Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2011-3-242 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 11-62/1648-583
Karar Tarihi : 21.12.2011
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE,
Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Dr. Murat ÇETİNKAYA,
Reşit GÜRPINAR, Prof. Dr. Metin TOPRAK
B. RAPORTÖR : Çağlar Deniz ATA
C. BAŞVURUDA
BULUNAN :- Rasim Cem TÜRKAY
Hürriyet Cad. Gençlerbirliği Sok. No: 11 Kartal/İstanbul
20
D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILAN:
- Groupe SEB İstanbul Ev Aletleri Tic. A.Ş.
Beybi Giz Plaza Dereboyu Cad. Meydan Sok. No:28 Kat: 12.
Maslak/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Groupe SEB İstanbul Ev Aletleri Tic. A.Ş.’nin, Rasim Cem
TÜRKAY ile olan yetkili servis sözleşmesini tek taraflı feshetmesi ve müteakip
eylemleri vasıtasıyla rekabeti kısıtladığı iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Yapılan başvuruda özetle; mutfak araç ve gereçleri üretimi 30
faaliyetinde bulunan Groupe SEB İstanbul Ev Aletleri Tic. A.Ş. (Tefal)’nin, başvuru
sahibi Rasim Cem TÜRKAY ile akdedilmiş olan yetkili servis sözleşmesini tek taraflı
fesih ettiği, fesih sonrasında sözleşme süresince TÜRKAY’a satılmış bulunan çeşitli
yedek parçayı geri satın almayı kabul etmediği ve TÜRKAY’a yedek parça harici sarf
malzemelerin satılmasını engellediği belirtilerek gereğinin yapılması talep
edilmektedir.
G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 4.10.2011 tarih ve
6869 sayı ile giren başvuru üzerine düzenlenen 19.10.2011 tarih ve 2011-3-242/İİ-
11-370.ÇDA sayılı İlk İnceleme Raporu, 27.10.2011 tarihli Rekabet Kurulu (Kurul) 40
toplantısında görüşülerek, 11-54/1405-M sayı ile önaraştırma yapılmasına karar
verilmiştir. İlgili karar uyarınca yapılan inceleme sonucunda hazırlanan 14.12.2011
tarih ve 2011-3-242/İİ-11-370.ÇDA sayılı Önaraştırma Raporu 16.12.2011 tarih ve
REK.0.17.00.00-110.02.02/474 sayılı Başkanlık Önergesi ile 11-62 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; başvuru konusu iddialara ilişkin
olarak soruşturma açılmasına yer olmadığı, şikâyetin reddinin gerektiği kanaat ve
sonucuna ulaşıldığı ifade edilmiştir.
11-62/1648-583
2
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 50
I 1. İlgili Pazar
I.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Tefal’in satışını yaptığı ürünler, tava, tencere ve kek kalıpları, gıda hazırlama ürünleri
(blender, mutfak robotu vs.), elektrikli pişiriciler, kahvaltı ürünleri (çay makinesi, kahve
makinesi, ekmek kızartıcısı vs.), kişisel bakım ürünleri ve ütüler olarak
sınıflandırılabilir.
60
Başvuru konusu şikayet, ayrım gözetmeksizin Tefal’in tüm ürünlerini kapsadığından,
ilgili ürün pazarı “küçük ev aletleri” olarak belirlenmiştir.
I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Küçük ev aletlerinin tüm Türkiye'de satışının yapıldığı ve ülke genelinde rekabet
koşullarında bölgeler bazında belirgin farklılıklar olmadığı dikkate alınarak, ilgili
coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
I.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme 70
Başvuru kapsamında öne sürülen iddialar, Tefal’in dışlayıcı ve ayrımcı tek taraflı
eylemlerini konu edinmektedir. Bu tür tek taraflı uygulamalar, 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun)’un hâkim durumun kötüye
kullanılmasını düzenleyen 6. maddesi çerçevesinde değerlendirilmektedir.
Bir eylemin 4054 sayılı Kanunun 6. maddesi kapsamında ihlal olarak
nitelendirilebilmesi için iki unsurun “bir arada” bulunması gerekmektedir. Dolayısıyla
ihlal, teşebbüsün hâkim durumda bulunması ve eylemin, kötüye kullanma niteliğinde
olması durumlarının beraber gerçekleşmesi ile ortaya çıkabilecektir. Bu iki unsurdan 80
birinin eksikliği halinde ihlalden bahsedilemeyecektir. Bu bağlamda hâkim durumun
kötüye kullanılmasına ilişkin yapılan analizlerde, ilk aşamada şikâyete konu olan
teşebbüsün hâkim durumda olup olmadığı incelenebileceği gibi, şikâyete konu olan
davranışın bir kötüye kullanma hali içerip içermediği de öncelikle değerlendirilebilir.
Aşağıda ilgili eylemin bir kötüye kullanma hali olup olmadığından bağımsız olarak
şikâyete konu teşebbüsün hâkim durumda olup olmadığı değerlendirilmiştir.
Hâkim durum, 4054 sayılı Kanun’un 3. maddesinde tanımlanmıştır. Hâkim durumun
belirlenmesinde ilgili teşebbüsün pazar payı, pazarda faaliyet gösteren diğer
firmaların sayısı ve pazar payları gibi nicel ölçütlerin yanında, piyasaya giriş engelleri, 90
fikri ve sınaî mülkiyetin varlığı, teknolojik üstünlük gibi nitel ölçütler de
kullanılmaktadır. Pazar payı hâkim durumun belirlenmesinde tek başına yeterli bir
ölçüt olmasa da teşebbüsün pazar payının düşük olması, piyasanın çok sayıda
oyuncunun yer aldığı rekabetçi bir piyasa olması, ürünün homojen nitelikte olması ve
giriş engellerinin bulunmaması gibi durumlarda hâkim durumdan bahsetmek güçtür.
Rekabet hukuku uygulamalarında %40 ve üzerinde bir pazar payının hakim durumun
varlığına işaret edeceği kabul edilmektedir. Bu bağlamda Tefal’in ilgili pazardaki
pazar payının %18 civarında (, son erişim tarihi 13.12.2011,
11-62/1648-583
3
son erişim tarihi 13.12.2011) olması, teşebbüsün pazarda hakim 100
durumda bulunma olasılığını ortadan kaldırmaktadır.
Diğer yandan sektörde 2010 Ağustos itibarıyla 194 farklı marka ve 4840 farklı model
ürün bulunduğu (GfK Türkiye Retail and Technology 2010 Ocak-Ağustos Küçük Ev
Aletleri Pazarı Değerlendirme Raporu, , son erişim tarihi
13.12.2011), 2010 yılı rakamları ile sektörün hem adet (%21) hem de ciro (%19)
bazında hızlı bir büyüme eğilimi içinde olduğu anlaşılmaktadır. Dosya mevcudu bilgi
ve belgelerden; sektörde faaliyet gösteren oyuncuların sayısının yüksek ve sektörün
doygunluğa ulaşmamış, büyüyen bir sektör olduğu anlaşıldığından, Tefal’in ilgili ürün
pazarında hakim durumda bulunmadığı kanaatine varılmıştır. 110
Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde dosya konusu iddialar, Tefal’in hâkim
durumda bulunmadığından hareketle, 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında
ihlal oluşturmamaktadır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
Dosya konusu iddialara yönelik olarak, 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca 120
soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy