Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2007-3-132 (Devralma)
Karar Sayısı : 07-77/934-361
Karar Tarihi : 4.10.2007
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan)
Üyeler : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN
B. RAPORTÖRLER: Şahin YAVUZ, Neşe Nur ONUKLU, Hüseyin COŞGUN
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Groupe Danone S.A Temsilcisi: Av. Zeynep İNCE
Maya Akar Center Büyükdere Caddesi 100/28 34394
Esentepe-İstanbul 20
D. TARAFLAR : Groupe Danone S.A
17, Boulevard Haussmann, 75009
Paris FRANSA
Royal Numico N.V
P.O Box 75538, 118ZN Schiphol Airport HOLLANDA
E. DOSYA KONUSU: Groupe Danone S.A’nın, tamamı halka açık Royal Numico
N.V’yi devralması işlemine izin verilmesi talebi. 30
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 10.9.2007 tarih ve 6010 sayı ile giren ve
en son 27.9.2007 tarih ve 6449 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili
hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 1.10.2007 tarih ve 2007-3-
132/Öİ-07-Ş.YA. sayılı Birleşme/Devralma Raporu, 1.10.2007 tarih ve
REK.0.07.00.00-120/209 sayılı Başkanlık Önergesi ile 07-77 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
40
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; Gorupe Danone S.A’nın,
hisselerinin tamamı halka açık olan Numico N.V’yi çağrı yapmak suretiyle
devralması işlemi, 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir işlem olmakla
birlikte, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratan veya
mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve bunun sonucunda ülkenin bütünü yahut bir
kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde
azaltılması sonucunu doğuran bir işlem olmadığı, bu nedenle bildirime konu
devralma işlemine izin verilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığı ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 50
07-77/934-361
2
H.1. Taraflar
H.1.1. Groupe Danone S.A. ( Danone)
Devralan teşebbüs Danone, Euronext Paris ve İsviçre Borsası’nda koteli ve Amerikan
Emanet Hisselerini New York Borsası’nın kotundan çıkarma sürecinde olan Fransız
tabiiyetinde bir anonim şirkettir. Danone dünya çapında bir gıda şirketidir ve iki temel
faaliyet çerçevesinde örgütlenmiştir: Taze süt ürünleri ve şişelenmiş su. Danone,
halihazırda bisküvi ve tahıl ürünleri ile ilgili faaliyetlerini Kraft Foods’a satmak üzere 60
münhasır görüşmelerde bulunmaktadır.
Danone, iştirakleri olan Danone Tikveşli (süt ürünleri) ve Danone Hayat (şişelenmiş
su) vasıtasıyla Türkiye’de bu iki pazarda faaliyet göstermektedir. 2006 yılında dünya
çapındaki cirosu yaklaşık (………….) € olan Danone’nin, Türkiye’deki bağlantılı
teşebbüsleri vasıtasıyla elde ettiği toplam cirosu ise yaklaşık (………….) €’dur.
Dosya mevcudu bilgi ve belgeden; Danone, devre konu Numico Royal N.V’nin
%29.54’lük hissesini elinde bulundurduğu anlaşılmıştır.
70
H.1.2. Royal Numico N.V (Numico)
Devre konu teşebbüs Numico, Hollanda’da kurulu, Euronext Amsterdam N.V
borsasının resmi piyasasına kote olmuş ve dünya çapındaki birçok ülkede bebek
maması ve klinik beslenme ürünleri üretiminde ve dağıtımında uzmanlaşmış halka
açık bir limited şirkettir. Numico, Türkiye’de, iştiraki olan Numil Gıda Ürünleri Sanayi
ve Ticaret A.Ş. (Numil) vasıtasıyla faaliyet göstermektedir. Dünya çapındaki cirosu
2006 yılında (………….) € olan Numico’nun aynı yıl için Türkiye’de elde ettiği cirosu
ise (………….) € dur.1
80
Tamamı halka açık olan teşebbüste %5’in üzerinde hisseye sahip olan hissedarlara
Tablo 1’de yer verilmiştir.
