazar tanımı yapılmasına ilişkin pratik zorluklar ve
yaklaşım farklılıkları dikkate alındığında, bu dinamik ve değişken pazarda reklam
hizmetleri için ayrı bir pazar tanımı yapmaktan beklenen faydanın tam olarak elde
edilmesi mümkün görülmediğinden plaftformun bu tarafı için ayrı bir pazar tanımına
gidilmeyecektir.
(73) Bu doğrultuda mevcut doysa kapsamında ilgili ürün pazarları tanımlanırken farklı
arama ve karşılaştırma hizmetleri arasındaki arz, talep ikameleri incelenecektir.
I.5.1.1.1. Genel Arama Hizmetlerine İlişkin Bilgi
(74) Genel arama hizmetleri pazarı çok taraflı pazar niteliği taşımaktadır. Internet arama
motoru aracılığıyla işleyen platformun bir tarafında aramayı yapan ve bu arama
sonuçlarına ihtiyaç duyan kullanıcılar/tüketiciler, diğer tarafında ise arama ile bağlantılı

25 Dirk Auer and Nicolas Petit, “Two-sided markets and the Challenge of Turning Economic Theory into
Antitrust Policy”, s. 26 (Two-sided markets).
26 Filistrucchi, L., Geradin, D., Damme E. van, and Affeldt, P. (2014), ‘Market definition in two-sided
markets: theory and practice’, Journal of Competition Law and Economics, Vol. 10 (2), pp. 293-339.
27 Niels, G. (2019), “Transaction versus non-transaction platforms: A false dichotomy in two-sided
market definition”.
28 Sebastian Wismer and Arno Rasek, “Market definition in multi-sided markets”, OECD Rethinking
Antitrust Tools for Multi-sided platforms 2018, (Market Definition), syf. 6.

933/FINAL&docLanguage=En
29 Cerre-Center on Regulation in Europe, “Market Definition and Market Power in the Platform
Economy”,

.pdf
20-10/119-69


22/145

sundukları içerik ile bu arama sonuçlarının oluşmasını besleyen içerik sağlayıcıları yer
almaktadır. Genel arama hizmetleri pazarında platform tarafları arasındaki aracılık
faaliyeti ise platformun sahibi ve işleticisi konumundaki arama motoru tarafından
üstlenilmektedir. Bu çerçevede arama motoru, içerik sitelerinin (örneğin; ,
, hü vs.) makalelerini tarayıp, dizinleyip, arama ilgilerine göre
sıralayıp aramayı yapan kullanıcıya ulaştırmaktadır.
(75) Genel arama hizmetleri pazarında tüketiciler daha fazla kaynak/içerik üzerinden arama
yaparak en doğru sonuca, içerik sağlayıcıları ise genel aramadan elde ettikleri trafikle
orantılı olarak kendi internet sitelerine aldıkları trafik ve reklamlar üzerinden gelir elde
ettiklerinden daha fazla tüketiciye ulaşma ihtiyacı ile hareket etmektedir. Bu durum,
tarafların sağladığı faydanın platformun diğer tarafındaki kullanıcıların sayısı ile
arttığına işaret etmekte olup “dolaylı ağ etkileri” olarak adlandırılmaktadır. Dolaylı ağ
etkilerinin büyüklüğü ve önemi ile platformda yer alan tarafların ihtiyaç ve talepleri
platformun işleyişinde, dolayısıyla da arama motoru tarafından benimsenen iş ve
fiyatlandırma modelinde önemli bir rol oynamaktadır. Bu kapsamda diğer birçok çevrim
içi platformda da gözlemlendiği üzere, genel arama hizmetleri pazarında aramayı
yapan kullanıcı/tüketici aldığı hizmet için doğrudan bir bedel ödememekte, arama
motoru tarafından doğrudan ya da dolaylı olarak ücretlendirilen taraf çoğu durumda
içerik sağlayıcılar olmaktadır. Dolayısıyla genel arama hizmetleri farklı tarafların
talebinin birbirini beslediği dolaylı şebeke etkilerinin yoğun olarak hissedildiği bir piyasa
özelliğine sahiptir.
(76) Genel arama hizmeti sunan birçok farklı teşebbüs bulunmaktadır. GOOGLE ve Bing
(Microsoft) gibi genel arama servisleri kendi arama teknolojilerini kullanırken, diğer
arama motorları bir anlaşma kapsamında üçüncü parti genel arama motorlarının
sonuçlarını gösterebilmektedir. Örneğin, Yahoo, Bing’in genel arama sonuçlarını, Ask
ise GOOGLE’ın genel arama sonuçlarını döndürmektedir. Kullanıcılar genel arama
hizmetlerinin kullanımı için bir ücret ödememekle birlikte, aslında her sorgu
girdiklerinde söz konusu hizmetlere veri sağlayarak gelir elde etmesine katkıda
bulunmaktadır. Genel arama hizmetleri kullanıcı talebi tarafında fiyat bakımından
rekabet etmemekte, arama sonuçlarının ilgisi, sonuçları sağlamadaki hızı, kullanıcı ara
yüzünün çekiciliği ve internet sitelerini dizine ekleme becerisi gibi parametreler
özelinde rekabeti sürdürmektedir.
(77) Genel arama hizmetleri sağlayıcıları için, gizlilik politikalarıyla uyumlu bir şekilde,
kullanıcıların verilerini depolaması ve tekrar kullanması, arama hizmetlerini geliştirmek
ve daha ilgili reklam göstermek açısından önem taşımaktadır. Bir hizmetin ücretsiz
sunulması genel arama motoru gibi çok taraflı platformlar için bir avantaj haline
gelebilmektedir. Çok taraflı platformlar birden çok tarafı bir araya getirmekte ve söz
konusu taraflardan en az biri için platformun değeri diğer taraftaki kullanıcı sayına bağlı
olmaktadır. Genel arama hizmetinden faydalanan kullanıcılar, içerik sağlayıcılar ve
çevrim içi mecrada reklam verenler vb. genel arama hizmetlerinin taraflarını
oluşturmaktadır. Reklamcılık gelirleri, genel arama hizmetlerini kullanan kullanıcı
sayısıyla orantılı iken, genel arama hizmetlerinin kullanıcılarının sayısının daha fazla
olması, reklamcılar için platformu daha değerli hale getirmektedir30.
I.5.1.1.2. Genel Arama Hizmetlerine İlişkin Pazar Tanımı
(78) Genel arama hizmetleri pazarına ilişkin olarak yukarıda yer verilen genel çerçeveyi
takiben, dosya kapsamında ilgili pazarın sınırlarının belirlenmesini teminen genel

30 Google Search (Shopping), 2017, Case AT.39.740.
20-10/119-69


23/145

arama hizmetlerine alternatif oluşturabilecek hizmetlerin olup olmadığı konusunun
değerlendirilmesi gerekmektedir. Genel arama hizmetleri kullanıcıların internet
üzerinden arama gerçekleştirdiği tek mecra değildir. İçerik siteleri, özelleştirilmiş arama
hizmetleri ve sosyal medya ağları da alternatif mecralar olarak karşımıza çıkmaktadır.
Bu çerçevede dosya kapsamında öncelikle anılan hizmetlerin, genel arama
hizmetlerine arz ve talep yönünden ikame olup olmadığı değerlendirilecektir.
Genel Arama Hizmetleri ile İçerik Arama Hizmetleri Arasındaki İkame İlişkisi
(79) Bu çerçevede ilk olarak, genel arama hizmeti pazarının tarafı olan içerik sitelerince
sunulan hizmetin genel arama hizmetleri platformu üzerinden sunulan hizmete
alternatif olup olmadığı sorusu akıllara gelmektedir.
(80) Genel arama sonuçları farklı alanlara ilişkin (sosyal medya siteleri, forumlar, e-ticaret
siteleri, bloglar vs.) arama yapanlar tarafından ilgili kaynağa ulaşmak amacıyla
yararlanılan hizmettir. Genel arama hizmeti sunmak için arama motorları herhangi bir
içerik üretimi yapmayıp içerik sitelerinin (, , ,
hu vb.) makalelerini tarayıp indeksleyip arama ilgilerine göre sıralayıp nihai
kullanıcıya ulaştırmayı hedeflemektedir. Başka bir deyişle, genel arama hizmetlerinin
temel amacı diğer sitelere mümkün olan en kısa sürede kullanıcının erişimini
sağlamaktır.
(81) Öte yandan içerik sitelerinin (diğer sitelere yönlendirmeler içerebileceği gibi) asıl
amaçları ise, makale üretip arama motorlarında en iyi sonucu elde ederek daha fazla
trafiğe ulaşmaktır. Kullanıcılar arama motorları tarafından sunulan genel arama
hizmetini içerik sitelerine ulaşmak amacıyla kullanırken içerik üreten siteleri genellikle
bilgi edinmek amacıyla kullanmaktadır.
(82) Farklılık arz eden bir başka husus ise içerik sitelerinin genel arama hizmetlerinden
daha gelişmiş bir içerik arama özelliğine sahip olmasıdır. Ancak bu tür içerik arama
hizmetleri Komisyonun SHOPPING kararında31 da belirtildiği üzere, yalnızca kendi
sınırlı içerikleri içerisinde bir arama yapma imkânı sağlayabilmekte, kullanıcılara
internet üzerindeki tüm içeriği arama imkânı tanımamaktadır. Belirtilen nedenlerle
arama hizmetleri ve içerik hizmetleri arasında arz veya talep ikamesinin mevcut
olmadığı değerlendirilmektedir.
Genel Arama Hizmetleri ile Özelleştirilmiş Arama Hizmetleri Arasındaki İkame
İlişkisi
(83) Dosya kapsamında ilgili ürün pazarının belirlenmesinde dikkate alınması gereken bir
diğer husus ise genel arama hizmetleri ile belirli bir sektör özelinde hizmet sunan
özelleştirilmiş arama hizmetlerinin birbirine ikame olup olmadığıdır. GOOGLE ve farklı
internet siteleri tarafından sunulan özelleştirilmiş (uçuş arama, otel arama, haber vb.)
arama hizmetleri birbirine eş veya benzer ürünler hakkında detaylı bilgilerin edinilmesi
ve kıyas yapılmasını sağlamaktadır. Genel arama sonuçları ise farklı ve daha kapsamlı
sonuçları görüntülemektedir. Arz ikamesi yönüyle ele alındığında, genel arama
hizmetleri pazarında faaliyet gösteren teşebbüsler iki temel işlevi yerine getirmeyi
amaçlamaktadır. İlki taramak (crawling) ikincisi ise dizine eklemektir (indexing).
Sonraki süreçte ise aramalarda geçen anahtar kelimelere göre sonuçlar
sıralanmaktadır. Anlatımı bu kadar kısa ve sade olan bu süreci yönetmek için
milyarlarca satır kodun yazılması ve sürekli çalışması gerekmektedir.

31 A.g.k. para. 165.
20-10/119-69


24/145

(84) Sürekli yeni bilgilerin eklendiği internet dünyasında tarama ve dizine ekleme faaliyetleri
sürekli devam ederken diğer yandan kullanıcı geri dönüşlerine göre sıralamalarda
değişiklik yaparak kullanıcıya daha iyi hizmet sunulması hedeflenmektedir. Genel
arama hizmeti sunan arama motorları milyonlarca internet sitesine ait milyarlarca
sayfayı tarayıp dizine eklerken özelleştirilmiş arama hizmeti veren teşebbüsler yalnızca
belirli çevrim içi perakende satıcılar, çevrim içi pazar yeri gibi teşebbüslerce sağlanan
bilgileri kullanarak hizmet sunmaktadır. Ayrıca GOOGLE özelleştirilmiş arama
hizmetlerini farklı ürün adı ile farklı şekillerde sunmaktadır. Örneğin, GOOGLE’ın
alışveriş karşılaştırma hizmeti ile özgülenmiş arama hizmeti olan GOOGLE
SHOPPING kendine ait bir ad altında ve kendine özgü bir şekilde sunulmaktadır.
Benzer bir durum uçuş arama için kullanılan GOOGLE Flights için de geçerlidir. Bu
nedenlerle önemli miktarda insan kaynağı, teknik bilgi, sermaye birikimi, diğer arama
motorlarının ağ etkisini kırmak gibi gereksinimler genel arama hizmetleri pazarının arz
ikamesi açısından özelleştirilmiş arama hizmetleri pazarıyla benzeşmediğini
göstermektedir.
(85) Genel arama hizmetleri ile belirli bir sektör özelinde hizmet sunan özelleştirilmiş arama
hizmetlerinin birbirinin alternatifi olup olmadığı konusu talep ikamesi yönüyle
değerlendirildiğinde, genel arama hizmetlerinin çok daha kapsamlı, daha fazla bilgi
kaynağının dizinlendiği ve sunulduğu, öncelikli amacı bilgiye erişim olan bir alan
olduğu, içeriği itibarıyla tüketici kitlesinin oldukça fazla ve heterojen olduğu
görülmektedir. Özelleştirilmiş arama hizmeti ise daha homojen bir tüketici kitlesine
hitap eden, daha sınırlı amaçlarla kullanılabilen hizmetlerdir. Ayrıca Komisyonun
SHOPPING kararında32 da belirtildiği üzere özelleştirilmiş arama hizmetleri daha dar
bir alanda daha fazla fonksiyon sunma özelliğine sahiptir. Özelleştirilmiş arama
hizmetleri genellikle çeşitli filtreleme özellikleri ile kullanıcıların daha hedefe odaklı
arama yapmasına imkân sağlayabilmektedir.
(86) Yukarıdaki bilgiler ışığında gerek arz, gerekse talep bakımından bu iki alanın ikame
olmadığı değerlendirilmektedir.
Genel Arama Hizmetleri ile Sosyal Medya Siteleri Arasındaki İkame İlişkisi
(87) İkame tartışmasında alternatif olarak değerlendirilebilecek bir diğer mecra ise sosyal
medyadır. Özellikle Facebook son dönemde hava durumu, restoran arama, sanal
market (marketplace) gibi birçok alanda hizmet vermeye başlamıştır. Bu anlamda
kısıtlı da olsa bir ikame ilişkisinin bulunduğu görülmektedir. Bununla birlikte kullanıcılar
sosyal medya mecralarını ağırlıklı olarak ilgi alanları ile ilgili akışları veya haber almak
istedikleri kişileri takip etmek amacıyla kullanmaktadır. Gerek yalnızca kendi içerikleri
arasında arama yapılabilmesi gerek daha az alternatif sunması gibi sebeplerle arama
hizmetleri ve sosyal medya siteleri arasında talep ikame ilişkisi mevcut değildir. Dosya
kapsamında herhangi bir sosyal medya mecrasının genel arama hizmeti sunduğuna
dair herhangi bir bulguya ulaşılmamıştır. Dolayısıyla bu iki alanın aynı pazar tanımı
içerisinde yer almadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Genel Arama Hizmetlerinin Kullanıldığı Mecralar Açısından İkame İlişkisi
(88) Son olarak İlgili ürün pazarının tanımlanması sürecinde bütünlüğün sağlanması
bakımından, genel arama hizmetlerinin kullanıldığı mecralara yönelik bir
değerlendirme yapılması uygun olacaktır. Dosya kapsamında, mobil teknolojilerde
yaşanan gelişmelere bağlı olarak genel arama hizmetleri alanında, mobil mecraların
daha yaygın bir şekilde kullanılmaya başlandığı, arama motorlarının da bu gelişmelere

32 A.g.k. para. 176.
20-10/119-69


25/145

paralel olarak hem mobil hem de masaüstü sürümlerini piyasaya sürdükleri bilgisine
ulaşılmıştır. Ancak tüm kullanıcıların kullanılan mecradan bağımsız olarak nihai olarak
aynı içeriğe ulaştığı görülmektedir. Dolayısıyla gerek kullanım amacı gerekse sunulan
hizmetin genel olarak aynı olması nedeniyle mobil cihazlar ve sabit cihazlar üzerinden
sunulan hizmet arasında bir ayrıma gidilmesine gerek olmadığı kanaatine ulaşılmıştır.
(89) Komisyon tarafından Google Shopping kararında da benzer değerlendirmeler
yapılarak genel arama hizmetlerinin ayrı bir ilgili ürün pazarı oluşturduğu sonucuna
varılmıştır33.
(90) Yukarıda yer alan hususlar doğrultusunda arama hizmetleri alanındaki ilgili ürün
pazarının “genel arama hizmetleri” olarak belirlenebileceği kanaatine ulaşılmıştır.
I.5.1.1.3. Çevrim İçi Alışveriş Karşılaştırma Hizmetlerine İlişkin Pazar Tanımı
(91) Çevrim içi (online/internet üzerinden sunulan) alışveriş karşılaştırma hizmeti daha
sınırlı sayıda ve benzer ürünü belirli açılardan mukayese etmek amaçlı kullanılan
sınırlandırılmış bir arama hizmetidir.
Çevrim İçi Alışveriş Karşılaştırma Hizmeti ile Genel Arama Hizmeti Arasındaki
İkame İlişkisi
(92) Söz konusu hizmet açısından incelenmesi gereken ilk husus alışveriş karşılaştırma
hizmetinin genel arama hizmetlerinin ikamesi olup olmadığıdır. Her ne kadar arama
sonuçlarında karma şekilde sunulsa da kullanıcının çevrim içi alışveriş karşılaştırma
hizmetinden beklentisi tamamıyla farklıdır. Bu noktada kullanıcı herhangi bir alanda
geniş kapsamlı bilgiyi tüm internette aramak istediğinde GOOGLE, Bing, Yandex gibi
bir arama motorunu tercih ederken; belirli sayıda, eş veya benzer ürünü kıyaslamak
istediğinde Türkiye özelinde EPEY, CİMRİ, AKAKÇE veya GOOGLE tarafından
sunulan spesifik arama hizmetlerine yönelmektedir34. AKS’ler ise geniş yelpazeli bir
genel arama hizmeti yerine yalnızca hizmet sunduğu ürün kategorilerinde belirli sayıda
çevrim içi perakendeci veya pazaryeri sitelerine ait ürün tekliflerini karşılaştırmakta ve
bu sitelere ait bağlantıları sunmaktadır. Bu kapsamda kullanıcıların her iki hizmetten
beklentilerinin tamamıyla farklı olduğu söylenebilecektir.
(93) Bununla birlikte AKS’ler arama motorlarına nispeten basit, düşük know-how ve daha
az personel ile sermaye gerektiren alanlarda hizmet vermektedir. Ayrıca dizinledikleri
ve listeledikleri bilgi boyutu çok daha sınırlı olup genel arama hizmetleriyle
kıyaslanamayacak düzeydedir.
(94) Dolayısıyla alışveriş karşılaştırma hizmeti ile genel arama hizmeti arasında ne arz ne
de talep açısından ikame ilişkisinden bahsetmenin mümkün olmadığı
değerlendirilmektedir.
Çevrim İçi Alışveriş Karşılaştırma Hizmeti İle Diğer Özelleştirilmiş Arama
Hizmetleri Arasındaki İkame İlişkisi
(95) Dosya kapsamında incelenmesi gereken bir başka husus ise alışveriş karşılaştırma
hizmetlerinin belirli bir sektöre özgü olarak sunulan diğer özelleştirilmiş arama
hizmetlerinin ikamesi olup olmadığıdır. Yukarıda da belirtildiği üzere GOOGLE ve
sektördeki diğer bazı oyuncular tarafından otel, uçuş, haber vb. alanlar için
özelleştirilmiş arama hizmeti sağlanmaktadır.

33 A.g.k. para. 186.
34 Bunların dışında Türkiye’de alışveriş karşılaştırma hizmeti alanında faaliyet gösteren internet
sitesi 2016, internet sitesi ise 2018 yılı itibarıyla faaliyetlerine son vermiştir.
20-10/119-69


26/145

(96) Alışveriş karşılaştırma hizmetleri kullanıcıların farklı çevrim içi perakendecilerin ve
pazaryeri platformlarının teklifleri arasında ürün araması, fiyat ve özellik karşılaştırması
yapmasını sağlamaktadır. Talep yönünden bakıldığında alışveriş karşılaştırma
hizmetleri, uçuş-otel-restoran-haber gibi farklı alanlarda uzmanlaşan diğer
özelleştirilmiş arama servislerinin sunduğu hizmetlerin yerine geçememektedir. Zira
kullanıcılar belirli bir alanda uzmanlaşmış sitelerin verdiği önerileri, puanları, yorumları,
fiyat ve karşılaştırmaları değerli bularak söz konusu sektörlere özgü aramalarını
özelleştirilmiş arama hizmeti sunan sitelerde yapmaktadır.
(97) Her bir özelleştirilmiş arama hizmeti, belirli bir bilgi türünün alaka düzeyini belirlemek
için tasarlanmış özel sinyaller ve formüllere dayanan spesifik kriterler ile sonuçları
seçmekte ve sıralamaktadır. Örneğin alışveriş karşılaştırma hizmeti sunan bir site için
önemli olan kriterler fiyat, stok miktarı, ürün özellikleri, satıcı puanı gibi veriler iken diğer
özelleştirmiş arama hizmetlerine örnek olarak verilebilecek uçuş arama hizmetlerinde
en önemli husus kullanıcılara mümkün olan en güncel bilgilerin sağlanmasıdır. Bu
kapsamda özelleştirilmiş arama hizmetinde tedarikçilerin havuzundan sunulan hizmet
kapsamında ki veriler çekilmekte, ilgili tedarikçiler de özelleştirilmiş arama hizmeti
sağlayıcıları tarafından işletilen veri tabanlarına girdi sağlamaktadır. Bu nedenle, her
bir özelleştirilmiş arama servisinin uzmanlaştığı alanın özelliklerine göre spesifik bir
veri altyapısı geliştirip sürdürmesi ve ilgili tedarikçilerle ilişki kurması gerekmektedir.
Alışveriş karşılaştırma hizmetinin sunumu için gerekli olan verilerin uçuş-haber-
restoran gibi diğer özelleştirilmiş arama hizmetlerine kıyasla daha kitlesel olan
yapısından dolayı diğer özelleştirilmiş arama hizmetini sağlayıcılarının kısa vadede ve
önemli ek maliyetlere katlanmadan karşılaştırmalı alışveriş hizmeti sunmaya
başlayacak konumda olmadığı değerlendirilmektedir.
(98) Bu bilgiler ışığında alışveriş karşılaştırma hizmeti ile diğer özelleştirilmiş arama
hizmetleri arasında bir ikame ilişkisi olmadığı değerlendirilmektedir.
Çevrim İçi Alışveriş Karşılaştırma Hizmeti ile GOOGLE SHOPPING Hizmeti
Arasındaki İkame İlişkisi
(99) GOOGLE SHOPPING yukarıda bahsedilen şekilde eş veya benzer ürün tekliflerini
birbiriyle kıyaslamaktadır. SHOPPING ünitesinde yer almak isteyen internet sitelerinin
öncelikle bir Adwords hesabı açıp bakiye yüklemeleri, akabinde reklam modeli olarak
SHOPPING’i tercih etmeleri ve tıpkı diğer Adwords reklamlarında olduğu gibi içeriğin
görülebilmesi için tıklama başına ücret (CPC) teklifi sunmaları gerekmektedir. Ancak
SHOPPING bölümünde her internet sitesine yer verilmemekte olup GOOGLE
tarafından “Feed Requirement” olarak adlandırılan birtakım sınırlamalar getirilmiştir.
Bu sınırlandırmalardan biri ise bu alanda ancak ürünün satın alınabileceği platformların
yer alabilmesidir.
(100) GOOGLE tarafından sunulan bilgilerde SHOPPING’in işleyişi hakkında aşağıdaki
açıklamalar yer almaktadır:
“Reklam verenler, GOOGLE’ın reklamları için GOOGLE’ın AdWords platformu
üzerinden teklif vermektedir. GOOGLE, reklamların sıralamasını, reklamın
alaka düzeyi, kalitesi ve reklam verenin teklifinin birleşimini göz önünde
bulundurarak yapmaktadır. GOOGLE’ın reklam alanındaki bölgelerde reklam
vermeye hak kazanan reklam verenler, her bir kullanıcı reklama tıkladığında
GOOGLE’a ödeme yapmaktadır (tıklama başına ödeme).
Başlangıçta GOOGLE reklamları yalnızca düz yazı reklam olarak
göstermekteydi. Zaman içerisinde GOOGLE gelişmiş reklam formatları
20-10/119-69


27/145

geliştirmiştir. GOOGLE’ın Shopping Unit’lerde gösterdiği ürün reklamları, özel
olarak sunulan ürünler için tahsis edilmiş gelişkin reklam formadandır.
Tıpkı metin reklamlarda olduğu gibi, Shopping Unit’lerdeki ürün reklamları,
reklam verenlerin sitelerine bağlantı verir ve GOOGLE, söz konusu ürün
sorgusuna yanıt olarak bunları reklam alanında göstermektedir. GOOGLE, söz
konusu reklamları ücretsiz arama sonuçlarından ayırt etmek için "Sponsorlu"
olarak işaretlemektedir. Reklam verenler, AdWords üzerinden reklamlar için
teklif vermekte ve kullanıcılar reklama her tıkladığında GOOGLE’a ödeme
yapmaktadır. Bir ürün reklamına yapılan tıklama, kullanıcıyı doğrudan reklam
verenin reklamını yaptığı ürünü satın alabileceği sayfaya yönlendirmektedir.”
(101) Ayrıca aşağıda yer verilen yerinde incelemede alınan belgede metin reklamları ile
SHOPPING arasındaki farklar kıyaslamalı olarak anlatılmış olup SHOPPING’in üstün
olduğu birçok anlamda vurgulanmıştır. Tıklama başına maliyet (eCPC), reklam
harcamalarından elde edilen gelir (ROAS) ve diğer alanlarda daha fazla alternatif
sunan SHOPPING ile yapılan reklam harcamalarından daha yüksek dönüş
alınabileceği ifade edilmektedir. Aynı zamanda SHOPPING uygulaması ile birlikte
metin reklamlarına olan talebin düştüğü35 de görülmüştür.


(…..TİCARİ SIR…..)


(102) Adwords kapsamında bir reklam türü olarak tanıtılan SHOPPING uygulamasının
tüketiciler için kullanım amacı, almak istedikleri ürünün farklı satıcılardaki şartlarını
kıyaslamaktır. Çok taraflı pazar yapısından dolayı SHOPPING ile bir yandan e-ticaret
sitelerine reklam hizmeti sağlanırken diğer yandan tüketicilere karşılaştırma hizmeti
sağlandığı dikkatten kaçmaması gereken bir durumdur. Dolayısıyla Shopping Unit ve
GOOGLE SHOPPING ile yalnızca reklam hizmeti sunulduğu şeklindeki bir yorum
oldukça tek yönlü ve eksik olacaktır. Bu bağlamda sağladığı özelliklerden de
anlaşılacağı üzere GOOGLE SHOPPING ile tüketicilere bir çevrim içi alışveriş
karşılaştırma hizmeti sunulmaktadır. Diğer AKS’ler tarafından da tüketicilere genel
olarak ürün fiyatları ve özelliklerini, garanti ve ödeme olanaklarını kıyaslama ve
filtreleme olanağı sunulmaktadır. Bu doğrultuda, tüketici açısından GOOGLE
SHOPPING ve AKS’ler arasında ikame ilişkisinin mevcut olduğu görülmektedir.
Çevrim İçi Alışveriş Karşılaştırma Hizmeti ile Tek Ürün Gösteren Shopping Unit
Hizmeti Arasındaki İkame İlişkisi
(103) GOOGLE tarafından Shopping Unit ile benzer bir hizmetin sunulduğu ancak görsel,
tasarım ve bazı özellikleri yönüyle değişen bir diğer alan ise GOOGLE tarafından “tek
ürün gösteren Shopping Unit” şeklinde adlandırılan ve aşağıda örneklerine yer verilen
alandır.

35
on-google-33-on-bing-in-q1-297273 Erişim Tarihi: 25.06.2019
20-10/119-69


28/145





Şekil 1: Masaüstü Cihaz Görünümü

Şekil 2 :Mobil Cihaz Görünümü
20-10/119-69


29/145


(104) GOOGLE tarafından gönderilen açıklamalar doğrultusunda ilgili ürün hakkında bu
kısımda detaylı bilgi verilecektir.
(105) GOOGLE, yukarıda mobil ve masaüstü görselleriyle birlikte verilen ürünün Türkiye’de
13.11.2018 tarihinde piyasaya sürülen “tek ürün gösteren Shopping Unit” olduğunu ve
GOOGLE’ın sorgunun belirli bir ürün modeline yönelik olduğuna önemli ölçüde güven
duyduğu durumda (tek ürün gösteren Shopping Unit’in görüntülenmesini
sağlayabilecek sorgu örneği için bkz. “iphone7 plus” veya “Samsung galaxy s9”)
gösterebildiği bir ürün reklamı formatı türü olduğunu ifade etmiştir.
(106) GOOGLE’ın beyanına göre “tek ürün gösteren Shopping Unit” ve standart Shopping
Unit aynı teknik altyapıya dayanmaktadır. Bir başka deyişle “tek ürün gösteren
Shopping Unit”in sonuç sayfasında çıkabilmesi için Shopping Unit’te olduğu gibi
GOOGLE’ın tüm kalite eşiklerini geçmesi ve tüm sayfa açık arttırmalarında metin
reklamlarına karşı kazanması gerekmektedir. Dolayısıyla söz konusu hizmetin standart
Shopping Unit’ten ayrı bir hizmet olmadığı belirtilmiştir. Zira “tek ürün gösteren
Shopping Unit” için giriş koşulları ve ücretlendirme modelinin de standart Shopping
Unit ile aynı olduğu ifade edilmiştir.
(107) GOOGLE’ın açıklamalarından anlaşıldığı üzere kullanıcıya “tek ürün gösteren
Shopping Unit” ile standart Shopping Unit gösterilmesi hususunda meydana gelen
farklılık kullanıcının arama motoruna yazmış olduğu sorgudan kaynaklanmaktadır.
Eğer kullanıcı spesifik bir sorgu ile ürün araması yaparsa “tek ürün gösteren Shopping
Unit”, daha geniş kapsamlı bir sorgu ile ürün araması yaparsa standart Shopping Unit
sonuçları görülmektedir.
(108) Bu kapsamda standart Shopping Unit ile “tek ürün gösteren Shopping Unit” arasında
bir fark olmadığı, dolayısıyla standart Shopping Unit ile olduğu gibi çevrim içi alışveriş
karşılaştırma hizmetlerinin “tek ürün gösteren Shopping Unit” ile de ikame olduğu
değerlendirilmektedir.
Çevrim İçi Alışveriş Karşılaştırma Hizmeti ile Çevrim İçi Perakendecilik
Arasındaki İkame İlişkisi
20-10/119-69


30/145

(109) Dosya kapsamında araştırılan bir diğer husus ise çevrim içi perakendecilik hizmetinin
çevrim içi alışveriş karşılaştırma hizmeti ile aynı pazarda yer alıp almadığıdır.
(110) Talep açısından bakıldığında, kullanıcılar ve çevrim içi perakendeciler arasında aracı
görevi gören alışveriş karşılaştırma hizmetleri, en cazip teklifi bulmaları için
kullanıcıların farklı çevrim içi perakendecilerden gelen teklifleri karşılaştırmasını
sağlamakta ve kullanıcılara doğrudan bir ürün satın alma imkânı sunmayıp kullanıcıları
ürünü satın alabilecekleri üçüncü taraf internet sitelerine yönlendirmektedir. Bu açıdan
alışveriş karşılaştırma hizmetleri sunan teşebbüsler, çevrim içi perakendecileri,
sözleşmesel ilişki kurdukları iş ortakları veya müşterileri olarak görmektedir.
(111) Çevrim içi perakendeciler ise kendi internet siteleri üzerinden ürün satışı yapmakta
bununla birlikte kullanıcılara diğer çevrim içi perakendecilerin aynı veya benzer ürünler
için sunduğu teklif ve olanakları karşılaştırma hizmeti sağlamamaktadır. Ayrıca
AKS’lerde olduğu gibi kullanıcıları üçüncü taraf internet sitelerine yönlendirmemekte;
aksine, kullanıcıların ürünlerini kendi internet sitelerini terk etmeden satın almalarını
istemekte bunun için de ürün iade dâhil olmak üzere kullanıcılara satış sonrası çeşitli
destek hizmeti sunmaktadır.
(112) Arz açısından bakıldığında her iki hizmetin farklı fonksiyonlara ve altyapılara
gereksinim duyduğu görülmektedir. Alışveriş karşılaştırma hizmetleri, mümkün
olduğunca çok sayıda çevrim içi perakendeciden elde ettiği gerçek zamanlı veriyi
analiz ederek her bir sorguya cevap olarak ilgili bilgileri sağlamak zorundayken çevrim
içi perakendeciler sadece seçtikleri üreticilerin envanterlerini barındırıp yönetmekte,
“çıkış” ve ödeme işlevi sunmaktadır.

Çevrim İçi Alışveriş Karşılaştırma Hizmeti ile Pazaryeri Platformları Arasındaki
İkame İlişkisi
(113) Alışveriş karşılaştırma hizmeti ile pazaryeri platformları üzerinden sunulan hizmetler
kullanıcılar açısından farklılık arz etmektedir. Alışveriş karşılaştırma hizmetleri (i)
kullanıcılara en cazip teklifi bulmak için farklı çevrim içi perakendeciler/pazaryeri
platformlarında yer alan teklifleri karşılaştırma olanağı tanıyarak kullanıcılar ve çevrim
içi perakendeciler/pazaryeri platformları arasında aracılık hizmeti sağlar; (ii)
kullanıcılara kendi internet siteleri üzerinden ürün satın alma imkânı sunmamakla
birlikte, kullanıcıları ilgili ürünü satın alabilecekleri üçüncü taraf internet sitelerine
yönlendirir; (iii) satış sonrası destek hizmeti sağlamaz. Bununla birlikte pazaryeri
platformları ise kendi internet siteleri üzerinden ürün ve hizmet satışı yapmakta ve
kullanıcılara satış sonrası destek hizmeti vermektedir.
(114) Alışveriş karşılaştırma hizmeti ile pazaryeri platformları üzerinden sunulan hizmetler
çevrim içi perakendeciler açısından da farklılık arz etmektedir. Alışveriş karşılaştırma
hizmetleri, çevrim içi perakendecilere, tekliflerini belirli bir ürünü arayan geniş bir kitleye
sunma fırsatı sunar. Bu, çevrim içi perakendecilere hem marka bilinirliğini artırma hem
de kendi internet sitelerine kullanıcı trafiği çekme imkânı tanırken, perakende satış
faaliyetleri üzerindeki kontrolü de (satış stratejisi, müşterilerle olan ilişkiler vb.)
korumasına olanak sağlar. Bir başka deyişle alışveriş karşılaştırma hizmeti kendileriyle
ve müşterileriyle ilgili verilerini rakip olarak gördükleri Amazon gibi pazaryeri
platformlarına bırakmak istemeyen büyük çevrim içi perakendecilerce tercih
edilmektedir. Bununla birlikte pazaryeri platformları AKS’lerden farklı olarak kendi
internet sitesine dahi sahip olmayan ve/veya marka bilinirliği sınırlı olan ya da
profesyonel olmayan satıcıların ürün ve hizmetlerini satmalarına imkân vermektedir.
20-10/119-69


31/145

(115) Arz açısından bakıldığında her iki hizmetin farklı gereksinimlere sahip olduğu
söylenebilecektir. Öncelikle AKS’ler ürün satışı gerçekleştirmediği için satış sonrası
destek hizmetleri sunmamaktadır. Pazaryeri platformları ise perakendeci ortaklarının
envanterini yönetir ve ürünlerin doğrudan satışını yapar, bu faaliyetler çıkış-ödeme
işlemi, satış sonrası destek gibi hizmetleri gerekli kılar.
(116) Alışveriş karşılaştırma hizmetleri ile pazaryeri platformlarının ücret modeli de genellikle
farklılık göstermektedir. Alışveriş karşılaştırma hizmetleri genellikle tıklama başına
maliyet modeline göre ücretlendirilir, kullanıcının satın alma işlemi yapıp yapmadığına
bakılmaksızın, internet sitesine gönderilen her ziyaretçi için satıcı bir ücret öder. Öte
yandan, pazaryeri platformlarında ise genellikle platformda gerçekleştirilen işlemler
kapsamında satıcı tarafından komisyon usulü ödeme yapılır.
(117) Dosya kapsamında pazaryeri platformları, çevrim içi perakendeciler ve alışveriş
karşılaştırma hizmeti sunan teşebbüslerden birbirlerini rakip olarak görüp görmedikleri
ve ilgili ürün pazarına ilişkin değerlendirmeleri talep edilmiştir.
(118) Alışveriş karşılaştırma alanında faaliyet gösteren firmalardan gelen bilgiler aşağıda yer
almaktadır.
 (…..) tarafından e-ticaret siteleri ile alışveriş karşılaştırma hizmetinin ikame
olmadığı, zira e-ticaret sitelerinde direkt olarak ürün satış hizmeti verilirken, fiyat
karşılaştırma sitelerinin ürün satışı yapmayıp müşterilerin ürünleri daha ucuza
almasını sağlayabilmek ve tüketici menfaatini koruyabilmek için karşılaştırma
hizmeti verdikleri ve daha fazla müşteri çekerek veya trafik sağlayarak e-ticaret
sitelerinin daha fazla satış yapmalarını sağladıkları ifade edilmiştir.
 (…..) tarafından doğrudan satış yapan siteler ile alışveriş karşılaştırma hizmeti
veren internet siteleri arasında herhangi bir hizmet benzerliği ve dolayısıyla
ikame ilişkisi olmadığı, zira AKS’lerde bir ürüne ait farklı e-ticaret sitelerindeki
fiyatların listelendiği ve ürün satışı yapılmadığı belirtilmiştir.
 (…..) tarafından doğrudan satış yapan internet sitelerinin platformlarında
anlaştıkları firmaları listeleyerek ürün satışı geçekleştirdikleri, alışveriş
karşılaştırma hizmeti alanında faaliyet gösteren firmaların ise platformlarında e-
ticaret sitelerinin ürünlerini listeleyerek GOOGLE SHOPPING’te olduğu gibi
satın alma işleminin tamamlanması için ilgili e-ticaret sitesine yönlendirme
yaptığı ifade edilmiştir.
 (…..) tarafından doğrudan satış ile alışveriş karşılaştırma hizmetinin ikame değil
tamamlayıcı olduğu, alışveriş karşılaştırma hizmetinin ürün karşılaştırma
hizmeti verirken e-ticaret sitelerinin böyle bir fonksiyonun olmadığı dile
getirilmiştir.
 (…..) tarafından doğrudan satış yapan firmaların stok tutmak, satış yapmak,
kendi fiyat politikalarını belirlemek, satılan ürünü müşteriye ulaştırmak gibi
yükümlülükler taşırken, AKS’lerin stok bulundurmadığı, satış yapmadığı, fiyat
belirlemediği, kullanıcının aldığı ürünün ödemesini almadığı ve ürünü
ulaştırmaktan sorumlu olmadığı, sadece doğrudan satış yapan sitelerdeki satış
koşullarını son kullanıcıya ulaştırarak kullanıcının seçimi doğrultusunda bu
sitelere alışveriş için yönlendirme sağladığı bu sebeplerle internet sitesi
üzerinden doğrudan satış yapan e-ticaret siteleri tarafından sunulan hizmet ile
karşılaştırmalı alışveriş hizmetinin ikame olmadığı, belirtilmiştir.
20-10/119-69


32/145

 (…..) tarafından alışveriş karşılaştırma hizmeti ile internet üzerinden doğrudan
satış hizmetinin birbirini besleyen ve tamamlayan iş modelleri olduğu, fiyat
karşılaştırma hizmetiyle ürün satış sitelerine trafik oluşturulduğu ve kullanıcıya
satış hizmeti verilmediği için hizmetlerin birbirine ikame olmadığı ifade edilmiştir.
(119) Pazaryeri platformları ve çevrim içi perakendecilerden gelen bilgiler aşağıda yer
almaktadır.
 (…..) tarafından AKS’lerin ürün satışı yapmazken doğrudan satış yapan e-
ticaret sitelerinde ürün satışı yapıldığı, bu nedenle e-ticaret siteleri ile
karşılaştırma hizmeti sunan sitelerin aynı pazarda faaliyet göstermediği ve
birbirinin rakibi değil iş ortağı olduğu ifade edilmiştir.
 (…..) tarafından karşılaştırma sitelerinin tüketicinin alışveriş deneyimini
kolaylaştırdığı ve müşterilerin farklı internet sitelerine girerek ürün aramak ve
fiyatları karşılaştırmak yerine bu siteler aracılığıyla tek bir platformdan birden
fazla fiyat ve ürün alternatifine ulaşabildiği, doğrudan satış yapan e-ticaret
sitelerinin karşılaştırma sitelerinin rakibi değil, müşterisi olabileceği, bununla
beraber GOOGLE SHOPPING veya diğer karşılaştırma sitelerinin ödeme kabul
etmeye başladığı noktada doğrudan satış yapan e-ticaret siteleri tarafından
sunulan hizmet ile karşılaştırma hizmetinin birbirine ikame olabileceği
belirtilmiştir.
 (…..) tarafından e-ticaret platformları ile karşılaştırma hizmeti sunan
platformların birbirleri ile rekabet etmediği, aksine aralarındaki dikey ilişki
sebebiyle bir nevi iş ortağı oldukları, karşılaştırma hizmeti sunan platformların
tüketicilere (i) kullanıcıların en uygun fiyata ulaşabilmek adına çeşitli alışveriş
platformlarında yer alan fiyatları karşılaştırabilmelerine olanak sağlamak ve (ii)
kullanıcılar ile e-ticaret platformları veya internet perakendecileri arasında
aracılık faaliyeti gerçekleştirmek olmak üzere iki temel hizmet sunduğu, ancak
e-ticaret sitelerinde olduğu gibi (i) kullanıcılara doğrudan platform üzerinden
satın alım gerçekleştirme imkânı tanıması ve (ii) satış sonrası hizmetler
sunmasının söz konusu olmadığı, ilgili platformların, genellikle kullanıcıları
teklifin bulunduğu ilgili e-ticaret platformuna yönlendirdiği, bütün bunlar ışığında
söz konusu hizmetleri sağlayan teşebbüsler tarafından tüketicilere sunulan
hizmetler arasında ciddi farklılıklar bulunduğu ve bunların birbirine ikame
olmadığının değerlendirildiği ifade edilmiştir.
 (…..) tarafından fiyat karşılaştırma sitelerinin kullanıcılara ürünü satan tüm
satıcılardaki fiyatları gösteren ve kullanıcıları doğrudan bu sitelere yönlendiren
internet siteleri olduğu, bu bakımdan bir nevi iş ortağı olarak kabul edilebileceği,
her iki hizmet türünde kullanıcılara ürün bilgisi sağlansa da AKS’lerin doğrudan
ürün satışı yapmayıp sadece satışı yapan internet sitelerine yönlendirme
yaptıkları, iki hizmet arasındaki temel farkın doğrudan satış yapıp yapmama
noktasından kaynaklandığı dile getirilmiştir.
 (…..) tarafından doğrudan satış yapan e-ticaret sitesi ile fiyat karşılaştırma
sitesinin sundukları hizmetlerin birbirinden farklı olduğu, fiyat karşılaştırma
sitelerinin ürün araştırmasına olanak sağlayan, fiyat ve ürün hakkında detaylı
bilgiler veren, ürünleri hangi e-ticaret sitesinde hangi fiyata alabileceğini
gösteren, bu e-ticaret sitelerinin verdiği ek hizmetler hakkında bilgiler veren
(örneğin; kargo ücretleri, teslimat süreleri hakkında) e-ticaret sitelerine destek
sunan platformlar oldukları, kullanıcının fiyat karşılaştırma sitelerinde ürünleri
20-10/119-69


33/145

inceledikten sonra fiyat karşılaştırma sitesinin listelediği e-ticaret sitesine
tıklayarak, bu platformdan ayrılıp, tıkladığı e-ticaret sitesi üzerinde oturum
açarak alışverişine devam ettiği, bu sebeplerle alışveriş karşılaştırma hizmeti
sunan siteler ile e-ticaret sitelerinin rakip olmadığı belirtilmiştir.
 (…..) fiyat karşılaştırma sitelerinin kullanıcılara farklı platformlarda yer alan
fiyatlar hakkında bilgilendirme hizmeti sunduğu, e-ticaret sitelerinde ise
doğrudan ürün satışı yapıldığı, bu bağlamda iki hizmet modelinin satışa sunulan
ürün ve hizmetler bakımından birbirinin rakibi olmamakla birlikte reklam gelirleri
noktasında rakip oldukları dile getirilmiştir.
 (…..) tarafından iki hizmet modelinin ürün bilgisi gösterme yönünden ikame
olduğu, bununla birlikte fiyat karşılaştırma sitelerinin doğrudan ürün satışı
yapmayıp, satış yapan internet sitelerine yönlendirme hizmeti verdiği göz
önünde bulundurulduğunda iki hizmetin amaç yönünden birbirine ikame
olmadığı belirtilmiştir.
(120) Teşebbüsler tarafından dile getirilen hususlardan özetle; internet üzerinden doğrudan
ürün satışı ile alışveriş karşılaştırma hizmetlerinin birbirinin ikamesi değil tamamlayıcısı
olarak görüldüğü ve aralarında esasen dikey bir ilişkinin mevcut olduğu, ürün satışı
yapan sitelerde sınırlı bir karşılaştırma olanağı sunulsa da bunun söz konusu sitelerin
yaptığı işin ancak çok küçük bir kısmını oluşturduğu, sanal pazaryerlerinin alışveriş
karşılaştırma hizmeti sunma gibi bir iddialarının bulunmayıp yalnızca kendi satıcılarını
listeledikleri, sanal pazaryeri ve çevrim içi perakende sitelerinin GOOGLE SHOPPING
ve rakibi AKS’ler ile rekabet etmedikleri gibi genellikle her iki platformda da
bulundukları anlaşılmaktadır.
(121) Bu bilgiler ışığında alışveriş karşılaştırma hizmeti ile çevrim içi perakendecilik ve
pazaryeri platformları arasında bir ikame ilişkisi olmadığı kanaatine varılmıştır.
(122) Konuyla ilgili olarak GOOGLE tarafından yapılan savunmada; “çevrim içi alışveriş
karşılaştırma hizmetleri” şeklindeki ilgili ürün pazarı değerlendirmesinin pazarda aktif
bir şekilde rekabet halinde bulunan satış yapan platformları içermemesi yönüyle eksik
olduğu, kullanıcıların ürünleri karşılaştırmak için satış yapan platformları da kullandığı,
örneğin C ve H’un arama ve karşılaştırma özelliklerinin
oldukça benzer olduğu ancak H’un sadece C’un sunmadığı
ek bir özelliği (ürünü doğrudan satabilme) sunduğu gerekçesiyle bu iki hizmetin farklı
pazarlar kapsamında değerlendirilmesinin hatalı olacağı, dünyada ve Türkiye’de önde
gelen satış yapan platformların yetkililerin de fiyat karşılaştırma hizmeti verdiklerini ve
bu hizmeti verenlerle rakip olduklarını ifade ettikleri, soruşturma kapsamında ilgili ürün
pazarı değerlendirmesinde söz konusu bu farklı arama araçlarının ikame
edilebilirliğinin dikkate alınmasının gerektiği dile getirilmiştir.
(123) Yukarıda detaylı olarak açıklandığı üzere alışveriş karşılaştırma hizmeti ile doğrudan
satış yapan platformların gerek iş modelleri gerekse kullanım amaçları birbirinden
farklıdır. Bununla birlikte kullanıcılar doğrudan satış yapan sitelerde sadece o sitede
yer alan mağazaların sunduğu teklifleri birbiriyle karşılaştırma imkânına sahipken
AKS’lerde diğer platformlarda yer alan aynı ürün için verilen teklifleri
kıyaslayabilmektedir. Dolayısıyla aralarında ikame ilişkisi bulunmadığı değerlendirilen
hizmetlerin aynı pazarda yer aldığına dair yapılan savunmanın yerinde olmadığı
değerlendirilmektedir.
Çevrim İçi Alışveriş Karşılaştırma Hizmeti İle Çevrim İçi Arama Reklamcılığı
Hizmeti Arasındaki İkame İlişkisi
20-10/119-69


34/145

(124) Talep açısından bakıldığında, kullanıcılar alışveriş karşılaştırma hizmetlerini kendileri
için bir hizmet olarak algılamakta ve bu sitelere doğrudan ya da arama motoru
üzerinden yaptıkları bir sorgulamayla ürün aramak için girmektedir. Çevrim içi arama
reklamcılığı ise kullanıcılar tarafından bir hizmet olarak görülmemekte, kullanıcılar
reklam hizmeti almak amacıyla arama motorunda bir sorgu aratmamaktadır. Bir başka
deyişle çevrim içi arama reklamcılığı kullanıcıların aradıkları bir hizmet olmayıp
ücretsiz genel arama hizmeti sunan arama motorlarının gelir elde etmek amacıyla
reklamverenlere sundukları bir hizmettir.
(125) Ayrıca Komisyonun SHOPPING kararındaki çevrim içi perakendeciler ve diğer reklam
verenler açısından alışveriş karşılaştırma hizmetleri ile çevrim içi arama reklamcılığı
hizmetinin birbirine ikame olmadığı şeklindeki değerlendirmelerinin işbu dosya
kapsamında da önemli ve geçerli olduğu belirtilmelidir. İlgili değerlendirmeler aşağıda
yer almaktadır36.
a. Alışveriş karşılaştırma hizmetinde yalnızca pazaryeri platformları ve çevrim
içi perakendeciler listelenebilirken, çevrim içi arama reklamlarında bütün
reklam verenler yer alabilmektedir.
b. Alışveriş karşılaştırma hizmetlerinde yer almak farklı koşullar
gerektirmektedir. Örneğin, GOOGLE SHOPPING’te listelenmek isteyen
çevrim içi perakendeciler ve pazaryerleri, internet siteleri üzerinden satın
alınabilecek ürünlerle ilgili fiyatlara, açıklamalara ve stok bilgilerine
GOOGLE’ın erişimini sağlaması gerekmektedir.
c. Alışveriş karşılaştırma hizmetleri, çevrim içi arama reklamlarına göre
sonuçları daha zengin biçimlerde görüntülemektedir.
d. Alışveriş karşılaştırma hizmetlerinin sonuçları, ilgili özel arama kategorisine
göre ayarlanmış farklı parametreleri dikkate alan farklı algoritmalara göre
sıralanmaktadır.
e. Çevrim içi arama reklam platformlarının aksine, GOOGLE Alışveriş gibi
alışveriş karşılaştırma hizmetlerinde görünmek için üçüncü taraf internet
siteleri anahtar kelimeler için değil, ürünler için teklif vermektedir.
f. GOOGLE’ın genel arama sonuç sayfasında GOOGLE’ın kendi alışveriş
karşılaştırma servisi göründüğü zaman, AdWords sonuçlarının da görünebilir
olması iki hizmetin GOOGLE’ın bakış açısından da tamamlayıcı olduğunu
göstermektedir.
(126) Arz açısından bakıldığında ise; alışveriş karşılaştırma hizmetinin sunumu (gerekli
hususlara bölüm itibarıyla değinildiği için tekrarlanmayacak) ile çevrim içi arama
reklamcılığı için gerekli işlevler ve altyapılar birbirinden farklıdır. Özellikle, çevrim içi
arama reklamcılığı hizmetlerinin sağlanması, bir şirketin, kullanıcıların anahtar
kelimeleri aramasını sağlayacak ve kullanıcılar tarafından sorgularında girilen anahtar
kelimeleri alakalı çevrim içi arama reklamlarıyla eşleştirebilecek teknolojiye sahip bir
genel arama motorunun geliştirilmesine yatırım yapmasını gerektirmektedir. Alışveriş
karşılaştırma hizmetinin sunumu için ise böyle bir durum söz konusu değildir.
(127) Dolayısıyla alışveriş karşılaştırma hizmeti ile çevrim içi arma reklamcılığının birbirine
ikame hizmetler olmadığı değerlendirilmektedir.

36 A.g.k. para. 199-205.
20-10/119-69


35/145

(128) Genel olarak ilgili ürün pazarıyla ilgili Google Shopping kararında da Komisyonun
benzer değerlendirmeler yaparak alışveriş karşılaştırma hizmetlerinin ayrı bir ilgili ürün
pazarı oluşturduğu sonucuna vardığı bilinmektedir37.
(129) Yukarıda yer verilen bütün bilgiler ve açıklamalar çerçevesinde, GOOGLE’ın
SHOPPING hizmetinin bir çevrim içi alışveriş karşılaştırma hizmeti olduğu ve genel
arama hizmetleri, diğer özelleştirilmiş arama hizmetleri, pazaryeri platformları, çevrim
içi perakendecilik ve çevrim içi arama reklamcılığından farklı bir pazar teşkil ettiği, bu
nedenle dosya kapsamındaki bir diğer ilgili ürün pazarının “çevrim içi alışveriş
karşılaştırma hizmetleri” olarak belirlenmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
I.5.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
(130) Dosya kapsamında incelenen ilgili ürün pazarları bakımından rekabet koşullarının
coğrafi bölgelere göre farklılık göstermemesi nedeniyle ilgili coğrafi pazar Türkiye
olarak tespit edilmiştir.
I.5.2. Hakim Durum Analizi
(131) Soruşturma kapsamında GOOGLE’ın dosya konusu uygulamaları ile 4054 sayılı
Kanun’un 6. maddesini ihlal edip etmediği değerlendirilmektedir. 4054 sayılı Kanun’un
6. maddesine kapsamında yapılacak değerlendirmede öncelikle ilgili teşebbüsün
hâkim durumda olup olmadığının incelenmesi gerekmektedir. Anılan Kanun’un 3.
maddesinde ise hâkim durum şu şekilde tanımlanmaktadır:
“Belirli bir piyasadaki bir veya birden fazla teşebbüsün, rakipleri ve
müşterilerinden bağımsız hareket ederek fiyat, arz, üretim ve dağıtım miktarı
gibi ekonomik parametreleri belirleyebilme gücü.”
(132) Tanımdan da anlaşılacağı üzere hâkim durum değerlendirmesi yapılırken, esasen,
incelenen teşebbüsün rekabetçi baskılardan ne ölçüde bağımsız davranabildiği
araştırılmaktadır. Hâkim Durumdaki Teşebbüslerin Dışlayıcı Kötüye Kullanma
Niteliğindeki Davranışlarının Değerlendirilmesine İlişkin Kılavuz’da (Kılavuz) incelenen
teşebbüsün rekabetçi baskılardan ne ölçüde bağımsız davranabildiğinin tespiti için her
bir olayın kendine özgü koşullarının göz önünde bulundurulması gerçeği de dikkate
alınarak;
 İncelenen teşebbüsün ve rakiplerinin ilgili pazardaki konumu,
 Pazara giriş ve pazarda büyüme engelleri,
 Alıcıların pazarlık gücü
unsurlarının göz önünde bulundurulması gerektiği belirtilmektedir. Bu bağlamda
mevcut dosya bakımından, GOOGLE’ın ilgili pazarda hâkim durumda olup olmadığına
ilişkin olarak, aşağıda bahse konu unsurlara yönelik tespit ve değerlendirmelere yer
verilecektir.
I.5.2.1. Genel Arama Hizmetleri Pazarında Hâkim Durum Değerlendirmesi
(133) GOOGLE’ın genel arama hizmetleri pazarında Türkiye’deki temel rakipleri, Yandex ve
Bing olarak tespit edilmiş olup diğer rakiplerinin pazar payının görece çok düşük olduğu
görülmüştür.
(134) Rekabet hukuku analizlerinde belirli bir piyasada pazar gücünün tespitinde kullanılan
en önemli gösterge, incelenen teşebbüsün ve rakiplerinin pazar payıdır. Belirli

37 A.g.k. para. 192.
20-10/119-69


36/145

düzeydeki pazar paylarının hâkim duruma işaret ettiği kabul edilmektedir. Örneğin,
ABAD hâkim durum değerlendirmeleri açısından temel taşı olarak görülen Hoffman-La
Roche kararında da istisnai durumlar haricinde süregelen çok yüksek pazar paylarının
bir hâkim durumun varlığına delil teşkil ettiğini belirtmiştir38. Mahkeme Hoffman-La
Roche kararında bahsettiği yüksek pazar payları ifadesini AKZO kararında
somutlaştırmış ve %50’nin üzerindeki pazar paylarının aksi ispat edilmediği takdirde
teşebbüsün ilgili ürün pazarında hâkim durumda olduğunu gösterdiğini belirtmiştir39.
Genel Mahkeme, pazar paylarına ilişkin değerlendirmeyi Hilti kararında derinleştirmiş
ve teşebbüsün %70-80 bandındaki pazar payının kendi başına teşebbüsün hâkim
durumda olduğunun açık bir göstergesi olduğu değerlendirmesini yapmıştır40.
(135) Benzer şekilde Kılavuz’da, aksini gösterecek bir durum söz konusu değilse, Kurulun
yerleşik uygulamasında %40’ın altında pazar payına sahip olan teşebbüslerin hâkim
durumda olması ihtimalinin düşük olduğu kabul edilmekte, bu düzeyin üzerinde pazar
payına sahip olan teşebbüsler bakımından ise daha detaylı bir incelemeye gidilmesi
gerektiği vurgulanmaktadır.
(136) Aşağıdaki tablodan görüleceği üzeri GOOGLE’dan gelen bilgilerde verilen kullanıcı
verilerine göre pazar payı son beş yıldır %(…..)’in altına düşmemiş olup en yakın
rakibiyle arasındaki fark ise daima (…..) puanın üzerindedir. Bunun yanı sıra Android
işletim sistemi kullanılan mobil telefonlarda varsayılan olarak bulunması ve internet
kullanımında mobil platformun giderek daha fazla tercih edilmesi pazarda uzun vadede
değişiklik yapmanın kolay olmayacağına işaret etmektedir.
Tablo 2: Arama Motorlarının Kullanım Oranlarına Göre Türkiye Pazar Payları
Arama Motoru
Genel Arama Hizmetleri Pazar Payları (%)
2013 2014 2015 2016 2017 2018 201941
GOOGLE (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Yandex (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Bing (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Diğerleri (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: GOOGLE42
(137) GOOGLE’ın aynı zamanda elinde bulunduğu veri itibariyle de bu alanda bir monopol
olduğu43 ve genel arama hizmetleri alanında pazara giriş engellerinin diğer pazarlara
kıyasla fazla olduğu belirtilmektedir. Genel arama hizmetlerine girişin önündeki
engellerin bir kısmını bu alanda sınırlı sayıda yetenekli mühendis olması, aynı anda
yapılan milyonlarca sorgulamayı yönetmenin zorluğu, büyük veriye sahip olmanın
avantajları ve ağ etkisi şeklinde sıralamak mümkün görünmektedir.
(138) Komisyon kararının 304. paragrafında, pazarda 2010 yılından itibaren hizmet vermeye
başlayan ve yalnızca İngilizce hizmet veren Duck Duck Go’nun44 henüz %(…..) dahi
pay alamadığına, GOOGLE karşısında Yahoo ve Bing gibi büyük teşebbüslerin dahi
rekabet etmekte zorlandığına değinilmiştir. Bu doğrultuda pazara yeni bir teşebbüsün

38 Hoffman-La Roche 1979 ECR 461 para. 39-41.
39 Dava C-62/86, AKZO Chemie BV v. Commission [1991] ECR I-3359, para. 60.
40 Hilti CFI Dec. 12, 1991, 1991 ECR II-1439, para.92.
41 GOOGLE tarafından söz konusu verilerin 2019 Ocak-Mart dönemini kapsadığı ifade edilmiştir.
42 GOOGLE tarafından söz konusu verilerin Statcounter’dan alındığı belirtilmiştir.

43
44 Duck Duck Go kullanıcı verilerinin güvenliğine daha fazla önem vermesi, kullanıcı verilerini
toplamaması ve veri satışı yapmaması yönleriyle diğer arama motorlarından farklıdır.
20-10/119-69


37/145

girmesinin önünde ciddi engeller bulunmakla birlikte mevcut teşebbüslerin dahi
teknoloji ve sermaye birikimine sahip olmasına rağmen rekabetçi baskı oluşturamadığı
açıkça görülmektedir.
(139) Genel arama hizmetleri pazarında faaliyet gösteren arama motorlarının sayfa
görüntülenmelerine göre global pazar payları incelendiğinde ise Türkiye pazarına
benzer sonuçlar olduğu görülmektedir.
Tablo 3: Arama Motorlarının Global Pazar Payları (%)45
Arama Motoru 2013 2014 2015 2016 2017 2018 201946
GOOGLE 90,2 89,8 90,6 92,0 92,1 91,1 92,7
Bing 3,4 3,6 3,0 2,8 2,8 3,0 2,4
Yahoo 3,1 3,6 3,4 2,6 2,1 2,0 1,8
Baidu 0,9 0,6 1,0 1,0 1,3 1,7 1,0
Yandex 0,6 0,7 0,7 0,7 0,8 0,9 1,0
Ask Jeeves 0,3 0,5 0,4 0,1 0,0 0,0 0,0
Diğer 1,5 1,2 0,9 0,8 0,9 1,3 1,1
Kaynak: GOOGLE

(140) Teşebbüsten elde edilen bilgiler dışında farklı kaynaklardan47 edinilen veriler
incelendiğinde de genel arama hizmetlerinde GOOGLE’ın pazar payının %(…..)
üzerinde olduğu görülmüştür. Diğer yandan GOOGLE’ın birden fazla ve birbiriyle ilgili
alanda faaliyet göstermesinin hâkim durumunu güçlendirdiği ve diğer teşebbüslerin
herhangi bir kötüye kullanma durumuna karşı koyabilecek stratejiler geliştirmelerini
güçleştirmektedir. Bunların yanı sıra genel arama hizmetlerinin çok taraflı bir platform
olma özelliğinden kaynaklanan önemli şebeke etkileri, kullanıcı alışkanlıkları, marka
bilinirliği, GOOGLE’ın sermaye büyüklüğü gibi hususlar da göz önüne alındığında
pazara giriş engellerinin mevcut olduğu anlaşılmaktadır.
(141) GOOGLE tarafından sunulan arama sonuçları, alışveriş karşılaştırma hizmetleri ve
benzer nitelikteki ürünleri bir veya birkaç büyük alıcıya hitap etmemekte olup günlük
GOOGLE’da yapılan arama sayısı48 milyarlar ile ifade edilmektedir. Dolayısıyla tüketici
kısmında herhangi bir alıcı gücünden bahsetmek mümkün görünmemektedir. Diğer
yandan, kullanıcıların neredeyse tek kaynak olarak gördükleri GOOGLE tercihleri
nedeniyle, GOOGLE aracılığıyla tüketiciye ulaşmak isteyen reklam veren veya içerik
sağlayan taraflar da GOOGLE karşısında bir alıcı gücü elde edememektedir.
Dolayısıyla nihai olarak pazarın bütün taraflarının taleplerinin, diğer tarafların talebini
beslediği ve bunun da GOOGLE’ın gücünü daha da artırdığı bir yapı ortaya
çıkmaktadır.
(142) Yukarıda değerlendirilen bilgiler ve tablolar ışığında GOOGLE’ın genel arama
hizmetleri pazarında hâkim durumda olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
I.5.2.2. Çevrim İçi Alışveriş Karşılaştırma Hizmetleri Pazarında Hâkim Durum
Değerlendirilmesi
(143) Dosya kapsamında GOOGLE’ın genel arama hizmetleri pazarındaki pazar gücünü
kullanarak alışveriş hizmetleri pazarında incelenen eylemleri ile rekabeti engellediği ve

45 GOOGLE tarafından söz konusu verilerin Statcounter’dan alındığı belirtilmiştir.
46 GOOGLE tarafından söz konusu verilerin 2019 Ocak-Mart dönemini kapsadığı ifade edilmiştir.
47
48
20-10/119-69


38/145

rakiplerini piyasa dışına ittiği temel iddiası incelenmektedir. Bu nedenle, yapılacak
değerlendirme açısından GOOGLE’ın üst pazarda hâkim durumda olduğunun tespit
edilmesi yeterli olup, alt pazarda da ayrıca hâkim durumda olması ihlalin varlığı
açısından zorunlu değildir. Buna karşın söz konusu eylemlerin etkisinin daha net
şekilde anlaşılabilmesi adına çevrim içi alışveriş karşılaştırma pazarında da
GOOGLE’ın hâkim durumda olup olmadığı incelenecektir.
(144) Çevrim içi platformların pazar payları hesaplanırken genellikle kullanıcı sayısı, web site
trafiği, ciro gibi bilgiler kullanılmaktadır. Bu bilgilerle yapılan pazar payı hesaplarının
yanı sıra teşebbüslerden de pazar payları ve konumlarına ilişkin bilgiler talep edilmiştir.
GOOGLE tarafından yollanan verilere göre 2016 yılında %(…..) olan pazar payı 2019
yılında yaklaşık olarak %(…..)’e çıkmaktadır.
(145) GOOGLE tarafından yollanan trafik bilgileri incelendiğinde SHOPPING uygulamasına
gelen trafiğin sürekli arttığı, toplam internet trafiğindeki artışla beraber pazar payı
dağılımına tamamıyla olmasa dahi önemli oranda yansıdığı görülmüştür.





Tablo 4: Çevrim İçi Alışveriş Karşılaştırma Hizmetleri Pazarında Pazar Payları (%)
Alan Adı 2016 2017 2018 201949
GOOGLE (…..) (…..) (…..) (…..)
AKAKCE (…..) (…..) (…..) (…..)
CİMRİ (…..) (…..) (…..) (…..)
EPEY (…..) (…..) (…..) (…..)
Kitabınabak.com50 (…..) (…..) (…..) (…..)
ICECAT.biz (…..) (…..) (…..) (…..)
ALVE (…..) (…..) (…..) (…..)
BİLİO.com (…..) (…..) (…..) (…..)
Kozmetikfiyatları.com (…..) (…..) (…..) (…..)
PRICEPONY. (…..) (…..) (…..) (…..)
Toplam (…..) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: GOOGLE51
(146) Yukarıdaki tabloda yer alan verilerin yalnızca masaüstü bilgisayarlardan yapılan trafiğe
ait olduğu, mobil ve tablet verilerini içermediği belirtilmiştir. Hâlihazırda teşebbüslerin
trafiklerinin büyük çoğunluğunu mobil mecradan elde ettiği dikkate alındığında verinin
oldukça eksik olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle ilgili ürün pazarında faaliyet
gösteren teşebbüslerden 2013-2019 dönemine ilişkin olarak aylık kırılımda trafik
bilgileri istenmiş, Kurum kayıtlarına intikal eden veriler kullanılarak teşebbüslerin pazar
payları hesaplanmıştır. Buna göre ortaya çıkan pazar paylarına aşağıdaki tabloda yer
verilmektedir:
Tablo 552: AKS’lerin Oturum Adetlerine Göre Pazar Payları (%)

49 GOOGLE tarafından söz konusu verinin Ocak-Mart 2019 dönemini kapsadığı ifade edilmiştir.
50 GOOGLE tarafından söz konusu verinin Mart 2017 öncesi için SimilarWeb’de bulunmadığı ifade
edilmiştir.
51 GOOGLE tarafından söz konusu verilerin SimilarWeb’den alındığı belirtilmiştir.
52Alve için kullanılan veriler Haziran 2018 tarihine kadar teşebbüs tarafından gönderilen verileri olup
sonrasında teşebbüs faaliyetlerine son verdiği için veri elde edilememiştir. Dolayısıyla bu tarihten
sonrası için GOOGLE’dan giden trafik verileri kullanılmıştır. Bilio, kozmetikfiyatları, icecat ve
20-10/119-69


39/145

Aylar Akakçe Cimri Epey Alve Bilio
Kitabına
bak
Kozmetik
fiyatları İcecat Pricepony
Google
Shopping
Toplam
Trafik
Eki.13 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kas.13 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ara.13 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Oca.14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Şub.14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Mar.14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Nis.14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
May.14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Tablo 5’in devamı
Aylar Akakçe Cimri Epey Alve Bilio
Kitabına
bak
Kozmetik
fiyatları
İcecat Pricepony
Google
Shopping
Toplam
Trafik
Haz.14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Tem.14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ağu.14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eyl.14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eki.14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kas.14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ara.14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Oca.15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Şub.15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Mar.15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Nis.15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
May.15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Haz.15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Tem.15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ağu.15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eyl.15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eki.15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kas.15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ara.15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Oca.16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Şub.16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Mar.16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Nis.16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
May.16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Haz.16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Tem.16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ağu.16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eyl.16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eki.16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kas.16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ara.16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Oca.17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Şub.17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

gibi teşebbüslerinden ise bilgi temin etmek mümkün olmadığı için GOOGLE
tarafından Kuruma sunulan ve GOOGLE’dan giden trafik verileri kullanılmıştır. Bu tabloda kullanılan
verilerde GOOGLE ve GOOGLE’dan diğer siteleri giden trafik veriler tıklanma sayısı bazında
sunulmuştur. Diğer teşebbüslerce gönderilen veriler ise oturum adedi bazındadır. Bu durumun nedeni,
GOOGLE tarafından oturum adedi bazında veri saklanmaması ve rakip teşebbüslerin ise tüm trafik
kaynaklarından tıklama verisi elde edememesidir. Dosya kapsamında GOOGLE ve Çiçeksepeti’ne
oturum adedi ve tıklanma sayısı arasındaki fark ve hangisinin daha yüksek olduğuna dair soru
sorulmuştur. Cevaben bu iki değerin birinin diğerinden tutarlı bir şekilde daha yüksek olduğu sonucuna
varılamayacağı bilgisi temin edilmiştir. Ayrıca GOOGLE tarafından verilen cevabi yazıda bazı
kaynaklardan GOOGLE Shopping sayfasına gelen ziyaretçi sayısının miktarını doğru bir şekilde
ölçülemediğini ifade etmiştir. Bu gibi ziyaretlerin ise toplam ziyaret sayısının yaklaşık %(…..)’ini
kapsadığını belirtmiştir. Bu bilgiler çerçevesinde GOOGLE’un en lehine yapılabilecek varsayım altında
söz konusu %(…..)’lik veri dikkate alınmadan inceleme yapılmıştır. Son olarak her ne kadar dosya
konusu ürün pazarının kapsamında bulunsa da GOOGLE’ın tek ürün gösteren Shopping Unit trafik
hacmi dosya kapsamında yapılan hesaplamalara dâhil edilmemiştir. Söz konusu trafiklerin tabloda
verilen GOOGLE trafiğine kıyasla oldukça (…..) olduğu belirtilmelidir.
20-10/119-69


40/145

Mar.17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Nis.17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
May.17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Haz.17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Tem.17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ağu.17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eyl.17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eki.17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kas.17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ara.17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Oca.18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Şub.18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Mar.18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Nis.18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
May.18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Haz.18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Tem.18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ağu.18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eyl.18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eki.18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kas.18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ara.18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Oca.19 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Şub.19 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Mar.19 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: Teşebbüslerden gelen bilgiler kapsamında hesaplanmıştır.
(147) Yukarıdaki tabloda AKAKÇE verilerinin bulunduğu tarih olan 2013 yılı Ekim ayı
başlangıç olarak kullanılmıştır. GOOGLE’ın alışveriş karşılaştırma hizmeti olan Google
Shopping Unit’in faaliyete başladığı Kasım 2013 tarihinden günümüze kadar pazar
payını rakiplerinin aksine önemli ölçüde artırdığı anlaşılmaktadır. Bu veriler ışığında
GOOGLE’ın yaklaşık 5,5 yıl içerisinde rakiplerinin önüne geçerek rakipleri ile
arasındaki pazar payı farkını ciddi oranlarda artırdığı ve 2019 ilk çeyreği itibarıyla en
yakın rakibinin yaklaşık olarak (…..) katı büyüklüğünde bir pazar payı (%(…..)) elde
ettiği görülmektedir.
(148) Ayrıca aşağıda ayrıntılarına yer verileceği üzere AKS’lerin toplam trafiğinin
çoğunluğunun GOOGLE üzerinden geldiği ve söz konusu trafiğin diğer tüm
kaynaklardan (sosyal medya, doğrudan, e-posta vb.) gelen trafikten (…..) olduğu
görülmüştür. Bu verilerin oluşmasında AKS’lere ulaşmak isteyen tüketicilerin sosyal
medya veya e-posta gibi mecraları kullanarak gelmesinin iş modeli için uygun
olmaması etkilidir. Üst pazardaki yüksek pazar payı ve bunun zamanla azalmasının
beklenmemesi, AKS’lerin en önemli trafik kaynağı olması ve reklam veren birçok
kuruluşun GOOGLE reklam uygulamasını kullanması gibi sebeplerle GOOGLE’ın
AKS’ler üzerinde önemli bir gücü olduğu anlaşılmaktadır.
(149) Yukarıda aktarılan bilgi ve tespitler ışığında;
 GOOGLE’ın alışveriş karşılaştırma hizmetleri pazarındaki pazar payının sürekli
arttığı,
 Pazarda ikinci konumda sayılabilecek teşebbüsün pazar gücünün dahi
GOOGLE’a kıyasla çok düşük olduğu,
 Alışveriş karşılaştırma hizmeti sağlayan tüketicilerin ve ürün satışı yapan e-
ticaret sitelerinin herhangi bir alıcı gücünden yoksun olduğu,
20-10/119-69


41/145

 Yüksek şebeke etkileri, dikey bütünleşik firma yapısı, GOOGLE’ın sahip olduğu
finansal güç, GOOGLE’ın genel arama hizmetlerindeki gücü vb. hususların
önemli ölçüde pazara giriş engeli yarattığı
anlaşılmakta olup dosya kapsamında ulaşılan sonucu etkilemeyecek olmakla birlikte,
GOOGLE’ın alışveriş karşılaştırma hizmetleri pazarında da hâkim durumda olduğu
sonucuna ulaşılmıştır.
I.5.3. Kötüye Kullanmaya İlişkin Değerlendirme
(150) Bu başlık altında iddilara konu GOOGLE uygulamaları; ilgili literatür, mevzuat, Avrupa
Komisyonu kararı, yerinde incelemelerde alınan belgeler, teşebbüslerden talep edilen
bilgi ve belgeler çerçevesinde incelenerek, söz konusu iddiaların gerçeği yansıtıp
yansıtmadığı ve GOOGLE’ın davranışlarının detayları değerlendirilecektir.
(151) Gizlilik kaydı ile yapılan başvuruda ve akabinde sektördeki teşebbüslerden elde edilen
bilgilerde temel olarak GOOGLE’ın Shopping Unit olarak ifade edilen alanlardaki ürün
reklamları ve söz konu alana yönelik uygulamaları ile çevrim içi alışveriş karşılaştırma
pazarındaki rakiplerini piyasa dışına ittiği iddiasının yer aldığı anlaşılmaktadır. Bunun
yanı sıra GOOGLE’ın genel arama sonuçlarına ve genel olarak Adwords reklamlarına
ilişkin birtakım uygulamalarına ilişkin iddialar da dile getirilmektedir. Dosya
kapsamında yapılacak analizin daha anlaşılır olmasını sağlamak adına söz konusu
iddiaları “GOOGLE’ın Genel Uygulamalarına İlişkin İddialar” ve gelinen aşamada
münferit olup olmadığı tespit edilemeyen “Diğer İddialar” şeklinde iki temel kategori
altında aşağıdaki şekilde sıralamak mümkündür:
GOOGLE’ın Genel Uygulamalarına İlişkin İddialar
 Google Shopping Unit’in en üstte, geniş bir alanda ve ürün görselleri ile birlikte
yer aldığı,
 GOOGLE SHOPPING uygulamasının tüketiciye sağladığı faydanın diğer
çevrim içi AKS’lerin sağladığı hizmetten daha iyi olmadığı, dolayısıyla tüketici
faydasının azalmasına neden olduğu,
 AKS’lerin, diğer e-ticaret siteleri ile benzer şekilde GOOGLE SHOPPING’te
reklam vermesinin mümkün olmadığı,
 GOOGLE SHOPPING’te yer verilen sonuçların “Google Alışveriş sonuçları”
olarak sıralanmasının söz konusu alanın reklam alanı olduğuna ilişkin belirsizlik
yarattığı.
Diğer İddialar
 Arama kelimelerinde açıkça aranılan site adına yer verilmesine rağmen
GOOGLE SHOPPING’in en üstte yer aldığı,
 GOOGLE panelinde daha yüksek sırada sıralanan Adwords reklamlarının fiilen
daha aşağıda yer aldığı,
 Rakip internet sitelerinin arama sonuçlarında aşağıya itildiği.
(152) 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesinin ilk fıkrasında, “Bir veya birden fazla teşebbüsün
ülkenin bütününde ya da bir bölümünde bir mal veya hizmet piyasasındaki hâkim
durumunu tek başına yahut başkaları ile yapacağı anlaşmalar ya da birlikte davranışlar
ile kötüye kullanması” yasaklanmakta ve maddenin ikinci fıkrasında da beş bent
halinde örnek niteliğinde kötüye kullanma halleri sayılmaktadır:
20-10/119-69


42/145

“a) Ticarî faaliyet alanına başka bir teşebbüsün girmesine doğrudan veya dolaylı
olarak engel olunması ya da rakiplerin piyasadaki faaliyetlerinin zorlaştırılmasını
amaçlayan eylemler,
b) Eşit durumdaki alıcılara aynı ve eşit hak, yükümlülük ve edimler için farklı
şartlar ileri sürerek, doğrudan veya dolaylı olarak ayırımcılık yapılması,
c) Bir mal veya hizmetle birlikte, diğer mal veya hizmetin satın alınmasını veya
aracı teşebbüsler durumundaki alıcıların talep ettiği bir malın veya hizmetin,
diğer bir mal veya hizmetin de alıcı tarafından teshiri şartına bağlanması ya da
satın alınan bir malın belirli bir fiyatın altında satılmaması gibi tekrar satış
halinde alım satım şartlarına ilişkin sınırlamalar getirilmesi,
d) Belirli bir piyasadaki hâkimiyetin yaratmış olduğu finansal, teknolojik ve ticarî
avantajlardan yararlanarak başka bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabet
koşullarını bozmayı amaçlayan eylemler,
e) Tüketicinin zararına olarak üretimin, pazarlamanın ya da teknik gelişmenin
kısıtlanması.”
(153) Bu doğrultuda yukarıda yer verilen iddialara konu eylemlerin ilgili pazarlarda Kanun’un
6. maddesinin ihlaline yol açıp açmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir. Aşağıda
her bir iddiaya ilişkin GOOGLE’ın eylemleri ve nihai olarak söz konusu eylemlerin ilgili
piyasalarda muhtemel etkileri incelenecektir.

I.5.3.1. Google Shopping Unit’in Gösterim Şekline İlişkin İddiaların
Değerlendirilmesi
(154) Yukarıda da belirtildiği üzere dosya kapsamında incelenen hususların başında
GOOGLE’ın Shopping Unit’lerinde yer verdiği ürün reklamlarının çoğunlukla sayfanın
en üstünde, geniş bir alan kaplayarak ve ürün görsellerine yer vererek yer almasının
tüketiciler tarafından söz konusu alanın daha fazla tıklanmasına yol açtığı ve bu
durumun GOOGLE’ın organik arama sonuçlarına ilişkin trafiği olumsuz etkilediği
gelmektedir. Öncelikle dosya kapsamında kavram bütünlüğünün sağlanması adına
Google Shopping Unit ve GOOGLE tarafından ayrı bir sekme olarak yer verilen
hizmetin adlandırılma biçimi olan GOOGLE SHOPPING hizmetinin
karşılaştırılmasında fayda görülmektedir. GOOGLE tarafından sunulan bilgilere göre
Shopping Unit, GOOGLE’ın genel arama sonuçları sayfasının üst veya sağ tarafında
ürün reklamlarının gösterildiği alan olarak tanımlanmaktadır. Ancak söz konusu alana
ilişkin masaüstü ve dizüstü bilgisayarlarda başlığa veya “tümünü görüntüle”
bağlantısına tıklandığında, mobil mecrada ise “tümünü görüntüle” bağlantısına
tıklandığında GOOGLE SHOPPING (GOOGLE Alışveriş) sekmesinde açılan sayfa ile
aynı sayfa açıkmaktadır. Dolayısıyla her iki alanda da GOOGLE’ın kullanıcıları
alışveriş karşılaştırma hizmeti sunduğu alana yönlendirdiği anlaşılmakta ve nihai
olarak e-ticaret siteleri satmayı amaçladıkları ürünlerin reklamını verebilirken,
tüketiciler ise aradıkları ürünlerin farklı satıcılara ait fiyatlarını görebilmektedir.
Shopping Unit’te daha sınırlı sayıda ürüne yer verilirken, Sopping sekmesinde daha
fazla ürüne ve çeşitli filtre seçeneklerine yer verilmektedir. Söz konusu bu fark
GOOGLE tarafından sunulan hizmetin niteliğini değiştirmemektedir. Bu bağlamda,
20-10/119-69


43/145

sunulan hizmetin niteliği ve söz konusu alana giriş koşulları gereği dosya kapsamında
Shopping Unit ve GOOGLE SHOPPING bir bütün olarak değerlendirilecektir53.
(155) GOOGLE tarafından sağlanan bilgilere göre Türkiye’de GOOGLE SHOPPING
01.09.2016, Shopping Unit ise 04.11.2013 tarihlerinde faaliyete geçmiştir. Diğer
yandan, GOOGLE’ın 2017 yılı Şubat ayı itibarıyla daha önce GOOGLE arama sonuç
ekranının sağ tarafında yer alan ürün reklamları üst tarafta hâlihazırdaki formatı ile
sunulmaya başlamıştır. Dosya kapsamında Shopping Unit’in piyasadaki etkilerinin ise
bu tarihten itibaren önemli ölçüde hissedilmeye başlandığı ifade edilmiştir. GOOGLE’ın
arama sonuçlarında Shopping Unit’in nasıl yer aldığının daha iyi anlaşılabilmesi adına
örnek bir arama kelimesi girildiğinde tüketicinin karşılaştığı, Shopping Unit’in yer aldığı
bir sonuç görüntüsüne aşağıda yer verilmektedir:





Şekil 3: GOOGLE Arama Sonuçlarında Shopping Unit’in Gösterim Şekli

53 Nitekim benzer bir değerlendirmeye Avrupa Komisyonu kararında da yer verildiği görülmektedir.
Komisyon Shopping Unit’in Google Shopping ile aynı ürün tabanına sahip olduğu, Shopping Unit’te satın
alma karşılığı gösterilen sonuçların Google Shopping menüsüne benzer teknoloji ve mekanizmalar ile
seçildiği, hizmeti satın alan sitelerin ürünlerinin Shopping Unit veya Google Shopping’te gösterilmesini
seçme şansının bulunmadığı, e-ticaret sitelerinin hangi alan için ödeme yaptığını bilemediği, Shopping
Unit’te yer verilen sonuçların da “Google Alışveriş sonuçları” şeklinde sunulduğu, söz konusu iki alanın
da nihai olarak tüketici ve e-ticaret sitelerine aynı hizmeti sunduğu, Komisyonun araştırmasının temelini
Shopping Unit’in değil GOOGLE tarafından sunulan fiyat karşılaştırması hizmeti oluşturduğu, söz
konusu iki alanın da Google Product Search ve Product Universal’dan dönüştürüldüğü vb. gerekçeleri
ile Shopping Unit ve GOOGLE SHOPPİNG birlikte değerlendirilmiştir.
20-10/119-69


44/145


(156) Yukarıdaki ekran görüntüsünden de anlaşılacağı üzere sadece ürün adı girildiğinde
dahi Shopping Unit denilen alanda GOOGLE SHOPPING sonuçları yer almaktadır.
“akıllı telefon için GOOGLE Alışveriş Sonuçları” linkine tıklanıldığında ise tüketiciler,
GOOGLE’ın Alışveriş sekmesinde çıkan sonuçlar ile aynı sonuçların yer aldığı sayfaya
yönlendirilmektedir. GOOGLE’ın genel arama sonuçlarında genel olarak en yukarıda
Shopping Unit’te yer alan ürün reklamlarını Adwords metin reklamları takip etmekte,
bazı durumlarda ise Adwords metin reklamları ilk sayfanın en altında veya ikinci
sayfanın en üst veya en altında yer alabilmektedir.
(157) Google Shopping Unit’in, arama sonuçlarının çoğunlukla üstünde, geniş bir alanda ve
görseller ile birlikte yer almasının GOOGLE’ın söz konusu alanda sunduğu alışveriş
karşılaştırma hizmeti sunan rakipleri üzerindeki etkisinin anlaşılabilmesi için
GOOGLE’ın arama sonuçlarında yer almanın ve söz konusu sonuçlarda üst sırada yer
almanın genel olarak bir sitenin trafiği bakımından öneminin araştırılması
gerekmektedir. Bu kapsamda ilk olarak GOOGLE’dan arama sonuçlarındaki
sıralamanın tüketici algısı ve tıklanma oranlarına etkisi hakkında bilgi talep edilmiştir.
Buna karşılık GOOGLE, genel arama sonucu sayfalarındaki internet sitelerini
GOOGLE’ın ilgili internet sitelerinin alakasına dair yaptığı değerlendirmeye göre
sıraladığını, dolayısıyla sayfanın en üstünde daha alakalı sonuçları ve sayfanın altında
veya sonraki sayfalarda daha az alakalı sonuçları gösterdiği ifade edilmiştir. Bu
bağlamda, daha üst sıralarda bulunan arama sonuçlarının genellikle daha yüksek
tıklanma oranlarına ulaştığı belirtilmiştir.
(158) Ayrıca Komisyon kararında GOOGLE’ın genel arama sonuçlarının ilk sayfasında ilk 3
ila 5. sırada yer almanın önemli bir trafik hacmine olanak sağladığı, tüketicilerin
20-10/119-69


45/145

genellikle ilk 3 ila 5. sıralarda yer alan sonuçlara baktığı, geri kalan sonuçlara çok az
dikkat ettiği veya neredeyse hiç dikkat etmediği belirtilmiştir.54
(159) Bing ve GOOGLE arama motoru kullanıcıları ile gerçekleştirilen Mayıs 2018 tarihinde
güncellenen bir göz izleme çalışmasında ortaya çıkan ısı haritasının sonuçları da bunu
kanıtlar niteliktedir. Isı haritasına bakıldığında kullanıcıların sayfanın üst kısmı ile daha
çok etkileşim halinde olduğu görülebilmektedir.
Şekil 4: Isı Haritası

Kaynak: , Erişim Tarihi: 24.06.2019.
(160) Aşağıda GOOGLE tarafından masaüstü bir bilgisayarda reklamların nasıl
gösterildiğine ilişkin sunulan şekil yer almaktadır. Bu şekle göre Shopping Unit ürünü
kullanıcının karşısına ekranın en üstünde ya da üst sağında çıkmaktadır. Aşağıdaki
şekilden de görüleceği üzere şekil ısı haritasıyla karşılaştırıldığında Shopping Unit’in
kullanıcıların etkileşiminin yüksek olduğu alanlarda yer aldığı daha iyi anlaşılmaktadır.









54 27.06.2017 tarih ve AT.39740 sayılı Komisyon kararı, syf. 124-126.
20-10/119-69


46/145

Şekil 5: GOOGLE Reklam Gösterimi

Kaynak: GOOGLE tarafından gönderilen bilgi.
(161) Bunun yanı sıra, İngiltere Rekabet ve Piyasa Otoritesi (Competition and Markets
Authority-CMA) tarafından yapılan “Online Search: Consumer and Firm Behaviour”
başlıklı çalışmada arama motorları ve fiyat karşılaştırma siteleri gibi farklı çevrim içi
kanallarda kullanıcıların orantısız bir şekilde en üstteki sonuçlara odaklandığı ve satın
almaların da söz konusu üst linklerde yapıldığına ilişkin güçlü deliller bulunduğu dile
getirilmektedir55. Söz konusu çalışmada ortalama ilk üç linkin masaüstü cihazlardan
yapılan toplam tıklamaların %40-65’ini aldığı, mobil cihazlarda ise bu eğilimin daha da
artarak en üstte yer alan üç linkin toplam tıklamaların %70’inden fazla aldığı
belirtilmektedir. Öte yandan bu durumun yalnızca en üstte yer alan sonuçların
kullanıcıların aramaları ile en alakalı olması ile açıklanamadığı, tüketicilerin aynı
zamanda üstte yer alan linkleri tıklamaya yönelik içsel bir eğilim ve yanılgıya sahip
olduğuna dair deliller bulunduğu vurgulanmaktadır.
(162) Komisyon kararında kullanılan veriler ile aynı kaynak dikkate alındığında GOOGLE
genel arama sonuçlarındaki sıralamanın tıklanma oranlarına olan etkisini aşağıdaki
şekilde görmek mümkündür:
Şekil 6: GOOGLE’ın İlk Sayfasındaki Sonuçların Sıralamadaki Yerine Göre Ortalama Tıklanma Oranları
(2013)

Kaynak: Chitika talks of the Value of GOOGLE Search Result Positioning (2013)

(163) Yukarıdaki şekle göre GOOGLE’ın arama sonuçlarının ilk sayfasında en üstte yer alan
bağlantı, trafiğin ortalama %32,5’ini alırken hemen ikinci sırada yer alan bağlantı ise

55 Competition and Markets Authority (2017), “Online Search: Consumer and Firm Behaviour”, syf.3,

077/online-search-literature-review-7-april-2017.pdf Erişim Tarihi: 24.06.2019
20-10/119-69


47/145

ancak %18’ini alabilmektedir. Piyasada GOOGLE’ın arama sonuçlarında yer alan
sayfalarının sıralamadaki yerine göre tıklanma oranını gösteren çok fazla sayıda
çalışma bulunmaktadır. Söz konusu çalışmaların güncel olanlarından birine göre
Mayıs 2019 tıklanma oranları ise aşağıdaki şekildedir:
Şekil 7: GOOGLE’ın Arama Sonuçlarının Sıralamadaki Yerine Göre Ortalama Tıklanma Oranları (%)
(Mayıs 2019)56

Kaynak: , Erişim Tarihi: 24.06.2019.
(164) Yukarıdaki şekilde aylık bazda hesaplanan arama sonuçlarında ilk sırada yer alan
sonucun tıklanma oranının masaüstünde %31,28 iken mobilde %22,12 olduğu, ikinci
sıradaki sonuca ait tıklanma oranın ise masaüstünde %15,29’a, mobilde ise %13,23’e
gerilediği görülmektedir.
(165) Diğer yandan GOOGLE arama sonuçlarında hangi sayfada yer alındığı ise trafiği
etkileyen bir diğer önemli unsurdur. Söz konusu etkiyi aşağıdaki tablodan anlamak
mümkündür:
Tablo 6: GOOGLE Arama Sonuçlarındaki Sayfa Sıralamasına Göre Ortalama Tıklanma Oranları (2013)
GOOGLE Arama Sonucu Sayfa Sırası Ortalama Tıklanma Oranı (%)
1 91,5
2 4,8
3 1,1
4 0,4
5 0,2
6 0,2
7 0,1
8 0,1
9 0,1
10 0,1
Kaynak:
content/uploads/2013/06/GOOGLE-Traffic.png
(166) Yukarıdaki tablodan da anlaşılacağı üzere internet sitelerinin GOOGLE’dan trafik
kazanabilmeleri için ilk sayfada görüntülenmeleri hayati önem arz etmektedir. Zira ilk
sayfada yer alan sonuçların ortalama tıklanma oranı %91,5 iken bu oran ikinci sayfa
için %4,8’e düşmektedir. Takip eden sayfaların tıklanma ihtimali ise ilk sayfaya kıyasla
oldukça önemsiz düzeyde kalmaktadır.

56 Şekildeki CTR-click through rate, tıklanma oranının kısaltmasıdır. Söz konusu oranların 2.641.510
arama kelimesi ve 50.512 internet sitesine ait istatistiklerden oluşturulduğu belirtilmiştir.
20-10/119-69


48/145

(167) Dosya kapsamında bilgi talep edilen teşebbüslerin Google Shopping Unit ile ilgili dile
getirdikleri hususlar, Shopping Unit’in gösterim yerinin önemini anlatmak bakımından
yol gösterici olcaktır.
(168) Konuyla ilgili olarak (…..), internet kullanıcılarının genel olarak en üstte yer alan
sonuçların arama yapılan anahtar kelime ile en ilgili sonuçlar olduğu yönünde bir algıya
sahip olduklarını, bu kapsamda Shopping Unit’in hem organik hem hem Adwords
sonuçlarına göre açılan sonuç sayfasının en üstünde yer almasının hem tüketiciler
hem de şirketin değer algısı bazında Shopping Unit’in farklılaşmasına neden olduğunu,
eş deyişle tüketicilerin sonuç ekranında yer alan ilk sonuçlara tıklama eğilimlerinin
sonuç sayfasında en üst sırada çıkan Shopping Unit’e özel bir nitelik kazandırdığını
ifade etmiştir.
(169) Ayrıca tüketicilerin arama sonuç sayfasının en üstünde çıkan Shopping Unit’ten bilerek
ya da bilmeyerek ürün bulma, bulduğu ürüne tıklama ve satın alacağı ürüne buradan
ulaşma şeklindeki yoğun eğiliminin firmaların bu alana artan maliyetlere katlanarak
reklam vermeye devam etmelerine neden olduğu, bu kapsamda Shopping Unit’in
(…..)'un pazarlama faaliyetlerinin vazgeçilmez bir parçası haline geldiği ve en büyük
gider kalemlerinden biri olması sonucunu doğurduğu, tüketicilerin bu eğiliminin
SHOPPING uygulamasının mutlak şekilde kullanılması gerektiği, kullanılmaması
halinde çok iyi performans sonuçları alınamayacağının bir göstergesi olduğu
belirtilmiştir.
(170) (…..) konuyla ilgili olarak GOOGLE’ın Shopping Unit’e arama sonuçlarında en üstte ve
görselli olarak yer vermesinin bir yandan (…..) ve benzeri alışveriş sitelerinin genel
aramalardan almaları gereken trafiği alamaz hale gelmelerine ve eksilen trafiğin telafisi
için reklam satın almak zorunda kalmalarına, diğer yandan da nihai tüketicinin daha
faydalı olabilecek bilgiye ulaşmasını engellediğine, zira kullanıcıların görselleriyle
birlikte üst sırada güçlü bir Shopping Unit görmelerinin GOOGLE’ın genel arama
sonuçlarının görünürlüğünü kaybetmesine neden olduğuna dikkat çekmiştir.
(171) (…..), GOOGLE SHOPPING'in bulunduğu alan itibarı ile görünürlüğünün çok yüksek
olmasından dolayı alışveriş yapmak isteyen kullanıcıların alışverişlerini Shopping
Unit’e tıklayarak tamamladıklarını, Shopping Unit’in görünümünün internet sitelerini
ücretsiz sonuçlarda sayfanın daha alt kısımlarına iterek ziyaretçi elde etmesini
engellediğini, söz konusu durumunun etkisinin mobil cihazlarda daha fazla olduğunu,
zira mobil cihazlarda internet sitesinin yerinin Shopping Unit sebebiyle aynı sayfada
daha aşağılara ya da ikinci sayfaya kaydığı, rekabetçi bir ortamda Shopping Unit’in
gösteriminden kaynaklı meydana gelen trafik kaybının geri kazanılabilmesi amacıyla
teşebbüsün Google Adwords reklamlarına daha fazla bütçe ayırmak zorunda kaldığını
beyan etmiştir.
(172) (…..) tarafından GOOGLE SHOPPING’in organik arama sonuçlarından önce sayfanın
en üstünde çıkmasının kullanıcıların ilk anda o alanı görmesine ve organik sonuçlara
bakmaya ihtiyaç duymamasına neden olduğu, GOOGLE’ın Shopping Unit ile bu
şekilde rakiplerine kısayla çok daha üstün koşullarda kullanıcıya erişim sağlamasının
ciddi olumsuz etkiler yarattığı dile getirilmiştir.
(173) Son olarak (…..) konuyla ilgili olarak genel arama sonuç sayfasının üst kısımlarında
yer alan herhangi bir içeriğin (organik veya reklam) daha yüksek trafik aldığını, zira
kullanıcıların (karşısına çıkan sonuçların reklam veya organik olmasından bağımsız
olarak) ilk sıralarda yer alan sonuçlara yöneldiğini bu sebeple ilk sayfanın altına doğru
trafiğin giderek azaldığını, ikinci sayfayla birlikte ise hemen hemen sıfır noktasına
indiğini, bu çerçevede GOOGLE SHOPPING’in arama sonuç sayfasında kapladığı
20-10/119-69


49/145

alan ne kadar üstte ve geniş olursa, sitelerin organik trafiğinin o denli azalacağını
belirtmiştir.
(174) Yukarıda yer alan bilgiler ışığında GOOGLE’ın genellikle Shoping Unit’i yerleştirdiği ilk
sıranın arama sonuçlarında yer alan sitelerin GOOGLE’dan gelen trafik hacmini önemli
derecede etkilediği sonucuna varılmaktadır. Kaldı ki, söz konusu alanın yalnızca üst
sıralarda değil aynı zamanda geniş bir alanda ve görseller ile birlikte yer almasının
diğer sayfaların ilk sayfada yer alma ihtimalini azalttığı da dikkate alındığında bu etki
yukarıdaki istatistikler ile orantılı olarak kat kat artacaktır. Komisyonun da kararında
atıf yaptığı “Search Behavior and Why Ranking Above the Fold Matters” adlı makalede
arama yapan bir kullanıcının büyük oranda ilk ekrandaki (above the fold) bir bağlantıya
(genellikle en üstteki beş sonuç olduğu belirtilmektedir) tıkladığı ve herhangi bir
aşağıya kaydırma (scrolling down) hamlesi gerektiren sonuçların tıklanma oranlarının
çok daha düşük olduğu vurgulanmaktadır. Buna ek olarak özellikle ilk ekranın daha da
daraldığı mobil ortamda söz konusu etkinin daha da büyük olduğu belirtilmektedir57.
(175) Google Shopping Unit’in şikayete konu gösterim şeklinin GOOGLE ile bu alanda
rekabet eden diğer çevrim içi alışveriş karşılaştırma hizmeti sunan sitelerin trafiğine ve
dolayısıyla pazara etkilerinin daha sağlıklı bir şekilde değerlendirilebilmesi için söz
konusu sitelere ait trafiğin ne kadarlık bir kısmının GOOGLE’dan geldiğinin ve
Shopping Unit’in söz konusu trafik üzerine olan etkisinin de araştırılması
gerekmektedir. Bu bağlamda dosya kapsamında alışveriş karşılaştırma hizmeti sunan
teşebbüslerden 2013-2018 dönemine ilişkin olarak oturum adedi (ziyaret sayısı) ve
tekil kullanıcı adedi (ziyaretçi sayısı) bazında trafik kaynaklarına ilişkin veri talep
edilmiştir. Ayrıca GOOGLE’den gelen trafiğin ise GOOGLE’ın organik arama sonuçları
ve Google Adwords bazında iki ayrı kaynak olarak ayrıştırılması talep edilmiştir.
(176) Diğer yandan, Google Shopping Unit büyük çoğunlukla yalnızca organik sonuçların
değil aynı zamanda Adwords reklamlarının da üstünde konumlandırıldığından, internet
sitelerinin Adwords reklamlarının tıklanma oranlarına da etki etmektedir. Bu doğrultuda
AKS’lerin ilgili dönemde Adwords reklamlarından gelen trafiklerinin toplam trafik
içerisindeki önemi de incelenmesi gereken bir diğer husustur. Söz konusu veriler
ışığında, AKS’lerin ilgili dönemde, oturum adedi bazında, GOOGLE genel arama
organik sonuçlarından, Google Adwords’ten ve bu iki kaynağın toplamından gelen
trafiğinin bu sitelere ait toplam trafik içerisindeki oranı aşağıdaki tabloda
görülebilmektedir:


57 Smith, J. (2008), “Search Behavior and Why Ranking Above the Fold Matters”,

20-10/119-69
50/145

Tablo 7: AKS’lerin Toplam Trafik Hacminde GOOGLE Sonuçlarından Gelen Trafiğin Oranı (%)
Aylar
Google Organik Sonuçlardan Gelen Trafiğin
Toplam Trafiğe Oranı
Google Adwords'ten Gelen Trafiğin
Toplam Trafiğe Oranı
GOOGLE'dan Gelen Trafiğin Toplam Trafiğe
Oranı
AKAKÇE CİMRİ EPEY ALVE Kitabınabak AKAKÇE CİMRİ EPEY ALVE AKAKÇE CİMRİ EPEY ALVE Kitabınabak
Oca.13 (…..) (…..) (…..)
Şub.13 (…..) (…..) (…..)
Mar.13 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Nis.13 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
May.13 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Haz.13 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Tem.13 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ağu.13 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eyl.13 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eki.13 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kas.13 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ara.13 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Oca.14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Şub.14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Mar.14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Nis.14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
May.14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Haz.14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Tem.14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ağu.14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eyl.14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eki.14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kas.14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ara.14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Oca.15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Şub.15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Mar.15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Nis.15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
May.15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Haz.15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Tem.15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ağu.15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eyl.15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
20-10/119-69
51/145

Tablo 7’nin devamı:
Aylar
Google Organik Sonuçlardan Gelen Trafiğin
Toplam Trafiğe Oranı
Google Adwords'ten Gelen Trafiğin Toplam Trafiğe Oranı
AKAKÇE CİMRİ EPEY ALVE Kitabınabak AKAKÇE CİMRİ EPEY ALVE AKAKÇE CİMRİ EPEY ALVE Kitabınabak
Eki.15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kas.15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ara.15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Oca.16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Şub.16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Mar.16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Nis.16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
May.16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Haz.16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Tem.16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ağu.16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eyl.16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eki.16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kas.16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ara.16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Oca.17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Şub.17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Mar.17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Nis.17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
May.17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Haz.17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Tem.17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ağu.17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eyl.17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eki.17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kas.17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ara.17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Oca.18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Şub.18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Mar.18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Nis.18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
May.18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Haz.18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
20-10/119-69
52/145

Tablo 7’nin devamı:
Aylar
Google Organik Sonuçlardan Gelen Trafiğin
Toplam Trafiğe Oranı
Google Adwords'ten Gelen Trafiğin Toplam Trafiğe Oranı
AKAKÇE CİMRİ EPEY ALVE Kitabınabak AKAKÇE CİMRİ EPEY ALVE AKAKÇE CİMRİ EPEY ALVE Kitabınabak
Tem.18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ağu.18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eyl.18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eki.18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kas.18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ara.18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Oca.19 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Şub.19 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Mar.19 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Nis.19 (…..) (…..)
May.19 (…..) (…..)
Kaynak: Teşebbüslerden gelen bilgiler kapsamında hesaplanmıştır.
20-10/119-69


53/145

(177) Yukarıdaki tablodan Mart 2019 itibarıyla AKAKÇE’nin yaklaşık olarak %(…..)’i organik,
%(…..)’ü Adwords olmak üzere toplam trafiğinin %(…..)’sinin, CİMRİ’nin %(…..)’si
organik, %(…..)’i Adwords olmak üzere toplam trafiğinin %(…..)’sinin, EPEY’in
%(…..)’si organik, %(…..)’i Adwords olmak üzere toplam trafiğinin %(…..)’unun, Mayıs
2019 itibarıyla Kitabınabak’ın tamamı organik sonuç olmak üzere toplam trafiğinin
yaklaşık %(…..)’inin GOOGLE’dan geldiği görülmektedir. Ağustos 2018 itibarıyla
alışveriş karşılaştırma hizmeti alanındaki faaliyetlerini sonlandıran ALVE’nin ise Mayıs
2018’de %(…..)’sı organik, %(…..)’u Adwords olmak üzere toplam trafiğinin
%(…..)’ünü GOOGLE’dan aldığı anlaşılmaktadır.
(178) Bu veriler ışığında, GOOGLE’dan gelen trafiğin çevrim içi alışveriş karşılaştırma
hizmeti sunan rakiplerinin trafiği açısından hayati önem arz ettiği ve bunun bir sonucu
olarak söz konusu trafiğin azalması sonucunu doğuracak şekilde kendine ait alışveriş
karşılaştırma hizmetini rakiplerine göre daha avantajlı bir şekilde konumlandırmasının
trafik üzerinde ciddi etkilere yol açacağı değerlendirilmiştir.
I.5.3.2. Google Shopping Unit ve GOOGLE SHOPPING’in diğer AKS’lere Kıyasla
Tüketiciye Daha Düşük Kalitede Hizmet Sunduğu ve Dolayısıyla Tüketici
Faydasının Azalmasına Neden Olduğu İddiasının Değerlendirilmesi
(179) Dosya kapsamında dile getirilen bir başka iddia ise GOOGLE tarafından rakipleri
aleyhine en üstte konumlandırılan Shopping Unit ile sunulan alışveriş karşılaştırma
hizmetinin piyasadaki rakipleri tarafından sunulan hizmete göre daha düşük kalitede
olduğuna ilişkindir. Yukarıda aktarılan tüketici eğilimleri dikkate alındığında, tüketiciler
tarafından en fazla tıklama alan, en değerli alanda aslında tüketicilere daha iyi kalite,
içerik ve seçenek sunan rakipler yerine daha düşük kalitede bir hizmet sunularak
tüketici refahının azaldığı iddia edilmektedir.
(180) GOOGLE tarafından bizzat sunulan bilgiye göre kullanıcılar herhangi bir konuda
GOOGLE’a sorgu girebilmekte ve GOOGLE bu sorgu için alakalı ve yüksek kaliteli
sonuçları belirlemeye çalışmaktadır. GOOGLE gelen cevabi yazısında Shopping
Unit’te sunulan hizmeti aşağıdaki şekilde açıklamıştır:
“Shopping Unit’lerde ürün reklamları göstermek, GOOGLE’ın kullanıcılara daha
alakalı ve daha yüksek kaliteli reklamlar göstermesini ve reklam verenlere daha
iyi performans gösteren reklamlar sunmasını sağlar.
Ürün reklamları yoluyla reklam verebilmek için, reklam verenin GOOGLE ile bir
AdWords hesabı oluşturması ve ürün reklamları için gerekli bilgileri içeren akışı
yüklemesi gerekir. Ürün reklamları, kullanıcıların doğrudan reklamı yapılan
teklifi satın alabilecekleri bir sayfaya bağlanmalıdır. Bu koşul, kullanıcıların iyi
bir deneyime sahip olmasını ve reklamı yapılan teklife mümkün olduğunca hızlı
ve kolay bir şekilde erişebilmelerini sağlar.”
(181) Bu açıklamaya göre GOOGLE bir taraftan GOOGLE’dan doğrudan alışveriş yapmayan
ancak yapacakları alışveriş için en iyi seçenekleri arayan müşterilere en alakalı ve
daha yüksek kaliteli sonuçları göstermek istemekte, diğer taraftan ise Shopping Unit’te
gösterilen içeriğin pazarın diğer tarafına bir reklam hizmeti de sunmasından
kaynaklanan birtakım kısıtlamalara tabi olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla hem
tüketiciye en iyi içerik sağlanırken hem de reklam veren kısıtından dolayı içeriğin
sınırlandırılmasının her zaman tüketici için en yüksek ve alakalı içerikle
sonuçlanacağını kabul etmek doğru bir yaklaşım olmayacaktır. Zira Shopping Unit’te
yer alan sitelerin birçoğunun aynı zamanda alternatif AKS’ler ile çalıştığı ancak
AKS’lerin genellikle ürün kategorisine göre değişmekle birlikte daha fazla fiyat ve taraf
20-10/119-69


54/145

seçeneği, filtre özelliği, ürün teknik özellikleri ve (kargo seçeneği ve ödeme şekli gibi)
daha kapsamlı içerik sunduğu gözlemlenmiştir. Bu tespite AKS’lerde yapılan çok
sayıda örnek aramalar ile ulaşılmıştır. Aşağıda bu örneklerden birine yer verilmektedir.
Verilen örnekte oldukça spesifik bir ürün araması yapılarak seçeneklerin
sınırlandırılması amaçlanmıştır. Buna göre “iphone 8 plus 64 GB” arama kelimesiyle
GOOGLE genel aramada sonuç aranmıştır.
Şekil 8: “iphone 8 plus 64 gb” için GOOGLE Genel Sonuç Sayfası Sonuçları

Kaynak:
q=iphone+8+plus+&aqs=chrome.0.69i59l2j69i60l3j69i57.4950j0j4&sourceid=chrome&ie=UTF-8,
Erişim tarihi: 09.07.2019
(182) Şekilden de görüldüğü üzere kullanıcı sonuç ekranının sağ tarafında gri renkle
“sponsorlu” olduğu belirtilen bir alanda çeşitli reklam veren e-ticaret sitesinde yer alan
ürün fiyat bilgisine erişmektedir. Alanın sol altında bulunan mavi renkli “Fiyatları
karşılaştır” butonuna tıklanıldığında ise aşağıdaki şekilde yer verilen ekranla
karşılaşılmaktadır. Söz konusu ekranda ürün bilgisi, fiyatı ve reklamverenin sayfasının
20-10/119-69


55/145

linkinin yer aldığı buton ile birlikte 20 sonuç sergilenmekte ve kullanıcıya bu sonuçları
renk, ücretsiz gönderim, en yüksek puan alan mağazalar, yenilenmiş/ikinci el
seçenekleri kapsamında filtreleme imkanı sunulmaktadır.
Şekil 9: “iphone 8 plus 64 gb” için “Fiyatları Karşılaştır” Sayfası Sonuçları
Kaynak:
q=iphone+8+plus+&aqs=chrome.0.69i59l2j69i60l3j69i57.4950j0j4&sourceid=chrome&ie=UTF-8,
Erişim Tarihi: 09.07.2019.
(183) Aynı arama kelimesi alışveriş karşılaştırma hizmeti sunan rakip teşebbüslerde de
yapılmıştır. İlk olarak AKAKÇE’de aşağıda ancak kısmen görülmekle birlikte 20 civarı
mağazaya ait fiyatlar (en düşükten en yükseğe doğru) stok ve kargo bilgisi, ürün
açıklaması ve site bağlantısıyla listelenmekte, yukarıda “en ucuz” , “kargo dahil”, “satıcı
puanı” bazında filtreleme seçeneği, aşağıda sırasıyla ”En Popüler Apple Cep
Telefonları” ve “Benzer Ürünler” gösterilmekte, “Fiyatı Takip Et” butonuyla fiyat iniş ve
çıkışlarında kullanıcıya bildirimde bulunulmakta, detaylı ürün teknik bilgisi, son 6 aylık
ürün fiyat analizi, ürün puanlaması, daha altta ise “iPhone 8 Plus 64GB Cep Telefonu
İle En Çok Karşılaştırılanlar” başlığı altında başka ürünler ile teknik ve popülerlik
karşılaştırması yapılmaktadır.
20-10/119-69


56/145

Şekil 10: “iphone 8 plus 64 GB” için AKAKÇE Arama Sonuçları

Kaynak: Erişim
Tarihi: 09.07.2019.
(184) Aynı arama kelimesinin CİMRİ sonucu aşağıdadır. CİMRİ’de de AKAKÇE’ye benzer
şekilde yaklaşık 20 sonuç mağazaya ait fiyatlar (en düşükten en yükseğe doğru) kargo
bilgisi, ürün açıklaması ve site bağlantısıyla listelenmekte, sayfanın aşağısına doğru
sırasıyla 30-60-90 günlük fiyat analizi paneli, “Bu Ürünle En Çok Karşılaştırılan Cep
Telefonları” başlığı altında başka ürünler ile teknik ve fiyat karşılaştırması tablosu,
detaylı ürün teknik özellikleri, kullanıcı yorumları ve ürün inceleme videosu
bulunmaktadır.
20-10/119-69


57/145

Şekil 11: “iphone 8 plus 64 GB” için CİMRİ Arama Sonuçları

Kaynak:
Erişim Tarihi: 09.07.2019.
(185) EPEY sonuçlarına da aşağıda yer verilmektedir. EPEY yaklaşık 12 sonucu fiyat, ürün
açıklaması ve site bağlantısıyla birlikte listelemektedir. Sayfanın devamında sırasıyla
3-6-12 aylık geçmiş fiyat grafiği, oldukça detaylı ürün teknik özelliği ve Apple iPhone 8
Plus ile en çok karşılaştırılan telefonların bilgisini ve ürünler ilgili yorumları
sunmaktadır. Ayrıca EPEY ürünlerin oldukça detaylı teknik karşılaştırmasının yanı sıra
ürüne ait geçmiş fiyat grafiği de sunmaktadır.
20-10/119-69


58/145

Şekil 12: “iphone 8 plus 64 GB” için EPEY Arama Sonuçları

Kaynak: , Erişim tarihi: 09.07.2019.
(186) Örneklerden görüldüğü üzere aynı sorgulama kapsamında bazı ürünlerde AKS’lerce
kullanıcılara sunulan filtre sayısı, ürün sayısı, geçmişe yönelik fiyat bilgileri, ürün
hakkındaki değerlendirme seçenekleriyle GOOGLE SHOPPING’in kullanıcılara
sunduğu seçenekler kıyaslandığında alışveriş karşılaştırma hizmetleri pazarında
faaliyet gösteren rakiplerin GOOGLE SHOPPING’e nazaran kullanıcıya daha fazla
seçenek sunduğu anlaşılmaktadır.
(187) Yukarıda yer verilen tespitler ışığında, her ne kadar GOOGLE tarafından bir reklam
alanı olduğu belirtilse de Shopping Unit’in tüketiciler üzerindeki algısı ve tüketicilere
nihai olarak sunduğu hizmetin de dikkate alınması gerekmektedir. Çok taraflı pazar
özelliği taşıyan bu alanda tüketiciler nihai olarak yapacakları online alışverişe ilişkin
olarak başta fiyat olmak üzere satıcı karşılaştırma hizmeti almaktadır. Bu nedenle bir
taraftan e-ticaret sitelerine reklam verme hizmeti sağlanırken diğer yandan da
tüketicilere bir karşılaştırma hizmeti verildiği hususunun göz ardı edilmesi mümkün
değildir. Kaldı ki; yukarıda bahsedilen araştırmalarda tüketicilerin reklam olmasına
rağmen üst sıraları tıklama eğilimine sahip olması önemli bir noktadır.
(188) Nitekim GOOGLE’a tüketicilerin ürün reklamlarına yönelik algısına ilişkin soru
yöneltilmiştir. GOOGLE tarafından verilen cevapta aşağıdaki ifadeler kullanılmıştır:
20-10/119-69


59/145

“GOOGLE, GOOGLE’ın ürün reklamlarının tüketici algısına ilişkin olarak,
kullanıcıların ürün reklamlarıyla nasıl etkileşimde bulunduklarını incelemek
adına birçok uzun dönemli çalışmalar yapmıştır. Söz konusu uzun dönemli
kullanıcı araştırmaları, kullanıcıların GOOGLE’ın ürün reklamlarına değer
verdiğini ve bu reklamların yüksek kalitede olduğunu değerlendirdiklerini
göstermektedir.
Araştırmalar, GOOGLE’ın ürün reklamlarını deneyimleyen kullanıcıların, ürün
reklamlarını deneyimlememiş kullanıcılara kıyasla zaman içerisinde söz konusu
reklamlara nasıl tepki verdiklerini analiz etmektedir. Araştırmalar, ürün
reklamlarını deneyimleyen kullanıcıların, bu reklamları önceden
deneyimlemeyen kullanıcılara kıyasla yeni sorgular için GOOGLE’ın genel
sayfalarına daha çok dönmekte ve daha çok ürün reklamlarına tıklamakta
olduğunu istikrarlı bir şekilde göstermektedir. Bu durum, kullanıcıların
GOOGLE’ın ürün reklamlarını değerli gördüklerine dair ikna edici kanıtlar
sunmaktadır.”
(189) Yukarıda yer verilen açıklama ışığında tüketiciler her ne kadar reklam alanı olduğu
belirtilse de Shopping Unit’i kullanmayı tercih etmekte ve giderek daha fazla kullanma
eğiliminde olmaktadır. Dolayısıyla dosya kapsamında ulaşılan bilgiler ve rakip sitelerde
yapılan aramalar sonucunda ilk bakışta, rakiplerine kıyasla daha az seçenek ve içerik
sunan GOOGLE SHOPPING’in yukarıda bahsedilen gösterim şekli ve yeri ile
sunulmasının tüketicilerin tercihini suni olarak etkileyebileceği ve tüketici refahında bir
azalmaya sebep olabileceği değerlendirilmektedir.
(190) Dosya kapsamında ayrıca (…..) ve (…..) GOOGLE’ın farklı trafik kaynakları ve rakip
AKS’lerden gelen trafiklerine ait alışverişe dönüşüm oranları incelenmiştir. Aşağıdaki
tablolarda da görüleceği üzere rakip AKS’lerden gelen trafiğin alışverişe dönüşme
oranının GOOGLE SHOPPING’den fazla olduğu gibi organik trafik ve Adwords
trafiğine ait alışverişe dönüşüm oranlarından da bazı istisnalar haricinde daha yüksek
olduğu anlaşılmaktadır. Örneğin, 2018 yılında (…..) AKAKÇE ve CİMRİden giden trafik
sırasıyla %(…..) ve %(…..) oranlarında alışverişe dönüşmüşken bu oran Shopping Unit
için %(…..) olmuştur. Söz konusu veriler de GOOGLE’ın rakiplerinden daha öncelikli
olarak konumlandırdığı alışveriş karşılaştırma hizmetinin rakiplerine kıyasla tüketicilere
daha fazla fayda sağlamadığı iddiasını desteklemektedir. Hatta bu verilerden hareketle
tüketicilerin aradıklarını daha büyük oranda bulabildikleri rakip AKS’lerden daha
aşağıda konumlandırılmaları nedeniyle mahrum kaldıkları ve bu nedenle GOOGLE’ın
tüketici refahında azalmaya yol açtığı yorumunu yapmak mümkündür.
Tablo 8: (…..) Alışverişe Dönüşüm Oranları (%)
Yıllar AKAKÇE CİMRİ
GOOGLE
Organik
Google
Adwords
Google
SHOPPING
2013 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2014 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2015 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2016 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2017 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2018 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2019 (…..) (…..) (…..)
Kaynak: (…..) gelen bilgiler


20-10/119-69


60/145


Tablo 9: (…..) Alışverişe Dönüşüm Oranları (%)
Yıllar CİMRİ AKAKÇE BİLİO.com
Google
Organik
Google
Adwords
Google
SHOPPING
2013 (…..) (…..) (…..)
2014 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2015 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2016 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2017 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2018 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2019 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: (…..) gelen bilgiler

Tablo 10: (…..) Alışverişe Dönüşüm Oranları (%)
Yıllar AKAKÇE CİMRİ BİLİO ALVE EPEY
Google
Organik
Google
Adwords
GOOGLE
SHOPPING
2013 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2014 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2015 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2016 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2017 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2018 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2019 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: (…..) gelen bilgiler
I.5.3.3. AKS’lerin, Diğer E-Ticaret Sitelerine Benzer Şekilde GOOGLE
SHOPPING’te Reklam Vermesinin Mümkün Olmadığı İddiasının
Değerlendirilmesi
(191) Dosya kapsamında incelenen temel iddialardan bir diğeri ise tüketicilere alışveriş
karşılaştırma hizmeti sağlayan Shopping Unit’e GOOGLE tarafından bu alandaki
rakiplerin girmesine izin verilmediğine ilişkindir. Söz konusu iddiaya ilişkin olarak
sektördeki teşebbüslerden ve GOOGLE’dan bilgi talep edilmiştir. Sektör oyuncuları
tarafından bu alanda yer alabilmenin ürün satışı yapma şartına bağlandığı dolayısıyla
ürün satışı yapmayan ve alışveriş karşılaştırma hizmeti sunan teşebbüslerin GOOGLE
SHOPPING ve Shopping Unit’te yer almasının dolaylı olarak engellendiği dile
getirilmiştir.
(192) GOOGLE bu bilgiye paralel şekilde “Ürün reklamları, kullanıcıların doğrudan reklamı
yapılan teklifi satın alabilecekleri bir sayfaya bağlanmalıdır.” hususunu dile getirmiştir.
Bir diğer taraftan ise GOOGLE, Adwords hesap sahiplerini, reklam verenin reklamı
yapılan ürünü satıp satmadığına veya bir reklam verenin aracı olarak hareket edip
etmediğine göre kategorize etmediğini ve fiyat karşılaştırma sitelerinin, Shopping
Unit’de, diğer herhangi bir reklam veren gibi bir AdWords hesabına reklam
yerleştirebildiği ve yerleştirdiğini belirtmektedir. Fiyat karşılaştırma internet sitelerinin
bunu iki şekilde yapabildiği belirtilmiştir:
 “İlk olarak, kullanıcıların, reklamı yapılan ürünü satın alabilecekleri kendi
sitelerindeki bir sayfaya bağlantı veren ürün reklamları yerleştirebilirler veya
 Alternatif olarak, ürün reklamlarını, kullanıcıların reklamı yapılan ürünü satın
alabileceği, satış ortağına ait bir internet sitesindeki sayfaya bağlantı veren ürün
reklamlarını söz konusu satış ortağı adına yerleştirebilirler.”
(193) Yukarıda yer verilen alışveriş karşılaştırma hizmeti sağlayan rakiplerinin de Shopping
Unit’te reklam verebileceği bilgisinin anılan yöntemler ile çeliştiği görülmektedir. Zira
20-10/119-69


61/145

bahse konu iki yöntemde de alışveriş karşılaştırma hizmeti sunan internet sitelerine
herhangi bir tıklanma gerçekleşmemekte, alışveriş karşılaştırma hizmeti sunanların
asıl sundukları karşılaştırma hizmeti yerine üçüncü taraflara aracılık hizmeti sunması
beklenmektedir.
(194) Nitekim detayları yeterince anlatılmayan ilk yöntemde iki şekilde girişin muhtemel
olabileceği değerlendirilmektedir. Bunlardan ilki AKS’lerin kendi internet sitesi yerine
doğrudan üçüncü taraf olarak ürün satan ticaret sitelerine yönlendirme yapması
şeklinde yorumlanabilir. Bu tür bir yöntemde AKS’ler, herhangi bir çevrim içi platform
için hayati değeri haiz olan tıklanma alma imkanından mahrum kalmaktadır ki, bu
durum söz konusu sitelerin Google organik sonuçlarda görünme oranları ve kendi
sitelerine reklam verenlerin taleplerini de etkileyeceğinden kısır bir döngünün oluşması
gündeme gelecektir. İkinci olarak AKS’lerin doğrudan ürün satışı yapması şeklinde
yorumlanabilir. Mevcut durumda satış gerçekleştirmedikleri için bu yöntemin de
iddialarda belirtilen sorunu gidermediği anlaşılmaktadır.
(195) GOOGLE tarafından sunulan ikinci yöntemde ise alışveriş karşılaştırma hizmeti sunan
tarafların asıl işlevinden sıyrılarak üçüncü tarafların reklamını GOOGLE SHOPPING’te
üçüncü taraflar adına yayımlanan bir aracılık işlevini üstlenmesi beklenmektedir. Bu
yöntemin de GOOGLE SHOPPING’te yer almanın sunacağı faydayı elde etmekten çok
uzak olduğu aşikârdır.
(196) Bu bağlamda GOOGLE tarafından sunulan her iki yöntemin de sektördeki fiili
durumdan kaynaklanan aksaklıkları ve endişeleri bertaraf etmediği sonucuna
varılmıştır. Ayrıca gerek GOOGLE’dan gerekse alışveriş karşılaştırma hizmeti sunan
rakiplerinden, rakiplerin GOOGLE SHOPPING’te yer almaya yönelik bir talebi olup
olmadığı ve buna karşılık GOOGLE tarafından verilen cevaplar talep edilmiştir.
Cevaben verilen bilgilere göre GOOGLE tarafından iki rakibin Shopping Unit’te yer
alma talepleri reddedilmiştir. Ayrıca rakiplerin bir kısmı ise GOOGLE tarafından ürün
satışı yapma koşulunun getirilmiş olmasından hareketle başvurunun sonucu
etkilemeyeceği gerekçesiyle GOOGLE’a başvuru dahi yapmamıştır. GOOGLE’ın
sunduğu bilgiye göre bir teşebbüs tarafından Ekim 2017’de, Avrupa Komisyonu kararı
sonrasında GOOGLE SHOPPING’in Avrupa Ekonomik Alanı’ndaki taahhüdünün
Türkiye için de geçerli olmasına yönelik bir talep sunulmuş ancak GOOGLE cevaben,
söz konusu kararın Türkiye için hukuksal olarak uygulanabilir olmadığını ve kararın
kapsamının da mevcut durumda Türkiye için genişletilmesinin planlanmadığını
belirtmiştir.
(197) Dosya kapsamında AKAKÇE tarafından bazı ürünler için “sepete ekle” özelliği
getirilerek GOOGLE SHOPPING’te yer almaya çalışıldığı bilgisi sunulmuştur. Ancak
söz konusu ürünlerin henüz %(…..) oranında kaldığı ifade edilerek sepete ekle ile
GOOGLE SHOPPING tarafında yer almanın “(…..)” bir gözlemlerinin bulunmadığı ileri
sürülmüştür. Zira Google Shopping Unit’in görsel içermesi nedeniyle sayfanın üstünde
veya sağ tarafında rakip AKS’lerin organik trafiğini baskıladığı belirtilmiştir. CİMRİ ise
iş (…..) gerekçesiyle bu şekilde bir uygulamaya gitmediğini ifade etmiştir.
(198) Shopping Unit’e GOOGLE ile eşit koşullarda giremeyen rakip AKS’ler Adwords
reklamları ile arama sonuçlarında daha üst sıralarda görünmeye çalışmaktadır. Ancak
dosya mevcudu bilgilerden söz konusu bu iki trafik kaynağının aynı miktarda
tıklanmadığı anlaşılmaktadır. Zira dosya kapsamında bilgi talep edilen e-ticaret
sitelerinden tıklama verisi de talep edilmiştir. Ancak alınan cevaplarda teşebbüslerin
tüm trafik kaynakları için tıklama verisine ulaşamadığı anlaşılmaktadır. Buna karşın
GOOGLE trafik kaynaklarının tıklama verisine ulaşmak mümkün olmuştur. Tıklama
20-10/119-69


62/145

verileri esas alınarak Google Adwords ve GOOGLE SHOPPING verisinin zaman
içerisindeki değişimi incelenmiştir. Aşağıdaki şekil söz konusu iki reklam kanalının her
biri için bu iki reklam kanalından elde edilen toplam trafik içindeki oranlarını
göstermektedir. Şekilden anlaşılacağı üzere bu iki trafik kaynağından Google
Adwords’ün incelenen dönemde ağırlığını kaybettiği onun yerine GOOGLE
SHOPPING’in ağırlık kazandığı, dolayısıyla GOOGLE SHOPPING’e eşit şekilde
giremeyen rakip AKS’lerin giderek daha önemli hale gelen bu trafik kaynağından
mahrum kaldığı görülmüştür.
Şekil 13: GOOGLE SHOPPING ve Google Metin Reklamları Tıklama Trafiğinin Oransal Karşılaştırması


(…..TİCARİ SIR…..)


Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler
(199) Yukarıda yer verilen bilgiler ışığında alışveriş karşılaştırma hizmeti sunan
teşebbüslerin Shopping Unit’te bu alanda hizmet sağlayan diğer teşebbüsler gibi yer
almalarının GOOGLE tarafından getirilen koşullar nedeniyle mümkün olmadığı ve
bunun rakip AKS’ler aleyhine bir duruma yol açtığı anlaşılmaktadır.
I.5.3.4. Google Shopping Unit’te Yer Verilen Sonuçların “Google Alışveriş
Sonuçları” Olarak Sıralanmasının Söz Konusu Alanın Reklam Alanı Olduğuna
İlişkin Belirsizlik Yarattığı İddiasının Değerlendirilmesi
(200) Dosya kapsamında Shopping Unit’e ilişkin olarak dile getirilen hususlardan bir diğeri
ise söz konusu alanın GOOGLE tarafından reklam alanı olarak lanse edilmediği ve bu
durumun, tüketicilerin bu alana bakış açısı ve tercihlerini rakipler aleyhine etkilediği
iddiasına dayanmaktadır. Söz konusu iddiaya ilk olarak Shopping Unit’in kullanıcıya
sunum şeklinin anlaşılması gerekmektedir. Bu bağlamda, aşağıda önaraştırma ve
soruşturma döneminde GOOGLE’da yapılan ürün aramalarına ilişkin örnek sonuçlara
yer verilmektedir.
(201) Aşağıda verilen ilk örnek önaraştırma döneminde yapılan ürün aramasının sonucunu
göstermektedir. Ekran görüntüsünden, ilgili dönemde herhangi bir ürün aramasına
ilişkin üstte gösterilen Google Shopping Unit’in “[arama kelimesi] için GOOGLE
Alışveriş sonuçları” başlığı ile yer aldığı ve sağ üst tarafta ise “Sponsorlu” ifadesine yer
verildiği görülmektedir. Bu bağlamda, en solda yer alan açıklama kısmında 13,5 punto
ve mor renk kullanılmışken, “Sponsorlu” ifadesi 10 punto ve gri renkler ile en sağda yer
almaktadır. Diğer yandan bu alanı takip eden metin reklamlarında “Reklam” ifadesi
kutucuk içerisinde, sonuç linkinin en solunda konumlandırılmıştır. Bahse konu iddia ise
aktarılan bu hususların tüketicilerin bu alanı reklam alanından ziyade organik arama
sonucu olarak görmeye yönlendirdiğine dayanmaktadır.


20-10/119-69


63/145

Şekil 14: “erkek mont” Arama Kelimeleri için GOOGLE Sonuçları (ÖA Dönemi)

(202) Aynı sorgu soruşturma döneminde yapıldığında ise Shopping Unit yan tarafta ve
“GOOGLE Alışveriş” başlığı ile yer almaktadır. Benzer şekilde “Sponsorlu” ifadesine
ise daha küçük punto ile ve gri renkte yer verilmektedir.
Şekil 15: “erkek mont” Arama Kelimeleri için GOOGLE Sonuçları


20-10/119-69


64/145

(203) Shopping Unit’in üstte yer aldığı örneklere bakılacak olursa, aşağıdaki şekilde de
görüldüğü üzere güncel durumda herhangi bir ürün aramasına ilişkin Google Shopping
Unit’in “[arama kelimesi] ile ilgili sonuçları göster” başlığı ile yer aldığı ve sağ üst tarafta
ise “Sponsorlu” ifadesine yer verildiği görülmektedir. Başlık ve “Sponsorlu” ifadesinin
konum ve yazım şekline ilişkin bir farkın bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu kapsamda,
önceden GOOGLE alışveriş sonucu olarak gösterilen Shopping Unit’in mevcut
durumda doğrudan GOOGLE arama sonucu olarak gösterildiği, dolayısıyla Shopping
Unit’in sunum şeklindeki bir reklam vurgusunun azaltıldığı anlaşılmaktadır.
Şekil 16: “mutfak robotu” Arama Kelimeleri için Masaüstü Ekranı GOOGLE Sonuçları


20-10/119-69


65/145

(204) Aşağıdaki şekilde ise Shopping Unit’in mobil cep telefonlarındaki gösterimine yer
verilmiştir. Mobilde de masaüstü ile uyumlu olarak “[arama kelimesi] ile ilgili sonuçları
göster” başlığının yer aldığı ve sağ üst tarafta ise “Sponsorlu” ifadesine yer verildiği
görülmektedir. Masaüstünden farklı olarak mobilde çıkan başlığa tıklama imkânının
sağlanmadığı ve başlığın daha az dikkat çeken siyah renk ile yayınlandığı
görülmektedir. Dolayısıyla kullanıcıların mobil ortamda başlığı tıklayarak alışveriş
sekmesine geçme imkânına sahip olmadığı bunun yerine aşağıdaki ikinci şekilde yer
verildiği üzere Shopping Unit’te en sağa gelindiğinde çıkan “Tümünü görüntüle”
bağlantısı tıklandığında alışveriş sekmesindeki sonuçlara ulaşıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durum ise GOOGLE temsilcilerinin ifade ettiği üzere kaydırma (scrolling)
maliyetlerinin daha az olduğu kabul edilen mobil ortamda kullanıcıların daha fazla
Shopping Unit’e maruz kaldığını ve GOOGLE alışveriş sekmesine geçişlerinin
nispeten sınırlandırıldığını göstermektedir.
Şekil 17: “mutfak robotu” Arama Kelimeleri için Mobil GOOGLE Sonuçları


20-10/119-69


66/145

Şekil 18: “mutfak robotu” Arama Kelimeleri için Mobil GOOGLE Sonuçları

(205) Dosya kapsamında incelenen ve Shopping Unit’in GOOGLE tarafından yeterince
reklam alanı olarak nitelendirilmediği iddiasına ilişkin olarak Shopping Unit ve metin
reklamlarının sunum şeklinin kıyaslanmasının da faydalı olacağı değerlendirilmektedir.
Aşağıdaki şekilde özetlendiği üzere arama sonuçlarında yer verilen metin reklamları
masaüstünde arama sonucuna ilişkin mavi yazıların altındaki bağlantının en solunda
yeşil bir kutucuk içerisinde yeşil renk ile “Reklam” ifadesi yer verilerek gösterilmektedir.
Mobilde gerek cep telefonları gerekse tablette “Reklam” ifadesi siyah ve kalın punto ile
mavi yazılı açıklamanın üstünde bağlantının solunda yer almaktadır.
20-10/119-69
67/145

Tablo 11: Mecralara Göre Metin ve Shopping Unit Reklamlarının Gösterim Şeklinin Kıyaslanması
Mecra Metin Reklamı Gösterim Şekli Shopping Unit Gösterim Şekli
Masaüstü


Tablet


Cep
Telefonu


20-10/119-69


68/145

(206) Yukarıdaki kıyaslamadan anlaşılacağı üzere ilk olarak metin reklamları için açık bir
şekilde “reklam” ifadesi kullanılırken Shopping Unit Sonuçları için “sponsorlu”
ifadesinin kullanılmasının anılan ikinci tür reklamlarının reklam vurgusunu azalttığı
değerlendirilmektedir. İkinci olarak “reklam” veya “sponsorlu” kelimelerinin
konumladırıldığı yer metin reklamlarında kullanıcının en ilgisini çeken sol tarafta
bulunurken Shopping Unit için yazılan “sponsorlu” ifadesine sağ tarafta yer
verilmektedir. Üçüncü olarak da yazım şekli olarak metin reklamlarına ilişkin “reklam”
ifadesi kalın veya kutu içerisinde daha belirgin olarak sunulurken “sponsorlu” ifadesi
gri renk ile daha az bellirgin şekilde sunulmaktadır. Dolayısıyla bu iki reklam türü
kıyaslandığında Shopping Unit’e ilişkin yapılan reklam vurgusunun metin reklamlarına
göre daha az belirgin olduğu değerlendirilmektedir.
(207) Ayrıca yukarıdaki tablodan da görüleceği üzere mobil mecrada Shopping Unit’e ait
başlık tıklanma özelliğine sahip değilken masaüstü mecrada bu özellik mevcut
bulunmaktadır. Bu alana tıklandığında kullanıcı genel arama sonuç sayfasından
ayrılarak GOOGLE SHOPPING menüsüne bağlanmaktadır. Bu durum ise kullanıcının
daha aşağıda bulunan rakip sitelere inme ihtimalini ortadan kaldırmaktadır. Dolayısıyla
sabit mecralarda da başlığın tıklanabilmesinin makul bir uygulama olmadığı
değerlendirilmektedir. Ayrıca GOOGLE’ın Shopping Unit’e ait başlıkta daha önce
alışveriş sonuçları şeklinde vurgu yaparken daha sonra yalnızca sonuç ifadesini
kullanmasının da bu alanın alışveriş sonucu yerine arama sonucu gibi algılanmasına
yol açabilecek nitelikte olduğu değerlendirilmektedir. Söz konusu alanın genel arama
sonucu gibi sunulmasının da bu alanın reklam niteliği konusunda belirsizliğe yol açtığı
kanaatine ulaşılmıştır.
(208) Yukarıda da belirtildiği üzere, GOOGLE tarafından, yapılan araştırmaların “ürün
reklamlarını deneyimleyen kullanıcıların, bu reklamları önceden deneyimlemeyen
kullanıcılara kıyasla yeni sorgular için GOOGLE’ın genel sayfalarına daha çok
dönmekte ve daha çok ürün reklamlarına tıklamakta olduğunu istikrarlı bir şekilde”
gösterdiği ve bu durumun “kullanıcıların GOOGLE’ın ürün reklamlarını değerli
gördüklerine dair ikna edici kanıtlar” sunduğu ifade edilmiştir. Buna karşın genel olarak
GOOGLE reklamlarının tüketiciler nezdinde reklam olarak algılanıp algılandıklarına
ilişkin aşağıda üçüncü taraflarca yapılmış birtakım çalışmalara yer verilecektir. Bu
çalışmalardan GOOGLE reklamları konusunda tüketicilerin tamamının bilinçli olduğu
yargısına ulaşılamamaktadır. Ayrıca bahse konu iddia, dosya kapsamındaki diğer
bulgular ile birlikte değerlendirilmeli ve GOOGLE’ın diğer eylemleri ile bir bütün olarak
ele alınmalıdır. Bu doğrultuda, genel arama sonuç sayfasında rakiplerinin daha az
avantajlı şekilde konumlandırılmasına yol açan ve rakiplerinin doğrudan girişine izin
verilmeyen Shopping Unit’in bu şekilde adlandırılarak sunulmasının da GOOGLE’ın bu
hizmete ilişkin genel stratejisinin bir parçası olduğu değerlendirilmektedir.
I.5.3.5. Dosya Kapsamındaki Diğer İddiaların Değerlendirilmesi
(209) Yukarıda da belirtildiği üzere dosya kapsamında belirtilen diğer iddialar aşağıdaki
gibidir:
 Arama kelimelerinde açıkça aranılan site adına yer verilmesine rağmen
GOOGLE SHOPPING’in en üstte yer aldığı,
 GOOGLE panelinde daha yüksek sırada sıralanan Adwords reklamlarının fiilen
daha aşağıda yer aldığı,
 Rakip internet sitelerinin arama sonuçlarında aşağıya itildiği.
(210) Aşağıda her bir iddia dosya sürecince edinilen bilgiler kapsamında değerlendirilecektir.
20-10/119-69


69/145

I.5.3.5.1. Arama Kelimelerinde Açıkça Aranılan Site Adına Yer Verilmesine
Rağmen Google Shopping Unit’in En Üstte Yer Aldığı İddiasının
Değerlendirilmesi
(211) Önaraştırma döneminde edinilen bilgilere göre kullanıcıların açıkça site adına yer
verdiği genel arama sorgularında dahi Shopping Unit en üstte ve bunun bir sonucu
olarak aratılan sitenin üstünde yer alabilmektedir. Ayrıca teşebbüsler tarafından bu
uygulamanın yalnızca alışveriş karşılaştırma hizmeti sunan rakipler için değil aynı
zamanda pazaryeri modeli ile çalışan ve kendi ürününü satan e-ticaret siteleri için de
geçerli olduğu dile getirilmiştir. Aşağıda bu uygulamanın örneklerine GOOGLE’da
rastgele yapılan aramalardan elde edilen sonuçlar ile yer verilecektir:
Şekil 19: Marka Adına Yer Verilen Ürün Araması Örnekleri-1







20-10/119-69


70/145

Şekil 20: Marka Adına Yer Verilen Ürün Araması Örnekleri-2












20-10/119-69


71/145

Şekil 21: Marka Adına Yer Verilen Ürün Araması Örnekleri-3

Şekil 22: Marka Adına Yer Verilen Ürün Araması Örnekleri-4

20-10/119-69


72/145

(212) Yukarıdaki örnekler, AKS veya e-ticaret sitesinin adı ve ürün adının birlikte yer aldığı
aramalarda Shopping Unit’in aranan sitenin üstünde yer alabildiğini göstermektedir.
Ayrıca teşebbüsler tarafından bu durumun özellikle ilk ekran alanının daha dar olduğu
ve hâlihazırda en büyük trafik kaynağı haline gelmiş olan mobil mecrada markanın ilk
ekranda kullanıcıya hiç görünmemesi nedeniyle daha büyük bir soruna yol açtığı dile
getirilmiştir.
(213) Söz konusu durum ile ilgili olarak GOOGLE’dan bilgi talep edilmiştir. Buna karşılık
verilen cevapta GOOGLE’ın, belirli sitelere yönelik gezinme sorguları (navigational
queries) için Shopping Unit’i göstermediği bunun yerine gezinme sorguları
çerçevesinde tespit edilen karşılaştırma sitesini en üst arama sonucu konumunda
gösterdiği belirtilmiştir.
(214) Buna karşın GOOGLE tarafından, GOOGLE’ın bir markanın adını içerebilecek bir
sorguyu, bir markanın adını içermeyen bir sorgu ile aynı şekilde değerlendirdiği,
Shopping Unit’in gösterilmesi için, GOOGLE’ın sistemlerinin sorguyu ürün sorgusu
olarak belirlemesi gerektiği bilgisi verilmiştir. Bu bağlamda GOOGLE’ın, [mikrodalga
fırın amazon] gibi bir alışveriş sitesinin adını daha geniş bir şekilde içeren bir sorgu için
Shopping Unit’i gösterebildiği ifade edilmiştir. Bununla birlikte, GOOGLE’ın ortalama
olarak, Nisan 2018-Mart 2019 döneminde Türkiye'deki alışveriş sitelerinin adını içeren
sorguların yalnızca %(…..) 'sına yanıt olarak bir Shopping Unit’i gösterdiği ve yalnızca
ürünleri toplulaştırarak sunan siteler göz önünde bulundurulduğunda, bu rakamın
%(…..) olduğu belirtilmiştir.
(215) Dolayısıyla verilen bilgilerden, GOOGLE’ın bir alışveriş sitesinin adını içeren bir ürün
aramasını, yalnızca ürün adı içeren bir aramayla benzer şekilde değerlendirdiği ve
GOOGLE’ın algoritmalarının, alışveriş sitesinin adınının bulunmasını söz konusu
siteye Shopping Unit karşısında bir öncelik tanımadığı anlaşılmaktadır. GOOGLE
tarafından sunulan bilgiye göre alışveriş sitesinin adı ile birlikte ürün adı veya yalnızca
ürün adı içeren sorulara ilişkin olarak Shopping Unit’in gösterilmesi için aranan şartlar
aynı ve aşağıdaki gibidir:
 (…..).
(216) GOOGLE tarafından her ne kadar herhangi bir AKS’nin adını içeren sorguların
%(…..)’sında Shopping Unit’in gösterildiği belirtilse de söz konusu sorguların ne
kadarının yalnızca site adından ibaret olduğu ve ne kadarının site adı ve ürün adını
birlikte taşıdığı bilgisi sunulmamıştır. Dolayısıyla site adı ve ürün adını birlikte içeren
sorgular için bu oranın daha da yüksek olması kaçınılmazdır. Kaldı ki GOOGLE’den
gelen trafiğin e-ticaret sektörü için taşıdığı değer dikkate alındığında, verilen oranın
azımsanamayacak kadar yüksek olduğu değerlendirilmektedir. Bu bilgiler ışığında
açıkça site adına yer verilen bir ürün aramasının normal bir ürün araması olarak
değerlendirilmesinin makul olmadığı ve alışveriş karşılaştırma hizmetini GOOGLE’ın
rakiplerinden almaya çalışan kullanıcıların yukarıda aktarıldığı şekilde genel arama
sonuç sayfasının en değerli yerinde konumlandırılan ve görsel olarak zengin olan
Shopping Unit’e yönlendirilmeye çalışıldığı anlaşılmaktadır. Özellikle müşteri sadakati
oluşturmaya çalışarak GOOGLE’a olan bağımlılıklarını azaltmaya çalışan internet
sitelerinin böylelikle önünün kapatılmasına yol açılabileceği değerlendirilmektedir.
I.5.3.5.2. GOOGLE Panelinde Daha Yüksek Sırada Sıralanan Adwords
Reklamlarının Fiilen Daha Aşağıda Yer Aldığı İddiasının Değerlendirilmesi
(217) Önaraştırma döneminde incelenen iddialardan biri ise alışveriş karşılaştırma hizmeti
sunan teşebbüslerin verdikleri metin reklamlarının gerçek sıralamasının GOOGLE
20-10/119-69


73/145

tarafından sunulan paneldeki sıralamadan daha yüksek olduğuna (reklamların daha
aşağıda yer aldığına) ilişkindir. Soruşturma döneminde teşebbüslerden bu iddiaya
ilişkin bilgi talep edilmiştir. Buna kaşlılık teşebbüslerden bir kısmı bu yönde bir durum
ile karşılaşmadıklarını dile getirmiştir.
(218) Ancak GOOGLE’ın rakiplerinden biri ise söz konusu durumun devam ettiğini ifade
etmiş ve buna örnek olarak Google Adwords raporlarında “(…..)” kelimesine verdikleri
reklamların konumunun ortalama (…..) görünmesine rağmen mobil sonuçlarda ilk
sayfada hiç yer almadıkları verilmiştir. Hatta açılan sonuç sayfalarından ikinci sayfanın
en alt kısmında reklamlarını görebildikleri belirtilmiştir. Aşağıdaki şekil söz konusu
panele örnek olarak sunulmuştur:
Şekil 23: “huawei p30” Sorgusu İçin Google Adwords Paneli


(…..TİCARİ SIR…..)


(219) Söz konusu duruma ilişkin olarak aşağıdaki şekilde görülen başka bir örneğe yer
verilmiştir. Buna göre panelde birinci sırada yer aldığı şeklinde raporlanan reklamın
ikinci sayfada, her iki sayfada da yer alan GOOGLE SHOPPING reklam alanının
altında görüntülendiği ileri sürülmektedir.
Şekil 24: Reklamın Konumuna İlişkin Örnek


(…..TİCARİ SIR…..)


Kaynak: Teşebbüsten elde edilen bilgiler
(220) Dosya kapsamında sunulan bilgilere göre GOOGLE’ın verdiği ortalama reklam
görünürlük bilgisinin (ortalama görünürlük bilgisi) açılan ilk sonuç sayfasındaki
görünürlük değil, Google Shopping Unit hariç olmak üzere kullanıcıların karşılaştıkları
ilk Google Adwords (GOOGLE Shoping Unit hariç olmak üzere) reklamına ilişkindir.
Bu durumda Google Shopping Unit reklamlarının açılan ilk sonuç sayfasında yer aldığı
ve Google Adwords reklamlarının özellikle mobil arama sonuçlarının ilk sayfasında yer
almayabileceği dikkate alındığında reklamlara ilişkin GOOGLE panelindeki sıralamaya
ait potansiyelin altında kısıtlı bir trafiğin elde edildiği ifade edilmiştir.
(221) Konuya ilişkin olarak GOOGLE’dan bilgi talep edilmiştir. Bunun üzerine reklam
konumunun, bir reklamın diğer reklamlara göre açık artırma sonuçlarındaki sırasını
gösterdiği, en yüksek reklam konumunun “1” olduğu ve bunun reklamın açık artırmayı
kazandığı anlamına geldiği buna karşın reklam konumunun (ad position) reklamın
arama sonuçları sayfasındaki konumuna eşdeğer olmasının her zaman mümkün
olmadığı belirtilmiştir. GOOGLE bu hususu halka açık kaynaklarında da açıkladığını
ifade ederek aşağıdaki metni örnek olarak sunmuştur58:

58
20-10/119-69


74/145

“Reklam konumunun mutlaka reklamınızın arama sonuçları sayfasındaki
konumu olmadığını unutmayın. Örneğin, "1" reklam konumu, reklamınızın her
defasında organik arama sonuçlarının üzerinde gösterileceği anlamına gelmez.
Arama sonuçlarının üzerinde herhangi bir reklam yoksa ve reklamınız organik
arama sonuçlarının altında gösterilen ilk reklamsa reklam konumunuz "1"
olabilir. Benzer şekilde, reklam konumu "2", reklamınızın ikinci sırada gösterilen
reklam olduğu anlamına gelir. Gerçekte metin reklamlar, arama sonuçlarının
üzerindeki ikinci konumda, arama sonuçlarının altındaki birinci konumda (ilk
reklam organik arama sonuçlarının üzerindeyse) veya arama sonuçlarının
altındaki ikinci konumda (ilk reklam da organik arama sonuçlarının altındaysa)
yer alabilir.''
(222) GOOGLE tarafından sunulan bilgilere göre “reklam konumu” ifadesi iki şekilde
anlaşılmaktadır: “sayfa konumu” (page position), sayfadaki “tepedeki 2 reklam” veya
“sağ taraftaki 1. reklam” gibi sayfa konumuna işaret etmekte, “açık artırma konumu”
(auction position) ise sayfadaki reklamların sırasını belirleyen, reklamın açık
artırmadaki sıralaması anlamına gelmektedir. Bu açıklamayı takiben, rapor edilen
ortalama konum metriğinin sayfa konumuna değil, açık artırma konumuna dayandığı
belirtilmiştir.
(223) Teşebbüsün iddiaları ve GOOGLE’ın açıklamaları dikkate alındığında reklam
panelinde yer alan ortalama konum bilgisinin reklamın ilk sayfada yer alacağı şeklinde
bir anlam taşımadığı, GOOGLE’ın ilk sayfada metin reklamı sunmaması durumunda
söz konusu reklamın ikinci sayfada yer alması ihtimalinin paneldeki bilgi ile bertaraf
edilmediği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, teşebbüs tarafında paneldeki bilginin yanlış
yorumlandığı değerlendirilmektedir. Bu bağlamda, GOOGLE’ın iddia edilen
uygulamasının teşebbüslere yanlış bilgi sunduğu şeklinde yorumlanmasının mümkün
olmadığı kanaatine varılmıştır.
(224) Diğer yandan gerek iddia sahibi teşebbüs gerekse GOOGLE tarafından reklam
konumuna ilişkin yeni metrikler tanımlandığı bilgisi sunulmuştur. GOOGLE, Kasım
2018'de reklam verenlere, reklamlarının arama sonuçları sayfasında görüneceği yer
hakkında fikir veren birkaç yeni metriği piyasaya sunduğunu59 ve bu yeni metriklerin,
ortalama konum metriğine ilişkin sınırlamaları ele aldığını ve reklamverenlere,
reklamlarının gerçekte sayfada nerede konumlandırıldığı konusunda net öngörüler
sağladığını belirtmiştir. Ayrıca GOOGLE, ilgili yeni metriklerin piyasaya sürülmesi ile
ortalama konumu Eylül 2019’da sonlandırmayı planladığını, bu yeni metriklerin bir
reklamverenin reklamının, açık artırmada diğer reklamlara kıyasen sıralamasını değil,
arama sonucu sayfasındaki konumunu yansıttığını ve arama reklamcılığının gelişimi
ile bu yeni metriklerin bir reklamın sayfanın neresinde göründüğüne ilişkin spesifik ve
güvenilir göstergeler sağladığını ifade etmiştir. Verilen bilgiye göre, bu durum
reklamverenler için daha değerli olmakta ve reklamverenlerin reklamlarının konumunu
ve bunun performansları üzerindeki etkilerini daha anlamlı bir şekilde
değerlendirmelerine yardımcı olacağı beklenmektedir.
I.5.3.5.3. Rakip İnternet Sitelerinin Arama Sonuçlarında Aşağıya İtildiği İddiasının
Değerlendirilmesi
(225) Dosya kapsamında ileri sürülen bir diğer iddia ise GOOGLE’ın alışveriş karşılaştırma
hizmeti sunan rakiplerini organik sonuçlarda bilinçli bir şekilde aşağı ittiği hususudur.
Söz konusu iddiaya ilişkin olarak GOOGLE’ın rakiplerinden talep edilen bilgilere

59 GOOGLE, Dört yeni arama ağı reklamı konum metriği hakkında,
ads/answer/9140484?hl=tr
20-10/119-69


75/145

cevaben; bu şekilde bir sıralama kaybı yaşanıldığının ve “hissiyat olarak” kesinlikle
aşağıya itildiğinin düşünüldüğü ancak bunun ispatına dair teknik bir verinin
sunulamadığı, GOOGLE’ın Shopping Unit’i üst sırada konumlandırılmasının bir sonucu
olarak da organik sonuçların aşağı itildiği ve bu durumun trafik kaybına yol açtığı dile
getirilmiştir.
(226) Bu iddia kapsamında AKS’lerin GOOGLE dizin (indeks) sayıları, organik trafik
miktarları, organik trafikten aldıkları pay, başarılı oldukları anahtar kelimelerdeki
konumları, marka sorgularındaki konumları ve ortalama pozisyon verileri incelenmiştir.
(227) Teşebbüslerin Google dizin sayıları GOOGLE tarafından taranmış, dizine eklenmiş ve
ilgili sorguya dönüş olarak gösterilebilecek sayfaları ifade etmektedir. Sorguyla ilgili
dizin sayısının fazla olması internet sitesinin arama sonuçlarında yer alma ihtimalini
artırmaktadır60. Bu nedenle yanıltıcı içerik (spam) içermeyen dizin sayısını artırmak ve
zengin içerik sunmak internet sitelerinin temel hedeflerindendir.
(228) AKS’lerin dizin sayıları incelendiğinde aşağıdaki tabloda görüleceği üzere yıllar
itibarıyla söz konusu dizin sayılarında keskin düşüş ve yükselişler gerçekleştiği
görülmektedir.
Tablo 12: AKS’lerin Yıllar İtibarıyla İndeks Sayıları
Tarih c
1 Mart 2014 Cumartesi (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Nisan 2014 Salı (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Mayıs 2014 Perşembe (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Haziran 2014 Pazar (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Temmuz 2014 Salı (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Ağustos 2014 Cuma (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Eylül 2014 Pazartesi (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Ekim 2014 Çarşamba (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Kasım 2014 Cumartesi (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Aralık 2014 Pazartesi (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Ocak 2015 Perşembe (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Şubat 2015 Pazar (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Mart 2015 Pazar (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Nisan 2015 Çarşamba (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Mayıs 2015 Cuma (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Haziran 2015 Pazartesi (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Temmuz 2015 Çarşamba (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Ağustos 2015 Cumartesi (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Eylül 2015 Salı (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Ekim 2015 Perşembe (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Kasım 2015 Pazar (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Aralık 2015 Salı (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Ocak 2016 Cuma (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Şubat 2016 Pazartesi (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Mart 2016 Salı (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Nisan 2016 Cuma (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Mayıs 2016 Pazar (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Haziran 2016 Çarşamba (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)


60
20-10/119-69


76/145

Tablo 12’nin devamı:
Tarih c
1 Temmuz 2016 Cuma (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Ağustos 2016 Pazartesi (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Eylül 2016 Perşembe (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Ekim 2016 Cumartesi (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Kasım 2016 Salı (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Aralık 2016 Perşembe (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Ocak 2017 Pazar (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Şubat 2017 Çarşamba (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Mart 2017 Çarşamba (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Nisan 2017 Cumartesi (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Mayıs 2017 Pazartesi (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Haziran 2017 Perşembe (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Temmuz 2017 Cumartesi (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Ağustos 2017 Salı (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Eylül 2017 Cuma (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Ekim 2017 Pazar (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Kasım 2017 Çarşamba (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Aralık 2017 Cuma (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Ocak 2018 Pazartesi (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Şubat 2018 Perşembe (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Mart 2018 Perşembe (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Nisan 2018 Pazar (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Mayıs 2018 Salı (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Haziran 2018 Cuma (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Temmuz 2018 Pazar (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Ağustos 2018 Çarşamba (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Eylül 2018 Cumartesi (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Ekim 2018 Pazartesi (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Kasım 2018 Perşembe (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Aralık 2018 Cumartesi (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Ocak 2019 Salı (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Şubat 2019 Cuma (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Mart 2019 Cuma (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Nisan 2019 Pazartesi (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Mayıs 2019 Çarşamba (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen bilgiler
(229) Bu durumun bir örneği olarak, 1 Ağustos 2015 günü (…..) düzeyinde olan AKAKÇE
dizin sayısının 1 Eylül 2015 tarihinde (…..) görülmektedir. Benzeri bir biçimde anılan
teşebbüsün dizin sayısı 1 Ekim 2016 tarihinde (…..) düzeyindeyken 1 Nisan 2017
tarihinde (…..) ardından (…..) 1 Şubat 2018 tarihinde (…..). Dizin sayısındaki
hareketlilik aşağıdaki şekilde daha açık bir biçimde gösterilmektedir. Söz konusu
durumunun AKAKÇE tarafından yapılan bir değişiklikten mi yoksa GOOGLE tarafından
mı kaynaklandığı hususu gündeme gelmektedir. Konuya ilişkin olarak Temmuz ve
Ağustos 2018’de yaşanan dizin sayısı değişikliklerinin teşebbüsün yaptığı teknik
düzenlemelerden kaynaklandığı AKAKÇE’den gelen bilgilerde izah edilmiştir. Bu
açıklama ışığında AKAKÇE dizin sayılarında bu tarihlerde yapılan değişiklikler
dışındaki hareketlerin teknik nedeni hakkında bilgi temin edilememiştir. Ayrıca
20-10/119-69


77/145

AKAKÇE tarafından dizin sayılarındaki değişikiklere ilişkin GOOGLE hakkında
herhangi bir şikâyette bulunmadığı dikkate alınmalıdır.
Şekil 25: GOOGLE Dizin Sayılarının Aylara Göre Dağılımı


(…..TİCARİ SIR…..)


(230) Bu kadar yüksek olmamakla birlikte, yukarıdaki grafikte görüleceği üzere dizin
sayılarındaki dalgalanmaların farklı tarihlerde diğer AKS’ler için de geçerli olduğu
anlaşılmaktadır. CİMRİ dizin sayılarında yaşanan ani değişikliklerin teşebbüs
tarafından yapılan teknik işlemlerden kaynaklı olduğunu, dizin sayılarına ilişkin
herhangi bir anormallik olmadığını düşündüklerini ifade etmiştir.
(231) Teşebbüslerin incelenen dönemde herhangi bir pozisyon kaybına uğrayıp
uğramadıkları da söz konusu iddia kapsamında araştırılması gereken bir diğer
husustur. Bu doğrultuda rakip sitelerden bilgi temin edilebilenlerin ortalama
pozisyonları ve tıklama oranları incelenmiştir. Teşebbüslerin kullandıkları ölçüm
sistemleri Ocak 2018 tarihine kadar bilgi sağlayabildiğinden veriler bu tarihten itibaren
analiz edilmiştir. İlk olarak aşağıdaki tablodan (…..) ortalama pozisyonu genel olarak
iyileşirken tıklama oranlarında düşüş olduğu görülmüştür. Teşebbüsün Ocak 2018
itibarıyla ortalama pozisyon ve tıklama oranları sırasıyla (…..) ve %(…..)
düzeyindeyken Ağustos 2018’e kadar dalgalanmalar olmuş ve söz konusu veriler bu
ayda sırasıyla (…..) ve %(…..) düzeylerine gelmiştir. Bu aydan sonra ise Nisan 2019’a
kadar teşebbüsün pozisyonunda yükselme görülürken tıklama oranında dalgalanmalar
ve Şubat 2019’dan sonrası ise düşüş olduğu görülmektedir. Teşebbüs tarafından
ortalama pozisyonda iyileşme sağlanırken tıklama oranlarının düşmesinin GOOGLE’ın
giderek daha fazla sorguda Shopping Unit’i göstermesinden kaynaklandığı ileri
sürülmüştür.
Tablo 13: (…..) Ait Tıklanma, Gösterim, Pozisyon ve Tıklama Oranı Bilgileri
Aylar
Tıklanma
(Clicks)
Gösterim
(Impressions)
Ortalama Pozisyon
(Position)
Tıklama Oranı
(TO)
Oca.18 (…..) (…..) (…..) (…..)
Şub.18 (…..) (…..) (…..) (…..)
Mar.18 (…..) (…..) (…..) (…..)
Nis.18 (…..) (…..) (…..) (…..)
May.18 (…..) (…..) (…..) (…..)
Haz.18 (…..) (…..) (…..) (…..)
Tem.18 (…..) (…..) (…..) (…..)
Ağu.18 (…..) (…..) (…..) (…..)
Eyl.18 (…..) (…..) (…..) (…..)
Eki.18 (…..) (…..) (…..) (…..)
Kas.18 (…..) (…..) (…..) (…..)
Ara.18 (…..) (…..) (…..) (…..)
Oca.19 (…..) (…..) (…..) (…..)
Şub.19 (…..) (…..) (…..) (…..)
Mar.19 (…..) (…..) (…..) (…..)
Nis.19 (…..) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: Teşebbüsten elde edilen bilgiler
20-10/119-69


78/145

(232) (…..) verileri incelendiğinde ise ortalama konum ve tıklanma oranlarında (…..)
verilerine paralel bir değişiklik olduğu görülmektedir.
Tablo 14: (…..) toplam tıklanma, gösterim sayısı ve ortalama tıklama oranı
Aylar
Tıklanma
(Clicks)
Gösterim
(Impressions)
Ortalama Pozisyon
(Position)
Tıklama Oranı
(TO)
Şub.18 (…..) (…..) (…..) (…..)
Mar.18 (…..) (…..) (…..) (…..)
Nis.18 (…..) (…..) (…..) (…..)
May.18 (…..) (…..) (…..) (…..)
Haz.18 (…..) (…..) (…..) (…..)
Tem.18 (…..) (…..) (…..) (…..)
Ağu.18 (…..) (…..) (…..) (…..)
Eyl.18 (…..) (…..) (…..) (…..)
Eki.18 (…..) (…..) (…..) (…..)
Kas.18 (…..) (…..) (…..) (…..)
Ara.18 (…..) (…..) (…..) (…..)
Oca.19 (…..) (…..) (…..) (…..)
Şub.19 (…..) (…..) (…..) (…..)
Mar.19 (…..) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: Teşebbüsten elde edilen bilgiler
(233) Diğer yandan aşağıdaki tabloda ise GOOGLE’dan gelen veriler ile GOOGLE’ın
rakiplerinin arama sonuçlarının ilk sayfasındaki ortalama sıralaması soruşturma
kapsamında incelenen dönemin büyük kısmı için görülebilmektedir61:
Tablo 15: GOOGLE'nin Arama Sonuçlarında İlk Sayfadaki Ortalama Sıralama
Tarih Akakçe Alve Bilio Cimri Epey I Kitabınabak Kozmetikfiyatları
9.01.2013 (…..) (…..) (…..) (…..)
13.02.2013 (…..) (…..) (…..) (…..)
13.03.2013 (…..) (…..) (…..) (…..)
10.04.2013 (…..) (…..) (…..) (…..)
8.05.2013 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
12.06.2013 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
10.07.2013 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
14.08.2013 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
11.09.2013 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
9.10.2013 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
13.11.2013 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
11.12.2013 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
8.01.2014 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
12.02.2014 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
12.03.2014 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
9.04.2014 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
14.05.2014 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
11.06.2014 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
9.07.2014 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
13.08.2014 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
10.09.2014 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
8.10.2014 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
12.11.2014 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
10.12.2014 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
14.01.2015 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
11.02.2015 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
11.03.2015 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
8.04.2015 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
13.05.2015 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

61 Her ayın ikinci Çarşamba günü seçilerek veriler gönderilmiştir.
20-10/119-69


79/145

Tablo 15’in devamı:
Tarih Akakçe Alve Bilio Cimri Epey I Kitabınabak Kozmetikfiyatları
10.06.2015 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
8.07.2015 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
12.08.2015 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
9.09.2015 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
14.10.2015 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
11.11.2015 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
9.12.2015 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
13.01.2016 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
10.02.2016 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
9.03.2016 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
13.04.2016 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
11.05.2016 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
8.06.2016 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
13.07.2016 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
10.08.2016 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
14.09.2016 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
12.10.2016 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
9.11.2016 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
14.12.2016 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
11.01.2017 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
8.02.2017 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
8.03.2017 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
12.04.2017 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
10.05.2017 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
14.06.2017 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
12.07.2017 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
9.08.2017 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
13.09.2017 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
11.10.2017 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
8.11.2017 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
13.12.2017 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
10.01.2018 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
14.02.2018 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
14.03.2018 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
11.04.2018 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
9.05.2018 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
13.06.2018 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
11.07.2018 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
8.08.2018 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
12.09.2018 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
10.10.2018 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
14.11.2018 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
12.12.2018 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
9.01.2019 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
13.02.2019 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
13.03.2019 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: GOOGLE
(234) Yukarıdaki tabloda yer alan verilerdeki değişimi aşağıdaki grafikte daha açık görmek
mümkündür. Grafikten AKS’lerin ortalama sıralamalarında düzenli bir artışın olduğu
sonucuna ulaşmanın mümkün olmadığı kanaatine ulaşılmıştır.



20-10/119-69


80/145

Şekil 26: AKS’lerin GOOGLE İlk Sayfasında Ortalama Sıralamaları


(…..TİCARİ SIR…..)


Kaynak: GOOGLE
(235) Dolayısıyla, yukarıdaki verilerde organik trafik anlamında anılan teşebbüslerin organik
sıralamalarında gerileme ve kayıp yaşadığına ilişkin bir emareye rastlanmamıştır.
(236) İddia kapsamında AKS’lerin organik trafik kazandığı kelimelerdeki konumlarının aylara
göre değişimi incelenmiş ve son derece hızlı değişen bir tabloyla karşılaşılmıştır.
Aşağıdaki tabloda, AKAKÇE’nin en fazla trafik kazandığı 10 kelimeye ilişkin pozisyon
2018 Ocak başlangıç olmak üzere 15 aylık periyotta görselleştirilip sıralama
değişiklikleri incelendiğinde hiçbir kelimenin listede uzun süre kalıcı olamadığı
görülmüştür. Bu nedenle analiz yapmak zorlaşsa da AKAKÇE için yapılan analizde
linklerinin organik sıralamada aşağıya itildiğine ilişkin somut ve yeterli bir veriye
rastlanmamıştır.
Şekil 27: AKAKÇE Kelime Bazlı Ortalama Konum


(…..TİCARİ SIR…..)


(237) CİMRİ’den gelen veriler Ocak 2018-Mart 2019 dönemine ilişkin aylık bazda olup
CİMRİ’nin en çok trafik sağladığı ilk on adet sorgu için, sorgu bazında GOOGLE arama
sonuçlarındaki ortalama sıralamalarının incelenmesinden de CİMRİ’ye ait linklerin
aşağıya doğru itildiğine dair emarelere rastlanmamıştır.
Şekil 28: CİMRİ Kelime Bazlı Ortalama Konum


(…..TİCARİ SIR…..)


(238) Yapılan inceleme ve analizler kapsamında GOOGLE’ın, rakip AKS’leri organik
sıralamada kasıtlı olarak aşağıya ittiği tespitine ulaşmak mümkün değildir. Her ne
kadar rakip AKS’lere en çok trafik kazandıran birtakım sorgulara ilişkin sıralamada bir
düşüş görülse de, GOOGLE tarafından verilen ortalama sıralama değerleri dikkate
alındığında, bu durumun tek başına GOOGLE’ın sistematik bir şekilde rakiplerini
organik sıralamada aşağı ittiği şeklinde yorumlanmasının mümkün olmadığı neticesine
ulaşımıştır.

20-10/119-69


81/145

I.5.3.6. Yerinde İnceleme Elde Edilen Belgelerin Değerlendirilmesi
(239) Bu bölümde yerinde incelemede elde edilen belgelerin GOOGLE’ın Shopping Unit ve
SHOPPING hizmetine ilişkin dosya kapsamında önem arz eden kısımları
değerlendirilecektir.
(240) İlk olarak GOOGLE’da elde edilen “Avrupa Komisyonunun Shopping Kararı” başlıklı
Belge 2’de aşağıdaki ifadelerden GOOGLE’ın Shopping hizmetine ilişkin olarak dikkatli
davrandığı, yazılı belge üretilmemesine dikkat ettiği ve müşteri ve rakiplerine bu
konuda yönlendirme veya tavsiyede bulunmama kararı aldığı anlaşılmaktadır.
“(…..).”
(241) “**YENİ ** (YALNIZCA SÖZLÜ, E-POSTA İLE GÖNDERMEYİN **” başlıklı Belge 3’te
GOOGLE’ın Avrupa Komisyonu kararına ilişkin kendi iç yazışmalarına yer
verilmektedir. İlk olarak belgede geçen “(…..).” ifadesinden GOOGLE’ın söz konusu
belgeyi yazılı olarak müşteriler ile paylaşmaktan imtina ettiği anlaşılmaktadır. Söz
konusu belgenin bir kısmında Komisyon kararının yalnızca AB kararını etkileyip
etkilemediği tartışılmaktadır. Aşağıdaki ifadelerden kararın yalnızca Avrupa Ekonomik
Bölgesindeki kullanıcılara uygulanacağı ancak GOOGLE’ın gönüllü olarak İsviçre’de
de gerekli düzeltmeleri yapacağı anlaşılmaktadır. Başka ülkelerin de benzer
soruşturmalar başlatabileceği ancak her ülkedeki kanunun farklı olduğu belirtilmiştir.
 (…..).
(242) Belgede ayrıca GOOGLE SHOPPING’in tüketicilerin zararına olup olmadığı sorusuna
ilişkin olarak aşağıdaki cevap hazırlanmıştır:
“(.....).”
(243) Verilen cevaptan Komisyonun temel olarak diğer karşılaştırma sitelerinin daha az
görünür olmaları nedeniyle tüketicilerin daha az fiyat karşılaştırması yapabileceğini
savunduğu; ancak GOOGLE’ın bu noktaya itiraz ettiği anlaşılmaktadır.
(244) Belge 4 ise GOOGLE’ın Türkiye’de ürün arama alanındaki büyümesini göstermektedir.
Aşağıdaki ilk grafik tüketicilerin ürünleri nerede aramaya başladıklarını ve ürün
aramada kullanılan mecraların dağılımını göstermektedir. Buna göre %(…..)’lik oranla
ürün aramalarda en fazla GOOGLE kullanılmaktadır. Fiyat karşılaştırma sitelerinin ise
%(…..)’lik bir paya sahip olduğu belirtilmiştir. İkinci grafikte ise perakende arama
gelirlerinde SHOPPING’in oranı yer almaktadır. 2014 yılında %(…..) olan söz konusu
oranın 2017 yılında %(…..)’ye ulaştığı anlaşılmaktadır62.


(…..TİCARİ SIR…..)


(245) Ayrıca yine Belge 4’te yer alan “(…..).” ifadesinde ise e-ticaret sitelerinin sayısının
artmasının gelirleri artıracağı vurgulanmaktadır. SHOPPING alanında tekliflerin
%(…..)’inin üç oyuncudan ((…..)/(…..)/(…..)) geldiği bunun ise ihaledeki baskıyı
sınırlandırdığı ifade edilmektedir. “(…..)” ifadesinden ise büyük teklifler, sürekli artan
tıklama ve aktarma oranlarına (click through rate) rağmen düşük ihale fiyatları ve

62 Grafiklerin Türkçe çevirileri için bkz. “Yerinde İncelemede Elde Edilen Belgeler” başlığı.
20-10/119-69


82/145

tıklama başı maliyetlerin SHOPPING gelirlerini düşürdüğü anlaşılmaktadır. Dolayısıyla
GOOGLE’ın SHOPPING tabanını genişletmeye yönelik bir isteği bulunduğu çıkarımını
yapmak mümkündür. Bu durumda ise söz konusu alanda yer almanın daha maliyetli
hale geleceği beklenmektedir.
(246) Belge 5 ise GOOGLE’ın Türkiye pazarı hakkındaki değerlendirme ve beklentilerini
göstermektedir. Buna göre çevrim içi perakendeciliğin toplam perakende satışlarına
oranının ilgili belgenin üretildiği dönemde %(…..) olduğu ve söz konusu oranın 2020
itibariyle %(…..) olmasının beklendiği, GOOGLE’ın bu oranı %(…..)’a çıkarmayı
hedeflediği belirtilmektedir. GOOGLE’ın ise bu alanda elde ettiği %(…..)’lük payı 2020
itibariyle %(…..)’e çıkarmayı ve böylelikle (…..)ABD Doları ek gelir elde etmeyi
hedeflediği anlaşılmaktadır. Ayrıca aşağıda da yer alan grafikten Türkiye elektronik
ticaret pazarının %(…..)’unun geleneksel perakendeciler, “pure players” diye
adlandırılan kalan kısmının ise pazaryerlerine ait olduğu yorumlanmaktadır.
“(…..).”
(247) GOOGLE Endüstriyel Perakende Lideri (…..) tarafından Ülke Direktörü (…..)’e 29
Mayıs 2017 tarihinde gönderilmiş Belge 6’da (…..) ile ilgili değerlendirmeler ve sorunlar
aktarılmaktadır. Söz konusu belgeden (…..)’dan beklenen GOOGLE reklam bütçesinin
ayrılmamasından dolayı duyulan endişe dile getirilmektedir. Aşağıdaki ifade ise
(…..)’nın GOOGLE’a ödediği meblağı yüksek bularak yaptığı GOOGLE bütçe
kısıtlamasının aldığı trafik hacmi üzerindeki etkisini oraya koymaktadır:
“ …
 (…..).
...”
(248) Ayrıca aynı belgede GOOGLE’ın Amazon’un Türkiye pazarına girişine yönelik
endişeleri de dile getirilmektedir. Benzer bir endişe yerinde incelemede elde edilen
diğer birtakım belgelerde de yer almaktadır.
(249) “Metin Reklamları ve Ürün Listeleme Reklamları: Kazanan bir Kombinasyon”
başlıklı Belge 7’de hem metin hem de ürün reklamlarına maruz kalan tüketicilerin
kullanım eğiliminde ciddi gelişmeler yaşandığı belirtilmektedir. Zira bu tüketicilerin
yalnızca metin reklamı gören tüketicilere göre websitesini ziyaret etme ihtimali %(…..),
satın alma yapma ihtimali %(…..), ürün sayfasına gitme ihtimali %(…..)artmaktadır.
Diğer etkileri aşağıda görmek mümkündür:
Hem metin reklamlarına, hem de ÜRL'lara maruz kalan bir tüketici, yalnızca
metin reklamları gören bir tüketiciye göre
Internet sitesini ziyaret etmeye +%(…..)
Satın almaya +%(…..)
Ürün Sayfasını Ziyaret Etmeye +%(…..)
Marka Hakkında Arama Yapmaya +%(…..)
Sepete Eklemeye +%(…..)
Mağaza Bulucuya Tıklamaya +%(…..)%
...daha fazla eğilimlidir.
I.5.4. Savunmaların Değerlendirilmesi
20-10/119-69


83/145

I.5.4.1. Esasa İlişkin Savunmalar
(250) Savunmalar kapsamında, GOOGLE’ın arama hizmetinin reklam alanının her zaman
“en üstte” konumlandırıldığı, sonuç sayfalarının en üstünde reklamların gösterilmesinin
herhangi bir şekilde hukuka aykırı olmadığının düşünüldüğü, reklamların sonuç
sayfalarının “en üstünde” gösterilmesinin her zaman GOOGLE’ın ücretsiz arama
hizmetinden gelir elde etme biçimi olduğu ve söz konusu yöntemin GOOGLE’ın
reklamlar tarafından finanse edilen çift taraflı iş modelinin özünü oluşturduğu ileri
sürülmektedir.
(251) Shopping Unit çok taraflı bir yapıya sahip olup reklam işlevinin yanı sıra alışveriş
karşılaştırma hizmeti sunmaktadır. GOOGLE sonuç sayfasının en üst kısmı kullanıcılar
açısından dikkat çeken bir alan olup görülme ve tıklanma olasılığı fazlasıyla yüksektir.
Dolayısıyla en üstte yer alan ve diğer sonuçlara oranla daha fazla alan kaplayan, görsel
içeren bir sonuca tıklanma oranı altında yer alan alanlara oranla çok daha fazla
olacaktır63. Dosya kapsamında GOOGLE’ın en üst tarafta reklam konumlandırması
değil, kendi hizmetini rakiplerinden daha avantajlı bir biçimde sunması ve bunun bir
sonucu olarak ilgili pazarda rekabet karşıtı piyasa kapamaya yol açması ihlal olarak
nitelendirmektedir.
(252) Konumlandırma hususu bakımından GOOGLE ayrıca, GOOGLE’ın Kasım 2013'ten
2018 yılının sonuna kadar olan dönemde Türkiye'deki ürün sorgularının %(…..)'ü için
Shopping Unit'i gösterdiğini, toplam ürün sorgularının %(…..)'den azı için Shopping
Unit'i genel arama sayfasının en üstünde konumlandırdığını, ürün sorgularının
%(…..)’ünde Shopping Unit’in genel sonuç sayfasının sağ veya alt kısımda
gösterildiğini, GOOGLE’ın ürün sorgularının yaklaşık %(…..)'sı için genel arama
sonucu sayfasında Shopping Unit'e yer vermediğini iddia etmektedir.
(253) Buna ilaveten GOOGLE, Soruşturma Raporunda Shopping Unit'in gösterim oranının
zaman içinde arttığının belirtildiğini, bu durumun GOOGLE'ın zaman içerisinde ürün
sorgularına yönelik daha fazla sayıda alakalı ve yüksek kaliteli ürün reklamları
gösterme yeteneğini kazandığını gösterdiğini, buna rağmen Shopping Unit
gösterimlerinin sayısının orta düzeyde seyrettiğini, GOOGLE'ın 2018 yılında genel
sonuç sayfasının en üstünde konumlandırmış olduğu Shopping Unit kapsamında
gösterdiği ürün sorgularının yüzdesinin %(…..) olarak kaydedildiğini ileri sürmektedir.
(254) GOOGLE’ın Kasım 2013'ten 2018 yılının sonuna kadar olan dönemde Türkiye'deki
ürün sorgularının %(…..)'ü için Shopping Unit'i gösterdiği belirtilmektedir. Bu oran dört
yıldan fazla bir sürenin ortalamasına tekabül etmektedir ki, Shopping Unit’in mevcut
görüntülenme oranını göstermek için yeterli değildir.
(255) Ayrıca bu noktada sorgu adedi üzerinden bir çıkarım yapılmasının sağlıklı olmadığı
belirtilmelidir. Zira her sorgu aynı arama sayısına, trafiğe ve dolayısıyla değere sahip
değildir. Google Shopping Unit, ürün arama hacmi yüksek ve alışveriş için rekabetin
yüksek olduğu sorguların büyük çoğunluğunda genel arama sayfasında
görünmektedir. Dolayısıyla savunmada yer verilen rakamlar kullanılarak ulaşılan
sonucun hatalı olduğu değerlendirilmektedir.
(256) Ayrıca Google Shopping Unit’in arama sonuçlarında görüntülenme oranının
rakiplerinin oldukça üzerinde olduğu sabittir. Bu görüntülenme oranları ve gösterilen
arama sonuçları ile GOOGLE’ın hâlihazırda pazarda %90’a yakın bir pay elde
edebildiği dikkate alındığında, söz konusu artış hızının devam etmesi durumunda

63
20-10/119-69


84/145

GOOGLE’ın eylemlerinin pazardaki etkilerinin daha da artmasının muhtemel olduğu
anlaşılmaktadır.
(257) Diğer bir konu ise Komisyon kararında yer alan 06.05.2009 tarihli GOOGLE iç
yazışmalarında dile getirilen; SHOPPING hizmetinin rakip karşılaştırmalı alışveriş
hizmetleri için geçerli olan sıralama kriterlerine tabi olsaydı, GOOGLE’ın genel arama
sayfalarında çok yüksek sıralarda ya da sıralamada hiç yer alamayacağı hususudur64.
Sıralamada yer alamayacak bir uygulamanın genel arama sonuç sayfasında ilk sırada
gösterilmesi diğer alışveriş karşılaştırma hizmetlerinden aranan niteliklerin
GOOGLE’ın SHOPPING uygulamasından aranmadığını göstermektedir. Ayrıca dosya
kapsamında GOOGLE yetkilileri tarafından AB ve Türkiye SHOPPING uygulamaları
arasında herhangi bir fark bulunmadığı beyan edilmiştir.
(258) Savunmalar kapsamında ayrıca, Soruşturma Bildiriminde belirtildiğinin aksine
Shopping Unit’in bir GOOGLE SHOPPING uygulaması ya da karşılaştırmalı alışveriş
internet sitesi olmadığı, Shopping Unit’in bir grup ürün reklamı gösteren bir tasarım
unsuru olduğu, GOOGLE SHOPPING ile Shopping Unit’in bir bütün olarak
değerlendirilmemesi gerektiği ve bu ikisinin arasında asli ve kritik bir ayrımın söz
konusu olduğu belirtilmiştir.
(259) Çok taraflı pazar yapısının bir sonucu olarak Shopping Unit aracılığıyla, e-ticaret
sitelerine reklam hizmeti sağlanırken tüketicilere karşılaştırma hizmeti sunulmaktadır.
Dolayısıyla Shopping Unit ve GOOGLE SHOPPING ile yalnızca reklam hizmeti
sunulduğu şeklindeki bir yorum tek yönlü ve eksik olacaktır. Bu bağlamda sağladığı
özelliklerden de anlaşılacağı üzere GOOGLE SHOPPING ile tüketicilere bir çevrim içi
alışveriş karşılaştırma hizmeti sunulmaktadır. Diğer AKS’ler tarafından da genel olarak
ürün fiyatları ve özelliklerini, garanti ve ödeme olanaklarını kıyaslama ve filtreleme
olanağı sunulmaktadır. Bu doğrultuda, tüketici açısından GOOGLE SHOPPING ve
AKS’ler arasında ikame ilişkisinin mevcut olduğu görülmektedir.
(260) GOOGLE tarafından ileri sürülen bir diğer argüman; ürün reklamlarına yapılan
tıklamaların kullanıcıları GOOGLE SHOPPING’e değil reklam verenin internet
sayfasına yönlendirdiği, reklam verenlerin ürün reklamları için ödedikleri ücretin (…..),
GOOGLE SHOPPING’in ise finansal olarak (…..), dolayısıyla Shopping Unit’in
GOOGLE’ın reklam alanında gösteriminin GOOGLE’ın kendi karşılaştırmalı alışveriş
hizmetini ayrıcalıklı olarak konumlandırarak bağımsız karşılaştırmalı alışveriş
hizmetleri pazarındaki rakiplerini dışladığı yönünde bir iddianın temelsiz olduğu
yönündedir.
(261) Dosya kapsamında GOOGLE SHOPPING hizmetinin ilgili olduğu pazardaki rekabet
karşıtı etkileri nedeniyle ihlale yol açtığı kanaatine ulaşılmıştır. GOOGLE, genel arama
hizmeti sunduğu alanda rakiplerinin dezavantajlı olmalarına yol açan uygulamalarda
bulunmak suretiyle rakip teşebbüslerin faaliyetlerini zorlaştırmış ve alışveriş
karşılaştırma hizmetleri pazarındaki rekabetin bozulmasına neden olmuştur. Shopping
Unit’e reklam vermek isteyen AKS’ler mevcut durumda getirilen koşullar nedeniyle
kendileri adına bu alana reklam verememektedir. Burada yer alamamaları nedeniyle
bu alandan yönlenen kullanıcı trafiğinden mahrum kalmakta, ekranın alt kısmında yer
alan organik sonuçlarda veya metin reklamlarında öne çıkarak bu trafik açığını
kapatmaya çalışmaktadır. Ancak Shopping Unit kapladığı alan, gösterildiği yer ve
ebatları nedeniyle metin reklamları ve organik sonuçlara nazaran avantajlı

64 A.g.k. para. 382. İlgili e-posta : “From a principal perspective it would be good if we could actually
just crawl our product pages and then have the[m] rank organically (…) Problem is that today if we
crawl it will never rank”
20-10/119-69


85/145

konumdadır65. Bu nedenle mevcut haliyle Shopping Unit’in arama sonuçları üzerinden
trafik almak isteyen bir teşebbüs için giriş engeli yarattığı sonucuna ulaşılmıştır.
(262) GOOGLE tarafından ayrıca, Shopping Unit’te yer alan ürün reklamlarını ücretsiz
sonuçlardan açık bir şekilde ayırdığı, Shopping Unit’in belirgin şekilde “Sponsorlu”
olarak işaretlendiği, diğer reklamlar ile ürün reklamlarının sadece reklam alanında
gösterildiği, ürün reklamları ile aynı sorgulamanın sonucu olarak gösterilebilecek metin
reklamlarının birbiriyle karıştırılmadığı, GOOGLE’ın karışıklığı önlemek adına
Shopping Unit’i ücretsiz sonuçlar arasında değil “üstte” ve sağ tarafta konumlandırdığı
reklam alanında gösterdiği, bu sebeple “GOOGLE SHOPPING Sonuçları” ile ilgili
alanın reklam alanı olup olmadığına yönelik bir belirsizlik yarattığı iddiasının asılsız
olduğu, ek olarak söz konusu endişenin ne şekilde bir rekabet hukuku endişesi
yarattığının anlaşılamadığı savunulmuştur.
(263) Shopping Unit’in faaliyete geçtiği tarihten itibaren görünüşü birden fazla kez
değiştirilmiş olup değişiklikler sonrası Shopping Unit’i organik sonuçlardan ayırmak
zorlaşmıştır. Haber, video ve benzeri arama sonuçları ile Shopping Unit kullanıcıya
oldukça benzer biçimlerde sunulmaktadır (Bkz. Şekil 29). Böylece kullanıcının diğer
konularla ilgili arama yaptığında organik sonuçlara erişebildiği alanda alışveriş araması
yaptığında Shopping Unit yer almaktadır. Bir başka deyişle kullanıcı haber için bir
arama yaptığında haber sonuçlarının yer verildiği alan organik sonuçlar iken, alışveriş
için bir arama yaptığında alışveriş sonuçlarının yer verildiği alan reklam alanıdır. Bu
nedenle kullanıcının aynı alana ilişkin reklamlı sonuç-reklamsız sonuç algısı
kaybolmakta, iki sonuç arasındaki farkı ayırt etmesi zorlaşmaktadır.
Şekil 29: Haber Araması Yapılan Durumdaki Sonuç Sayfası

65
312026
20-10/119-69


86/145




20-10/119-69


87/145

Şekil 29: Ürün Araması Yapılan Durumdaki Sonuç Sayfası

(264) Dolayısıyla tüketici algısının yanıltılması, bir kullanıcının Shopping Unit’te sadece
reklam verilen ürünlerin değil tüm ürünlerin yer aldığını, bir reklam uygulaması değil
fiyatları karşılaştıran uygulama kullandığını düşünmesi riskini beraberinde
getirmektedir. Zira ilgili bölümlerde yer verilen çalışmalardan tüketicilerin reklam
sonuçları ve organik sonuçlara ilişkin tercihlerinin farklı olduğu anlaşılmaktadır. Bu
durum rekabet hukuku kapsamında dışlayıcı nitelik arz eden bir davranışın tüketici
refahına zarar verip vermediğine ilişkin yapılan değerlendirme çerçevesinde rekabet
hukuku alanına girmektedir. Nitekim Kılavuz’da kötüye kullanma tanımı;
“Kötüye kullanma, hâkim durumdaki teşebbüslerin sahip oldukları pazar
gücünün avantajından faydalanarak doğrudan ya da dolaylı olarak tüketici
refahını azaltması muhtemel davranışlarda bulunmaları olarak tanımlanabilir.
Hâkim durumda bulunan bir teşebbüsün, hâkim durumunu kötüye kullanması;
fiyat artışı, ürün kalitesinde ve yenilik düzeyinde düşüş, mal ve hizmet
çeşitliliğinde azalış gibi tüketici refahına zarar verebilecek sonuçlar
doğurabilmektedir. Tüketici refahında meydana gelen azalma, yeniden satıcılar
düzeyinde ortaya çıkabileceği gibi nihai tüketiciler düzeyinde de ortaya
çıkabilmektedir.”
şeklinde yapılmıştır.
(265) Diğer yandan, GOOGLE’ın Shopping Unit’te gösterdiği sonuçlara ne ölçüde reklam
vurgusu yaptığına ilişkin ilgili bölümde detaylı değerlendirmelere yer verilmiştir.
(266) Savunmalar çerçevesinde; fiyat karşılaştırma sitelerinin Shopping Unit’e reklam
yerleştirebildikleri, c ile veya h gibi sitelerin aynı
pazar kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, ve h gibi
sitelerin Shopping Unit’te yer aldıkları, Avrupa Komisyonunun Google Shopping
20-10/119-69


88/145

kararına göre ürün reklamlarının satın alma işlevi olmayan karşılaştırmalı alışveriş
sayfalarına bağlantı sağlamasının zorunlu olmadığı, GOOGLE’ın ürün reklamları ile
kullanıcıları doğrudan reklamı yapılan ürünün satışının yapıldığı sayfaya
yönlendirmesinin meşru ve faydalı bir hedefe hizmet ettiği fakat satın alma işlevi
olmayan sayfalara bağlantı sağlanmasının hızlı-etkili-doğrudan erişimi engelleyerek
bahsi geçen amacın önüne geçeceği, GOOGLE’ın ürün reklamlarında gösterilen
bilgileri (stok durumu, fiyat) içermeyen satın alma işlevi olmayan sayfalar açısından
ürün reklamlarını sıralamadığı ve GOOGLE’ın bu tür reklamların kalite ve alaka
düzeyini güvence altına alamadığı, satın alma işlevi olmayan sayfalara bağlantı
sağlayan ürün reklamlarına yer verilmesi gibi bir zorunluluğun her türlü eşit muamele
ilkesinin önüne geçeceği ve bu durumun GOOGLE’ın ürün reklamlarının kalite ve alaka
düzeyinden ciddi derecede taviz verilmesi anlamına geleceği öne sürülmektedir.
(267) İlgili pazarın tanımına ilişkin bölümde daha detaylı açıklandığı üzere N11,
HEPSİBURADA, GİTTİGİDİYOR gibi e-ticaret siteleri doğrudan çevrim içi perakende
veya çevrim içi pazar yeri hizmeti sunmakta, kendi ürün portföylerinde bulunan ürünleri
kategori bazlı, en yeni, en çok satan, en ucuz, en pahalı gibi ayrımlara tabi tutmakta
olup sundukları hizmet AKS’lerde verilen hizmetle benzeşmemektedir. AKS’ler
kapsamlı filtreleme seçenekleri sunarak, birden fazla e-ticaret sitesi, çevrim içi
pazaryeri ve benzeri platformlarda yer alan ürünleri birbiriyle karşılaştırırken, çevrim içi
pazaryerleri kendi üzerinde satış yapan teşebbüsleri veya ürünleri birbiriyle
karşılaştırmaktadır. Filtre seçenek sayısı, kıyaslanan ürün sayısı, her bir ürün için
verilen özellikler ve detaylar iki iş modelinin birbirinden tamamıyla farklı olduğunu
göstermektedir. Zira dosya kapsamında bilgi talep edilen tüm taraflara söz konusu
platformların ikame olup olmadığı sorusu yöneltilmiş olup alınan cevaplardan e-ticaret
sitelerinin ve AKS’lerin birbirlerini rakip olarak görmediği anlaşılmıştır.
(268) Diğer taraftan kullanıcıların çevrim içi pazaryeri ve AKS’lerin kullanım amacı
benzeşmemektedir. AKS’ler ürün hakkında fiyat, taksit imkanı ve ürün kalitesi gibi
bilgileri eş zamanlı olarak alternatif platformlarda kıyaslamak amacıyla, çevrim içi satış
yapılan platformlar ise ürün satın alma amacıyla kullanmaktadır. İlgili internet sitelerinin
ara yüzleri ve kullanıcı deneyim (UX66) dizaynı incelendiğinde de bu durum fark
edilmektedir. Aşağıda örnek olarak verilen ekran görüntülerinden de anlaşılacağı üzere
AKS’lerde ürünün hemen altında son dönemdeki fiyat grafiğine yer verilirken, çevrim
içi pazar yerlerinde mağazaların puanları ve diğer ürünleri listelenmektedir.
Şekil 30: Çevrim İçi Pazar Yerlerindeki Mağaza Puanlarına İlişkin Örnek

Kaynak: N11’den alınan ekran görüntüsü






66 User Experience Design: Kullanıcıların internet sitelerinden amaçlarına uygun biçimde yararlanmasını
kolaylaştıran dizayn biçimi.
20-10/119-69


89/145

Şekil 31: AKS’lerde Yer Alan Fiyat Grafiğine İlişkin Örnek

Kaynak: CİMRİ’den alınan ekran görüntüsü
(269) Savunmalarda dile getirilen hsuslardan bir diğer de, Soruşturma Bildiriminin “çevrim içi
alışveriş karşılaştırma hizmetleri” şeklindeki ilgili ürün pazarı değerlendirmesinin
pazarda aktif bir şekilde rekabet halinde bulunan satış yapan platformları içermemesi
yönüyle eksik olduğu, kullanıcıların ürünleri karşılaştırmak için satış yapan platformları
da kullandığı, örneğin c ve h’un arama ve karşılaştırma
özelliklerinin oldukça benzer olduğu ancak H’un sadece C’un
sunmadığı ek bir özelliği (ürünü doğrudan satabilme) sunduğu gerekçesiyle bu iki
hizmetin farklı pazarlar kapsamında değerlendirilmesinin hatalı olacağı, dünyada ve
Türkiye’de önde gelen satış yapan platformların yetkililerinin de fiyat karşılaştırma
hizmeti verdiklerini ve bu hizmeti verenlerle rakip olduklarını ifade ettikleri, soruşturma
kapsamında ilgili ürün pazarı değerlendirmesinde söz konusu bu farklı arama
araçlarının ikame edilebilirliğinin dikkate alınmasının gerektiğine ilişkindir.
(270) Yukarıda detaylı olarak açıklandığı üzere alışveriş karşılaştırma hizmeti ile doğrudan
satış yapan platformların gerek iş modelleri gerekse kullanım amaçları birbirinden
farklıdır. Bununla birlikte kullanıcılar doğrudan satış yapan sitelerde sadece o sitede
yer alan mağazaların sunduğu teklifleri birbiriyle karşılaştırma imkânına sahipken
AKS’lerde diğer platformlarda yer alan aynı ürün için verilen teklifleri
kıyaslayabilmektedir. Dolayısıyla aralarında ikame ilişkisi bulunmadığı değerlendirilen
hizmetlerin aynı pazarda yer aldığına dair yapılan savunmanın yerinde olmadığı
değerlendirilmektedir. Zira GOOGLE’ın bizzat kendisi Shopping Unit’te AKS’lere e-
ticaret siteleri gibi satış yapmamalarını gerekçe göstererek sundukları hizmetin farklı
olması gerçeğinden hareketle yer vermemektedir. Dolayısıyla yukarıda yer verildiği
üzere GOOGLE’ın aynı zamanda satın alma işlevi olmayan sayfalara bağlantı
20-10/119-69


90/145

sağlayan ürün reklamlarına yer verilmesi gibi bir zorunluluğun her türlü eşit muamele
ilkesinin önüne geçeceği ve bu durumun GOOGLE’ın ürün reklamlarının kalite ve alaka
düzeyinden ciddi derecede taviz verilmesi anlamına geleceği savunmasını ileri sürmesi
mevcut savunması ile çelişmektedir. Diğer bir ifadeyle, bir taraftan e-ticaret siteleri ile
AKS’lerin aynı işlevi sundukları iddia edilirken diğer taraftan farklı işlevlere sahip
olduğuna ilişkin vurgu yapılması apaçık bir çelişki içermektedir.
(271) GOOGLE’ın getirdiği bir diğer savunma; Soruşturma Bildirimindeki GOOGLE’ın çevrim
içi karşılaştırmalı alışveriş hizmetleri pazarındaki pazar payı bilgisinin hatalı olduğu,
GOOGLE’ın Kuruma gönderdiği pazar payı bilgisinin kullanılmadığı ve kullanılan pazar
payı değerlerinin nasıl elde edildiğinin izah edilmediği, GOOGLE’ın 2017 yılı için
%(…..) olan pazar payı ile satış yapan platformları da kapsayan çevrim içi
karşılaştırmalı alışveriş hizmetleri pazarında hâkim durumda olmadığı, pazarda köklü
teşebbüslerin mevcut olduğu ve sürekli yeni oyuncuların da pazara girdiği, GOOGLE
SHOPPING’in pazar payı Soruşturma Bildirimindeki gibi %(…..) olarak kabul edilse
dahi bu değerin tek başına GOOGLE SHOPPING’in hâkim durumda olduğunu
göstermeyeceği hakkındadır.
(272) Hakim durum değerlendirmesine ilişkin bölümde de detaylarıyla yer veridiği üzere
dosya kapsamında teşebbüslerden talep edilen bilgiler çreçevesinde hesaplamalar
sonucu GOOGLE SHOPPING’in pazar payı 2016 yılı için %(…..), 2017 yılı için %(…..),
2018 yılı için %(…..), 2019 ilk çeyrekte ise %(…..) olarak tespit edilmiştir. GOOGLE
yalnızca yüksek pazar payı nedeniyle değil aynı zamanda pazar payının sürekli
artması, pazarda ikinci konumda sayılabilecek teşebbüsün pazar gücünün GOOGLE’a
kıyasla çok düşük olması, yüksek şebeke etkileri, dikey bütünleşik firma yapısı,
GOOGLE’ın sahip olduğu finansal güç ve genel arama hizmetlerindeki gücü vb.
hususların önemli ölçüde pazara giriş engeli yaratması nedenleriyle alışveriş
karşılaştırma hizmetleri pazarında hâkim durumda kabul edilmiştir. Ayrıca pazara ilgili
bir dönemde etkin bir şekilde yeni oyuncu girmediği anlaşılmaktadır. Bunun yanı sıra
incelenen dönemde pazardan iki oyuncunun çıktığına da dikkat çekilmelidir.
(273) Diğer yandan yine aynı bölümde, GOOGLE’ın genel arama hizmetleri pazarındaki
hâkim durumunu kullanarak çevrim içi alışveriş karşılaştırma hizmetleri pazarındaki
rekabeti bozduğu iddiası incelenmiştir. Bu bağlamda anılan türde bir kötüye kullanma
tespitinde GOOGLE’ın aynı zamanda söz konusu pazarda hâkim durumda olması bir
koşul olarak aranmamaktadır. Dosya kapsamında incelenen davranışlarının etkilerinin
daha net şekilde anlaşılması için çevrim içi alışveriş karşılaştırma hizmetleri pazarında
da hâkim durum analizi yapılmıştır.
(274) Savunmalar dairesinde bunların yanı sıra, pazarın sadece ürünleri toplulaştırarak
sunan sitelerden ibaret olduğu senaryoda dahi pazarın oldukça rekabetçi bir yapıda
olduğu ve herhangi bir rekabet hukuku endişesinin ortaya çıkmayacağı, söz konusu
sitelerin 2014-2017 yılları arasında GOOGLE’ın genel arama hizmetinden aldıkları
trafiğin sürekli olarak arttığı ve buna ek olarak daha birçok alternatif trafik kaynaklarına
sahip oldukları, bu sitelerin (…..) tıklama kazanarak çok yüksek oranda büyüdükleri ve
böyle bir büyüme trendinin rekabet hukuku ihlali ile bağdaşmasının mümkün
olmayacağı, bu durumun Komisyonun Google Shopping kararı değerlendirmesinden
farklılık arz ettiği, karşılaştırmalı alışveriş hizmeti sağlayıcılarının Avrupa’da söz
konusu soruşturma dönemi boyunca trafik kaybı yaşadıkları, dolayısıyla Türkiye’deki
durumun Avrupa’daki olgulardan önemli ölçüde farklılaştığı dile getirilmiştir.
20-10/119-69


91/145

(275) Türkiye’de dijital ekosistem AB veya ABD’ye kıyasla oldukça geç gelişmekte olup
gerek kullanıcı67 gerek çevrim içi teşebbüs sayısı her geçen yıl artmaktadır68.
TUBİSAD tarafından 2019 yılında yayımlanan e-ticaret raporu verilerine göre;
Türkiye’de 2014 yılında 18,9 milyar TL olan e-ticaret büyüklüğü 2018 yılında 59,9
milyar TL seviyesine ulaşmıştır. 2014 - 2018 yılları arasında e-ticaret sektörünün
ortalama yıllık büyüme hızı ise %33’tür. Rakamlardan da anlaşılabileceği üzere
büyüyen bir e-ticaret ekosisteminde satış, ciro, reklam vb. unsurların arttırdığı gibi trafik
miktarı da doğal olarak artacaktır. Dolayısıyla alışveriş karşılaştırma hizmeti sunan
teşebbüslerin trafiğinin artması, e-ticaret sektöründeki büyümenin bir sonucu olarak
ortaya çıkacaktır. Bununla birlikte sürekli büyüyen pazar yapısına karşın Google
Shopping Unit haricinde ilgili pazarda faal olan teşebbüslerin pazar payının azaldığı
(Tablo 5) görülmektedir.
(276) GOOGLE tarafından; Belge 3’ün AB’ye sunulan çözümün detaylarının ve işleyişinin
GOOGLE çalışanlarıyla görüşülmesi amacıyla hazırlandığı, GOOGLE’ın Türkiye’deki
davranışları hakkında bir şey ifade etmediği, bu iç yazışma GOOGLE çalışanlarının
üçüncü taraflarla iletişiminde kullanılmak üzere oluşturulduğu için söz konusu belgeyi
dışarıyla paylaşmamanın makul olduğu, İsviçre’nin GOOGLE’ın Avrupa Ekonomik
Alanı’ndaki faaliyetleriyle olan yakın entegrasyonu sebebiyle verilen taahhütlerin
gönüllü olarak İsviçre’de de uygulandığı ve GOOGLE’ın, ilgili taahhütleri farklı
ülkelerde de uygulama imkânını dışlamadığı savunulmaktadır.
(277) AB ve Türkiye GOOGLE SHOPPING uygulaması arasında bir fark olmadığı
GOOGLE’dan gelen cevabi yazıda mevcuttur. Hazırlanan iç kılavuz Türkiye’de
GOOGLE çalışanlarına gönderilmiş ve sözlü olarak muhataplarına iletilmesi
istenmiştir. Muhataplar Türkiye’de faaliyet gösteren teşebbüsler olup Avrupa Ekonomik
Alanı’ndaki taahhütlerin Türkiye’de uygulanıp uygulanmamasının alışveriş
karşılaştırma pazarının geleceği açısından önem arz etmesi, söz konusu taahhütlerin
Türkiye’de neden uygulanmadığına ve mevcut durumuna ilişkin olarak bilgiler içermesi
nedeniyle bu belgenin dikkate alınması gerektiği değerlendirilmektedir.
(278) Savunmalarda ayrıca, Soruşturma Bildiriminde Belge 3’te geçen “mavi bağlantılar”
ifadesinden neyin kastedildiğin anlaşılamadığı sonucuna varıldığı, mavi bağlantılara
ilişkin ifadenin GOOGLE’ın taahhütlerinin bir parçası olduğu ve ürün reklamlarının
altında yer alarak kullanıcıları ürünlerin toplulaştırarak sunan sitelere yönlendiren ikincil
bağlantılara yapılan bir atıf olduğu, GOOGLE’ın söz konusu bağlantılara yapılacak
tıklamalar için gelecekte ücret talep etme hakkını saklı tutmasının sebebinin bu
bağlantıların GOOGLE’ın reklam alanında ürün reklamlarının arasında yer alması
olduğu, herhangi bir şüpheye mahal vermemek adına söz konusu sitelerin birincil
bağlantılardaki ürün reklamlarına yapılan tıklamalar için ödeme yapmak zorunda
olduğu şeklinde bir açıklamaya da yer verilmiştir.

67
68
20-10/119-69


92/145


(279) GOOGLE tarafından bu çerçevede yapılan açıklamalar, soruşturma sırasında ilgili
belgenin bu kısmına ilişkin değerlendirmede dikkate alınmıştır.
(280) GOOGLE tarafından Belge 4 hakkında ise, bu belgenin, GOOGLE SHOPPING’in
Türkiye’deki konumu hakkında tahmin yürüten grafik ve açıklamaları içerdiği, belge
içerisinde;
 Ürün keşfinde başlangıç noktalarının yüzdelerini gösteren bir pasta grafiği,
 Ürün keşfetmek için en sık kullanılan siteleri gösteren yatay sütunlu bir grafik
yer aldığı, söz konusu grafiklerin ikisinin de GOOGLE SHOPPING’e veya pazar
paylarına ilişkin olmadığı, iki grafiğin de GOOGLE’dan genel bir arama motoru olarak
bahsettiği, Soruşturma Bildiriminin alışveriş aramaları için genel arama motorlarını
pazar tanımına dahil etmediği ve bu sebeple söz konusu grafiklerin Soruşturma
Bildirimi ile alakalı olmadığı dile getirilmiştir.
(281) Belge 4’te yer alan grafiklerde ürünlere ilişkin sorguların yapıldığı kaynaklara yer
verilmiş olup alışveriş karşılaştırma hizmetlerini doğrudan ilgilendirdiği, ürün
aramalarında GOOGLE ve fiyat karşılaştırma sitelerinin kullanım oranları ve artış
grafikleri pazarın yapısı hakkında fikir verdiği görülmektedir.
(282) Savunmalara konu hususlardan bir diğeri; yine Belge 4’ün, GOOGLE SHOPPING’in
Türkiye’deki konumu hakkında tahmin yürüten grafik ve açıklamaları içerdiği, grafiğin
2014, 2015, 2016 ve 2017 yıllarında GOOGLE’ın perakende arama gelirlerinin
genelinde SHOPPING’in payını gösteren dikey sütunlu bir grafik olduğu ve
GOOGLE’ın metin reklamları yerine ürün reklamlarını göstermekten elde ettiği ciro
yüzdesini gösterdiği, bu durumun ürün reklamlarının metin reklamlarına ikame teşkil
ettiğini ve Shopping Unit’lerin ayrı bir karşılaştırmalı alışveriş hizmeti olmayıp yalnızca
GOOGLE’ın arama motorundan para kazanmak için kullandığı reklamlar olduğunu
gösterdiği, Soruşturma Bildiriminin bu grafikteki ifadelere dayanarak GOOGLE’ın
SHOPPING tabanını genişletmeye yönelik bir isteği bulunduğu dolayısıyla da ilgili
pazara girişin zor hale geleceği çıkarımını yaptığı fakat grafik GOOGLE’ın diğer
sitelerin başarısından ötürü ciddi rekabetçi baskıya maruz kaldığını gösterdiği ve bu
durumun GOOGLE’ın rekabeti kısıtlayacak şekilde hâkim durumunu kötüye
kullanabilecek pozisyonda olmadığının kanıtı olduğu, her halükarda her şirketin
müşteri tabanını genişletmeye, pazar payını ve gelirlerini artırmaya çalışmasının makul
olduğu, GOOGLE’ın müşteri tabanını genişletme amacının meşru olduğu ve söz
konusu dokümanda rekabeti kısıtlayıcı herhangi bir davranışta bulunma niyetini
gösteren bir ibare olmadığına yöneliktir.
20-10/119-69


93/145

(283) Metin reklamları ve SHOPPING arasında gösterim ve kullanım amaçları açısından
önemli farklar bulunmaktadır. Ayrıca söz konusu alanlardan gelen trafiğin alışverişe
dönüşüm oranları arasında da farklar bulunduğu anlaşılmaktadır. Metin reklamları
GOOGLE organik sonuçlarına benzer biçimde servis edilen, resimsiz, fiyat vb. bilgiler
içermeyen reklamlar olup yalnızca çevrim içi içi satılan ürünler için değil birden fazla
amaçla kullanılan ve Shopping Unit ile arz açısından benzeşmeyen reklamlardır. Diğer
taraftan Shopping Unit’i yalnızca reklam göstermemekte aynı zamanda ürün fiyatlarını
karşılaştırabildikleri bir alan özelliği taşımaktadır. Diğer AKS’lerle ürün fiyatları ve
özelliklerini, garanti ve ödeme olanaklarını kıyaslama ve filtreleme olanağı gibi
yönleriyle de benzeşen SHOPPING alanının metin reklamlarından ayrıştığı
görülmektedir.
(284) GOOGLE SHOPPING’in trafiğinin ve büyüyen pazarda pazar payının sürekli olarak
arttığı görülmektedir. Buna rağmen GOOGLE’ın bahse konu grafiğin kendilerinin diğer
sitelerin başarısından ötürü ciddi ölçüde rekabetçi baskı hissettiklerini ne şekilde
gösterdiği anlaşılmamaktadır. Mevcut durumda dahi pazarda hâkim durumda olan ve
pazarı şekillendiren SHOPPING ürününün geliştirilmesi ihtimalinde mevcut rakiplerin
herhangi bir rekabetçi baskı yaratması mümkün görünmediği gibi pazara potansiyel
girişlerin de zorlaşacağı görülmektedir.
(285) Belgede GOOGLE’ın müşteri tabanını genişletme isteği tek başına bir ihlal göstergesi
veya dışlama niyeti olarak değerlendirilmemiştir. Anılan belge GOOGLE’ın incelenen
dönemdeki hızlı büyümesinin devam etmesi ve bunun da teşebbüslerin raporda
incelenen maliyet yapıları üzerindeki muhtemel etkileri yönüyle dikkate alınmıştır.
(286) Yerinde incelemede elde edilen belgelere yönelik getirilen bir başka açıklama ise;
Belge 5 hakkındadır. Bu paralelde; Belge 5’in Türkiye’deki e-ticarette geleneksel
perakendecilerin ve sadece e-ticaret faaliyetinde bulunanların paylarını gösteren bir
grafik içerdiği, Soruşturma Bildiriminde de belirtildiği gibi belgenin GOOGLE’ın Türkiye
pazarı hakkındaki değerlendirmeleri ve beklentileriyle ilgili ifadeleri içerdiği,
Soruşturma Bildiriminin bu belgeden GOOGLE’ın bu alanda elde ettiği %(…..)’lük payı
2020 itibariyle %(…..)’e çıkarmayı ve böylelikle (…..) ABD Doları ek gelir elde etmeyi
hedeflediği anlamını çıkardığı, belgenin GOOGLE’ın pazar payını 2017’den 2020’ye
kadar yalnızca %(…..) artırmayı hedeflemesini ve satış yapan platformlar ile ürün
toplulaştırarak sunan siteleri rakip olarak gördüğünü ortaya koyduğu, bu belgenin
yalnızca GOOGLE’ın Türkiye pazarında çevrim içi perakendeyle ilgili gelecekteki iş
stratejisini gösterdiğine dairdir.
(287) Mevcut dosya kapsamında Belge 5 ile ilgili herhangi bir ek iddia sunulmamış, yalnızca
soruşturma konusuyla ilgili olduğu ve mevcut iddiaları ilgili ve destekleyici olması
nedeniyle söz konusu belgeye yer verilmiştir.
(288)

(…..TİCARİ SIR…..)


(289) Anılan belgede GOOGLE reklamlarına ilişkin bütçe kısıtlamasına giden bir e-ticaret
sitesinin marka bazlı trafik hacminin ciddi oranda düştüğü belirtilmektedir. Bu yönüyle
belgenin bir e-ticaret sitesinin bütçeyi geri çekebilme gücüne sahip olduğu değil, böyle
bir durumda ciddi anlamda trafik kaybına uğrayacağını gösterdiği aşikârdır. Bu durum
20-10/119-69


94/145

ise Soruşturma Raporunda da belirtildiği gibi e-ticaret sektöründe GOOGLE’a olan
bağımlılığın ne ölçüye ulaştığını göstermektedir.
(290) Diğer yandan yukarıda da detaylı açıklandığı üzere Amazon vb. çevrim içi pazaryeri
modeliyle çalışan teşebbüsler ve AKS’ler aynı pazarda faaliyet göstermemektedir.
Türkiye’de alışveriş karşılaştırma hizmetleri pazarına ilişkin değerlendirme detaylı
olarak yapılmış olup burada tekrar yer verilmeyecektir.
(291) Savunma getirilen diğer bir husus, Belge 7’nin tüketici eğilimi analizini içeren bir
belgeye ilişkin olduğu, Soruşturma Bildiriminde belirtildiği üzere bu belgenin bir
markanın hem metin reklamlarına hem de ürün listeleme reklamlarına maruz kalan
tüketicilerin ne kadarının sadece metin reklamlarına maruz kalan müşterilere kıyasla
bu marka ile etkileşime geçmesinin muhtemel olduğunun analizini içerdiği, bu belgenin
genel arama sonuçları sayfasında yalnızca metin reklamları göstermek yerine ürün
reklamlarının gösterilmesinin hem kullanıcılar hem de reklam verenler için GOOGLE
tarafından sunulan hizmetlerin kalitesini iyileştirdiğini gösterdiği ve bu durumun ürün
reklamlarının da metin reklamlarının da genel arama sonuç sayfalarından gelir elde
etmek için olan reklam biçimleri olduğunu doğrular nitelikte olduğu hakkındadır.
(292) Öncelikle Belge 7, GOOGLE’ın yukarıda yer verilen ve metin reklamlarının ürün
reklamlarına ikame olduğuna ilişkin savunmasının aksini göstermektedir. Belgede her
iki reklam türünün kullanılmasının reklam verene daha fazla dönüş sağladığı belirtilmiş
olup dolayısıyla ikame değil tamamlayıcı özelliği olduğu vurgulanmıştır. Dolayısıyla,
belge aynı zamanda metin reklamları ve Shopping Unit’in aynı ilgili pazarda yer
almadığını işaret etmektedir. Daha da önemlisi anılan belge sadece metin reklamı
verebilme kabiliyeti olan rakip AKS’lerin Shopping Unit’e GOOGLE ile eşit şekilde
giremeyerek ne kadar büyük bir imkândan mahrum kaldığını da göstermektedir. Söz
konusu bu husus belgeyi, rakiplerin rekabette ne ölçüde dezavantajlı konuma
düşürüldüğünü açıklaması bakımından önemli hale getirmektedir.
(293)

(…..TİCARİ SIR…..)


(294) Soruşturma Bildiriminde belirtildiği üzere, GOOGLE’ın genel arama hizmetlerindeki
Türkiye pazar payının global pazar payının üstünde olduğuna ilişkin tespitin ilgili belge
ile bağlantısı bulunmamaktadır. Aynı zamanda bildirimde anılan belgenin dosya
konusu ilgili pazarın parçası olmadığı da belirtilmiştir. Buna karşın GOOGLE’ın belge
ile ilgili endişesi haklı görülerek söz konusu belge çıkarılmıştır.
(295) GOOGLE tarafından, dosya kapsamında yer verilen davranışsal çözüm önerilerinin
iddia edilen ihlal ile uyumlu olmadığı ve orantısız nitelikte olduğu, söz konusu
davranışsal çözüm taleplerinin kabul görmesinin GOOGLE'ın Türkiye'de Shopping
Unit'leri kaldırmasını gerektirebileceği savunulmaktadır. Bu kapsamda özetle
aşağıdaki argümanlara yer verilmiştir:
- Kurulun 4054 sayılı Kanun'un 9. maddesi uyarınca iddia edilen ihlali ortadan
kaldıracak daha az külfetli bir yaptırım mevcut olmasına rağmen daha ağır bir
taahhüt öngöremeyeceği, dosya kapsamında öngörülen yükümlülüklerin
orantısız olduğu, zira iddia edilen ihlali ortadan kaldırmak için gerekenden
fazlasını öngördüğü, soruşturma konusu üç uygulamanın da (Shopping
20-10/119-69


95/145

Unit'lerin konumu, ürünleri toplulaştırarak sunan internet sitelerinin (ÜTSİS)
Shopping Unit'lere erişimi ve etiketleme) değişmesini talep ederken bu üç
uygulamayı ayrı ayrı ihlaller olarak kabul etmeyip bunların birleşimini ihlal olarak
ele alınmasına karşın öngörlen yükümlülüklerin eşit muamele prensibi
kapsamında gerekli olanı tesis etmenin ötesinde olduğu,
- GOOGLE'ın iddia edilen ihlali ÜTSİS’lere Shopping Unit'e eşit şekilde erişim
sağlayarak ya da Shopping Unit'in konumunu değiştirerek çözebilmesi gerektiği
sonucunun çıktığı, GOOGLE’ın bu önlemlerden birini benimsediğinde öne
sürülen dezavantajın ortadan kalktığı, ÜTSİS’lere Shopping Unit'te eşit şekilde
erişim sağlanmasının bu sitelere GOOGLE ile aynı avantajı sağlayarak iddia
edilen dezavantajı ortadan kaldırdığı, Shopping Unit'in konumunu
değiştirmenin, GOOGLE'ın elde ettiği iddia edilen avantajı ortadan kaldırdığı,
- Buna rağmen, getirilen davranışsal yükümlülüklerin GOOGLE'dan Shopping
Unit'in konumunu değiştirmesini ve ÜTSİS’lere Shopping Unit'te erişim
sağlanmasını ve Unit'in başlığının değiştirilmesini talep ettiği, bu çözüm
önerilerinin iddia edilen endişeleri gidermenin çok ötesinde olduğu, ayrıca
GOOGLE'ın ürün adı ile birlikte açıkça alışveriş karşılaştırma hizmeti sunan
rakiplerinin marka veya site adına yer verilmesi durumunda "Shopping Unit'in
öncelikli olarak konumlandırılmasına son vermesi" şeklinde bir davranışsal bir
çözümün de öngörüldüğü, fakat GOOGLE’ın bu talebi, Shopping Unit'in
konumlandırılmasına ilişkin ilk çözüm talebinde yerine getirdiğini düşündüğü,
- Eşit erişimin ötesine geçen bir erişim şekli talep etmenin çelişkili olduğu,
GOOGLE'ın satın alma sayfalarına yönlendirilmeyen ürün reklamları için erişim
sağlamasını talep ettiğinin belirttilği fakat bu talebin çözümlere ilişkin bölümde
yinelenmediği, bu tür bir talebin GOOGLE'ın satın alma sayfalarına
yönlendirilmeyen reklamları Shopping Unit'e yerleştirmemesi sebebiyle
ÜTSİS’ler için mevcut olduğu iddia edilen dezavantajı ortadan kaldırmak için
gerekli olanın ötesine geçeceği.
(296) Dosya kapsamında GOOGLE’ın kendi alışveriş karşılaştırma hizmetini ön plana
çıkararak alışveriş karşılaştırma hizmetleri pazarındaki rakiplerini dezavantajlı konuma
düşürdüğü ve bu şekilde genel hizmetler pazarındaki hâkim durumunu kullanarak
alışveriş karşılaştırma hizmetleri pazarındaki rekabeti engellediği temel iddiası
incelenmektedir. Dosyada GOOGLE’ın bu yönde bir ihlale yol açıp açmadığı ve hangi
eylemleri ile bu ihlale yol açtığı hususlarını incelemektedir. Netice itibarıyla
GOOGLE’ın aşağıdaki eylemleri ile kendi hizmetini rakipleri aleyhine ön plana çıkardığı
kanaatine varılmıştır:
- GOOGLE’ın Shopping Unit’i genel arama sonuçlarının genellikle en üstünde
veya rakiplerini dezavantajlı durumda bırakacak bir konuma yerleştirmesi,
- Alternatif AKS’lerin Shopping Unit’te Google ile eşit koşullarda yer almasının
engellenmesi,
- GOOGLE’ın Shopping Unit’in reklam alanı olduğuna ilişkin belirsizlik yaratması,
- Açıkça marka veya site adı ile yapılan ürün aramalarında Shopping Unit’in
öncelikli olarak konumlandırılması.
(297) Yukarıda sayılan eylemlerin aynı sonucun doğmasına yol açtığı tespitinde
bulunulmuştur. Dolayısıyla etki analizinde tek tek her bir davranışın yol açtığı münferit
etki yerine GOOGLE’ın makul görünmeyen eylemleri birlikte ele alınarak söz konusu
20-10/119-69


96/145

eylemlerin pazarda yarattığı etkiler incelenmiştir. Bu bağlamda tek bir eylemin sona
erdirilmesi ile diğer eylemlerin yol açtığı etkinin de ortadan kalkacağının kabul edilmesi
mümkün değildir.
(298) Savunmalar çerçevesinde rakip AKS’lerin Shopping Unit’te yer almasının dosya
kapsamında ortaya konulan rekabet karşıtı endişeleri kaldıracağı ve bunun yeterli bir
çözüm olacağı ileri sürülmektedir. Ancak rakip AKS’lerin bu alanda GOOGLE ile eşit
koşullarda yer alması, GOOGLE’ın kendi hizmetinin daha avantajlı gösterim şekli için
kısmen bir çözüm olarak düşünülebilecekken; GOOGLE’ın rakiplerini dezavantajlı
olmayacakları koşulları sunması bakımından bir çözüm sunamamaktadır. Zira
GOOGLE, Shopping Unit ile bir alışveriş karşılaştırma hizmeti sunarken rakip
teşebbüsler muadili hizmeti ancak daha aşağıda yer alan Adwords (metin) reklamları
ve organik bağlantılar tıklandığında sunabilmektedir. Öyle ki GOOGLE, Shopping Unit
ile tüketicilerin herhangi bir tıklama yapmasına gerek kalmadan bu hizmeti
sunabilmektedir. Ayrıca rakipler bu alana girdiğinde GOOGLE doğrudan kendisi veya
rakip AKS’ler tarafından seçilen teklifleri karşılaştırabilecekken; rakip AKS’ler bu
alanda gösterebilecekleri bir adet veya sınırlı sayıda teklif ile yer alabilecektir. Bu
noktada, rakiplerin GOOGLE’a bir bedel ödeyeceği de dikkate alınması gereken kritik
bir husustur. Bu nedenle rakiplerin bu alanda yer almasının tek başına, GOOGLE ile
eşit koşullarda rekabet etmelerini sağlayan bir çözüm önerisi olamayacağı
değerlendirilmektedir.
(299) Diğer yandan dosya kapsamında, Shopping Unit’in konumlandırıldığı yere göre
tıklanma oranları Tablo 22 kapsamında incelenmiştir. Söz konusu tablodan da
görüleceği üzere Shopping Unit’e en üstte yer verilmesi durumunda tıklanma oranı
sağda yer verilmesi durumuna kıyasla oldukça artmaktadır. Her iki alanın tıklanma
oranları arasındaki fark ise zamanla artmıştır. Bu oranlar Shopping Unit’in tercih
edilmesinde sahip olduğu konumun önemini göstermektedir.
(300) Dosya kapsamında GOOGLE tarafından Shopping Unit'e tıklama başına maliyetin
ortalama olarak Shopping alt alanından daha yüksek olduğu belirtilmiştir. Bu durum da
söz konusu alanın önemini gösteren bir diğer husustur. Satış yapan teşebbüsler ve
GOOGLE bu alanı daha değerli görmektedir.
(301) Savunmalarda ayrıca yukarıda da yer verildiği üzere özetle, rakip AKS’lerin e-ticaret
sitelerinden yüksek bedel talep ettikleri belirtilerek, bu durumun onların etkin birer rakip
olmadığını gösterdiği ve etkin olmayan rakiplerin pazardan dışlanmalarının rekabet
hukukunun müdahalesini gerektirmediği ileri sürülmektedir. Buna karşın savunmada
tek başına, GOOGLE genel arama sonuç sayfasının en avantajlı yerinde Adwords
veya organik bağlantılar ile yer almasına izin verilmeyen rakiplerin GOOGLE’a ödeme
yapmasını gerektiren ve bu anlamda rakiplerin “daha da etkinsiz” çalışmasına yol
açabilecek bir çözümün yeterli olacağı belirtilmektedir. Bu anlamda söz konusu
savunmanın çelişki içerdiği değerlendirilmektedir.
(302) Savunmada, soruşturma sürecinde GOOGLE’ın Shopping Unit’leri gösterim şeklinin
tek başına bir ihlal olarak nitelendirilmediği ileri sürülmektedir. Anılan ifadenin münferit
olarak ele alınması gerçek bağlamından kopmasına yol açacak ve büyük resmi
perdeleyecektir. İlgili ifadeye, GOOGLE’ın ürün tasarıma yönelik yaptığı savunmaya
cevaben yer verilmiştir. Söz konusu ifade yalnızca şekil bazlı (form-based) bir
değerlendirme yapılmadığı, davranışın etkilerinin de dikkate alındığını açıklamak üzere
kullanılmıştır. Zira ilgili cümlenin devamındaki açıklamada bu husus açıkça
belirtilmiştir.
20-10/119-69


97/145

(303) Mevcut değerlendirmenin çözüm önerileri kısmında GOOGLE’ın rakip AKS’lerin
Shopping Unit’e GOOGLE ile eşit şekilde rekabet edecekleri makul koşullar ile
girebilmelerine imkân tanıması hususu ile rakiplerin kullanıcı gözünde GOOGLE’a
kıyasla dezavantajlı konuma düşmeyecekleri bir bulunma şekli kastedilmekte olup,
GOOGLE’ın işbu Kurul kararı sonrası atacağı çözüm adımlarının bu ölçütle
değerlendirilmesinin uygun olacağı öne sürülmüştür.
(304) Savunmalarda ileri sürülen bir diğer husus; Komisyonun Shopping kararında
öngördüğü yaptırımların ciddi eksiklikler barındırdığına yönelik tespitin temelsiz
olduğuna yöneliktir. Bu bağlamda;
- GOOGLE’ın Komisyonun Shopping dosyasında uygulanan çözüm önerisinde
olduğu gibi ÜTSİS’lere Shopping Unit için eşit erişim sağlayarak mevcut dosya
konusu kötüye kullanmayı sona erdirme imkânına sahip olması gerektiği, söz
konusu çözüm önerisi kapsamında ÜTSİS’lerin Shopping Unit'te yer almak için
teklif verebildiği, bu kapsamda GOOGLE’ın kendi ürün reklamları için uyguladığı
aynı süreç ve metotlara dayalı olarak söz konusu sitelerin ürün reklamları
arasında seçim yapmakta olduğu, GOOGLE’ın ayrıca Shopping Unit'in üzerinde
tıklama yapılabilen başlığı kaldırdığı, GOOGLE’ın her ne kadar bu çözüm
önerisi kapsamında kesin bir şekilde gerekli olmasa da ÜTSİS’lere yönlendiren
ürün reklamlarının altına marka içeren bağlantılar eklediği, Komisyonun
Shopping kararında öngördüğü yaptırımın farklı bir biçimde tanımlanmak
suretiyle Unit'te yer almak için iki tür "ihale" olduğunun öne sürüldüğü, bunun
doğru olmadığı, Komisyonun Shopping kararında öngördüğü yaptırım
kapsamında hem GOOGLE SHOPPING’in hem de ÜTSİS’lerin kararın
öngördüğü şekilde aynı süreç ve metotlara dayanarak katıldığı tek bir ihalenin
bulunduğu,
- Komisyonun Shopping kararının somut olayda ileri sürülen kapamaya ilişkin
endişeler ile aynı endişeleri ortaya koyduğu, Komisyonun Shopping kararı
kapsamında uygulanan çözüm önerileri ile aynı türde olan çözüm önerilerinin
mevcut soruşturmaya konu endişeleri gidermesinin gerektiği,
- Dosya kapsamında, Komisyona sunulan çözüm önerisinin "ciddi eksiklikler"
barındırdığı değerlendirmesinin herhangi bir dayanağının bulunmadığı, anılan
değerlendirmeyi desteklemek için ileri sürülen gerekçelerin birtakım yanlış
anlamalardan ibaret olduğu, dosya kapsamında ilk olarak, "Türkiye alışveriş
karşılaştırma hizmetleri pazarının büyüyen bir pazar niteliğinde" ve "oldukça
büyüme potansiyeline sahip" olduğunun belirtildiği, Türkiye pazarının gelişim
bakımından geride kalmasının ve büyüme göstermesinin Komisyona sunulan
çözüm önerisinin dışına çıkılması için herhangi bir gerekçe sağlamadığı, söz
konusu durumların Komisyona sunulan çözüm önerisinin eşit muamele
sağladığı ve iddia konusu muhtemel dezavantajı ortadan kaldırdığı gerçeğini
değiştirmediği, aksine gelişim bakımından Türkiye pazarının geride kalmasının
ve gösterdiği büyümenin daha kapsamlı bir çözüm önerisinden ziyade daha az
kapsamlı bir çözüm önerisinin uygulanması için bir sebep teşkil edebileceği,
iddia konusu ihlalin pazar gelişiminin erken bir aşamasında sona ereceği ve
dolayısıyla ÜTSİS’lere büyümeleri için daha geniş bir alan bırakılacağı,
- İkinci olarak Rapor’un ÜTSİS’lerden bir tanesinin bu sitenin ücretli ve ücretsiz
trafiğine ve kârlılığına ilişkin sunduğu bir belgeye dayandığı, söz konusu
belgenin detaylarının karartıldığı, bu durumun ilgili yerdeki değerlendirmenin
anlaşılmasını zorlaştırdığı ve Rapor'un bu belgeye dayanmasını kabul edilemez
20-10/119-69


98/145

kıldığı, GOOGLE tarafından anlaşıldığı kadarıyla ilgili sitenin ücretli tıklamalara
kıyasla ücretsiz tıklamalardan daha fazla kâr elde edebileceğini ileri sürdüğü,
bu belgeye dayanarak ÜTSİS’lerin daha yukarıda konumlanması ve daha fazla
ücretsiz trafik elde edebilmesi için GOOGLE'ın Shopping Unit'i sayfada daha
aşağıda yerleştirmesi gerektiği sonucuna varıldığının görüldüğü ancak ilgili site
tarafından sunulan belgenin GOOGLE'ın ücretsiz arama trafiği ile sitenin
faaliyetlerini sübvanse etmesi gerektiği şeklinde söz konusu sitenin kendi
çıkarlarına ilişkin bir talepten daha fazlasını ifade etmediği, bir sitenin ücretli
trafik yerine ücretsiz trafiği tercih etmesinin şaşırtıcı olmadığı, bireysel çıkarlara
ilişkin iddiaların rekabet hukuku ile herhangi bir ilgisinin bulunmadığı, bireysel
ve potansiyel olarak daha az etkin rakiplerin menfaatlerinin korunmasının
rekabet hukukunun amacı olmadığı, benzer şekilde bu iddiaların Shopping
Unit'e eşit erişimin iddia konusu kötüye kullanmayı son erdirdiğine ilişkin
değerlendirmeyi de değiştirmediği,
- GOOGLE'ın ücretsiz arama trafiği ile bir işletmeyi sübvanse etmesinin veya bir
sitenin kârlılığını temin etmesini gerektiren bir hukuk ilkesinin bulunmadığı,
aksine sitelerin GOOGLE'ın değerli reklam alanına yerleşebilmeleri ve ücretsiz
olarak trafik elde edebilmeleri için GOOGLE'ın Shopping Unit'i kaldırması
gerektiğine ilişkin bir değerlendirmenin GOOGLE'ın reklam alanının
kamulaştırılmasının savunulması anlamına geleceği, dosya kapsamında
GOOGLE'ın "en üst tarafta reklam konumlandırmasının" 4054 sayılı Kanun
uyarınca ihlal teşkil etmediğini açıkça belirttiği, bu itibarla yaptırımın,
GOOGLE'ın reklam alanını nasıl tahsis ettiği ve genel sonuç sayfalarında
reklamları nasıl göstermeyi seçtiği hususunda kararlarına müdahale edecek
değişiklikler talep etmek için kullanılamayacağının kabul edilmiş olduğu, ürün
reklamlarını Shopping Unit'e yerleştirmenin ÜTSİS’lerin GOOGLE'ın reklam
alanındaki reklam envanterlerinden neredeyse hiçbir risk olmaksızın kazanç ve
kâr elde etmelerini sağladığı, dolayısıyla Shopping Unit'te bu şekilde yer
almanın ÜTSİS’lere önemli oranda kâr elde etme fırsatı yarattığı
ifade edilmiştir.
(305) GOOGLE tarafından AB’ye sunulan mevcut çözüm önerisindeki ihale sistemine ilişkin
açıklamaları dikkate alınmıştır.
(306) Diğer taraftan, işbu karar kapsamında Komisyonun Shopping kararında öngördüğü
yaptırımların eksiklikler barındırdığına yönelik bir tespit yapılmamakta, dosya
kapsamında e-ticaret sektörü açısından Türkiye ve AB’nin farklı pazar dinamiklerine
sahip olduğu vurgulanmaktadır. Daha yeni gelişen bir pazarda giriş engellerinin
ortadan kaldırılmasının pazarın büyümesi açısından öneminin altı çizilmiştir. Bu
durumun Türkiye’de daha az müdahaleci yükümlülükler getirilmesine temel
yaratmadığı kanaatine ulaşılmıştır.
(307) Dosyada yer verilen ve bir teşebbüs tarafından gönderilen çalışma GOOGLE’ın ücretli
trafiğine bağımlı hale gelen rakiplerin etkin bir şekilde rekabet etmesinin zorluğunu
göstermektedir. Bir taraftan GOOGLE ile fiyat ve kalite ile rekabet etmeye çalışırken,
bir taraftan GOOGLE’a gittikçe daha fazla ödeme yaparak trafik kazanmaya
çalışmanın sürdürülebilir olup olmadığı incelenmektedir. Bu bağlamda Google
Shopping Unit’te yer almanın tek başına söz konusu bu bağımlılığı ortadan kaldıracak
nitelikte olmadığı anlaşılmaktadır.
(308) Savunmada defaten GOOGLE’ın genel arama sonuçlarında reklam gösterme hakkı
olduğu ve işletmesini bu şekilde finanse ettiği belirtilmektedir. Önemle vurgulanmalıdır
20-10/119-69


99/145

ki, dosya kapsamında GOOGLE’ın reklam geliri elde etmesi bir ihlal olarak
görülmemektedir. GOOGLE’ın dikey ilişkili bir pazardaki eylemlerinin rekabet
üzerindeki etkileri dikkate alınarak müdahale edilmesi öngörülmektedir. Bu müdahale
önerisinin amacı GOOGLE’ın reklam gelirlerinin engellenmesi değil, rekabetin tesisinin
sağlanması ve rekabet ihlalinin sona erdirilmesidir. İlgili bölümlerde geniş bir şekilde
yer verildiği üzere GOOGLE’ın genel arama sonuçları, özellikle bu sonuçların ilk
sayfası, özellikle ilk ekrandaki sonuçlar ve özellikle de ilk sıradaki sonuçlar iş modeli
olarak internetten kullanıcı çeken internet siteleri için hayati niteliktedir. Bu nedenle
GOOGLE’ın bu hayati alanda reklam geliri elde etme özgürlüğü ile sınırsız bir şekilde
hareket serbestisi olduğunun kabul edilmesi rekabet hukuku bağlamında kabul
edilebilir değildir. Zira GOOGLE özellikle bu sayılan alanlarda dikey olarak genel
arama hizmeti sağladığı teşebbüsler ile yatay anlamda ciddi bir rekabet içerisindedir.
Dolayısıyla bir taraftan arama altyapısının sahibi olup diğer taraftan bu altyapı
üzerinden birçok özelleştirilmiş arama hizmeti sunan GOOGLE’ın, hâkim durumunu
kötüye kullanmama şeklinde özel bir sorumluluğu bulunmaktadır. Bu alanda rekabet
etmeye çalışan teşebbüsleri dezavantajlı konumda bırakacak ve açık bir şekilde kendi
hizmetlerine avantaj sağlayacak bir uygulamanın rekabet hukuku kapsamında ele
alınması ve ilgili pazardaki etkileri incelenerek müdahale edilmesi herhangi bir hukuki
kuralın ihlali olarak görülmemelidir.
(309) Bu bağlamda, GOOGLE’ın gelir elde etme hakkı salt olarak bir piyasadaki rekabeti
engelleme hakkı vermemektedir. Aksi bir kabul ile rekabet otoritelerinin hâkim
durumdaki bir teşebbüsün faaliyetlerine müdahale etme olanağının olmadığı şeklinde
bir anlam çıkmaktadır. Zira hâkim durumdaki teşebbüsler rekabet hukukunu ihlal
ederken çoğunlukla kısa veya uzun vadede daha fazla gelir elde etme saikiyle
davranmaktadır.
(310) Savunmada rakip AKS’lerin Shopping Unit’te yer almasının onlara “hiçbir risk
olmaksızın” ve “ilgi çekici” bir kâr fırsatı sunacağı belirtilmektedir. Yukarıda da yer
verildiği üzere Shopping Unit’in hâlihazırdaki tıklama başı ücreti artan bir seyir
göstermektedir, dolayısıyla mevcut ücretler üzerinden rakiplerin oldukça lehine yapılan
varsayımsal bir hesaplama ile kâr elde ediyor olması uzun vadede kâr elde
edebilecekleri anlamına gelmemektedir. Kaldı ki dosya kapsamında ele alınan temel
endişe rakiplerin kâr elde edip etmemesi değil GOOGLE’ın kendi hizmetini yukarıda
sayılan davranışları ile ön plana çıkarmasının yarattığı rekabet karşıtı etkidir. Yine
yukarıda sayılan nedenlerden ötürü rakiplerin bu alana girmesinin tek başına söz
konusu etkileri ortadan kaldırması mümkün görünmemektedir.
(311) Savunmalar çerçevesinde, dosyada öngörülen çözümlerin, GOOGLE'ın Türkiye'de
Shopping Unit'i kapatmasına ve bu alanlarda ürün reklamları yerine metin reklamları
göstermesine neden olabileceği belirtilmektedir. Söz konusu argüman kapsamında
aşağıdaki hususlar dile getirilmiştir:
 GOOGLE'dan Shopping Unit'in konumlandırmasını değiştirmesini ve bu değerli
reklam alanlarını ÜTSİS’lere ücretsiz olarak sunmasını beklemenin makul bir
seçenek olmadığı, öngörülen davranışsal yaptırımlar uygulanırsa GOOGLE'ın
Shopping Unit'i kaldırmak ve yerine daha fazla metin reklam göstermekten
başka makul bir seçeneğinin kalmayabileceği, Shopping Unit'in genel sonuç
sayfasındaki konumunun değiştirilmesi yönündeki davranışsal yaptırımın ise
GOOGLE'ın Shopping Unit'i başka bir alanda konumlandırması için tamamen
yeni ve farklı bir yöntem geliştirmesine neden olacağı,
20-10/119-69


100/145

 Shopping Unit'in genel sonuç sayfasındaki konumunu belirleyen tüm teknik
altyapının Shopping Unit'in metin reklamlarına kıyasla daha kaliteli reklamlar
sundukları durumları belirlemek için tasarlandığı, GOOGLE’ın bunu Shopping
Unit'te yer alan ürün reklamları ile GOOGLE'ın o alanda gösterebileceği metin
reklamlarını doğrudan karşılaştıran mekanizmalar aracılığıyla gerçekleştirdiği,
GOOGLE’ın Shopping Unit'i genel sonuç sayfasının en üst ve sağ tarafındaki
reklam alanına yerleştiremezse Shopping Unit'in sıralanması ve
konumlandırılması için kullanılan mevcut mekanizmayı kullanamayacağı,
Shopping Unit'te yer alan ürün reklamlarının satın alma sayfalarıyla doğrudan
yönlendirilmeyen reklamlarla karıştırılması yönündeki önerinin GOOGLE'ın
ürün reklamlarının kalitesini düşüreceği ve tutarsızlığa neden olacağı için
gerçekçi olmadığı,
 GOOGLE’ın Shopping Unit’i kaldırması halinde ürün reklamları metin
reklamlarından daha iyi "dönüşüm oranlarına" sahip olduğundan bunun Türk e-
ticaret sitelerinin aynı dönüşümler için daha fazla ödeme yapmasına veya aynı
miktarda reklam harcaması ile daha az satış gerçekleştirmesine neden olacağı,
GOOGLE'ın hesaplamalarına göre reklam verenlerin hâlihazırda elde ettikleri
dönüşüm oranlarını elde etmek için harcadıklarından %(…..) daha fazla (yani
(…..) milyon TL'den daha fazla) daha fazla yıllık harcama yapmasına neden
olacağı, buna karşılık eğer reklam verenler aynı reklam harcamalarını korursa
ve reklam türü yalnızca metin reklamlarla sınırlı olursa reklam verenlerin yılda
yaklaşık (…..) milyon adet bireysel satış kaybedecekleri bunun da her yıl (…..)
milyon ABD Doları'ndan fazla kayıpla sonuçlanacağı,
 Dosya kapsamında ürün reklamlarının günümüzde ucuz olmasına rağmen
pazar olgunlaştıkça daha da pahalılaşacağını ileri sürdüğü, fakat pazar
gelişiminde Türkiye'den daha önde olan AB'de de ürün reklamlarının her bir
dönüşüm için metin reklamlarından daha ucuz olduğu,
 Ürün reklamlarının verimliliğinin GOOGLE'ın alakalı ürün tekliflerini tanımlamak
için kullandığı gelişmiş teknolojilerle açıklandığı, Shopping Unit'in yatay
tasarımının Google'ın aynı reklam alanını metin reklamlarının yapabildiğinden
daha fazla sayıda reklam verene sunmasını sağladığı, bu durumun daha fazla
işletmeye reklamlarını verebilmeleri için fırsatlar sunarken fiyatları da
düşürdüğü, bu önemli ekonomik faydaların, öngörülen davranışsal yaptırımlar
doğrultusunda Türkiye ekonomisi kapsamında bir kayıp olarak
değerlendirileceği.
(312) Genel olarak rekabet otoriteleri ve özel olarak Rekabet Kurumunun temel amacı
piyasalardaki rekabetin korunması ve tesisidir. Bu amaca paralel olarak piyasadaki
teşebbüs sayısının fazla olması, rekabeti olumlu etkileyeceği gerekçesiyle desteklenen
ve istenen bir durumdur. Kurum ve 4054 sayılı Kanun hâkim durumdaki
teşebbüslerden 4054 sayılı Kanun’u ihlal eden davranışlarına son vermesini talep
ederken söz konusu teşebbüslerin piyasadan tamamen çıkmalarını beklememektedir.
Zira bu yöndeki bir beklenti rekabet otoritelerinin anılan amacına zıt bir durum teşkil
etmektedir.
(313) Ayrıca nihai olarak ulaşılan noktada; SHOPPING UNIT’in konumlandırılmasına
doğrudan müdahale eden bir çözüm seçeneği ihdas edilmemiş, bilakis; anılan
konumlandırmanın yol açtığı rekabet karşıtı sonuçları giderecek şekilde ve buna
yönelik yeterli hareket serbestisini tanıyacak ölçüde, genel arama sonuç sayfasında
20-10/119-69


101/145

rakip alışveriş karşılaştırma sitelerinin daha az avantajlı konumda olmayacakları
koşulların sağlanması gerektiği kanaatine varılmıştır.
(314) Öte yandan mevcut dosya kapsamında öngörülen çözümler GOOGLE’dan piyasadan
tamamen çıkmasını talep edecek veya bunu gerektirecek nitelikte değildir.
(315) Shopping Unit alanında daha fazla metin reklamı gösterileceğine yönelik savunmaya
ilişkin olarak 09.05.2019 tarihinde GOOGLE yetkilileri ve temsilcileri ile yapılan
görüşmede;
“nitelikli reklamın olması durumunda ise öncelikle sorguyla ilgili nitelikli bir
Shopping Unit olup olmadığının tespitinin yapıldığı, var ise gösterildiği yok ise
ilgili olması durumunda metin reklamının gösterildiği”
şeklinde yapılan açıklamanın dikkate alınması gerekmektedir. Bu açıklamaya göre
Google Shopping Unit’i göstermediği durumlarda otomatik olarak bu alanı Adwords
reklamlarına ayırmamakta ancak ilgili bir alternatifin varlığında bu alan metin reklamları
ile doldurulmaktadır. GOOGLE’ın genel arama sonuçlarında gösterdiği metin
reklamları ise ayrı bir soruşturma kapsamında incelenmektedir. Dolayısıyla bu alanın
tamamen Adwords reklamları ile doldurulması hususu söz konusu soruşturma
çerçevesinde dikkate alınan bir duruma karşılık gelmektedir.
(316) Ayrıca GOOGLE’ın Shopping Unit’i hiç göstermemesi değil rakiplerine dezavantaj
yaratmayacak koşulları sağlaması diğer çözüm öneri ile birlikte öngörülmektedir. Bu
nedenle, bu alanda yer verilen tekliflerin tamamen metin reklamlarına kayacağı
şeklinde bir varsayımla yapılan hesaplamaların eksik ve hatalı olacağı
değerlendirilmektedir. Shopping Unit alanına ait tıklama başına ücretin AB’de
hâlihazırda metin reklamlarından daha düşük olması ise Türkiye pazarı açısından
bağlayıcı nitelik arz etmemektedir. Teşebbüslere ihale yöntemi ile açılan bu alana
ilişkin arz talep mekanizmasının ve buna ilişkin seyrin ülkeden ülkeye değişebileceği
dikkate alınmalıdır.
(317) Savunmalarda ayrıca dosya kapsamında ortaya konan zarar teorisinin kendine özgü
nitelik taşıdığı, GOOGLE'ın uygulamasının kullanıcılar ve reklam verenler açısından
faydaları göz önüne alındığında GOOGLE'a idari para cezası uygulanmaması
gerektiği, kaldı ki rekabete aykırı kasta ilişkin hiçbir delil de gösterilmediği, uygulanacak
çözümlerin, kullanıcılar ve reklam verenler için tartışmasız yararları olan ürün
tasarımındaki gelişmelere uygun olmadığı ileri sürülmektedir.
(318) Yapılan değerlendirmeler kapsamında GOOGLE’ın kendi dikey hizmetini, genel arama
hizmetleri pazarındaki gücünü de kullanarak ön plana çıkardığı ve bu dikey hizmeti
sunan rakiplerini rekabet etme noktasında dezavantajlı bir konuma düşürdüğü tespit
edilmiştir. İlgili bölümde detaylıca üzerinde durulduğu üzere GOOGLE’ın söz konusu
eylemleri ile Türkiye’deki çevrim içi alışveriş karşılaştırma hizmetleri pazarında rekabet
karşıtı piyasa kapama etkisine yol açtığı ve bu eylemlerin devam etmesi durumunda
daha büyük etkiler doğmasının muhtemel olduğu değerlendirmesinde bulunulmuştur.
Söz konusu tespit ve değerlendirmelerde Kılavuz’daki açıklamalar da dikkate alınarak
rekabet karşıtı piyasa kapama analizi yapılmıştır. Komisyon tarafından da dışlayıcı
davranışlar değerlendirilirken ortaya çıkan asıl endişenin rekabete ve dolayısıyla
tüketiciye zarar veren pazar kapama olduğu belirtilmiştir69. Bu nedenle ortaya konan
zarar teorisinin kendine özgü nitelikte olduğu savunması temelsizdir.

69 EU Commission for Competition, Guidance on the Commission's Enforcement Priorities in Applying
Article 82 of the EC Treaty to Abusive Exclusionary Conduct by Dominant Undertakings, 2009, para.
19.
20-10/119-69


102/145

(319) Kılavuz’da da belirtildiği üzere “hâkim durumdaki teşebbüslerin, eylemleri ile rekabetin
kısıtlanmasına yol açmama şeklinde ‘özel sorumluluğu’nun bulunduğu kabul
edilmektedir.” Ayrıca GOOGLE’ın Türkiye’de faaliyet gösteren ve soruşturmanın da
tarafı olan bir iştiraki bulunmaktadır. Bu kapsamda GOOGLE’ın söz konusu
davranışlarının Türk rekabet hukuku kapsamında bir ihlal teşkil ettiğini önceden
bilmemesi inandırıcı olmamakla birlikte davranışın ihlal olduğu ve yaptırım gerektirdiği
gerçeğini de değiştirmemektedir.
(320) 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin gerekçesindeki "Para cezasıyla cezalandırılmış
olan fiiller kasten veya ihmalen işlenmiş olabilir." ifadesi örnekleme yoluyla ortaya
konmuş olup bu yönde bir zorunluluğa işaret etmemektedir. Ayrıca 4054 sayılı
Kanun'un 16. maddesinde açıkça “Bu Kanunun 4, 6 ve 7 nci maddelerinde
yasaklanmış davranışlarda bulunanlara … idarî para cezası verilir.” şeklinde daha
kesin bir hüküm yer almaktadır.
(321) Savunmada yer verilen, yararlı ürün tasarımlarına karşı çıkıldığı iddiası gerçeği
yansıtmamaktadır. Yenilik tüketici refahının ölçülmesinde dikkate alınan ölçütlerden
biridir. Kurum sadece hâkim durumdaki teşebbüslerin değil piyasalardaki tüm
teşebbüslerin yenilik yapma güdüsünü desteklemektedir. Bu bağlamda hâkim
durumdaki teşebbüslerin, yenilik şemsiyesi altında rakiplerinin yenilik yapma güdüsünü
ortadan kaldırmasının ve rekabeti engellenmesinin söz konusu teşebbüslere
Kanun’dan bağışıklık sağlamayacağı aşikardır. Kaldı ki dosya çerçevesinde ulaşılan
sonuçlar GOOGLE’ın yenilik yapmasını cezalandıran veya buna engel olan nitelikte
değildir.
(322) Son olarak, savunmalar dairesinde GOOGLE'a idari para cezası vermeye karar
verilmesi halinde, oldukça düşük bir para cezası takdir edilmesi ve indirim sebeplerinin
gözönünde tutulması gerektiği dile getirilmiştir.
(323) Bu bağlamda yapılan değerlendirmeler ve varılan nihai kanaate “Ceza Yönetmeliği
Kapsamında Değerlendirme” başlıklı bölümde yer verilmektedir.
I.5.4.2. Usule İlişkin Savunmalar
(324) GOOGLE tarafından, Soruşturma Bildiriminin GOOGLE’ın herhangi bir
değerlendirme yapamayacağı şekilde karartılmış tablolar içerdiği, ciddi ölçüde
karartılmış bu verilerin GOOGLE’ın Soruşturma Bildiriminin değerlendirmesini tam
olarak kavramasını ve dolayısıyla istatistik temelli karşı argümanlarını sunmasını
engellediği, Soruşturma Bildiriminin GOOGLE’a yalnızca karartılmış verilerin içeriği ile
ilgili varsayım ve tahminler üzerinden savunmalarını geliştirebilme fırsatı tanıdığı, söz
konusu bu durumun hukukun üstünlüğünün temel unsurlarından biri olan hukuki
güvenlik ilkesini zedelediği ve bunun idari yargı içtihatlarıyla çeliştiği savunulmaktadır.
(325) GOOGLE’a gönderilen Soruşturma Bildiriminde Danıştayın yerleşik içtihatları göz
önüne alınarak diğer dosyalarda da uygulanan ticari sırların kapatılması haricinde
herhangi bir veri kapatılmamıştır. Ayrıca e-ticaret sektörünün GOOGLE’a olan
bağımlılığı nedeniyle teşebbüslerin verdikleri bilgilerin gizliliğine yönelik oldukça
hassas oldukları ve bu hassasiyetin mevcut dosya bakımından anlaşılabilir ve makul
olduğu belirtilmelidir.
(326) GOOGLE ayrıca, savunma hakkını kullanabilmesi için Soruşturma Bildirimi
dairesindeki yapılan görüşmelerin tüm kapsamının veya en azından içeriğinin tarafına
temin edilmesi gerektiğini, bunun yokluğu sebebiyle GOOGLE’ın yeterli ve etkili
savunma yapma hakkından mahrum bırakıldığını ileri sürmektedir.
20-10/119-69


103/145

(327) Yukarıda da belirtildiği üzere soruşturma kapsamında görüşme yapılan teşebbüsler
arasında GOOGLE ile doğrudan veya dolaylı olarak çalışan teşebbüsler bulunması ve
bu teşebbüslerin ticari endişeleri nedeniyle gizlilik talebi bulunmaktadır.
(328) GOOGLE tarafından ayrıca soruşturma kapsamında yapılan değerlendirmelerde,
herhangi bir bağımsız analiz yapılmaksızın ve sorgunlamaksızın kendi çıkarlarını
gözeten üçüncü tarafların ifadelerine dayanıldığı savunulmaktadır.
(329) Mevcut dosya kapsamında üçüncü tarafların beyanları tek başına bir sonuç veya
kanaat oluşturmak için yeterli görülmemiş, ek birçok değerlendirme, araştırma ve veri
analizi yapılmıştır. Ayrıca dosya kapsamında kaynağı GOOGLE olan çok sayıda veriye
yer verilmiş ve bunlar yapılan değerlendirmede önemli bir rol oynamıştır. Yalnızca bir
ÜTSİS’in tek taraflı beyanının temel alındığı iddiası, büyük resmin görülmesini
engelleyen ve yapılan değerlendirmelerin bütünlüğünü görmezden gelen bir
yaklaşımdır.
(330) Son olarak GOOGLE, dosya kapsamında varılan sonuçların, mevcut soruşturma
konusunu önceden değerlendirmiş olan tüm mahkeme ve otorite kararlarından
saptığını öne sürmüştür.
(331) Öncelikle dosya çerçvesinde GOOGLE’ın iddia konusu eylemlerinin Türkiye’deki ilgili
ürün pazarına olan etkileri incelenmiştir. Pazar tanım olarak aynı olsa da her ülkenin
dinamiklerinin farklı olduğu ve aynı eylemin her yerde ve koşulda aynı sonuca yol
açacağının kabul edilemeyeceği belirtilmelidir. Bu nedenle aynı konuyu ele alan ve
GOOGLE lehine sonuçlanan mahkeme ve otorite kararlarından hareketle aynı durum
için farklı sonuçlara ulaşıldığı şeklinde genel bir çıkarım yapılması sağlıklı
olmayacaktır.
(332) Savunma ekinde yer alan Hamburg Bölge Mahkemesi ve İngiltere & Galler Yüksek
Mahkemesi kararlarının GOOGLE’ın ürün geliştirmesini engellemek veya ürünlerini
ücretsiz hale getirmek hususlarını konu edindiği görülmektedir. Soruşturmanın konusu
ise GOOGLE’ın genel arama pazarındaki hâkim durumunu kötüye kullanarak çevrim
içi alışveriş hizmetleri pazarındaki rakiplerinin faaliyetlerini zorlaştırmasıdır. Dolayısıyla
söz konusu kararların, yürütülen soruşturma ile içerik ve konu yönünden farklı olmaları,
Komisyon tarafından verilen kararın ise Avrupa Birliği üyesi ülkeler olan İngiltere ve
Almanya’da da hüküm ve sonuç doğurması sebebiyle Kurul kararına dayanak
olamayacağı değerlendirilmektedir.
(333) Diğer taraftan, CCI (Competition Commision of India) kararının70 Google Fligths
uygulamasının konumu ve gösterim biçiminin rekabet ihlali oluşturduğuna ilişkin
tespitleri mevcut soruşturma konusuyla yakından ilgili olup benzeri iddialar Shopping
Unit için de mevcuttur. Bu nedenle ilgili karara yapılan değerlendirmeler bünyesinde
de atıf yapılmıştır.
I.5.4.3. Ek Açıklamalar
(334) GOOGLE tarafından birinci yazılı savunmanın Kurum kayıtlarına intikal etmesinden
sonra çeşitli ek açıklamalarda bulunulmuştur. Anılan beyanlara ilişkin herhangi bir
cevap yükümlülüğü bulunmamakla birlikte söz konusu açıklamalara ve bu
açıklamalardan birinci yazılı savunma kapsamında yer almayanlara ilişkin
değerlendirmelerin aşağıda aktarılması uygun görülmüştür:

70
wall-approach-intervening-expanding-
digitalspace/?doing_wp_cron=1570092062.2167410850524902343750
20-10/119-69


104/145

(335) GOOGLE tarafından yapılan ek açıklamalar kapsamında; Shopping Unit’te gösterdiği
ürün reklamlarının metin reklamlarına nazaran daha nitelikli, Türkiye’deki kullanıcılar
için daha alakalı ve reklam verenler için daha etkili olduğu, bu sebeple Shopping Unit’in
GOOGLE’ın genel arama hizmetinin kalitesini artıran rekabet yanlısı bir yenilik olduğu
ifade edilmektedir.
(336) Öncelikli olarak alışveriş karşılaştırma hizmeti ilk kez GOOGLE tarafından ortaya
konulan bir hizmet olmayıp daha önce farklı teşebbüsler tarafından geliştirilmiştir. Zira
GOOGLE ilgili pazarda faal olan BeatThatQ’u satın alarak çalışmalarına
başlamıştır. Diğer yandan yukarıda birkaç defa vurgulandığı üzere Shopping Unit’e
ilişkin alışverişe dönüşüm oranları gerek GOOGLE trafik kaynakları gerekse rakip
AKS’ler ile kıyaslanmış ve Shopping Unit’e ait alışverişe dönüşüm oranlarının daha
yüksek olmadığı tespit edilmiştir. Benzer bir değerlendirme GOOGLE’ın organik,
Adwords ve SHOPPING trafiklerinin tıklanma oranları için de yapılmış, organik trafiğin
daha yüksek tıklanma oranına sahip olduğu görülmüştür. Kullanıcılar açısından ise
daha önceki bölümlerde71 izah edildiği üzere aynı sorgulama kapsamında bazı
ürünlerde AKS’lerce kullanıcılara sunulan filtre sayısı, ürün sayısı, geçmişe yönelik
fiyat bilgileri, ürün hakkındaki değerlendirme seçenekleriyle GOOGLE SHOPPING’in
kullanıcılara sunduğu seçenekler kıyaslandığında alışveriş karşılaştırma hizmetleri
pazarında faaliyet gösteren rakiplerin GOOGLE SHOPPING’e nazaran kullanıcıya
daha fazla seçenek sunduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla GOOGLE’ın Shopping
Unit’in reklam verenler ve kullanıcılar açısından daha etkili olduğu şeklindeki
savunmaların gerçeği yansıtmadığı değerlendirilmektedir.
(337) Söz konusu açıklamalar çerçevesinde ayrıca, hâkim durumun kötüye kullanılması
iddiası değerlendirilirken iddia edilen kötüye kullanma teşkil eden davranışın rekabete
zarar verdiğinin ortaya koyulması gerektiği ve davranışın olumsuz sonuçları eşit
etkinlikteki bir rakibe pazarı kapattığı takdirde rekabet karşıtı durumun söz konusu
olacağı, Kurumun GOOGLE’ın davranışının rekabete bu anlamda bir zarar verip
vermediğini değerlendirmesi gerektiği belirtilmektedir.
(338) İlgili pazarda rekabeti bozucu davranışlar ve zarar teorisi detaylı biçimde izah edilmiş
olup bu açıklamalar kapsamında ilgili pazarda rekabeti bozucu etkiler ortaya
konulmuştur.
(339) GOOGLE tarafından; rekabetin zarar gördüğüne dair bir bulgunun söz konusu
olmadığı ve birçok karşılaştırmalı alışveriş sitesinin Türkiye’de başarılı bir şekilde
rekabet ettiği, sektörde pazara yeni girişlerin desteklediği yüksek seviyede bir
dinamizmin bulunduğu, dünyadaki lider karşılaştırmalı alışveriş sitelerinden biri olan
Amazon’un Türkiye internet sitesini 2018 yılının Eylül ayında açtığı ve rakip bir site
olan AKAKÇE'nin de belirttiği üzere Amazon'un Türkiye pazarına girişinin rekabeti
artıracağı ifade edilmiştir.
(340) Öncelikle ilgili ürün pazarı bölümünde ele alındığı üzere Amazon ve benzeri iş
modellerini kullanan teşebbüslerin alışveriş karşılaştırma hizmetleri pazarında faaliyet
göstermediği vurgulanmalıdır. Ayrıca pazarda uzun yıllar faal olan BİLİO ve ALVE gibi
rakiplerin dahi faaliyetlerini sonlandırdığı, büyüyen ve potansiyeli yüksek bir pazar
olmasına rağmen pazara etkin bir şekilde girişin gerçekleşmediği, GOOGLE
SHOPPING’in sürekli olarak pazar payını artırdığı görülmektedir.

71 Bkz. “Google Shopping Unit ve Google Shopping’in diğer AKS’lere Kıyasla Tüketiciye Daha Düşük
Kalitede Hizmet Sunduğu ve Dolayısıyla Tüketici Faydasının Azalmasına Neden Olduğu İddiasının
Değerlendirilmesi” başlıklı bölüm.
20-10/119-69


105/145

(341) İlave açıklamalar dairesinde ayrıca; hem satış yapan platformların hem de ürünleri
toplulaştırarak sunan sitelerin Türkiye'de Shopping Unit'in ürün reklamlarında yer
alabildiği, 2018 yılında karşılaştırmalı alışveriş sitelerinin Shopping Unit'teki ürün
reklamlarından (…..) üzerinde; ürünleri toplulaştırarak sunan bir site olan AKAKÇE’nin
ise (…..) 'in üzerinde tıklama elde ettiği:
(342) Dosya mevcudu bilgilere göre akakçe.com toplamda iki farklı iş modeliyle
çalışmaktadır. Bunlardan ilki alışveriş karşılaştırma hizmeti olup ikincisi ise “xml
bayiliği” olarak adlandırılan başka teşebbüslere ait ürün, stok ve fiyat bilgileriyle birlikte
ürünü kendi vitrinine koymak suretiyle sipariş düştüğü anda ilgili satıcıya bilgileri iletip
ürünü stoktan çıkarmayı sağlayan bir modeldir. Bu iş modelinde AKAKÇE herhangi bir
biçimde stok tutma maliyetlerinden kaçınırken satış yapmak isteyen teşebbüsler de
birden fazla kanaldan satış gerçekleştirme şansına sahip olmakta, kendi internet sitesi
olan ve tanınmış markalar ise bu yöntemi ihtiyaçları olmadığı için çok
benimsememektedir.
(343) Alışveriş karşılaştırma hizmetleri birden fazla platformu tarayarak kullanıcıyı ürün ve
fiyat vb. hakkında bilgilendirirken “xml bayiliği” olarak adlandırılan model ürün satışı
üzerinden komisyon alma odaklıdır. AKAKÇE tarafından kullanılan iki farklı iş modeli
arasında herhangi bir benzerlik görülmemekte olup AKAKÇE alışveriş karşılaştırma
hizmeti sunduğu ürünler için Shopping Unit’te yer alamamaktadır. Dolayısıyla,
GOOGLE tarafından sunulan yöntemler rakip AKS’lere GOOGLE ile eşit şartlarda
Shopping Unit’te yer alma imkânı tanımamaktadır. Zira söz konusu sitelerin Shopping
Unit üzerinden trafiği kendilerine çekme gücü bulunmamaktadır.
(344) GOOGLE tarafından sunulan bir diğer ek açıklama; rekabete zarar verildiğinin tespit
edilmesi için etkilendiği iddia edilen rakiplerin rekabet kapasitelerinin ve karşılaştırmalı
etkinliklerinin titiz bir şekilde değerlendirilmesi gerektiği, GOOGLE'ın davranışları
fiyatları artırma, kaliteyi düşürme veya yeniliği azaltma gibi yollarla eşit etkinlikteki
rakiplerini engellerse rekabet hukuku anlamında bir zarar oluşmuş olacağı, Soruşturma
Bildiriminin GOOGLE'ın davranışlarının eşit etkinlikteki rakipleri engellediği veya
muhtemelen engelleyeceği sonucunu destekleyecek herhangi bir gerekçeye sahip
olmadığına yöneliktir.
(345) Dosya kapsamında rakiplerin iş modeli, trafik kaynakları ve benzer tüm istatistikleri
detaylı biçimde incelenmiş olup Google Shopping Unit hizmetinin rakiplere etkisi de
kapsamlı olarak analiz edildiğinden burada tekrar değinilmeyecektir.
(346) Dile getirilen bir başka açıklama; ürün tasarımının, fiyatlama gibi kurallar çerçevesinde
rekabet etmenin bir yolu olduğu, Amerika Federal Ticaret Komisyonunun, GOOGLE'ın
arama sonuçlarındaki yanlılığına dair şikâyeti oybirliğiyle reddederken "ürün tasarımı
rekabetin önemli bir boyutudur ve meşru ürün geliştirmelerinin kınanması riski
tüketicilere zarar vermektedir" ifadesini kullandığına, benzer şekilde Hindistan Rekabet
Kurumunun GOOGLE'ın arama tasarımlarına ilişkin şikayeti reddederken, "ürün
tasarımının rekabetin önemli ve bütünleyici bir parçası olduğunu" ve "GOOGLE'ın
arama tasarımlarına kanunsuz müdahalelerin (..) meşru ürün geliştirmeleri
etkileyebileceğini ve tüketicilere zarar verebileceğini" belirttiğine, Brezilya Rekabet
Otoritesinin (CADE) de yakın zamanda "söz konusu iddia edilen davranış nedeniyle
rakiplerin zarar görmemesi veya herhangi bir olumsuz etkinin oluşmaması" ve hatta
"nitekim Shopping Unit 'teki ürün reklamlarının arama sonuçlarında daha belirgin bir
konumda gösterilmesini tercih ettikleri için, GOOGLE'ın davranışının tüketiciler için
yararlı olması" nedeniyle GOOGLE'ın Shopping Unit'i gösterimine ilişkin
soruşturmanın kapatılmasını önerdiğine, ürün tasarımını yeni teorilere dayanarak
20-10/119-69


106/145

kötüye kullanma olarak değerlendirmenin hatalı bir şekilde rekabet yanlısı bir davranışı
yasaklamak şeklinde ciddi risk oluşturduğuna ve bu nedenle rekabete zarar verilip
verilmediği hususunun özellikle yakından incelenmesi gerektiğine ilişkindir.
(347) Ürün geliştirme ve farklı bir ürünün meydana getirilmesi rekabet hukuku açısından
korunan ve arzulanan bir husustur. Soruşturma kapsamında GOOGLE’ın Shopping
Unit’i gösterim şekli tek başına bir ihlal olarak nitelendirilmemektedir. Ancak genel
arama hizmetleri pazarında hâkim durumda bulunan GOOGLE’ın bu gücünü dikey
ilişkili bir pazarda kendi lehine ve rakipleri aleyhine kötüye kullanması dosya
kapsamında ihlal olarak değerlendirilmektedir.
(348) Son olarak; Soruşturma Bildiriminin Türkiye'deki karşılaştırmalı alışveriş sitelerinin
trafik açısından GOOGLE'a bağımlı olduğuna işaret edebilecek değerlendirmesinin
yanlış olduğu, trafik kaynaklarının çeşitliliğinin GOOGLE'ın iddia konusu davranışının
herhangi bir rekabet hukuku sorununa neden olabileceği yönündeki iddiaları ortadan
kaldırdığı, GOOGLE dışında da pek çok önemli trafik kaynağının mevcut olduğu göz
önüne alındığında GOOGLE'dan gelen trafikteki azalmanın rekabet hukukuna aykırı
bir şekilde pazar kapamaya yol açabileceği yönünde bir iddianın dayanağının
bulunmadığı ifade edilmiştir.
(349) Günlük internet kullanımının büyük çoğunluğu arama motorları üzerinden dağılmakta
olup GOOGLE genel arama hizmetleri açısından Türkiye’de hâkim durumdaki
teşebbüstür. Kullanıcılar sosyal medya siteleri gibi büyük ve bilindik mecralara dahi
mobil uygulama veya GOOGLE üzerinden erişmektedir. Url veya domain adı
kullanılarak ilgili alışveriş karşılaştırma sitesine erişmek trafiğin oldukça küçük bir
kısmının yer aldığı alandır. İlgili pazarda AKAKÇE’nin %(…..), CİMRİ’nin %(…..),
EPEY’in %(…..) (Tablo 7) oranında GOOGLE organik sonuçlardan trafik aldığı ve
teşebbüslerin arama sonuçlarına bağımlı olması nedeniyle bu durumun pazar
kapamaya yol açtığı görülmektedir.
I.5.5. Genel Değerlendirme
(350) Mevcut dosya kapsamında GOOGLE’ın yukarıda değerlendirilen eylemleri ile çevrim
içi alışveriş karşılaştırma hizmetleri pazarındaki rakiplerini piyasadan dışladığı temel
iddiası incelenmektedir. Yukarıda her bir iddianın değerlendirilmesine ayrı başlıklar
halinde yer verilmiş ve GOOGLE tarafından uygulandığı iddia edilen davranışların
detayları, bu davranışların makul olup olmadığı ve yol açtığı rekabetçi endişeler
incelenmiştir.
(351) Diğer yandan söz konusu eylemlerin 4054 sayılı Kanun’un ihlal edilmesine yol açıp
açmadığının değerlendirilmesi için bu eylemlerin pazardaki (muhtemel) etkilerinin de
araştırılması gerekmektedir. Nitekim Kılavuz’da genel olarak dışlayıcı davranışlara
yönelik yapılan değerlendirmenin esasını, hâkim durumdaki teşebbüs davranışının fiili
veya muhtemel rekabet karşıtı piyasa kapamaya yol açıp açmadığının incelenmesinin
oluşturduğu belirtilmektedir.
(352) Kılavuz’da açıklandığı üzere, rekabet karşıtı piyasa kapama, hâkim durumdaki
teşebbüsün davranışları sonucunda, tüketicilerin zararına olacak şekilde mevcut ya da
potansiyel rakiplerin arz kaynaklarına veya pazarlara ulaşımının zorlaştırılması ya da
engellenmesidir. Tüketici zararı; fiyat artışı, ürün kalitesindeki ve yenilik düzeyindeki
düşüşler, mal ve hizmet çeşitliliğinde azalışlar şeklinde gerçekleşebilir. Kılavuz’da
rekabet karşıtı piyasa kapamanın oluşup oluşmadığının değerlendirilmesinde dikkate
alınacak hususlar şu şekilde sıralanmıştır:
 Hâkim durumdaki teşebbüsün konumu
20-10/119-69


107/145

 İlgili pazardaki koşullar
 Hâkim durumdaki teşebbüsün rakiplerinin konumu
 Müşterilerin ya da sağlayıcıların konumu
 İncelenen davranışın kapsamı ve süresi
 Fiili piyasa kapamayla ilgili olası deliller
 Dışlayıcı stratejiye dair doğrudan veya dolaylı deliller
(353) Yukarıda aktarılan ilk üç unsur hâkim durum tespitine ilişkin bölümde incelenmiştir.
Dolayısıyla belirtildiği üzere GOOGLE genel arama pazarında hâkim durumdadır ve
çok taraflı bir platform özelliği taşıyan arama hizmetleri pazarında oldukça yüksek
dolaylı şebeke etkileri mevcuttur. Aynı durum çevrim içi alışveriş karşılaştırma
hizmetleri pazarı için de geçerlidir. Çevrim içi AKS’lerin trafik hacminin önemli bir
kısmını organik sonuçlar veya Google Adwords hizmeti yoluyla GOOGLE’dan elde
etmeleri nedeniyle bir taraftan aslında GOOGLE ile dikey bir ilişki içerisindeyken diğer
taraftan yatay örtüşmenin olduğu çevrim içi alışveriş karşılaştırma hizmeti pazarında
GOOGLE ile rekabet etmeye çalışmaktadırlar. Dolayısıyla GOOGLE, rakipleri
karşısında hem dikey hem yatay ilişkili pazarda faaliyet göstermesinden kaynaklanan
önemli avantajlara sahip konumdadır. Bunun yanı sıra Shopping Unit’in genellikle
rakiplerin daha üstünde, geniş bir alanda, ürün görselleri ile birlikte ve açık bir biçimde
reklam olduğu vurgulanmadan sunulması rakipleri aleyhine önemli avantajlar elde
etmesini sağlamaktadır.
(354) Diğer yandan GOOGLE tarafından Shopping Unit’e çevrim içi alışveriş karşılaştırma
hizmeti sunan rakiplerin doğrudan girişinin engellenmesi seçici nitelik taşımaktadır.
Zira söz konusu rakiplerin temel müşterileri Shopping Unit’te yer alabiliyorken reklam
alanı olarak ifade edilen alanda alışveriş karşılaştırma hizmeti sunan teşebbüslere
reklam bedeli ödeyerek bu alana girme şansı verilmemektedir.
(355) Aşağıda dosya kapsamında elde edilen veri ve bilgiler doğrultusunda gerek e-ticaret
siteleri bazında mikro ölçekte gerekse ve tüm pazar genelinde makro ölçekte GOOGLE
SHOPPING hizmetinin muhtemel ve fiili etkileri incelenecektir.
GOOGLE SHOPPING Trafiği
(356) Dosya kapsamında incelenen davranışlarının muhtemel etkilerinin anlaşılması için
Shopping Unit’in ulaştığı trafik hacmi ve trafik dağılımının incelenmesi gerekmektedir.
Aşağıdaki tabloda GOOGLE SHOPPING’in Türkiye’de faaliyete geçirildiği Eylül 2016
tarihinden Nisan 2018’e kadar aylık bazda Shopping Unit ve GOOGLE SHOPPING’e
ait trafik verileri yer almaktadır:

20-10/119-69


108/145

Tablo 16: Shopping Unit ve GOOGLE SHOPPING Trafik Hacmi (Eylül 2016-Nisan 2018)72
Tarih
GOOGLE SHOPPING
sayfasına yönlendiren
Google Shopping Unit
tıklamaları
GOOGLE SHOPPING
sayfasına yönlendiren
menü bağlantıları
tıklamaları
Üçüncü taraf reklam
verenlere yönlendiren
ürün reklamları
tıklamaları
Toplam Trafik
Kas.13 (…..) (…..)
Ara.13 (…..) (…..)
Oca.14 (…..) (…..)
Şub.14 (…..) (…..)
Mar.14 (…..) (…..)
Nis.14 (…..) (…..)
May.14 (…..) (…..)
Haz.14 (…..) (…..)
Tem.14 (…..) (…..)
Ağu.14 (…..) (…..)
Eyl.14 (…..) (…..)
Eki.14 (…..) (…..)
Kas.14 (…..) (…..)
Ara.14 (…..) (…..)
Oca.15 (…..) (…..)
Şub.15 (…..) (…..)
Mar.15 (…..) (…..)
Nis.15 (…..) (…..)
May.15 (…..) (…..)
Haz.15 (…..) (…..)
Tem.15 (…..) (…..)
Ağu.15 (…..) (…..)
Eyl.15 (…..) (…..)
Eki.15 (…..) (…..)
Kas.15 (…..) (…..)
Ara.15 (…..) (…..)
Oca.16 (…..) (…..)


72 Tabloda sunulan verilere ilişkin olarak GOOGLE tarafından;
 GOOGLE SHOPPING sayfasına ilişkin tıklamaların GOOGLE SHOPPING’in Turkiye’de
faaliyete geçirildiği ay olan Eylül 2016’dan itibaren dahil edildiği,
 Shopping Unit’e ait ürün reklamlarına yapılan tıklamaların, Shopping Unit’in Kasım 2013’da
Turkiye’de faaliyete girmesinden itibaren hesaplamaya dahil edildiği,
 GOOGLE’ın, sağlanan tabloda ayrıntılı olarak belirtilenler haricindeki kaynaklardan Shopping
sayfasına ziyaret sayısının miktarını doğru bir şekilde ölçemediği, Javascript’in Shopping
sayfalarında uygulamaya konulduğu şekilde kullanılmasının, girdilerin kaydedilmesini
zorlaştırdığı, bunun da alışveriş sayfaları arasında içeriğin gözden geçirilmesinin harici bir
kaynaktan Shopping sayfasına yapılan girdilerden kolaylıkla ayırt edilemeyeceği anlamına
geldiği,
 Bu tür harici kaynaklardan gelen ziyaretlerin (doğrudan ziyaretler ve yönlendirmeler gibi) Google
Shopping sayfalarına yapılan toplam ziyaretlerin yaklaşık %(…..)'ini oluşturduğunun tahmin
edildiği,
 GOOGLE’ın, GOOGLE SHOPPING’e ilişkin tekil kullanıcı sayısı veya oturum sayısı bazında
bilgilerin kaydını tutmadığı,
 GOOGLE’ın tüm arama sonuçları sayfalarında olduğu gibi, Shopping sonuçları sayfalarının
taranmasını ve dizinlenmesini engellediği, bu nedenle arama hizmetlerinin dizinlerinde söz
konusu sonuç sayfalarının mevcut olmasını beklemedikleri,
 Verilerin, kullanıcının konumu bazında çekildiği
açıklamalarında bulunulmuştur.
20-10/119-69


109/145

Tablo 16’nın devamı:
Tarih
GOOGLE SHOPPING
sayfasına yönlendiren
Google Shopping Unit
tıklamaları
GOOGLE SHOPPING
sayfasına yönlendiren
menü bağlantıları
tıklamaları
Üçüncü taraf reklam
verenlere yönlendiren
ürün reklamları
tıklamaları
Toplam Trafik
Şub.16 (…..) (…..)
Mar.16 (…..) (…..)
Nis.16 (…..) (…..)
May.16 (…..) (…..)
Haz.16 (…..) (…..)
Tem.16 (…..) (…..)
Ağu.16 (…..) (…..)
Eyl.16 (…..) (…..) (…..) (…..)
Eki.16 (…..) (…..) (…..) (…..)
Kas.16 (…..) (…..) (…..) (…..)
Ara.16 (…..) (…..) (…..) (…..)
Oca.17 (…..) (…..) (…..) (…..)
Şub.17 (…..) (…..) (…..) (…..)
Mar.17 (…..) (…..) (…..) (…..)
Nis.17 (…..) (…..) (…..) (…..)
May.17 (…..) (…..) (…..) (…..)
Haz.17 (…..) (…..) (…..) (…..)
Tem.17 (…..) (…..) (…..) (…..)
Ağu.17 (…..) (…..) (…..) (…..)
Eyl.17 (…..) (…..) (…..) (…..)
Eki.17 (…..) (…..) (…..) (…..)
Kas.17 (…..) (…..) (…..) (…..)
Ara.17 (…..) (…..) (…..) (…..)
Oca.18 (…..) (…..) (…..) (…..)
Şub.18 (…..) (…..) (…..) (…..)
Mar.18 (…..) (…..) (…..) (…..)
Nis.18 (…..) (…..) (…..) (…..)
May.18 (…..) (…..) (…..) (…..)
Haz.18 (…..) (…..) (…..) (…..)
Tem.18 (…..) (…..) (…..) (…..)
Ağu.18 (…..) (…..) (…..) (…..)
Eyl.18 (…..) (…..) (…..) (…..)
Eki.18 (…..) (…..) (…..) (…..)
Kas.18 (…..) (…..) (…..) (…..)
Ara.18 (…..) (…..) (…..) (…..)
Oca.19 (…..) (…..) (…..) (…..)
Şub.19 (…..) (…..) (…..) (…..)
Mar.19 (…..) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: Teşebbüsten elde edilen bilgiler
(357) Tablodan gerek Google Shopping Unit gerekse GOOGLE SHOPPING menüsüne ait
trafik hacminin artış eğiliminde olduğu ve özellikle tablodaki son bir yıllık süre zarfında
Shopping Unit ve Shopping menüsüne yapılan toplam tıklamaların yaklaşık olarak
(…..) katına yükseldiği görülmektedir. Dosya kapsamına edinilen bilgilerden ise mobil
trafiğin masaüstü trafiğin oldukça üstünde (tam değer GOOGLE tarafından
sunulamamıştır) olduğu anlaşılmaktadır. Tablodan çıkarılacak bir diğer husus ise
kullanıcıların, GOOGLE tarafından “Üçüncü taraf reklam verenlere yönlendiren ürün
reklamları” şeklinde adlandırılan, Shopping Unit’teki ürün görsellerini tıkladığıdır. Zira
söz konusu alana yapılan tıklamalar Mart 2019 itibarıyla GOOGLE’ın toplam Shopping
trafiğinin yaklaşık olarak %(…..)’ine karşılık gelirken, GOOGLE SHOPPING menüsü
trafiğin yaklaşık olarak %(…..)’ini ve Shopping Unit’in üzerindeki başlık ise trafiğin
yaklaşık olarak %(…..)’inin kaynağını teşkil etmektedir. Söz konusu oranlar, Shopping
20-10/119-69


110/145

Unit’in gösterim şeklinin ve bu alanda yer verilen ürün görselleri ve fiyatın tüketicilerin
bu alanı tercih etmesinin temel nedeni olduğu görüşünü desteklemektedir.
Google Shopping Unit’in Gösterildiği Sonuçların Zaman İçerisindeki Seyri
(358) Yukarıda yer verilen Shopping trafiğinin Türkiye e-ticaret sektörü içindeki yerinin de
anlaşılması önem arz etmektedir. Bu bağlamda dosya kapsamında elde edilen bir
diğer bulgu ise Google Shopping Unit’in Türkiye’de giderek daha fazla sonuçta yer
verilmesine ilişkindir. Daha fazla sonuçta Shopping Unit’in yer alması piyasa kapama
değerlendirmesinde rekabet karşıtı davranışların kapsamını genişletici yönde etkide
bulunmaktadır. Aşağıdaki grafik Shopping Unit’in gösterildiği e-ticaret sorgularının
hacmi ve zaman içerisindeki değişimini göstermektedir. Söz konusu verilerin yanı sıra
tabloda Shopping Unit’in büyüme hızının daha iyi anlaşılması bakımından Türkiye’deki
GOOGLE metin reklamlarının hacmi ve organik sonuçların hacmine de yer verilmiştir:
Tablo 17: Türkiye’deki GOOGLE Metin Reklamlarının Hacmi ve Organik Sonuçların Hacmi
Tarih
Shopping Unit'in
gösterimiyle
sonuçlanan
Türkiye'deki E-ticaret
sorguları
Shopping Unit'in
gösterimiyle sonuçlanan
Türkiye'deki E-ticaret
sorguları (Türkiye'deki
toplam e-ticaret
sorgularındaki oranı) (%)
GOOGLE’ın
Türkiye'deki arama
sonuçları
sayfasında metin
reklamı ile
sonuçlanan arama
sorguları
GOOGLE'ın
Türkiye'deki
Organik Arama
Sonuçları Trafik
Hacmi
Haz.14 (…..) (…..) (…..)
Tem.14 (…..) (…..) (…..)
Ağu.14 (…..) (…..) (…..)
Eyl.14 (…..) (…..) (…..)
Eki.14 (…..) (…..) (…..)
Kas.14 (…..) (…..) (…..)
Ara.14 (…..) (…..) (…..)
Oca.15 (…..) (…..) (…..)
Şub.15 (…..) (…..) (…..)
Mar.15 (…..) (…..) (…..)
Nis.15 (…..) (…..) (…..)
May.15 (…..) (…..) (…..)
Haz.15 (…..) (…..) (…..)
Tem.15 (…..) (…..) (…..)
Ağu.15 (…..) (…..) (…..)
Eyl.15 (…..) (…..) (…..)
Eki.15 (…..) (…..) (…..)
Kas.15 (…..) (…..) (…..)
Ara.15 (…..) (…..) (…..)
Oca.16 (…..) (…..) (…..) (…..)
Şub.16 (…..) (…..) (…..) (…..)
Mar.16 (…..) (…..) (…..) (…..)
Nis.16 (…..) (…..) (…..) (…..)
May.16 (…..) (…..) (…..) (…..)
Haz.16 (…..) (…..) (…..) (…..)
Tem.16 (…..) (…..) (…..) (…..)
Ağu.16 (…..) (…..) (…..) (…..)
Eyl.16 (…..) (…..) (…..) (…..)
Eki.16 (…..) (…..) (…..) (…..)
Kas.16 (…..) (…..) (…..) (…..)
Ara.16 (…..) (…..) (…..) (…..)
Oca.17 (…..) (…..) (…..) (…..)
Şub.17 (…..) (…..) (…..) (…..)
Mar.17 (…..) (…..) (…..) (…..)
Nis.17 (…..) (…..) (…..) (…..)
20-10/119-69


111/145

Tablo 17’nin devamı:
Tarih
Shopping Unit'in
gösterimiyle
sonuçlanan
Türkiye'deki E-ticaret
sorguları
Shopping Unit'in
gösterimiyle sonuçlanan
Türkiye'deki E-ticaret
sorguları (Türkiye'deki
toplam e-ticaret
sorgularındaki %'si )
GOOGLE’ın
Türkiye'deki arama
sonuçları
sayfasında metin
reklamı ile
sonuçlanan arama
sorguları
GOOGLE'ın
Türkiye'deki
Organik Arama
Sonuçları Trafik
Hacmi
May.17 (…..) (…..) (…..) (…..)
Haz.17 (…..) (…..) (…..) (…..)
Tem.17 (…..) (…..) (…..) (…..)
Ağu.17 (…..) (…..) (…..) (…..)
Eyl.17 (…..) (…..) (…..) (…..)
Eki.17 (…..) (…..) (…..) (…..)
Kas.17 (…..) (…..) (…..) (…..)
Ara.17 (…..) (…..) (…..) (…..)
Oca.18 (…..) (…..) (…..) (…..)
Şub.18 (…..) (…..) (…..) (…..)
Mar.18 (…..) (…..) (…..) (…..)
Nis.18 (…..) (…..) (…..) (…..)
May.18 (…..) (…..) (…..) (…..)
Haz.18 (…..) (…..) (…..) (…..)
Tem.18 (…..) (…..) (…..) (…..)
Ağu.18 (…..) (…..) (…..) (…..)
Eyl.18 (…..) (…..) (…..) (…..)
Eki.18 (…..) (…..) (…..) (…..)
Kas.18 (…..) (…..) (…..) (…..)
Ara.18 (…..) (…..) (…..) (…..)
Oca.19 (…..) (…..) (…..) (…..)
Şub.19 (…..) (…..) (…..) (…..)
Mar.19 (…..) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: Teşebbüsten elde edilen bilgiler
(359) Aşağıdaki grafikler ise tabloda yer alan verilerin seyrinin daha kolay anlaşılabilmesine
yardımcı olcaktır:
Şekil 32: Shopping Unit ve Metin Reklamlarının Hacmi


(…..TİCARİ SIR…..)


Şekil 33: Google Türkiye Organik Arama Trafik Hacmi


(…..TİCARİ SIR…..)


(360) Yukarıdaki grafiklerden ilk olarak Shopping Unit, metin reklamları ve organik sonuçlar
içerisinde en istikrarlı ve sürekli büyüme kaydeden sonucun Shopping olduğu
görülmektedir. İlgili tablodan da anlaşılacağı üzere Mart 2019 itibarıyla Shopping
20-10/119-69


112/145

Unit’in gösterildiği arama sonuçları Türkiye’deki e-ticaret arama sonuçlarının
tamamının yaklaşık olarak %(…..)’ine denk gelmektedir. İkinci olarak bu oranın
oldukça yüksek bir hızla büyüdüğü anlaşılmaktadır. Zira Mart 2018-Mart 2019
arasındaki bir yıllık zaman zarfında (…..) puanlık bir artış gözlemlenmektedir. Üçüncü
olarak GOOGLE SHOPPING’in Türkiye’de faaliyete geçirildiği ay olan Eylül 2016’dan
itibaren organik trafik sonuçlarında genel olarak bir azalma eğilimi yaşandığı
görülmektedir. Bu veriler ışığında GOOGLE’ın genel arama hizmetlerinde ödemesiz
trafikten ödemeli trafiğe geçmeye çalıştığı ve bu hususun özellikle e-ticarete yönelik
sorgularda Shopping Unit ile ciddi bir biçimde hissedildiği anlaşılmıştır. Yukarıdaki
tablo ve grafiklerden dosya kapsamında incelenen davranışın kapsamının önemli
boyutlara ulaştığı ve bu hususun davranışın rekabet karşıtı piyasa kapama etkilerini
artırıcı nitelikte olduğu kanaatine ulaşılmıştır.
E-Ticaret Sitelerinin Trafiklerinin Dağılımı
(361) Söz konusu rakamların daha sağlıklı bir şekilde değerlendirilebilmesi için Shopping
Unit’te yer alan teşebbüslerin toplam trafiği içerisinden bu alandan gelen trafiğin
öneminin de incelenmesi gerekmektedir. Bu doğrultuda pazaryeri olarak adlandırılan
bazı e-ticaret sitelerinin yanısıra ürün alım satımını yapan e-ticaret sitelerinin bir
kısmından73 2013-2018 döneminin tamamı ve 2019 yılı Ocak-Mart dönemine ait tekil
ziyaretçi ve oturum adetleri bazında aylık trafik kaynakları istenmiştir. Gelen bilgilere
göre, ilgili dönemde Gittigidiyor, Hepsiburada, N11, MORHIPO, TRENDYOL,
TEKNOSA ve ÇİÇEKSEPETİ’nin GOOGLE SHOPPING ve Google Adwords (metin
reklamları) ile diğer alışveriş karşılaştırma hizmeti sunan teşebbüslerden elde ettiği
trafiklerin ilgili aydaki toplam trafik hacmine oranları aşağıdaki tablolarda
gösterilmektedir:

73 Söz konusu siteler, örneklem oluşturmak adına farklı modeller ile çalışan ve belirli bir ölçeğe sahip
siteler içerisinden rastgele seçilmiştir.
20-10/119-69
113/145

Tablo 18: E-ticaret Sitelerinin GOOGLE’dan Gelen Trafiğinin Toplam Trafikleri İçerisindeki Oranı-1 (Oturum Adedi-Ziyaret Sayısı Bazında) (%)
Aylar
GİTTİGİDİYOR HEPSİBURADA N11
GOOGLE
Organik
Trafik
GOOGLE
SHOPPING
Google
Adwords
Diğer AKS’ler
GOOGLE
Organik
Trafik
GOOGLE
SHOPPING
Google
Adwords
Diğer AKS’ler
GOOGLE
Organik
Trafik
GOOGLE
SHOPPING
Google
Adwords
Diğer AKS’ler
Oca.13 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Şub.13 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Mar.13 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Nis.13 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
May.13 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Haz.13 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Tem.13 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ağu.13 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eyl.13 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eki.13 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kas.13 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ara.13 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Oca.14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Şub.14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Mar.14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Nis.14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
May.14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Haz.14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Tem.14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ağu.14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eyl.14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eki.14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kas.14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ara.14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Oca.15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Şub.15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Mar.15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Nis.15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
May.15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Haz.15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Tem.15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ağu.15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eyl.15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eki.15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kas.15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ara.15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
20-10/119-69
114/145

Tablo 18’in devamı:
GİTTİGİDİYOR HEPSİBURADA N11
Aylar
GOOGLE
Organik
Trafik
GOOGLE
SHOPPING
Google
Adwords
Diğer AKS’ler
GOOGLE
Organik
Trafik
GOOGLE
SHOPPING
Google
Adwords
Diğer AKS’ler
GOOGLE
Organik
Trafik
GOOGLE
SHOPPING
Google
Adwords
Diğer AKS’ler
Oca.16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Şub.16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Mar.16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Nis.16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
May.16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Haz.16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Tem.16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ağu.16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eyl.16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eki.16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kas.16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ara.16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Oca.17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Şub.17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Mar.17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Nis.17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
May.17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Haz.17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Tem.17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ağu.17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eyl.17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eki.17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kas.17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ara.17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Oca.18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Şub.18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Mar.18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Nis.18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
May.18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Haz.18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Tem.18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ağu.18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eyl.18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eki.18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kas.18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ara.18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
20-10/119-69
115/145

Oca.19 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Şub.19 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Mar.19 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen bilgiler

Tablo 19: E-ticaret Sitelerinin GOOGLE’dan Gelen Trafiğinin Toplam Trafikleri İçerisindeki Oranı-2 (Oturum Adedi-Ziyaret Sayısı Bazında) (%)
Aylar
MORHIPO TRENDYOL TEKNOSA ÇİÇEKSEPETİ
GOOGLE
Organik
Trafik
GOOGLE
SHOPPING
Google
Adwords
Diğer
AKS’ler
GOOGLE
Organik Trafik
GOOGLE
SHOPPING
Google
Adwords
Diğer
AKS’ler
GOOGLE
Organik
Trafik
GOOGLE
SHOPPING
Google
Adwords
Diğer
AKS’ler
GOOGLE
Organik
Trafik
GOOGLE
SHOPPING
Google
Adwords
Oca.13 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Şub.13 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Mar.13 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Nis.13 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
May.13 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Haz.13 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Tem.13 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ağu.13 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eyl.13 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eki.13 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kas.13 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ara.13 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Oca.14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Şub.14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Mar.14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Nis.14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
May.14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Haz.14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Tem.14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ağu.14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eyl.14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eki.14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kas.14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ara.14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Oca.15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Şub.15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Mar.15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Nis.15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
May.15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Haz.15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Tem.15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
20-10/119-69
116/145

Tablo 19’un devamı:
MORHIPO TRENDYOL TEKNOSA ÇİÇEKSEPETİ
Aylar
GOOGLE
Organik
Trafik
GOOGLE
SHOPPING
Google
Adwords
Diğer
AKS’ler
GOOGLE
Organik Trafik
GOOGLE
SHOPPING
Google
Adwords
Diğer
AKS’ler
GOOGLE
Organik
Trafik
GOOGLE
SHOPPING
Google
Adwords
Diğer
AKS’ler
GOOGLE
Organik
Trafik
GOOGLE
SHOPPING
Google
Adwords
Ağu.15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eyl.15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eki.15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kas.15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ara.15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Oca.16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Şub.16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Mar.16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Nis.16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
May.16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Haz.16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Tem.16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ağu.16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eyl.16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eki.16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kas.16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ara.16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Oca.17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Şub.17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Mar.17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Nis.17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
May.17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Haz.17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Tem.17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ağu.17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eyl.17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eki.17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kas.17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ara.17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Oca.18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Şub.18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Mar.18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Nis.18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
May.18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Haz.18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Tem.18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
20-10/119-69
117/145

Tablo 19’un devamı:
Aylar
MORHIPO TRENDYOL TEKNOSA ÇİÇEKSEPETİ
GOOGLE
Organik
Trafik
GOOGLE
SHOPPING
Google
Adwords
Diğer
AKS’ler
GOOGLE
Organik Trafik
GOOGLE
SHOPPING
Google
Adwords
Diğer
AKS’ler
GOOGLE
Organik
Trafik
GOOGLE
SHOPPING
Google
Adwords
Diğer
AKS’ler
GOOGLE
Organik
Trafik
GOOGLE
SHOPPING
Google
Adwords
Ağu.18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eyl.18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eki.18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kas.18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ara.18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Oca.19 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Şub.19 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Mar.19 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen bilgiler
20-10/119-69

118/144

(362) Yukarıdaki tablolar GOOGLE hizmetlerinin Türkiye’deki büyük e-ticaret siteleri
açısından önemini, farklı GOOGLE hizmetlerine olan talebin zaman içerisindeki
değişimini ve en önemlisi GOOGLE SHOPPING’in görece kısa bir zaman zarfında elde
ettiği ivmeyi göstermesi açısından oldukça önemlidir. İlk olarak Mart 2019 verilerine göre
GİTTİGİDİYOR, HEPSİBURADA ve N11’in toplam trafiklerinin sırasıyla yaklaşık olarak
%(…..), %(…..) ve %(…..)’inin GOOGLE’a ait kaynaklardan elde ettiği görülmektedir.
Söz konusu oran, ikinci tabloda yer alan MORHIPO için %(…..), TRENDYOL için
%(…..), TEKNOSA için %(…..) ve ÇİÇEKSEPETİ için %(…..) civarındadır.
(363) İkinci olarak GOOGLE organik sonuçlardan gelen trafiğin zaman içerisinde Google
Adwords’a daha sonra da GOOGLE SHOPPING’e doğru kaydığı anlaşılmaktadır.
Üçüncü olarak (…..) gelen trafiğin N11 ve TRENDYOL için (…..) kaynak haline geldiği,
diğer siteler için ise (…..) oldukça yaklaşan bir seyir izlediği görülmektedir.
ÇİÇEKSEPETİ’nin birincil trafik kaynağının ise (…..) olduğu gözlemlenmektedir.
Dördüncü olarak bu tablolar GOOGLE’dan gelen ödmesiz veya organik trafiğin
teşebbüslerin çoğunda düşüş eğiliminde olduğunu buna karşın özellikle Shopping
tarfiğinde ciddi ve istikrarlı artış olduğunu göstermektedir.
Beşinci olarak, Türkiye’deki e-ticaretin büyüme hızıyla kıyaslandığında diğer
karşılaştırma sitelerinden gelen trafiğin hacim bazında oldukça düşük bir hızla artış
gösterdiği ve oran bazında bakıldığında Sopping trafiği ile benzer bir istikrar
göstermediği ve genel olarak azalan bir trafik kaynağı haline geldiği anlaşılmaktadır.
Hacim ve oran arasındaki farklılıktan bu sitelere olan talebin de aslında arttığı; ancak
bu sitelerin GOOGLE’ın özellikle GOOGLE SHOPPING’te elde ettiği ivmeyi
yakalamadığı sonucuna varmak mümkündür. Aşağıdaki grafikler her bir site bazında
söz konusu trafik kaynaklarının gerek hacim gerekse site toplam trafiği içindeki oransal
dağılımının zaman içerisindeki seyrini daha iyi göstermektedir:
Şekil 34: GOOGLE ve Diğer Karşılaştırma Sitelerinden Gelen Gittigidiyor Trafik Hacmi (Oturum Adedi
Bazında)


(…..TİCARİ SIR…..)


Kaynak: Teşebbüsten elde edilen bilgiler
Şekil 35: GOOGLE ve Diğer Karşılaştırma Sitelerinden Gelen Gittigidiyor Trafik Oranı (%)


(…..TİCARİ SIR…..)


Kaynak: Teşebbüsün sunduğu veriler ile yapılan hesaplamalar


20-10/119-69

119/144

Şekil 36: GOOGLE ve Diğer Karşılaştırma Sitelerinden Gelen Hepsiburada Trafik Hacmi (Oturum Adedi
Bazında)


(…..TİCARİ SIR…..)


Kaynak: Teşebbüsten elde edilen bilgiler
Şekil 37: GOOGLE ve Diğer Karşılaştırma Sitelerinden Gelen Hepsiburada Trafik Oranı (%)


(…..TİCARİ SIR…..)


Kaynak: Teşebbüsün sunduğu veriler ile yapılan hesaplamalar
Şekil 38: GOOGLE ve Diğer Karşılaştırma Sitelerinden Gelen N11 Trafik Hacmi (Oturum Adedi Bazında)


(…..TİCARİ SIR…..)


Kaynak: Teşebbüsten elde edilen bilgiler
Şekil 39: GOOGLE ve Diğer Karşılaştırma Sitelerinden Gelen N11 Trafik Oranı (%)


(…..TİCARİ SIR…..)


Kaynak: Teşebbüsün sunduğu veriler ile yapılan hesaplamalar
Şekil 40: GOOGLE ve Diğer Karşılaştırma Sitelerinden Gelen MORHIPO Trafik Hacmi (Oturum Adedi
Bazında)


(…..TİCARİ SIR…..)

Kaynak: Teşebbüsten elde edilen bilgiler

20-10/119-69

120/144

Şekil 41: GOOGLE ve Diğer Karşılaştırma Sitelerinden Gelen MORHIPO Trafik Oranı (%)


(…..TİCARİ SIR…..)


Kaynak: Teşebbüsün sunduğu veriler ile yapılan hesaplamalar
Şekil 42: GOOGLE ve Diğer Karşılaştırma Sitelerinden Gelen TRENDYOL Trafik Hacmi (Oturum Adedi
Bazında)


(…..TİCARİ SIR…..)


Kaynak: Teşebbüsten elde edilen bilgiler
Şekil 43: GOOGLE ve Diğer Karşılaştırma Sitelerinden Gelen TRENDYOL Trafik Oranı (%)


(…..TİCARİ SIR…..)


Kaynak: Teşebbüsün sunduğu veriler ile yapılan hesaplamalar
Şekil 44: GOOGLE ve Diğer Karşılaştırma Sitelerinden Gelen TEKNOSA Trafik Hacmi (Oturum Adedi
Bazında)


(…..TİCARİ SIR…..)


Kaynak: Teşebbüsten elde edilen bilgiler
Şekil 45: GOOGLE ve Diğer Karşılaştırma Sitelerinden Gelen TEKNOSA Trafik Oranı (%)


(…..TİCARİ SIR…..)


Kaynak: Teşebbüsün sunduğu veriler ile yapılan hesaplamalar
20-10/119-69

121/144

Şekil 46: GOOGLE ve Diğer Karşılaştırma Sitelerinden Gelen ÇİÇEKSEPETİ Trafik Hacmi (Oturum Adedi
Bazında)


(…..TİCARİ SIR…..)


Kaynak: Teşebbüsten elde edilen bilgiler
Şekil 47: GOOGLE ve Diğer Karşılaştırma Sitelerinden Gelen ÇİÇEKSEPETİ Trafik Oranı (%)


(…..TİCARİ SIR…..)


Kaynak: Teşebbüsün sunduğu veriler ile yapılan hesaplamalar
(364) Aşağıdaki grafiklerde ise teşebbüslerin GOOGLE’dan gelen organik, Adwords ve
Shopping trafikleri ile diğer alışveriş karşılaştırma hizmeti sunan sitelerden gelen
trafiklerinin toplam trafikleri içerisindeki oranları her bir kaynak için toplu olarak
sunulmaktadır. Bu şekilde benzer ölçekteki verilerdeki değişimin aynı grafikte daha
anlaşılır şekilde izlenebilmesi mümkün olacaktır.
Şekil 48: Teşebbüslerin GOOGLE’dan Gelen Organik Toplam Trafikleri İçerisindeki Oranları (%)


(…..TİCARİ SIR…..)


Kaynak: Teşebbüslerin sunduğu veriler ile yapılan hesaplamalar
Şekil 49: Teşebbüslerin GOOGLE’dan Gelen Adwords Trafiklerinin Toplam Trafikleri İçerisindeki Oranları
(%)


(…..TİCARİ SIR…..)


Kaynak: Teşebbüslerin sunduğu veriler ile yapılan hesaplamalar

20-10/119-69

122/144

Şekil 50: Teşebbüslerin GOOGLE’dan Gelen Shopping Trafiklerinin Toplam Trafikleri İçerisindeki
Oranları (%)


(…..TİCARİ SIR…..)


Kaynak: Teşebbüslerin sunduğu veriler ile yapılan hesaplamalar

Şekil 51: Teşebbüslerin Diğer Alışveriş Karşılaştırma Hizmeti Sunan Sitelerden Gelen Trafiklerinin
Toplam Trafikleri İçerisindeki Oranları (%)


(…..TİCARİ SIR…..)


Kaynak: Teşebbüslerin sunduğu veriler ile yapılan hesaplamalar
(365) Yukarıdaki grafiklerden Türkiye’deki belirli bir ölçekte ticaret hacmine ulaşmış e-ticaret
sitelerinin anılan trafik kaynakları içerisinde en istikrarlı ve ciddi ivme ile artış gösteren
kaynağın GOOGLE SHOPPING olduğu, Shopping’e kıyasla oldukça düşük düzeyde
trafik sağlayabilen diğer AKS’lerin ise e-ticaret sitelerinin trafikleri içerisinde genel olarak
azalan bir seyirle pay elde edebildiği daha açık bir şekilde görülebilmektedir. GOOGLE
organik trafik ve Google Adwords’ün de GOOGLE SHOPPING kadar bir ivme
kazanamadığı anlaşılmaktadır. Hatta grafikler her iki trafik kaynağından gelen trafiğin
e-ticaret sitelerine ait toplam trafiklerinden genel anlamda giderek azalan bir pay aldığını
göstermektedir.
Görüntülenme Adet ve Oranları
(366) Dosya kapsamında incelenen GOOGLE eylemlerinin piyasadaki etkilerine yönelik çok
yönlü bir incelenme yapılabilmesi adına GOOGLE’dan ayrıca AKS’ler ve ürün satışı
yapan e-ticaret sitelerine ait GOOGLE arama sonuçlarındaki görüntüleme oranları talep
edilmiştir. Söz konusu verilere aşağıdaki tabloda yer verilmektedir. Verilerle ilgili olarak
GOOGLE tarafından yapılan açıklamalar;
 Söz konusu verinin karmaşıklığı ve büyüklüğü sebebiyle, GOOGLE’ın ilk arama
ve ilk sonuç sayfasında bir rakibin alanının gösterilmesi sonucunu doğuran
sorguların sayısına ilişkin verinin, her ayın ikinci Çarşamba günü yapılan sorgular
bazında numunelendirildiği, bu nedenle, bu sorguların yıllık sayısını
dışdeğerlemek (extrapolate) mecburiyetinde kalındığı (söz konusu sorguların her
bir alan ve yıl için ortalama sayısının her bir yıldaki gün sayısı ile çarpıldığı).
 GOOGLE’ın arama sonuçlarının ilk sayfasında bir rakibin alanının gösterilmesi
ile sonuçlanan sorguların numunesi, yalnızca bir alanın belirli bir sorgu ve
platformdaki (masaüstü, mobil, tablet) spesifik sıralamasının ilgili tarihte en az
100 kere meydana geldiği durumları içerdiği, bunun, veri saklamaya ilişkin
sınırlar nedeniyle GOOGLE’ın bu eşiğin altında kalan veriyi muhafaza
etmemesinden kaynaklandığı,
20-10/119-69

123/144

 Shopping Unit ile ilgili sorguların, Shopping Unit’in 2013 yılının Kasım ayında
Türkiye’de uygulamaya girmesi itibarıyla kaydedilen verileri içerdiği,
 2019 yılının Ocak - Mart aylarını kapsadığı
şeklindedir.
Tablo 20: GOOGLE Organik Arama Sonuçlarında Türkiye’deki Sitelerin Görüntülenme Sayıları ve
Oranları


(…..TİCARİ SIR…..)


Kaynak: GOOGLE
(367) Tablodan 2014 yılında %(…..) olan GOOGLE SHOPPING’in arama sonuçlarında
görünme oranının istikrarlı bir şekilde katlanarak 2018’de yaklaşık (…..) katı bir değere
(%(…..)), 2019 ilk çeyreğinde ise (…..) katı değere (%(…..)) ulaştığı görülmektedir.
Buna karşın en yakın rakibi olan Akakçe’nin 2014’te %(…..) olan görüntülenme oranının
2018’de %(…..) ve 2019 ilkçeyreğinde %(…..)’e yükseldiği anlaşılmaktadır. Bu veriler
ışığında GOOGLE SHOPPING’in kısa bir süre zarfında alışveriş karşılaştırma hizmeti
pazarında görüntülenme sayısı bazında en yüksek paya ulaştığı görülmektedir. Diğer
yandan ürün satışı yapan firmalarda ise belirli bir istikrardan bahsetmek mümkün
görünmemektedir. Her iki grup firma için genel nokta ise internet kullanımı ve e-ticarete
olan talep ile paralel olarak söz konusu sitelerin görüntülenmelerinin de arttığı; ancak
bu artış hızının GOOGLE’a kıyasla oldukça yavaş olduğudur.
Rakiplerin Trafik Hacmi ve Pazar Payları Üzerindeki Etkiler
(368) GOOGLE SHOPPING ve rakiplerinin trafik hacmine toplam olarak bakıldığında ise
yaklaşık olarak aşağıdaki grafiklerde yer verilen durum ile karşılaşılmaktadır. İlk grafikte
Cimri, Akakçe, Epey, Kitabınabak’ın toplam trafikleri ile Alve’nin Haziran 2018’e kadarki
toplam trafikleri dikkate alınmıştır. İkinci grafikte ise tüm teşebbüslerin yalnızca
GOOGLE’dan gelen trafikleri dikkate alınmıştır.
Şekil 52: GOOGLE SHOPPING ve Rakiplerinin Trafikleri


(…..TİCARİ SIR…..)


Kaynak: Teşebbüs verileri ile yapılan hesaplamalar
Şekil 53: GOOGLE SHOPPING ve Rakiplerinin GOOGLE Kaynaklı Trafikleri


(…..TİCARİ SIR…..)

Kaynak: Teşebbüs verileri ile yapılan hesaplamalar
20-10/119-69

124/144

(369) Yukarıdaki her iki grafikten de Türkiye’deki çevrim içi alışveriş karşılaştırma hizmetleri
pazarının büyüdüğü ancak GOOGLE’ın rakiplerinin bu büyümeyle orantılı bir büyüme
gösteremediği anlaşılmaktadır. Buna ek olarak, GOOGLE dışından gelen kaynakların
da rakip AKS’lere GOOGLE SHOPPING’e benzer bir ivme kazandıramadığı sonucuna
ulaşmak mümkündür. Ayrıca GOOGLE tarafından sunulan bilgilere göre, GOOGLE
SHOPPING verisinin yukarıda yer verilen seviyesinden daha yüksek olması
beklenmektedir. Ancak bu verilerle dahi GOOGLE ve rakiplerinin büyüyen bir piyasadan
elde ettikleri paylar arasında ciddi bir fark olduğu aşikârdır. Aşağıdaki Grafik GOOGLE
ve rakiplerinin pazar paylarının zaman içerisinde nasıl değiştiğini göstermesi bakımında
önem arz etmektedir.
Şekil 54: GOOGLE SHOPPING ve Rakiplerinin Pazar Paylarındaki Değişim74 (%)


(…..TİCARİ SIR…..)


Kaynak: Teşebbüs verileri ile yapılan hesaplamalar
(370) Yukarıdaki grafik 2013 yılı Ekim ayı itibarıyla pazarın lideri olan (…..) dahi soruşturmada
incelenen zaman zarfı içerisinde elde ettiği trafiğin GOOGLE ile kıyaslanamayacak
düzeylerde düşük kaldığını göstermektedir.
(371) Dosya kapsamında GOOGLE tarafından rakip sitelerin de trafiklerinin arttığı ve bu
nedenle GOOGLE’ın eylemlerinin etki doğurmadığı yönünde bir savunma sunulmuştur.
Aşağıdaki grafik GOOGLE ve rakiplerinin trafiklerindeki değişimi göstermektedir:
Şekil 55: GOOGLE ve Rakiplerinin Trafiklerindeki Değişimler


(…..TİCARİ SIR…..)


Kaynak: Teşebbüs verileri ile yapılan hesaplamalar
(372) Grafikten, rakiplerin GOOGLE’a kıyasla reel anlamda oldukça düşük düzeyde bir
büyüme kaydettikleri ancak göreceli olarak bu büyümenin GOOGLE ile
kıyaslanamayacak ölçüde düşük kaldığı anlaşılmaktadır. Örneğin, 2015, 2016, 2017 ve
2018 yıllarında GOOGLE SHOPPING trafiğinde bir önceki yıla göre sırasıyla %(…..),
%(…..), %(…..) ve %(…..)’e yakın oranlarda büyüme kaydederken rakiplerin toplam
trafikleri sırasıyla %(…..), %(…..), %(…..) ve %(…..)’a75 yakın oranlarda büyüyebilmiştir.
Ayrıca incelenen dönemde Alve ve Bilio pazardan çıkmıştır. Sektördeki oyunculardan
bir kısmı Bilio’nun dünya genelinde alışveriş karşılaştırma faaliyetlerine son vermesinin
temelinde GOOGLE’ın soruşturma kapsamında incelenen eylemleri olduğunu ileri
sürmüştür.

74 Ekim 2013’den önce tüm teşebbüslerin verisi bulunmadığından dolayı bu aydan itibaren pazar payları
hesaplanmıştır.
75 2018 yılında Google’ın trafik hacmi (…..) artmışken rakiplerin toplam trafik hacmi (…..) artabilmiştir.
20-10/119-69

125/144

(373) Türkiye’de e-ticaret sektörü büyümektedir. Aşağıdaki şekilde söz konusu büyümenin
hızı görülmektedir76:
Şekil 56: Türkiye’de E-ticaret Sektörüne İlişkin Büyüme Oranları

(374) Yukarıdaki veriler incelendiğinde, özellikle 2017 yılında e-ticaret sektörü %42,2
oranında büyümüşken rakip AKS’lerin trafiklerinin %(…..) büyümüş olmasının,
GOOGLE SHOPPING’in etki doğurmadığı şeklinde yorumlanması mümkün değildir.
Rakiplerin ve E-ticaret Sitelerinin Reklam Maliyetlerindeki Artış
(375) Dosya kapsamında fiyat karşılaştırma siteleri tarafından Shopping Unit’in artan etkisi
nedeniyle daha fazla Adwords reklamı vermek zorunda kaldıkları ve bunun da
maliyetlerinde bir artışa neden olduğu belirtilmiştir. Zira Shopping Unit’in gösterim şekli
nedeniyle organik sonuçlardan trafik kaybettikleri ve bu trafik kaybını telafi etmek için
daha fazla Adwords harcaması yapmak durumunda kaldıkları ifade edilmiştir. Bu
bağlamda teşebbüslerden elde edilen verilere göre Akakçe 2016 yılında (…..) TL
Google Adwords harcaması yapmışken bu harcama Shopping Unit’in bu haliyle
faaliyete geçmesiyle beraber 2017 yılında (…..) TL’ye yükselmiştir. 2016 yılı itibarıyla
Akakçe’nin dijital reklam maliyeti ve toplam maliyeti içerisinde GOOGLE’ın oranı
sırasıyla %(…..) ve %(…..) iken 2018 yılında söz konusu oranlar sırasıyla %(…..) ve
%(…..)’e yükselmiştir.
(376) Benzer şekilde 2018 yılında Cimri’nin toplam pazarlama maliyetinin yaklaşık olarak
%(…..)’i GOOGLE maliyetinden oluşmaktadır. Ayrıca söz konusu gider kalemi Cimri’nin
2018 yılına ait toplam maliyetinin yaklaşık olarak %(…..)’ine karşılık gelmektedir. Diğer
yandan (…..), Google Adwords üzerinden aldıkları trafiğin maliyetinin 2017 Nisan itibarı
ile artışa geçtiğini ve 2017 Mart ayı ile 2018 Mart ayı arasında mobil cihazlarda %(…..)
((…..) krş/(…..) krş), PC’de %(…..) ((…..) krş/(…..) krş) artışa neden olduğunu
belirtmiştir. (…..) tarafından aşağıda sunulan grafikte çizgi ile belirtilmiş dönemin
GOOGLE SHOPPING’in etkin olmaya başladığı dönemi, mavi çizginin ise mobil
cihazlarda tıklama başına ödedikleri ücreti gösterdiği ifade edilmiştir:



76 TUBİSAD, Türkiye’de E-ticaret - 2017 Pazar Büyüklüğü, 2018,

20-10/119-69

126/144

Şekil 57: CİMRİ Klik Başı Maaliyet (Mobil)


(…..TİCARİ SIR…..)


Kaynak: (…..) tarafından gönderilen veriler.
(377) Bu veriler ışığında GOOGLE SHOPPING hizmetinin giderek daha yaygın hale
gelmesinin alışveriş karşılaştırma hizmeti sunan rakiplerin maliyetleri üzerinde bir baskı
unsuru yarattığı kanaatine varılmıştır.
(378) Bunun yanı sıra GOOGLE’ın Shopping Unit’i konumlandırma şeklinin bir sonucu olarak
e-ticaret sitelerinin de trafik çekebilmek amacıyla ödemeli trafik kanalına olan
bağımlılığının arttığı ve GOOGLE’dan trafik alabilmek için önemli kaynak ayırdığı
gözlemlenmektedir. Dosya kapsamında veri toplanılan e-ticaret sitelerinden de
GOOGLE’a ödedikleri Shopping ve Adwords (metin reklamı) maliyetinin pazarlama ve
toplam maliyetleri içerisindeki oranları hakkında bilgi talep edilmiştir. Aşağıdaki tablo
(TEKNOSA hariç) söz konusu maliyet kaleminin e-ticaret sitelerinin toplam maliyetleri
içerisindeki oranlarını göstermektedir:
Tablo 21: E-ticaret Sitelerinin Maliyetleri İçerisinde Shopping ve Adwords Reklam Maliyetlerinin Yeri (%)
E-ticaret Sitesi Maliyet Oranı Türü 2013 2014 2015 2016 2017 2018
2019
(Ocak-
Mart)
ÇİÇEKSEPETİ
Shopping Maliyeti/Toplam Maliyet (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Toplam GOOGLE Maliyeti/Toplam
Maliyet
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
GİTTİGİDİYOR
Shopping Maliyeti/Toplam Maliyet (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Adwords Maliyeti/Toplam Maliyet (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
HEPSİBURADA
Shopping Maliyeti/Toplam Maliyet (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Adwords Maliyeti/Toplam Maliyet (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
MORHIPO
Shopping Maliyeti/Toplam Maliyet (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Adwords Maliyeti/Toplam Maliyet (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
N11
Shopping Maliyeti/Toplam Maliyet (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Adwords Maliyeti/Toplam Maliyet (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
TEKNOSA
Shopping Maliyeti/Toplam Dijital
Reklam Maliyeti
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Adwords Maliyeti/Toplam Dijital
Reklam Maliyeti
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
TRENDYOL
Shopping Maliyeti/Toplam Maliyet (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Adwords Maliyeti/Toplam Maliyet (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen bilgiler
(379) Yukarıdaki tablodan, 2018 yılı dikkate alındığında bilgi talep edilen e-ticaret sitelerinin
GOOGLE SHOPPING maliyetlerinin tüm maliyetleri içerisinde %(…..) ile %(…..)
arasında değişen oranlarda yer edindiği; bu maliyet kalemine GOOGLE metin
reklamlarına ilişkin yapılan ödemeler de eklendiğinde söz konusu alt ve üst oranların
%(…..) ile %(…..)’ya yükseldiği anlaşılmaktadır. Ayrıca TEKNOSA örneğinden
görüleceği üzere toplam maliyet yerine dijital reklam maliyeti dikkate alındığında bu
oranlar %(…..) ve %(…..) gibi oldukça ciddi düzeylere çıkmaktadır. Dosya kapsamında
sunulan bilgilere göre 2018 yılında Gittigidiyor, N11 ve TEKNOSA’nın GOOGLE
SHOPPING’a ödedikleri bedeller, toplam dijital reklam maliyetlerinin sırasıyla yaklaşık
olarak %(…..), %(…..) ve %(…..)’üne karşılık gelmektedir.
20-10/119-69

127/144

(380) Aşağıdaki grafik yukarıdaki tabloda yer verilen oranların zaman içerisindeki seyrinin
daha iyi anlaşılabilmesini sağlamaktadır:
Şekil 58: E-ticaret Sitelerinin Shopping Maliyetlerinin Toplam Maliyetlerine Oranı


(…..TİCARİ SIR…..)


Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen bilgiler
Şekil 59: E-ticaret Sitelerinin Adwords Maliyetlerinin Toplam Maliyetlerine Oranı


(…..TİCARİ SIR…..)


Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen bilgiler
(381) Grafiklerden de görüleceği üzere Shopping ödemeleri dosya kapsamında bilgi talep
edilen e-ticaret sitelerinin toplam maliyetleri üzerinde önemli bir yer tutmaya başlamıştır.
Bu veriler, e-ticaret sitelerinin Shopping’e olan bağımlılığının giderek arttığını
göstermektedir. “Google Shopping Unit’in Gösterim Şekline İlişkin İddiaların
Değerlendirilmesi” başlıklı kısımda da belirtildiği üzere teşebbüsler tarafından
GOOGLE’ın Shopping Unit’i konumlandırma yeri ve bu alanda yer verilen ürün görselleri
ve fiyat bilgilerinin Shopping’e ilişkin artan bağımlılığının başlıca nedenleri olarak
sıralanmıştır. Bu bağlamda GOOGLE genel sonuç sayfasında benzer özellikleri sunma
gücü bulunmayan rakip AKS’ler GOOGLE karşısında rekabetçi açıdan dezavantajlı
konuma düşmektedir.
Tüketici Tercihlerinin İncelenmesi
(382) Dosya kapsamında tüketicilerin Shopping Unit’i tercih edip etmedikleri ve tercih
nedenleri de araştırılmıştır. Bu bağlamda GOOGLE tarafından sunulan bilgiye göre,
görsellerin "arama sonuçlarının görsel olarak taranması" üzerindeki etkisini incelemek
için yürütülen göz izleme (eye-tracking) çalışmaları sonucunda küçük resimleri (image
thumbnails) de sonuçlarının bir parçası olarak göstermesinin etkisini, küçük resimlerin
aşağıdaki hususlara sebebiyet verip vermeyeceğini anlamak amacıyla analiz etmiştir:
 Sonucun ilgili sorguyla alakalı olduğu veya "görevleriyle tam eşleşme" sağladığı
durumlarda, kullanıcıların aradıkları sonucu daha hızlı bulmalarına yardımcı olup
olmadığı ve
 Sonuçların "görevle ilgili olmadığı” durumlarda, kullanıcıların dikkatini dağıtıp
dağıtmadığı.
(383) Elde edilen bu veriler ışığında GOOGLE’ın, "(…..)" sonucuna ulaştığı belirtilmiştir.
Ayrıca GOOGLE’ın, sonuçlara resim eklemenin etkisini değerlendirmek için başka
kullanıcı göz-izleme çalışmalarını da gerçekleştirdiği; bu çalışmalarda da sonuçlara
görsel eklemenin, ilgili sonuçları “(…..)” hale getirdiği tespitinde bulunduğu ifade
edilmiştir.
20-10/119-69

128/144

(384) Sonuç olarak bu çalışmaların, görsellerin kullanıcıların sonuçların alaka düzeyini
değerlendirmesine ve bu sonuçlar kullanıcılar için alakalı değilse, kullanıcıların bu
sonuçları atlamasına yardımcı olduğuna işaret ettiği anlaşılmaktadır.
(385) GOOGLE tarafından sunulan bir diğer çalışmada ise GOOGLE’ın ürün reklamlarını
deneyimleyen kullanıcıların, önceki dönemde ürün reklamlarını deneyimlememiş ancak
gözlem süresi içerisinde gösterilmiş olan kullanıcılara kıyasen, zaman içinde
GOOGLE’ın ürün reklamlarına nasıl tepki verdiği analiz edilmektedir.
(386) Bu deneyler kapsamında, iki kullanıcı grubunun test edildiği belirtilmiştir: (i) Shopping
Unit’in 12 ile 16 hafta boyunca gösterilmediği bir kullanıcı grubu (A Grubu) ve (ii)
Shopping Unit’in normal şekilde gösterildiği bir kullanıcı grubu (B Grubu). 12-16 haftalık
sürenin sona ermesinin ardından, her iki kullanıcı grubuna da Shopping Unit’lerin olağan
bir şekilde gösterildiği (bu dönem “sonraki dönem” olarak adlandırılmaktadır) ve
Shopping Unit’in kontrollü bir ortamda gösteriminin kullanıcı davranışlarını nasıl
etkileyeceğini öğrenmek amacıyla, iki grubun sonraki dönemdeki farklı davranışlarının
incelendiği anlaşılmaktadır. Buna göre GOOGLE çalışmanın sonucunu şu şekilde
özetlemiştir:
“- (…..).
(387) GOOGLE yaptığı söz konusu çalışmalar sonucunda ürün reklamlarını deneyimleyen
kullanıcıların, zaman içerisinde ürün reklamlarına tıklama olasılığının arttığını ileri
sürmektedir. GOOGLE tarafından çalışmanın sonuçları Shopping Unit’i kullanan
tüketicilerin Shopping Unit’in konum ve gösteriminden bağımsız olarak sunulan hizmetin
kalitesi nedeniyle bu alanı tercih ettiği şeklinde yorumlanmıştır. Diğer yandan GOOGLE
tarafından sunulan bir belge ekinde söz konusu çalışmanın detaylarını gösterir bir
sunuma yer verilmiştir. Anılan sunumda öğrenme etkilerinin kısa süreli olduğu ve zaman
içerisinde düştüğüne dair aşağıdaki ifadeler bulunmaktadır.

