Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2019-2-036 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 20-10/109-65
Karar Tarihi : 13.02.2020
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Birol KÜLE
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,
Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN
B. RAPORTÖRLER: Selvi KOCABAY, Emircan AKSAKAL, Selçuk YILMAZ,
Büşra ÖZCAN
C. BAŞVURUDA
BULUNAN :- Gizlilik talebi bulunmaktadır.
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILANLAR : - Groupe SEB İstanbul Ev Aletleri Ticaret A.Ş.
Temsilcisi: Av. Merter ÖZAY
Kerim Bey Köşkü Göztepe Mahallesi Tanzimat Sokak
No:63/1 Kadıköy/İstanbul
- Türk Philips Ticaret A.Ş.
Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK,
Av. Murat Hakan ÖZGÖKÇEN, Av. Esen ERGÜN,
Av. Gözde ÇEVİK
Yıldız Mahallesi Çitlenbik Sokak No:12 34349
Beşiktaş/İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: Groupe SEB İstanbul Ev Aletleri Ticaret A.Ş. ve Türk Philips
Ticaret A.Ş.’nin ticari bilgileri paylaşmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesini ihlal ettikleri iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 30.09.2019 tarih ve 6549
sayı ile intikal eden gizlilik talepli başvuruda özetle; Groupe SEB İstanbul Ev Aletleri
Ticaret A.Ş. (GROUPE SEB) ve Türk Philips Ticaret A.Ş.’nin (PHILIPS), PHILIPS’in
ticari bilgilerinin GROUPE SEB bünyesinde paylaşılması suretiyle 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesini ihlal ettikleri iddia
edilerek gereğinin yapılması talep edilmiştir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 30.09.2019 tarih ve 6549 sayı ile intikal eden
gizlilik talepli başvuruya ilişkin olarak hazırlanan 12.11.2019 tarihli ve 2019-2-036/İİ
sayılı İlk İnceleme Raporu, Rekabet Kurulunun (Kurul) 22.11.2019 tarihli toplantısında
görüşülmüş ve 19-41/689-M sayılı karar ile dosya konusu iddialara yönelik olarak
GROUPE SEB ve PHILIPS hakkında önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.
(4) İlgili karar uyarınca düzenlenen 04.02.2020 tarihli ve 2019-2-036/ÖA sayılı Önaraştırma
Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(5) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; PHILIPS’in ticari bilgilerinin GROUPE SEB
bünyesinde paylaşılarak PHILIPS ve GROUPE SEB arasında bilgi değişimi yapıldığı
iddialarına ilişkin bulguya ulaşılamadığından söz konusu iddiaların gerçeği yansıtmadığı
ve dolayısıyla bu iddialar bakımından bahse konu teşebbüsler hakkında 4054 sayılı
20-10/109-65
2/6
Kanun’un 41. maddesi kapsamında soruşturma açılmasına gerek olmadığı sonucuna
ulaşıldığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(6) Önaraştırma kapsamında GROUPE SEB’de ve PHILIPS’te yerinde incelemeler
gerçekleştirilmiştir. Yerinde İnceleme sırasında taraflardan bilgi talebinde bulunulmuş
olup cevabi yazılar Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Ayrıca şikâyet sahibi ile 16.01.2020
tarihinde Kurum merkez binasında dosya kapsamında görüşme gerçekleştirilmiştir.
I.1. Hakkında İnceleme Yapılan Teşebbüsler
I.1.1. Groupe SEB İstanbul Ev Aletleri Ticaret A.Ş. (GROUPE SEB)
(7) GROUPE SEB Türkiye’de, “Tefal İstanbul Ev Aletleri Ticaret A.Ş.” ticaret unvanı ile
04.10.1993 tarihinde kurulmuş, 08.09.1999 tarihinde ticaret unvanını “Groupe SEB
İstanbul Ev Aletleri Ticaret A.Ş.” olarak değiştirmiştir. GROUPE SEB’in paylarının
tamamını SEB Internationale S.A.S. elinde bulundurmaktadır. GROUPE SEB küçük ev
aletleri pazarında, SEB Internationale S.A.S.’nin ürettiği elektrikli ve elektriksiz makine
ve teçhizatın ithalatı, ihracatı ve dâhili ticareti ile bunların satış sonrası servis hizmetleri
alanlarında faaliyet göstermektedir. GROUPE SEB çatısı altında Tefal, Rowenta,
Moulinex ve Krups markalı ürünlerin satışı yapılmaktadır. GROUPE SEB tarafından
sunulan Tefal, Rowenta, Moulinex ve Krups marka ürün grupları arasında buharlı ütü,
buhar kazanlı ütü, çamaşır bakımı, torbalı ve torbasız elektrikli süpürge, vakumlu
süpürge, ev temizleme, kişisel bakım, içecek hazırlama/aksesuarları, yemek
hazırlama/aksesuarları, elektrikli pişirme ürünleri bulunmaktadır.
I.1.2. Türk Philips Ticaret A.Ş. (PHILIPS)
(8) PHILIPS Türkiye’de 1930 yılında kurulmuş olup kişisel sağlık ve sağlık sistemleri
sektörlerinde faaliyet göstermektedir. PHILIPS, beyaz eşya iş kolu da dâhil olmak üzere,
sağlıklı yaşam ve önleyici sağlık ürünlerine odaklanan kişisel sağlık segmenti
kapsamında ev ürünlerinin üretimi faaliyetinde de bulunmaktadır. PHILIPS paylarının
tamamını elinde bulunduran Koninklijke Philips N.V., PHILIPS üzerinde tek kontrolü
haizdir.
(9) PHILIPS’in ev ürünleri arasında hazırlama ve pişirme, ütüleme, temizlik, kişisel bakım
(erkek bakımı ve güzellik), anne ve çocuk bakımı (yalnızca Avent ürünleri) ve ağız
sağlığı (yalnızca Zoom ürünleri) ürünleri bulunmaktadır. Su bakımı ürünlerine ilişkin
olarak ise PHILIPS 2009 yılında satış faaliyetlerine son vermiştir.
I.2. İlgili Pazar
I.2.1.Sektöre İlişkin Genel Bilgi
(10) Dosya konusu iddia bakımından küçük ev aletleri (KEA) sektörü önem arz etmektedir.
Küçük ev aletleri, tüketici elektroniği sektörü ve beyaz eşya sektörü ile birlikte dayanıklı
tüketim malları ana sektörünü oluşturmaktadır. Dayanıklı tüketim malları, kullanım
süresi genellikle bir yıldan uzun ve tüketici nezdinde aralıklarla edinilen ürünlerdir.
Dayanaklı tüketim malları sektörü, teknoloji temelli olarak hızla büyüyen ve gelişen bir
yapıdadır. Bu sebeple, sektörde faaliyet yürüten teşebbüslerin Ar-Ge yatırımlarına
önem verdiği görülmektedir. Bu teknolojik gelişim neticesinde ürünlerin özellikleri
açısından hızlı değişimler meydana gelebilmektedir.
(11) Dayanıklı tüketim mallarının alt sektörü olarak nitelendirilen beyaz eşya sektörü;
buzdolabı, çamaşır makinesi, bulaşık makinesi, fırın, ocak gibi ürünleri içermektedir.
Tüketici elektroniği sektörü ise televizyonlar, müzik sistemleri, DVD ya da CD oynatıcılar
gibi ürünleri kapsamaktadır.
20-10/109-65
3/6
(12) Dosya kapsamında ele alınması gereken sektör küçük ev aletleri sektörüdür. Günlük
yaşamı kolaylaştırmak üzere sunulan küçük ev aletleri evlerde kullanıma uygun ürünler
olup sanayi, laboratuvar veya iş yerlerinde kullanılan daha gelişmiş ürünler bu
kapsamda değerlendirilmemektedir. Sektörde sürekli yeni ürünler ortaya çıkmakta ve
bu durum daha kaliteli ürünlerin daha ucuza sunulmasını sağlamaktadır. Küçük ev
aletleri sektöründe faaliyet yürüten teşebbüsler; yer temizleme, gıda hazırlama,
kahvaltı, pişirme, ütü, kişisel bakım gibi alanlarda kullanılmak üzere ürün sunmaktadır.
Tava, tencere, tost makinesi, ekmek kızartma makinesi, ütü, ısıtıcı, yiyecek hazırlama
aletleri, süpürge, blender, mikser, mutfak robotu vb. gibi mutfak ve ev gereçleri ile saç
şekillendirici gibi kişisel bakım ürünleri küçük ev aletleri sektörü kapsamında
değerlendirilmektedir.
(13) Küçük ev aletleri sektöründe faaliyet gösteren teşebbüsler için altı satış kanalından
bahsetmek mümkündür:
- Distribütörler/Münhasır mağazalar
- Geleneksel nitelikte mağazalar/yerel bayiler (Corner Bayi - Küçük karışık züccaciye
mağazaları)
- Yerel zincir mağazalar (Evkur, Yön, Evshop vb.)
- E-ticaret platformları (Hepsiburada, gittigidiyor vb.)
- Teknoloji mağazaları (TSS – Technology super stores - Mediamarkt, Teknosa, Vatan
Bilgisayar vb.)
- Hipermarketler (Mass kanal - CarrefourSA, Metro vb.)
(14) Diğer taraftan sektörde aracısız direkt satışlar ve aracısız internet satışları
gerçekleştirilebildiği gibi ürün tedarik edilen nihai satış noktası olarak yetkili servisler,
karışık bir mağaza içinde teşebbüs markasına ayrılmış ayrı bir bölüm, ihracat satışları
vb. kanallar yer alabilmektedir.
(15) Satış kanallarının bazıları daha dar anlamda faaliyet yürütürken bazıları beyaz eşyalar,
tüketici elektroniği ürünleri ve hatta diğer ürünler ile birlikte küçük ev aletleri satışı
gerçekleştirebilmektedir. Ancak münhasır mağazalar sadece bağlı oldukları markanın
ürünlerini sergilemekte ve tüketiciye sunmaktadır. Diğer taraftan tüketicilerin alışveriş
alışkanlıklarının değişmesi ile birlikte daha büyük alanda daha fazla marka ile hizmet
sunan organize perakende kanallarının yaygınlaştığı görülmektedir. Küçük ev aletleri
bakımından da teknoloji mağazaları gibi kanallarda farklı markalara ait çeşitli ürünler bir
arada sergilenmektedir. Yerel zincir mağazalar ise evde kullanıma yönelik tüm eşyaların
satışını gerçekleştirebilen büyük alanlı ve çok sayıda mağazalar olarak nitelendirilebilir.
Beyaz eşya, mobilya, halı vb. ürünlerle birlikte küçük ev aletlerini de tüketicilere
ulaştırmaktadır. Geleneksel olarak faaliyetini sürdüren mağazalar, züccaciye ürünleri ile
birlikte küçük ev aletlerinin de satışını gerçekleştiren daha küçük ticari işletmelerdir. Son
olarak e-ticarete olan talebin artması ile birlikte, küçük ev aletlerinin de çevrim içi pazar
yerleri vasıtasıyla satışı sunulduğu görülmektedir.
I.2.2. İlgili Ürün Pazarı
(16) İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’un 20. paragrafında "... inceleme konusu
işlem, gerek ürün gerekse coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde
rekabet açısından endişeler yaratmıyorsa ya da alternatif tüm tanımlar açısından
rekabeti bozucu bir etki söz konusu oluyorsa pazar tanımı yapılmayabilir." ifadesine yer
verilerek, alternatif pazar tanımlarının sonucu etkilemediği durumlarda ilgili pazarın
tanımlanmayacağı belirtilmiştir.
20-10/109-65
4/6
(17) Önaraştırma çerçevesinde, GROUPE SEB’in ve rakip teşebbüs olan PHILIPS’in
rekabete hassas bilgilerinin GROUPE SEB bünyesinde paylaşıldığı iddiası
incelenmektedir. İlgili ürün pazarı tanımının, söz konusu iddialara ilişkin yapılacak
değerlendirmelere etki etmeyeceği görülmektedir. Dolayısıyla mevcut dosya
kapsamında ilgili ürün pazarı en geniş haliyle tanımlanabileceği gibi her bir ürün bazında
ve bağımsız olarak da tanımlanması mümkündür.
(18) Bu değerlendirmeler ışığında; mevcut dosya kapsamında incelenen iddialar hakkında
yapılacak değerlendirmeyi değiştirmeyeceğinden hareketle, kesin bir ilgili pazar tanımı
yapılmasına gerek görülmemiş, bununla birlikte değerlendirmeler “küçük ev aletleri
pazarı” esas alınarak yapılmıştır.
I.2.3. İlgili Coğrafi Pazar
(19) Dosya konusu ilgili ürün pazarlarında yer alan ürünler bakımından pazara giriş, arz
kaynaklarına ulaşım, üretim, dağıtım, pazarlama ve satış şartlarının bölgesel bir farklılık
göstermediği göz önüne alınarak ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
I.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
I.3.1. Yapılan Tespitler
(20) Kurum kayıtlarına 30.09.2019 tarih ve 6549 sayı ile intikal eden gizlilik talepli başvuruda
ve Kurum kayıtlarına 16.01.2020 tarih ve 488 sayı ile intikal eden ek bilgide özetle;
- GROUPE SEB ile aynı pazarda rekabet halinde olan PHILIPS’in ciro, ürün, fiyat, ay,
gün, kanal, bayi, bölge, satış şeklinde detaylı içeriği haiz bilgilerinin GROUPE SEB
ile paylaşıldığı, bu bilgiler vasıtasıyla rakibin güçlü bölge satış noktalarının
öğrenilerek bu noktaları hedef alan stratejiler geliştirildiği, bu noktalar bakımından
fiyat eşitleme yönteminin uygulandığı,
iddia edilerek 4054 sayılı Kanun kapsamında gereğinin yapılması talep edilmiştir.
(21) Önaraştırma sürecinde yapılan yerinde incelemelerde elde edilen ve dosya konusu ile
ilgili olduğu tespit edilen belgelere aşağıda yer verilmiştir.
(22)
(…..TİCARİ SIR…..)1
(23)
(…..TİCARİ SIR…..).
(24)
(…..TİCARİ SIR…..).
1 E-postalar İngilizce olup karar kapsamında Türkçe çevirisine yer verilmiştir.
20-10/109-65
5/6
I.3.2. Değerlendirme
(25) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi belirli bir mal veya hizmet piyasasında rekabeti
engelleme, bozma veya kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran teşebbüsler
arası anlaşmaları, uyumlu eylemleri ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemlerini
yasaklamaktadır. Teşebbüsler arasındaki doğrudan veya dolaylı bir bilgi değişimi
yukarıda belirtilen türden bir anlaşma, uyumlu eylem veya teşebbüs birliği kararına
vücut verdiği takdirde 4. madde kapsamına girmektedir.
(26) Dosya kapsamında şikâyetçi tarafından sunulan ve PHILIPS’e ait olduğu iddia edilen
Excel dosyasının geçmiş tarihli verileri içerdiği anlaşılmaktadır. Söz konusu Excel
dosyası (…..) dönemini kapsayan haftalık bazda olmak üzere (…..)2 verilerinden
oluşmaktadır. Ayrıca dosya kapsamında bilgi değişimi iddiasına konu olan verilerin tek
bir Excel dosyası içerisinde yaklaşık 10 aylık veriyi içerdiği görülmektedir. Dolayısıyla
söz konusu verilerin süreklilik arz eden ve daha geniş zamana yayılan bir veri seti
olmadığı anlaşılmaktadır.
(27)
(…..TİCARİ SIR…..).
(28)
(…..TİCARİ SIR…..).
(29) Şikâyetçi tarafından sunulan verilerin doğruluğunu teyit edebilmek için örneklem
seçilerek PHILIPS’den (…..) tarihleri arasında haftalık bazda (…..) olmak üzere ilgili
veriler talep edilmiştir. (…..). Dolayısıyla GROUPE SEB’in ilgili Excel dosyasını PHILIPS
dışında bir başka teşebbüs ve/veya kişiden de temin edebileceği değerlendirilmektedir.
Gelen cevabi yazı doğrultusunda şikâyetçi tarafından sunulan verilerin PHILIPS verileri
olduğu teyit edilmiştir.
(30) Bununla birlikte rakiplerin birbirini takip etmesi ve bu kapsamda kendi ticari stratejilerini
belirlemesi ticari hayatın olağan akışına uygundur. Teşebbüslerin rakipleri hakkında
kendi imkânlarıyla piyasadan elde ettiği bilgiler de rekabeti kısıtlayıcı bir davranış olarak
görülmemektedir. Ayrıca yalnızca şikâyetçiden elde edilebilen bilgi değişimi iddiasına
konu Excel dosyasına gerek GROUPE SEB gerekse PHILIPS’te yapılan yerinde
incelemelerde teşebbüs çalışanlarının bilgisayarlarında ulaşılamamış ve söz konusu
teşebbüslerin bilgi değişimine taraf olduğuna yönelik herhangi bir bilgi, belge ve iletişime
de rastlanmamıştır.
(31) Bu kapsamda, önaraştırmaya konu teşebbüsler GROUPE SEB ve PHILIPS’in rekabete
duyarlı bilgi değişimi yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal etmedikleri
dolayısıyla söz konusu teşebbüsler hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığı
sonucuna varılmıştır.
2 Belgede ürünlerin stok kodu yer almaktadır.
20-10/109-65
6/6
J. SONUÇ
(32) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 4054 sayılı Kanun’un 41.
maddesi uyarınca Groupe SEB İstanbul Ev Aletleri Ticaret A.Ş. ve Türk Philips Ticaret
A.Ş.’ye dosya konusu iddialar bakımından soruşturma açılmamasına, gerekçeli kararın
tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak
üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir
Full & Egal Universal Law Academy