Tablo 1- Numico'da % 5'in Üzerinde Pay Sahibi Olan Hissedarlar
90
H.2. İlgili Pazar
H.2.1 İlgili Ürün Pazarı
1998/2, 1998/6 ve 2000/2 sayılı Rekabet Kurulu Tebliğleri ile Değişik 1997/1 sayılı
Tebliğ’in 4. maddesinin son fıkrasında ilgili ürün pazarının tespitinde “..tüketicinin
1 31.12.2006 tarihi itibarıyla Merkez Bankası döviz Euro alış kuru (1 Euro= 1,8515YTL) esas alındığında, yaklaşık
147 milyon YTL’ye karşılık gelmektedir.
Hissedar Hisse Oranı (%)
Group Danone S.A 29,54
ING Group NV 7,15
Capital Research 5,04
07-77/934-361
3
gözünde fiyat, kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından aynı sayılan mal ve 100
hizmetlerden oluşan pazar dikkate alınır; tespit edilen pazarı etkileyen diğer unsurlar
da değerlendirilir” hükmüne yer verilmiştir.
Kurul’un 14.8.2003 tarih ve 03-56/651-299 sayılı Numil Gıda’nın distribütörleri ile
yaptığı anlaşmalara menfi tespit belgesi verilmesinin reddine ilişkin kararında yer
verilen ilgili ürün pazarı tanımı ve dosya mevcudunda yer verilen bilgiler birlikte
değerlendirildiğinde devre konu teşebbüs ile devralan teşebbüsün faaliyet alanları
arasında bir örtüşme bulunmaması nedeniyle kesin bir pazar tanımına yer
verilmesine gerek olmamakla birlikte, ilgili ürün pazarları “klinik beslenme ürünleri
pazarı” ile “biberon mamaları”, “kaşık mamaları”, “kavanoz mamaları”, “meyve 110
püreleri”, “büyüme sütü”, “özel tıbbi amaçlı bebek mamaları” ve “bebek çayları” alt
kategorilerinden oluşan “hazır bebek mamaları” pazarı olarak ele alınmıştır.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinin 4. fıkrasında yer alan hüküm ışığında, tarafların
Türkiye geneline yaygın faaliyetleri göz önüne alındığında, ilgili coğrafi pazar Türkiye
Cumhuriyeti sınırları olarak belirlenmiştir.
H.2.3. Pazarın Genel Durumu 120
Yukarıda yer verilen pazar tanımları ışığında, Numico’nun Türkiye’deki iştiraki olan
Numil’in ve pazardaki diğer oyuncuların, büyüklüğü tahminen 36 milyon € olan “klinik
beslenme ürünleri pazarı”ndaki pazar payları aşağıdaki gibidir:
Tablo 2- Klinik beslenme ürünleri pazarında faaliyet gösteren teşebbüsler ve 2007 yılı itibarıyla pazar
payları
130
Yukarıda “hazır bebek mamaları” pazarı olarak ifade edilen pazarın alt
kategorilerinde faaliyet gösteren teşebbüslere ilişkin pazar paylarının dağılımı ise
Tablo 3’te sunulmuştur.
140
Tablo 3- İlgili alt pazarlarda faaliyet gösteren teşebbüsler ve 2007 yılı2 itibarıyla pazar payları
İlgili Alt Pazar Numil ÜHB Nestle Humana SMA
Biberon Mamaları (…). (…). (…). (…). (…).
Kaşık Mamaları (…). (…). (…). (…). (…).
Kavanoz Mamaları (…). (…).
Meyve Püresi (…). (…).
Büyüme Sütü (…). (…).
Tıbbi Amaçlı Mama (…). (…). (…).
2 1.1.2007–31.8.2007 tarihleri arasını kapsamaktadır.
Teşebbüs Pazar Payı (%)
Numil (….)
Abbot Laboratuvarları (…).
Nestle Türkiye (…).
Diğer (…).
07-77/934-361
4
Bebek Çayları (…). (…). (…).