20-10/119-69

129/144

Şekil 60: Shopping Unit’e İlişkin GOOGLE Tarafından Sunulan Kullanım Eğilimlerini Gösterir Çalışmada
Yer Verilen Öğrenme Etkileri Grafikleri


(…..TİCARİ SIR…..)


Kaynak: GOOGLE
(388) GOOGLE tarafından söz konusu düşüşe ilişkin bir açıklama yapılmamıştır. Buna karşın
böyle bir etkinin varlığı kabul edilse dahi söz konusu çalışma tüketicilerin niçin daha
fazla Shopping Unit tercih ettiklerini açıklayamamaktadır. Söz konusu tercih nedenleri
arasında Shopping Unit ile sunulan hizmetin kalitesinin yanı sıra kullanıcıların bu alanı
nasıl kullanacaklarını öğrenmeleri, ürün görseli ve fiyatı görmenin kullanıcı alışkanlığı
haline gelmesi vb. gibi unsurların bulunması da mümkün ve ihtimal dahilindedir.
(389) Aşağıda GOOGLE genel arama sonuç sayfasının üst tarafında ve sağ tarafında yer
verilen Shopping Unit’lerin tıklama oranları yer almaktadır. Söz konusu oranlar, aynı
hizmetin farklı yerlerde sunulması durumunda tıklama oranlarında ciddi bir değişiklik
olduğunu göstermektedir. Zira 2018 yılı verilerinden üst taraftaki Shopping Unit’in
tıklama oranının %(…..) olmasına karşın sağ taraftakilerin %(…..) oranında tıklama
alabildiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla GOOGLE’ın, yukarıdaki çalışmaya atıfla
Shopping Unit’in gösterim yerinden bağımsız olarak sunduğu hizmetin kalitesi nedeniyle
tüketiciler tarafından tercih edildiği yönündeki iddiasının gerçeği yansıtmadığı
değerlendirilmektedir.
Tablo 22: Shopping Unit'in ortalama Tıklama Oranları (CTR, %)
Yıl Tepe Sağ Taraf
201377 (…..) (…..)
2014 (…..) (…..)
2015 (…..) (…..)
2016 (…..) (…..)
2017 (…..) (…..)
2018 (…..) (…..)
2019 (İlk Çeyrek) (…..) (…..)
Kaynak: GOOGLE



77 2013 yılına ait tıklama oranlarının, Kasım 2013'ten (Türkiye'de Google Shopping Unit’in piyasaya
sürülme tarihi) Aralık 2013'e kadar yapılan tıklama ve görüntüleme verilerine dayandığı belirtilmiştir.
20-10/119-69

130/144

(390) Nitekim Şikago Üniversitesi İşletme Okulu George Stigler Ekonomi ve Devlet Araştırma
Merkezinin dijital platformlar hakkında yayımladığı güncel raporunda78 rekabet
hukukunda tüketici refahına ilişkin alışılagelmiş etki analizlerinin dijital platformlarda
uygulanmasına ilişkin zorluklara atıf yapılarak bir platformu kullananların sayısının söz
konusu kullanıcıların platform tarafından sunulan hizmeti gerçekten tercih ettiğini
göstermediği belirtilmektdir. Raporda “reklamların tıklanma sayısı, eğer söz konusu
tıklanma hacmi öz denetim ve bağımlı davranışların sömürülmesi yoluyla elde
ediliyorsa, daha yüksek bir refah ile ilişkilendirilmeyebilir” tespitine yer verilmiştir.
Raporda benzer şekilde reklamların herhangi bir mal piyasasından farklı olduğu, daha
değerli bir reklamın daha fazla bir toplumsal refaha yol açtığı şekilde
yorumlanamayacağı reklam ve tüketim ilişkisi dikkate alınarak ileri sürülmektedir.
Dolayısıyla GOOGLE SHOPPING reklamlarının daha fazla tıklanmasının tüketici
refahının arttığını gösterdiği şeklinde kesin bir sonuca ulaşmanın anılan raporda da
önemi özellikle vurgulanan davranışsal ekonomi perspektifiyle incelenmediği sürece
hatalı olabileceği değerlendirilmektedir.
(391) Diğer yandan GOOGLE dışında üçüncü taraflarca da GOOGLE’da yayımlanan
reklamlara ilişki tüketicilerin algısına yönelik çalışmalar yapılmıştır. Bu çalışmalardan
biri kullanıcıların yaklaşık olarak %55’inin GOOGLE sonuçlarından hangisinin reklam
hangisinin ise organik sonuç olduğunu bilmediğini göstermektedir79. Aynı çalışmaya
göre %8,4 oranında bir kullanıcı kitlesi söz konusu alanın reklam olduğunu bilerek
tıklamaktayken, kalan %36,9 kısım ise reklam olduğunu bildiği için tıklamayı tercih
etmemektedir. 2018 yılı Eylül ayına ait başka bir çalışmaya göre ise bu oran %59,7’dir80.
Söz konusu oranlar yaş gruplarına göre ciddi değişiklik göstermektedir. Aşağıdaki
şekilden de görülebileceği üzere özellikle 55 yaş ve üstü grupta GOOGLE’ın
reklamlarının reklam olarak algılanmama yüzdesi oldukça yüksektir:

78George J. Stigler Center for the Study of the Economy and the State The University of Chicago Booth
School of Business, Committee for the Study of Digital Platforms Market Structure and Antitrust
Subcommittee Report, 01.07.2019, syf. 45.

2019.pdf?la=en&hash=872E4CA6B09BAC699EEF7D259BD69AEA717DDCF9.
Erişim Tarihi: 16.07.2019.
79“55% of users don't recognise PPC ads in Google search results”,
dont-recognise-ppc-ads-in-google-search-results/104838/
80 “Two-thirds of people don’t know difference between Google paid and organic search results”,

between-google-paid-and-organic-search-results/
20-10/119-69

131/144

Şekil 61: Yaş Gruplarına Göre GOOGLE Reklamlarının Algısı


Kaynak:
results/104838/
(392) İngiliz telekomünikasyon regülasyon otoritesi Ofcom tarafından 2019 yılında
yayımlanan “Yetişkin Medya Kullanımı ve Davranışları” (Adults’ Media Use and
Attitudes) başlıklı raporda da kullanıcıların reklamları yanlış algıladığı ve bu algının yaş
grupları arasında farklılık gösterdiğine dikkat çekilmektedir81. Ofcom verilerine göre her
beş internet kullanıcısının dörtten fazlası çevrim içi bir reklamın reklam olduğunu
anlayabilecekleri konusunda kendilerine güvendiklerini belirtmelerine rağmen arama
motoru kullananların ancak yarısı bir sonucun reklam olduğunu algılayabilmekte ve bu
oranlar 2015 ve 2017 yıllarındaki oranlara kıyasla değişmemektedir. Kendilerine
güvenenlerin oranı ise gelir gruplarına göre azalıp artabilmektedir. Ayrıca, söz konusu
oranlar İngiltere’deki kullanıcılara ait olup Türkiye’de söz konusu oranların daha düşük
olacağı tahmin edilmektedir.
(393) Ayrıca Ofcom tarafından 2018 yılında yayımlanan “Yetişkin Medya Kullanımı ve
Davranışları” (Adults’ Media Use and Attitudes) başlıklı raporda internet kullanıcılarının
%23’ünün çevrim içi reklam görüp görmeme noktasında bir ayrıma gitmediği, %35’inin
eğer kendileri ile ilgili ise bu tür reklamların olup olmaması noktasında ayrım
yapmadıkları ancak %40’ının ise çevrim içi reklam görmek istemedikleri ortaya

81
report.pdf, syf. 17.
20-10/119-69

132/144

konulmuştur.82 Bu oranlar 2016 yılı ile kıyaslandığında çevrim içi reklam görme
noktasında bir ayrıma gitmeyen kullanıcıların oranının düştüğü (%32’den %23’e
gerilemiştir) buna karşı relam görmek istemeyen kullanıcıların oranında ciddi bir artış
olduğu (%34’ten %40’a yükselmiştir) tespit edilmiştir. Dolayısıyla giderek daha bilinçli
hale gelen ve buna rağmen daha fazla reklama maruz bırakılan kullanıcıların tepkisi göz
önünde bulundurulduğunda, GOOGLE’ın giderek yoğunlaşan reklam hizmetlerinin
kullanıcıların tercihi yönünde şekillendirildiği iddiası kabul görmemektedir.
(394) Diğer yandan, GOOGLE tarafından yıkarıda da değerlendirildiği üzere Shopping Unit’in
reklam olduğu yönünde belirsizliğe yol açtığı da dikkate alındığında tüketicilerin bu
alanın reklam olarak görüp ona tercih yapmasının güçleşeceği değerlendirilmektedir.
İlaveten, aynı raporda kullanıcıları %55’inin “fiyat karşılaştırma siteleri”ndeki sıralamada
ücretli sonuçların en üstte gösterildiğinin farkında olmadığı tespitinde bulunulmuştur83.
Aşağıdaki şekilde de görüleceği üzere kullanıcıların çoğu (%54’ü) en üstte sıralanan
sonuçların en ucuz teklifleri gösterdiğini zannetmektedir.

(395) Ayrıca kullanıcıların bir fiyat karşılaştırma sitesinden temel beklentisi de araştırılmıştır.
Buna göre aşağıdaki şekilden de anlaşılacağı üzere, kullanıcıların bu sitelerden temel
beklentisinin en iyi teklifi bulmak olduğu ve bunun için gereken zamanı harcamaya istekli
oldukları anlaşılmaktadır84.

82“Adults’ Media Use and Attitudes Report”

2018.pdf, syf. 164
83 A.g.k., syf. 170.
84 A.g.k., syf. 82.
20-10/119-69

133/144


(396) Dolayısıyla yukarıda yer verilen üçüncü taraflarca yapılan araştırmaların, GOOGLE’ın
Shopping Unit ile kullanıcılara daha kaliteli reklam hizmeti sunduğu ve bu nedenle tercih
edildiği şeklindeki savunması ile çeliştiği kanaati hasıl omuştur. Zira kullanıcıların çoğu
söz konusu alanı reklam olarak görmemekte veya yine büyük bir çoğunluğu ise reklam
görmeyi tercih etmemektedir. Reklam görmeyi tercih etmeyen kullanıcıların oranının
zaman içerisinde arttığı dikkate alındığında GOOGLE’ın Shopping Unit’in giderek daha
fazla kullanılmasının bu alanın reklam olarak algılanmadığına işaret ettiği
değerlendirilmektedir. Ayrıca Shopping Unit’te sıralanan ürünler en iyi teklif sunma
kriterine göre değil GOOGLE’ın bu alana ilişkin algoritmalarınca kalite puanı ve tıklama
başına ihale fiyatı ile belirlenmektedir. Bu nedenle GOOGLE’ın temel çalışma modelinin
tüketiciye en uygun teklifi sunmak değil en yüksek reklam geliri elde etmek olduğu
anlaşılmaktadır. Bu bağlamda GOOGLE’ın sağladığı karşılaştırma hizmetinin en iyi
teklif temelli olmadığı sonucuna varılmıştır.
Alışveriş Dönüşüm Oranları
(397) Dosya kapsamında GOOGLE SHOPPING uygulamasının tüketiciye sağladığı faydanın
diğer çevrim içi AKS’lerin sağladığı hizmetten daha iyi olmadığı, dolayısıyla tüketici
faydasının azalmasına neden olduğu yönündeki iddia değerlendirilirken e-ticaret
sitelerinin GOOGLE trafik kaynakları ve rakip AKS’lerden elde ettikleri trafiğe ilişkin
dönüşüm oranları incelenmiştir. Dosya kapsamında ayrıca bilgi talep edilen tüm e-
ticaret sitelerine ait GOOGLE’ın farklı trafik kaynaklarından gelen trafiğin alışverişe
dönüşüm oranları incelenecektir. Söz konusu yıllık ortalama oranlar aşağıdaki tabloda
yer almaktadır:

20-10/119-69

134/144

Tablo 23: E-Ticaret Siteleri Alışverişe Dönüşüm Oranları (%)
Teşebbüs Yıl Google Organik Google Adwords Arama GOOGLE SHOPPING
ÇİÇEKSEPETİ
2013 (…..) (…..)
2014 (…..) (…..) (…..)
2015 (…..) (…..) (…..)
2016 (…..) (…..) (…..)
2017 (…..) (…..) (…..)
2018 (…..) (…..) (…..)
2019 (…..) (…..) (…..)
GİTTİGİDİYOR
2014 (…..) (…..) (…..)
2015 (…..) (…..) (…..)
2016 (…..) (…..) (…..)
2017 (…..) (…..) (…..)
2018 (…..) (…..) (…..)
2019 (…..) (…..) (…..)
HEPSİBURADA
2013 (…..) (…..)
2014 (…..) (…..) (…..)
2015 (…..) (…..) (…..)
2016 (…..) (…..) (…..)
2017 (…..) (…..) (…..)
2018 (…..) (…..) (…..)
2019 (…..) (…..) (…..)
MORHIPO
2013 (…..) (…..)
2014 (…..) (…..) (…..)
2015 (…..) (…..) (…..)
2016 (…..) (…..) (…..)
2017 (…..) (…..) (…..)
2018 (…..) (…..) (…..)
2019 (…..) (…..) (…..)
N11
2013 (…..) (…..)
2014 (…..) (…..) (…..)
2015 (…..) (…..) (…..)
2016 (…..) (…..) (…..)
2017 (…..) (…..) (…..)
2018 (…..) (…..) (…..)
2019 (…..) (…..) (…..)
TEKNOSA
2013 (…..) (…..)
2014 (…..) (…..) (…..)
2015 (…..) (…..) (…..)
2016 (…..) (…..) (…..)
2017 (…..) (…..) (…..)
2018 (…..) (…..) (…..)
2019 (…..) (…..) (…..)
TRENDYOL
2013 (…..) (…..)
2014 (…..) (…..) (…..)
2015 (…..) (…..) (…..)
2016 (…..) (…..) (…..)
2017 (…..) (…..) (…..)
2018 (…..) (…..) (…..)
2019 (…..) (…..) (…..)
Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen bilgiler.
(398) Yukarıdaki tablodan ilk olarak (…..) ve (…..) incelenen yılların tamamı veya büyük
çoğunluğunda en fazla alışverişe dönüşüm sağlayan GOOGLE kaynağının organik
trafik olduğu anlaşılmaktadır. (…..) için GOOGLE SHOPPING’ten gelen trafiğin
alışverişe dönüşüm oranının daha yüksek olduğu ve bunun incelenen dönemin
çoğunluğunda organik trafiğin takip ettiği görülmektedir. (…..) için ise bu üç kaynak
20-10/119-69

135/144

arasında farklı yıllarda farklı kaynaktan gelen trafiğin daha fazla alışverişe dönüştüğü
ve birinin diğerinden daha üstün olduğuna ilişkin bir genelleme yapılamayacağı
anlaşılmaktadır.
(399) Ayrıca ilgili bölümde yapılan değerlendirmeden bilgi talep edilen üç e-ticaret sitesi için
((…..) ve (…..)) rakip AKS’lerin söz konusu GOOGLE kaynaklarına kıyasla daha fakla
alışverişe dönüşüm sağladığı görülmektedir. Dolayısıyla nihai hedefleri tüketiciye
ulaşarak satış yapmak olan e-ticaret siteleri için Shopping Unit’ten gelen trafiğin en
verimli trafik olduğunu söylemek mümkün değildir. Zira farklı e-ticaret platformları
tarafından sunulan teklifler ile tüketicileri buluşturan alternatif AKS’ler ve GOOGLE
organik trafiğin bu hedefe daha iyi hizmet ettiği görülmektedir. Dolayısıyla söz konusu
bu iki kaynağın bir taraftan ürün satın almak isteyen tüketicilere aradıklarını daha çok
bulma avantajı sağlarken bir taraftan da satış yapmak e-ticaret sitelerini daha doğru
tüketici kitlesi ile buluşturduğu kanaatine varılmıştır. Dolayısıyla Shopping Unit’in
otomatik olarak organik trafik ve alternatif AKS’ler üzerinde konumlandırılmasının çok
taraflı bir platformun farklı taraflarını temsil eden tüketiciler ve e-ticaret sitelerine zarar
verdiği değerlendirilmektedir.
(400) Yukarıda yer verilen tüm tespit ve değerlendirmeler ışığında, GOOGLE’ın genel arama
sonuç sayfasında rakip alışveriş karşılaştırma hizmetlerinin kendi ilgili hizmetlerine
kıyasla dezavantajlı duruma düşürdüğü, rakiplerinin eşit şekilde girişine izin vermediği
ve reklam niteliği noktasında belirsizliğe yol açtığı bir alanda alışveriş karşılaştırma
hizmeti sunmasının kendi dikey hizmetini genel arama hizmetleri pazarındaki gücünü
de kullanarak ön plana çıkardığı kanaatine ulaşılmıştır. Bunun sonucu olarak
GOOGLE’ın Shopping Unit ve GOOGLE SHOPPING hizmeti ile rekabet etmeye çalışan
diğer rakipler rekabette dezavantajlı konuma düşürülmüştür. Zira yukarıda yapılan
detaylı analizlerden söz konusu hizmetlerin Türkiye’deki alışveriş karşılaştırma
hizmetleri pazarında rekabet karşıtı piyasa kapama etkisine yol açtığı görülmektedir.
Ayrıca GOOGLE’ın bu alandaki eylemlerinin devam etmesi durumunda daha büyük
etkiler doğurması beklenmektedir.
(401) Diğer yandan GOOGLE’ın açıkça rakip AKS’lere ait marka veya site adına yer verilen
aramalarda Google Shopping Unit’i benzer şekilde konumlandırarak göstermesinin
makul olmadığı ve söz konusu uygulamanın dosya kapsamında incelenen eylemlerin
etkisini daha da artırdığı değerlendirilmektedir.
(402) Buna karşın, GOOGLE’ın reklam panelinde alışveriş karşılaştırma hizmeti sunan
rakiplerinin verdiği reklamlarını daha yukarıda göstermesine rağmen fiilen söz konusu
reklamları daha aşağıda sıraladığına ilişkin bir tespitin yapılması mümkün değildir.
Ayrıca GOOGLE’ın, söz konusu rakiplerini organik arama sonuçlarında kasıtlı olarak
aşağı ittiğine yönelik bir tespitin yapılması da mümkün değildir.
(403) Bu kapsamda GOOGLE’ın yukarıda belirtilen eylemleri ile kendi alışveriş karşılaştırma
hizmetini ön plana çıkarak rakip teşebbüslerin faaliyetlerini zorlaştırdığı ve alışveriş
karşılaştırma hizmetleri pazarındaki rekabetin bozulmasına yol açtığı tespit edilmiş ve
incelenen dönemde GOOGLE’ın 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini ihlal ettiği
kanaatine varılmıştır.
I.5.6. Ceza Yönetmeliği Kapsamında Değerlendirme
(404) 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrasında “Bu Kanun’un 4, 6 ve 7 nci
maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile
teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai karardan bir önceki mali yılsonunda
oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali
yılsonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde
20-10/119-69

136/144

onuna kadar idarî para cezası verilir” hükmüne yer verilmiştir. Ceza Yönetmeliği’nin 1.
maddesinde amacı; “4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun 4 üncü ve 6
ncı maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunan teşebbüs ile teşebbüs birlikleri
veya bu birliklerin üyeleri ile bunların yönetici ve çalışanlarına, aynı Kanunun 16 ncı
maddesi gereğince verilecek para cezasının tespitine ilişkin usul ve esasları
düzenlemek” şeklinde belirlenmiştir.
(405) Bu bağlamda yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde genel arama hizmeti ve
çevrim içi alışveriş karşılaştırma hizmeti pazarlarında hâkim durumda olduğu tespit
edilen GOOGLE’ın, çevrim içi alışveriş hizmetleri pazarındaki rakiplerinin faaliyetlerini
zorlaştırmak suretiyle, hakim durumunu kötüye kullandığı, 4054 sayılı Kanun’un 6.
maddesini ihlal ettiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu kapsamda 4054 sayılı Kanun’un 16.
maddesi ve ilgili Yönetmelik hükümleri uyarınca teşebbüs hakkında idari para cezası
uygulanması gerekmektedir.
(406) 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesi gereğince verilecek idari para cezasının tayinine
ilişkin usul ve esasları düzenleyen Ceza Yönetmeliği uyarınca nihai para cezası oranı
belirlenirken, öncelikle temel para cezası belirlenmelidir. Ceza Yönetmeliği’nin 5.
maddesinin birinci fıkrasında temel para cezasına esas oranın hesaplanması açısından
“karteller” ve “diğer ihlaller” şeklinde bir ayrım yapıldığı görülmektedir.
(407) Dosya merkezinde GOOGLE’ın ihlal tespitine konu eylemleri, “diğer ihlaller”
kategorisinde ele alınmıştır. Bu bağlamda, anılan madde hükmü çerçevesinde ilk
olarak, yıllık gayrisafi gelirin %0,5 ile %3’ü arasındaki bir oran baz olarak belirlenmelidir.
Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin ikinci fıkrasında, bu oran belirlenirken ilgili
teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin piyasadaki gücü, ihlal neticesinde gerçekleşen
veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı gibi hususların dikkate alınması gerektiği
ifade edilmiştir. Aktarılan hükümler dairesinde, temel para cezasına esas oran %(…..)
olarak belirlenmiştir.
(408) Yönetmeliğin 5. maddesinin üçüncü fıkrasına göre temel para cezasının
belirlenmesinde bir diğer kıstas ihlalin süresidir. GOOGLE’ın 4054 sayılı Kanun’un 6.
maddesini ihlal eden eylemlerinin Türkiye'de Google Shopping Unit’in piyasaya sürülme
tarihi olan Kasım 2013’te başladığı dikkate alındığında beş yıldan uzun sürdüğü tespit
edilmiş olup, belirlenen temel para cezasının Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin
üçüncü fıkrasının (b) bendi uyarınca bir katı oranında artırılması gerekmektedir. Bu
paralelde GOOGLE hakkında uygulanacak temel para cezası %(…..) olarak tespit
edilmiştir.
(409) Diğer taraftan, Ceza Yönetmeliği’nin 6. ve 7. maddeleri kapsamında temel para
cezasının artırılmasını veya hafifletilmesini gerektiren haller düzenlenmektedir. 6.
maddede tahdidi şekilde sıralanan ağırlaştırıcı unsurlar; ihlalin tekerrürü, soruşturma
kararının tebliğinden sonra kartele devam edilmesi, verilen taahhütlere uyulmaması,
incelemeye yardımcı olunmaması ve diğer teşebbüslerin ihlale zorlanması halleridir. 7.
maddenin birinci fıkrasında ise; yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesi haricinde
incelemeye yardımcı olunması, ihlalde kamu otoritelerinin teşvikinin veya diğer
teşebbüslerin zorlamasının bulunması, zarar görenlere gönüllü olarak tazminat
ödenmesi, diğer ihlallere son verilmesi, ihlal konusu faaliyetlerin yıllık gayrisafi gelirler
içerisindeki payının çok düşük olması gibi hallerin indirim sebebi olabileceği
belirtilmektedir. Söz konusu hükümler çerçevesinde dosya bakımından nihai para
cezası oranının hesaplanmasında, GOOGLE’ın ihlale konu faaliyetlerinin yıllık gayrisafi
gelirleri içerisindeki payının çok düşük olduğunun dikkate alınması gerektiğine, buna
20-10/119-69

137/144

istinaden temel para cezası üzerinden dörtte bir oranında indirim yapılarak son tahlilde
%(…..) oranında para cezası uygulanmasına karar verilmiştir.
(410) Sonuç olarak, yukarıda belirlenen oran dahilinde, GOOGLE’ın 2019 yılı sonunda oluşan
yıllık Türkiye gayri safi geliri dikkate alınarak teşebbüse 98.354.027,39 TL tutarında idari
para cezası tatbik edilmiştir.
I.5.7. İhlale Son Verilmesine Yönelik Çözümlerin Değerlendirilmesi
(411) Yukarıda yapılan değerlendirmeler sonucunda GOOGLE’ın alışveriş karşılaştırma
hizmeti pazarındaki rakiplerinin faaliyetlerini zorlaştırdığı, rekabet karşıtı piyasa
kapamaya ve Kanun’un 6. maddesinin ihlaline yol açtığı kanaatine varılmıştır. Bu
tespitin bir sonucu olarak, GOOGLE’a verilecek para cezasının yanı sıra GOOGLE’ın
işbu soruşturma kapsamında ihlal olarak nitelendirilen uygulamalarını etkin rekabetin
tesisini sağlayacak şekilde düzenlemesi gerekmektedir. Bu bağlamda en etkili ve
hakkaniyetli çözümlerin ne olacağı tartışması ortaya çıkmaktadır.
(412) Öncelikle yukarıda da belirtildiği üzere soruşturma kapsamında GOOGLE’ın aşağıda
özetlenen davranışları ile rakip AKS’leri rekabette dezavantajlı konuma düşürdüğü,
rekabet karşıtı piyasa kapamaya ve tüketici refahının azalmasına yol açtığı tespit
edilmiştir:
 GOOGLE’ın Shopping Unit’i genel arama sonuçlarının genellikle en üstünde veya
rakiplerini dezavantajlı durumda bırakacak bir konuma yerleştirmesi,
 Alternatif AKS’lerin Shopping Unit’te GOOGLE ile eşit koşullarda yer almasının
engellenmesi,
 GOOGLE’ın Shopping Unit’in reklam alanı olduğuna ilişkin belirsizlik yaratması,
 Açıkça marka veya site adı ile yapılan ürün aramalarında Shopping Unit’in öncelikli
olarak konumlandırılması.
(413) Bu noktada belirtmek gerekir ki GOOGLE’a getirilecek davranışsal tedbirler,
GOOGLE’ın rekabet ihlaline yol açan davranışlarını sonlandıracak ve dosya konusu
dikey hizmetini rakip AKS’ler ile eşit koşullarda ve rakiplerini dezavantajlı duruma
düşürmeyecek şekilde sunmasını sağlayacak nitelikte olmalıdır.
(414) Dijital pazarlarda rekabet hukukunun uygulanmasına ilişkin başlıca tartışmalardan birini
orantılı (proportionate) müdahale konusu oluşturmaktadır. Zira bu pazarlarda eksik ve
aşırı müdahale teşebbüslerin yatırım ve yenilik yapma güdüsünü etkileme riskini
beraberinde getirmektedir ki, dijital pazarlarda teknolojik yenilik pazarda tutunmanın
temel koşullarından birini teşkil etmektedir. Dolayısıyla getirilecek en etkin çözüm gerek
soruşturma konusu teşebbüsün gerekse rakiplerin yenilik ve yatırım yapabilme gücü ve
güdüsünü dikkate almalıdır.
(415) Yukarıda çizilen çerçeve dahilinde ilk olarak, Komisyonun GOOGLE’ın alışveriş
karşılaştırma hizmetleri hakkında benzer bir sonuca ulaştığı Shopping dosyası
kapsamında GOOGLE tarafından sunulan taahhüt veya çözüm önerilerinin incelenmesi
yol gösterici olacaktır. Öncelikle Komisyondaki soruşturma devam ederken GOOGLE
tarafından sunulan taahhütlerin Komisyonca reddedildiği vurgulanmalıdır. Aşağıdaki
şekil söz konusu taahhütler kapsamında teklif edilen Google Shopping Unit’in
görsellerini göstermektedir:
Şekil 62: Taahhütler Kapsamında Teklif Edilen Google Shopping Unit’in Görselleri
20-10/119-69

138/144


Kaynak:
Remedy/
(416) GOOGLE üç taahhüt seti arasındaki farkın, temel olarak ürünleri toplulaştırarak sunan
sitelerin bağlantılarının görüntülenme yerlerinin belirginlik seviyesine ilişkin olduğunu
belirtmiştir.
(417) Karar sonrası süreçte gelinen nihai noktada GOOGLE tarafından verilen bilgiye göre
Shopping uyum tedbirleri kapsamında, Avrupa’daki ürün toplulaştırarak sunan siteler,
GOOGLE’ın kendi reklamları için kullandığı aynı süreçler ve metotlara dayalı olarak,
Shopping Unit’e ürün reklamlarını yerleştirmek üzere teklif verebilmektedir. Ürünleri
toplulaştırarak sunan sitelerin, Shopping kararından önce de Türkiye'de bu imkâna
sahip olduğu, dolayısıyla hâlihazırda da bu imkâna sahip oldukları ileri sürülmektedir.
Shopping kararından bu yana GOOGLE’ın, ürün reklamlarını sıralamak ve
görüntülemek için kullandığı mekanizmayı ve ürün reklamlarının kullanıcıların ilgili
ürünü satın alabilecekleri bir sayfaya bağlantı vermesine ilişkin gerekliliğini
değiştirmediği ifade edilmiştir85. Komisyonun ise yakın zamanda GOOGLE’ın uyum
tedbirleri konusunda herhangi bir sorun yaşanmadığını teyit ettiği belirtilmektedir.
(418) GOOGLE ile yapılan görüşmede Avrupa’da sunulan çözüm kapsamında, bugün
Türkiye’de gösterilene kıyasen Shopping Unit ile ilgili aşağıdaki üç temel değişikliğin
yapıldığı bilgisi sunulmuştur:
- GOOGLE’ın Shopping Unit için tıklanabilir başlık bağlantısını kaldırması, söz
konusu bağlantının Avrupa’da hâlihazırda tıklanabilir olmayan gri bir metin
olduğu,
- GOOGLE’ın bu karardan önce toplulaştırma sitelerinin Shopping Unit’te ürün
reklamı verebilmesi için ürün satışı gerçekleştirilen firmalar tarafından önceden
yetkilendirilmesi gerekliliğini ortadan kaldırması, bunun yerine satıcıların, ürünleri
toplulaştırarak sunan sitelerin Shopping Unit’te kendileri adına reklam
yerleştirmesini tercih etmemeleri halinde bu durumdan sonradan
vazgeçebilmesi,
- GOOGLE’ın kendi inisiyatifiyle Shopping Unit’te yer alan ürün görselinin altına,
ürün reklamının linkinin altına küçük markalı toplulaştırma sitesinin linkinin
eklenmesi.
(419) Aşağıda GOOGLE’ın mevcut durumda Avrupa’da Shopping Unit’i gösterim şekline
ilişkin örneklere yer verilmektedir:

85 GOOGLE tarafından söz konusu olanak ”ürünleri toplulaştırarak sunan siteler satış yapan ortaklarının
sitelerine bağlantı vererek ve kullanıcıları reklamlara tıkladığında ortaklarından ödeme alarak
katılmaktadırlar.” şeklinde açıklanmıştır.
20-10/119-69

139/144

Şekil 63: Avrupa’da Shopping Unit’in Gösterim Şekline İlişkin Örnek-1

Şekil 64: Avrupa’da Shopping Unit’in Gösterim Şekline İlişkin Örnek-2

(420) Dosya kapsamında edinilen bilgilerden Avrupa’da GOOGLE’ın mevcut durumda
AKS’ler ile Shopping Unit için doğrudan kendisinin ihaleye girdiği, daha sonra
GOOGLE’ın Shopping Unit’te göstereceği ürün reklamını seçmek için e-ticaret sitelerine
ayrı bir alt ihale yaptığı, rakip AKS’lerin ise gösterecekleri reklamı seçme noktasında
istedikleri yöntemi tercih etme hakkına sahip olduğu anlaşılmaktadır.
(421) Bu noktada önemle vurgulanması gereken bir husus aşağıdaki şekilde de görüldüğü
üzere AB pazarı ve Türkiye pazarının farklı dinamiklere sahip olmasıdır. Türkiye’de e-
ticaretin toplam perakende ticaret içindeki payı ve e-ticaret kullananların toplam nüfüsa
oranı henüz AB ülkelerinin oldukça gerisindedir. E-ticaret alanında oldukça yeni olan
ülkemizde fiyat karşılaştırma pazarındaki oyuncu sayıları da AB ülkelerine kıyasla
düşük kalmaktadır. Zira Komisyonun kararından AB ülkelerinden her birinde ortalama
9-10 civarında GOOGLE dışında rakiplerinin faaliyet gösterdiği anlaşılmaktadır.
Türkiye’de ise bu sayının daha düşük olduğu, oldukça büyüme potansiyeline sahip söz
konusu pazara yeni girişler olmamakla birlikte pazardan çıkan teşebbüslerin bulunduğu
görülmektedir.
(422) Türkiye alışveriş karşılaştırma hizmetleri pazarı büyüyen bir pazar niteliğinde olup bu
pazarda etkin rekabetin tesis edilmesi için hâkim durumdaki teşebbüsün eylemleri
nedeniyle oluşan giriş engelleri ve söz konusu eylemlerin mevcut rakiplerin yatırım ve
yenilik yapma güdüsü üzerinde muhtemel bir etkiye yol açıp açmayacağı hususlarının
da ayrıca dikkate alınması gerektiği değerlendirilmektedir.

20-10/119-69

140/144

Şekil 65: Ülkelerin Çevrim içi Alışveriş Sektöründeki Konumlarına İlişkin Karşılaştırma

(423) Bu bağlamda pazardaki teşebbüslerden biri tarafından gönderilen çalışmada ücretli
sonuçlar ile ücretsiz sonuçlardan gelen tıklamalardan elde edilen gelirler açıklanmıştır.
Verilen bilgiye göre AKS’nin temel gelirlerinin tıklama gelirleri olduğu (tüm gelirlerin
%(…..)’sine karşılık geldiği) belirtilmiştir. Teşebbüse ait 2018 yılı ücretli ve ücretsiz trafik
dağılımı ile bunlardan elde edilen gelir dağılımının ise aşağıdaki gibi olduğu bilgisi
sunulmuştur:
Şekil 66: Teşebbüse Ait 2018 Yılı Ücretli ve Ücretsiz Trafik ile Bunlardan Elde Edilen Gelir Dağılımı


(…..TİCARİ SIR…..)


(424) Yukarıdaki verilere göre teşebbüs toplam trafiğinin %(…..)’ünü ücretsiz, %(…..)’sini ise
ücretli kanallardan elde etmektedir. Ücretli ve ücretsiz kanal içerisinde trafiğin büyük
çoğunluğunun GOOGLE’dan geldiği anlaşılmaktadır. Ücretsiz kanaldan gelen trafiğin
dönüşüm oranı (satış yapan sitelere tıklanma oranı olduğu değerlendirilemektedir)
%(…..) iken, söz konusu oranının ücretli kanallar için %(…..) olduğu görülmektedir.
Dolayısıyla aradaki farkın, ücretli kanaldan gelen trafiğin gelir yaratma potansiyeli
bakımından ücretsiz kanala göre ciddi anlamda değerli olduğu şeklinde bir sonuca
götürmediği belirtilmelidir. Sonuç olarak bu iki kanaldan elde edilen net gelirlere
bakıldığında, bir diğer ifadeyle ücretli kanala yapılan ödeme düşüldüğünde, ücretsiz
trafik daha düşük olmasına rağmen gelirlerin %(…..)’sini oluştururken, daha fazla olan
ücretli trafik tüm gelirlerin %(…..)’ünü sağlayabilmiştir. Dolayısıyla tıklama başı ortalama
gelire bakıldığında ücretsiz bir tıklamadan (…..) TL gelir elde edilirken ücretli bir
tıklamadan (…..) TL gelir elde edilebildiği anlaşılmaktadır. Bunun nedeninin ise ücretli
kanaldan elde edilen gelirin büyük kısmının reklam maliyeti olarak GOOGLE ve diğer
reklam mecralarına ödenmesidir.
(425) Ayrıca sektörden elde edilen bilgilere göre Türkiye’de Shopping Unit reklamlarına
ödenen ortalama tıklama başına ücretin (cost per click-CPC) AB ülkelerine kıyasla
20-10/119-69

141/144

düşük olduğu ve artan taleple birlikte bu alanın daha da pahalı hale geleceğinin
beklendiği anlaşılmaktadır.
(426) Teşebbüs tarafından mevcut durum ve başabaş noktası için ulaşılması gereken trafik
miktarına ilişkin çalışma ile başabaş noktasındaki trafik ile teknoloji yatırımından %(…..)
EBITDA elde edilebilmesi için olması gereken trafik dağılımı hakkında aşağıdaki özet
sunulmuştur:
Şekil 67: Teşebbüsün Başabaş Noktası İçin Ulaşması Gereken Trafik Miktarına İlişkin Çalışma


(…..TİCARİ SIR…..)


(427) Yukarıda yer verilen şekilden, teşebbüsün hâlihazırda zarar ettiği, başabaş noktasına
gelebilmek için ücretsiz ve ücretli trafik oranının sırasıyla %(…..) ve %(…..) olması
varsayımı altında trafiğini (…..) katına çıkarması gerektiği, “bu tip teknoloji yatırımlarında
gerçekleşen karlılık seviyesi” olarak belirtilen %(…..) oranında bir EBITDA elde
edebilmek için babaşaş noktasındaki trafiğin %(…..)’inin ücretsiz kanaldan gelmesi
gerektiğinin hesaplandığı görülmektedir.
(428) Etkin çözümün belirlenmesinde rakip AKS’lerin Shopping Unit’te GOOGLE ile eşit
koşullarda yer alamamalarından dolayı uğradıkları zararın dikkate alınması ve söz
konusu zararın ortaya çıkmasında GOOGLE’ın Shopping Unit’i gösterim şeklinin
rolünün de hesaba katılması gerekmektedir.
(429) Öncelikle e-ticaret sitelerinden elde edilen bilgilerden söz konusu sitelerin Google
Shopping Unit’i, GOOGLE metin reklamları ve organik sonuçlara göre ikame olarak
görmediği bunun temel nedeninin ise Shopping Unit’in görsel ve fiyat bilgisine yer
vermesi olduğu belirtilmiştir. Zira aşağıdaki grafikte de tüketicilerin başlığı tıklayarak
GOOGLE Shopping sekmesine gitmekten ziyade ürün görseline tıklamayı tercih ettiği
anlaşılmaktadır.
Tablo 24: Shopping Unit'te Yapılan Tıklama Oranları (%)
Başlık (i) Ürün Reklamları (ii)
201686 (…..) (…..)
2017 (…..) (…..)
2018 (…..) (…..)
2019 (ilk çeyrek) (…..) (…..)
Kaynak: GOOGLE
(430) Shopping Unit’te GOOGLE ile eşit koşullarda yer alamayan rakip AKS’ler arama
sonuçlarında üst sıralara çıkabilmek için Adwords (Metin) reklamı verebilmektedir.
Aşağıda ise GOOGLE’ın farklı trafik kaynaklarından gelen trafiklerin tıklanma oranları
yer almaktadır. Söz konusu oranlardan anlaşılacağı üzere Adwords reklamlarının
tıklanma oranları Shopping reklamlarının gerisinde kalmaktadır. Dolayısıyla Shopping
Unit’e etkin bir şekilde giremeyen rakip AKS’lerin bu durumu Adwords reklamları ile telafi
etmesinin güç olduğu anlaşılmaktadır.


86 2016 yılının GOOGLE alt alanın Türkiye'de faaliyete geçirildiği Kasım ayından Aralık ayına kadar olan
süreyi kapsayan, kısmi bir yıl olduğu belirtilmiştir.
20-10/119-69

142/144

Tablo 25: Ortalama Tıklama Oranları (CTR, %)
Yıl
Shopping Unit'teki Ürün
Reklamları
Metin
Reklamı
Organik
Sonuçlar
201387 (…..) (…..) (…..)
2014 (…..) (…..) (…..)
2015 (…..) (…..) (…..)
2016 (…..) (…..) (…..)
2017 (…..) (…..) (…..)
2018 (…..) (…..) (…..)
2019 (ilk çeyrek) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: GOOGLE
(431) Yukarıda yer verilen bilgiler ışığında GOOGLE arama sonuçlarında benzer bir
gösterime yer veremeyen rakip AKS’lerin rekabette GOOGLE’ın kendi dikey hizmeti
karşısında dezavantajlı konuma düştüğü anlaşılmaktadır. Bu itibarla dosya kapsamında
GOOGLE’ın söz konusu uygulaması bakımından tatbik edilecek en uygun çözümün,
genel arama sonuç sayfasında GOOGLE tarafından Shoppıng Unit hizmetine ilişkin
konum ve gösterim şeklinin yol açtığı rekabet karşıtı etkileri giderecek şekilde, bu alanda
rakip alışveriş karşılaştırma sitelerinin daha az avantajlı olmayacakları koşulları
sağlaması olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
(432) Diğer yandan; GOOGLE’ın Shopping Unit başlığında ve etiketlenmesinde bu alanın
reklam olduğuna ilişkin yarattığı belirsizlik bakımından ise söz konusu belirsizliğin makul
şekilde gidermesinin uygun olacağı kanaatine ulaşılmıştır.
(433) GOOGLE’a getirilecek diğer bir yükümlülük ise GOOGLE’da yapılan aramalarda ürün
adı ile birlikte açıkça alışveriş karşılaştırma hizmeti sunan rakiplerinin marka veya site
adına yer verilmesi durumunda Shopping Unit’in öncelikli olarak konumlandırılmasına
son verilmesidir. Nitekim söz konusu durum yukarıda da belirtildiği üzere rakiplere
ulaşmak isteyen müşterinin engellenmesine yol açabilecek niteliktedir.
(434) Son tahlilde, dosya kapsamında uygulanacak tedbirlere ilişkin açıklamalar ışığında88
alışveriş karşılaştırma hizmetleri pazarında ortaya çıkan ihlali sonlandırmak ve
pazardaki etkin rekabetin tesisini temin etmek için GOOGLE’a:
 Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren üç aylık süre içerisinde yerine getirilmek ve
Kuruma tevsik edilmek üzere;
 Genel arama sonuç sayfasında rakip alışveriş karşılaştırma hizmetlerinin
kendi ilgili hizmetlerinden daha az avantajlı olmayacakları koşulları
sağlaması,
 Mobil mecraya uyumlu olacak şekilde, diğer mecralarda da Shopping
Unit’e ait başlığın tıklanma özelliğini kaldırması,
 Shopping Unit’in başlığında ve etiketlenmesinde bu alanın reklam
olduğuna ilişkin belirsizliği makul şekilde gidermesi,
 GOOGLE’da yapılan aramalarda ürün adı ile birlikte açıkça alışveriş
karşılaştırma hizmeti sunan rakiplerinin marka veya site adına yer
verilmesi durumunda Shopping Unit’in öncelikli olarak
konumlandırılmasına son vermesi

87 2013 için Google Shopping Unit’in ortalama tıklama oranlarının, Kasım 2013'ten (Türkiye'de Google
Shopping Unit’in piyasaya sürülme tarihi) Aralık 2013'e kadar yapılan tıklama ve gösterim verilerine
dayandığı belirtilmiştir.
88 Tedbirler GOOGLE’ın tek ürün gösteren Shopping Unit’lerini de kapsamaktadır.
20-10/119-69

143/144

 İlk uyum tedbirinin uygulanmaya başlamasından itibaren beş yıllık süre boyunca
ve yılda bir periyodik olarak Kuruma rapor sunması
yükümlülüklerinin getirilmesi gerektiği kanaatine ulaşılmaktadır.
J. SONUÇ
(435) 18.07.2018 tarih, 18-23/396-M sayılı ve 07.02.2019 tarih, 19-06/49-M sayılı Kurul
kararları uyarınca yürütülen soruşturma ile ilgili olarak düzenlenen Rapor’a, Ek Görüş’e,
toplanan delillere, yazılı savunmalara, sözlü savunma toplantısında yapılan
açıklamalara ve incelenen dosya kapsamına göre;
1. Google Reklamcılık ve Pazarlama Ltd. Şti., Google International LLC, Google LLC,
Google Ireland Limited ve Alphabet Inc.’ten oluşan ekonomik bütünlüğün (Google)
genel arama hizmetleri ve çevrim içi alışveriş karşılaştırma hizmetleri pazarlarında
hâkim durumda olduğuna OYBİRLİĞİ ile
2. Google’ın, alışveriş karşılaştırma hizmeti sunan rakiplerini rekabette dezavantajlı
konuma düşürerek rakip teşebbüslerin faaliyetlerini zorlaştırmak ve alışveriş
karşılaştırma hizmetleri pazarındaki rekabetin bozulmasına yol açmak suretiyle
4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini ihlal ettiğine OYBİRLİĞİ ile,
3. Bu nedenle, 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve “Rekabeti
Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye
Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5.
maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, ikinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (b) bendi ve
7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2019 mali yılı sonunda oluşan ve Kurul
tarafından belirlenen yıllık gayri safi gelirlerinin takdiren, %(…..) oranında olmak
üzere;
- Google Reklamcılık ve Pazarlama Ltd. Şti., Google International LLC,
Google LLC, Google Ireland Limited ve Alphabet Inc.’e müteselsilen
98.354.027,39 TL
idari para cezası verilmesine OYBİRLİĞİ ile
4. İhlali sonlandırmak ve pazardaki etkin rekabetin tesis edilmesini temin etmek için
Google’a:
a. Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 3 (üç) aylık süre içerisinde yerine
getirilmek ve Kuruma tevsik edilmek üzere;
 Genel arama sonuç sayfasında rakip alışveriş karşılaştırma hizmetlerinin
kendi ilgili hizmetlerinden daha az avantajlı olmayacakları koşulları
sağlaması,
 Mobil mecraya uyumlu olacak şekilde, diğer mecralarda da Shopping
Unit’e ait başlığın tıklanma özelliğini kaldırması,
 Shopping Unit’in başlığında ve etiketlenmesinde bu alanın reklam
olduğuna ilişkin belirsizliği makul şekilde gidermesi,
 Google’da yapılan aramalarda ürün adı ile birlikte açıkça alışveriş
karşılaştırma hizmeti sunan rakiplerinin marka veya site adına yer
verilmesi durumunda Shopping Unit’in öncelikli olarak
konumlandırılmasına son vermesi
20-10/119-69

144/144

b. İlk uyum tedbirinin uygulanmaya başlamasından itibaren beş yıllık süre
boyunca ve yılda bir periyodik olarak Kuruma rapor sunması
yükümlülüklerinin getirilmesine OYBİRLİĞİ ile,
gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı
yolu açık olmak üzere, karar verilmiştir.





Full & Egal Universal Law Academy