H.3.Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. Devralma İşlemi
Bildirim konusu işlem, Euronext Amsterdam N.V. borsasının resmi piyasasına kote
edilmiş bulunan Numico hisselerinin tamamının, Danone tarafından hisse sahiplerine
tavsiye edilen bir fiyat üzerinden çağrı yapılması suretiyle devralınmasına ilişkindir. 150
Danone ve Numico devralma işlemini düzenleyen Birleşme Protokolü’nü 9.7.2007
tarihinde imzalamışlardır. Söz konusu protokol Danone tarafından hisse sahiplerine
yapılacak olan çağrının niteliğini ve gerek çağrı sürecinde gerekse sonrasında
tarafların hak ve yükümlülüklerini düzenlemektedir. Anılan protokolün 1. maddesinde
hisselerin toplanmasına ilişkin çağrının gerekçesi “… taraflara ve hissedarlarına hem
kısa hem de uzun vade de stratejik, finansal ve sair faydalar sağlayacağına”
inanılması olarak ifade edilmektedir. Bu bakımdan inceleme konusu protokol,
tarafların çağrı yoluyla hisselerin toplanması suretiyle gerçekleşecek olan devir
işlemine yönelik iradelerini ortaya koymaktadır. 160
Birleşme Protokolü uyarınca hisselerin toplanması amacıyla 20.8.2007 tarihinde
Hollanda gazetelerinde yayımlanan basın ilanı ile hisse sahiplerine çağrı yapılmıştır.
21.8.2007 tarihinde başlayan teklif süresi 31.10.2007 tarihinde son bulacaktır.
Numico hisselerinin Danone tarafından çağrı suretiyle devralınmasının ardından,
işlemin kapanışı yetkili rekabet otoritelerinin onayının alınmasına tabi kılınmıştır.
H.3.2. Hukuki Değerlendirme
1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendi “Herhangi bir teşebbüsün ya da 170
kişinin diğer bir teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir
kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması
veya kontrol etmesi”ni devralma saymaktadır.
Bildirim konusu işlem ile devre konu teşebbüs üzerindeki mutlak kontrolün el
değiştirmesi söz konusudur. Bu işlem yukarıda anılan madde hükmü kapsamında bir
devralma niteliğindedir. Ancak işlemi düzenleyen Birleşme Protokolü hisse
sahiplerinin hisselerini satma konusunda iradelerini içermediğinden, esasen halka
açık bir şirkette bu nevi bir hisse alımını içermesi de fiilen mümkün olamayacağından,
anılan protokol devralacak tarafın (Danone) hisseleri satın alma konusunda niyet 180
beyanından öteye gitmemektedir.
Bir devralma olduğu ve bu aşamada değerlendirmeye alınabileceği ortaya konulan
bildirime konu işlemin, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesi kapsamında Kurul’un iznine
tabi olup olmadığı ve Kanun’un 7. maddesi karşısındaki durumunu değerlendirmek
gerekmektedir.
Devralan tarafın devre konu teşebbüsle kesişen bir faaliyeti bulunmadığından ciro ve
pazar payı eşiklerinin aşılıp aşılmadığı konusunda yapılacak değerlendirmede devre
konu teşebbüsün Türkiye faaliyetleri esas alınmıştır. 190
07-77/934-361
5
Tablo 4- Numil’e ait pazar payı ve ciro verileri
Numil
Pazar Payı (%)
2007
Ciro (YTL)
2006
Klinik Beslenme Ürünleri Pazarı (…).
Biberon Mamaları (…).
Kaşık Mamaları (…).
Kavanoz Mamaları (…).
Meyve Püresi (…).
Büyüme Sütü (…).
Tıbbi Amaçlı Mama (…).
Bebek Çayları (…).
TOPLAM (……………)
Tablodaki verilerden işlemin gerek pazar payı gerekse ciro yönüyle Tebliğ’de
öngörülen eşikleri aştığı ve bu nedenle izne tabi olduğu anlaşılmaktadır.
Dosya konusu devir işlemi ile Danone daha önce faaliyette bulunmadığı pazar(lar)a
girmektedir. Bu açıdan devralma sonrası yukarıda tanımlanan ilgili ürün pazarlarının 200
hiçbirisinde bir yoğunlaşmanın yaşanması muhtemel değildir. Anılan devralmanın
Türkiye pazarına etkisi, devre konu teşebbüsün Türkiye’de faaliyet gösteren
bağlantılı teşebbüsü Numil’in kontrolünün el değiştirmesi ile sınırlı kalacaktır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak
çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve 210
Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı
Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim
durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde
azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirime konu işleme izin
verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy