1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : D3/1/P.U.-01/1 (Ortak Girişim)
Karar Sayısı : 01-06/51-14
Karar Tarihi : 30.1.2001
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Tamer MÜFTÜOĞLU.
Üyeler : Dr. Kemal EROL, M. Zeki UZUN, Sadık KUTLU,
İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM, Mustafa PARLAK, Ersan GÖKMEN,
R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER.
B- RAPORTÖRLER: Pelin UYANIK, Burak BÜYÜKKUŞOĞLU
C- BİLDİRİMDE BULUNAN: Güney Grubu ve Bagir Co. temsilcisi
Av. Şefika PEKİN
Beybi Giz Plaza Meydan Sok. No:28 K.14 80670
Maslak/İSTANBUL
D- TARAFLAR: - Güney Grubu
Döşeme Mah. Dedekorkut cad. Seyhan/ADANA
- Bagir Co.
Sheredot Israil Pollak, Kiryat Gat, İSRAİL
E- DOSYA KONUSU: Güney Grubu ve Bagir Co. arasında gerçekleştirilecek
olan ortak girişim işlemine izin verilmesi talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 15.1.2001 tarih ve 220 sayı ile
intikal eden bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7.
maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca düzenlenen 22.1.2001 tarih,
D3/1/P.U.-01/1 sayılı Birleşme Ön İnceleme Raporu, 25.1.2001 tarih,
REK.0.07.00.00/3 sayılı Başkanlık önergesi ile 01-06 sayılı Kurul toplantısında
görüşülerek karara bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: Güney Grubu ve Bagir Co. arasında
gerçekleştirilecek olan ortak girişim işlemi 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin
Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi
bir işlem olmakla birlikte, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7.
maddesi anlamında hakim durum yaratmadığı veya mevcut bir hakim durumu
güçlendirmediği ve bunun sonucunda ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir
mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu
doğurucu nitelikte olmadığı anlaşıldığından, bildirime konu işleme izin verilmesi
gerektiği düşünülmektedir.
2 REKABET KURUMU
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
1. İlgili Pazar
Ürün Pazarı: Ortak girişim işleminin taraflarından biri olan Bagir Co. ve Polgat
Textiles (1960) Ltd. adlı şirketlerin hisselerinin tamamını elinde bulunduran Polgat
Ltd., bu şirketler aracılığıyla takım elbise, ceket, pantolon, bunlara ek olarak da yarı
spor giyim ve konfeksiyon kadın giyim alanında üretim yapmaktadır. Bir diğer taraf
olan Güney Grubu ise tekstil alanında; Güney Sanayi, Başer İplik Dokuma ve Başer
Tekstil vasıtasıyla faaliyet göstermekte olup iplik, yün ipliği, kumaş üretim ve
pazarlaması işleriyle iştigal etmektedir. Ortak girişim de anılan alanlarda faaliyet
gösterecektir. Bu çerçevede, başvuru konusu ortak girişim işlemine konu olan ilgili
ürün pazarı lif, iplik, kumaş ürünlerinin üretimini içeren tekstil ürünleri üretimi pazarı
olarak belirlenmiştir.
Coğrafi Pazar: ilgili ürünler açısından taşıma maliyetlerinin çok yüksek olmaması,
dağıtımın etkin bir şekilde tüm Türkiye'ye yapılması ve ürünlerin bozulma veya
dayanmama gibi özelliklerinin bulunmaması nedeniyle ilgili coğrafi pazar Türkiye
Cumhuriyeti sınırları olarak alınmıştır.
2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Bildirim konusu işlem İsrail'de yerleşik Bagir Co. ile Adana'da yerleşik Güney
Grubu arasında Adana'da kurulacak ve Güney Polgat Tekstil Sanayi ve Ticaret A.Ş.
ünvanını alacak olan ortak girişime izin verilmesidir. Kurulacak olan bu yeni şirkette;
Bagir Co., Polgat Textiles hisselerinin % 100'ünü sermaye olarak koyma karşılığında
% 45, Güney Grubu ise çeşitli makine ve ekipmanını ayni sermaye olarak şirkete
koymak ve yün ipliğiyle kumaş üretim pazarlaması işlerini ortak girişim şirketine
devretmek suretiyle % 55 oranında hissedar olacaktır.
Dosya konusu ortak girişimde şirket hisseleri A Grubu, B Grubu ve C Grubu
olarak tasnif olunacak; A Grubu hisseler Bagir Co. tarafından, B Grubu hisseler
Güney Grubu tarafından, C Grubu hisseler ise kısmen Bagir Co. kısmen Güney
Grubu tarafından satın alınacak ve şirketin sermaye yapısı aşağıdaki gibi olacaktır:
HİSSEDAR HİSSE GRUBU HİSSE ORANI (%)
BAGİR A 30
BAGİR C 15
GÜNEY B 30
GÜNEY C 25
TOPLAM 100
Tarafların hisse payları %55'e % 45 olmasına karşın şirketin işleri Ortaklar
Genel Kurulu'nda Taraflarca müştereken seçilecek olan 6 üyeden oluşan bir Yönetim
Kurulu tarafından yürütülecek, bu 6 üyenin, her zaman, 3 tanesi A Grubu hisse
sahiplerinin göstereceği adaylar arasından ve diğer üç tanesi de B Grubu hisse
sahiplerinin göstereceği adaylar arasından seçilecektir. Yönetim Kurulu toplanma
nisabı ise Yönetim Kurulu'nun en az dört üyesinin katılımı ile gerçekleşecek olup,
bütün Yönetim Kurulu kararları en az dört olumlu oy ile alınacaktır. Ayrıca
3 REKABET KURUMU
Hissedarlar Anlaşması'nın 9. maddesinde belirtildiği gibi taraflar mümkün olduğunca
kısa bir sürede halka arz gerçekleştirme hususunda anlaşmışlardır. Halka arz
sırasında C Grubu hisseler halka arz edilecek, işlem sonunda ise Güney Grubu ve
Bagir Co. hissedarlığı eşitlenecektir. Bu amaçla Güney Grubu Şirket sermayesinin %
25'ini, Bagir Co. ise % 15'ini temsil eden miktara kadar C Grubu hissesi satacaktır.
Buna göre, % 55-% 45 olan şu anki ortaklık yapısı halka arz ile birlikte tarafların %
30-% 30 ortaklığına dönüşecektir.
Taraflar şirketin mal varlığına şu şekilde katkıda bulunacaklardır:
Güney Grubu tarafı: Polgat Textiles'in sermayesinin tamamını teşkil eden hisse
senetleri, ayni sermaye, …………. Amerikan Doları (Bu meblağdan ticari bankalara
geri ödenecek krediler düşülecektir.) ve …………. Amerikan Doları.
Bagir Co. tarafı: ……………. Amerikan Doları tutarındaki iplik ve dokuma üretim
ekipmanları, halihazırdaki faaliyetler için gerekli altyapı ve …………… Amerikan
Doları tutarındaki Güney Grubu'nun maliki olduğu bütün bu türden ekipmanları teşkil
eden ilave iplik ve dokuma üretim ekipmanları, 5.500.000 Amerikan Doları, tahmini
değeri ………….. Amerikan Doları olan kapanış sırasında Güney Grubu'nun
envanterinde bulunan tüm aktifler, Güney Grubu'nun …………. Amerikan Doları
değerindeki peştemaliyesi (Sözleşmenin 2. maddesinde belirtilen Güney Grubu'nun
…………… Amerikan Doları değerindeki borçları da ortak girişim şirketine
devredilecektir.).
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı
Tebliğ’in 2. maddesi, birleşme ve devralma sayılan halleri sıralamıştır. Söz konusu
maddenin (c) bendine göre, “Amaçlarını gerçekleştirmek üzere işgücü ve mal
varlığına sahip olacak şekilde bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkan ve
taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girşim arasındaki rekabeti sınırlayıcı amacı
veya etkisi olmayan ortak girişimler (joint-venture)” birleşme ve devralma sayılan
haller arasında kabul edilmektedir.
Birleşme ve devralmalara uygulanacak pazar payı ve ciro eşiği ise 1997/1
sayılı Tebliğ’in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişiklik yapılan 4. maddesinde, “Ülkenin
tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının,
piyasanın %25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının
yirmibeş trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları
zorunludur.” şeklinde belirlenmiştir.
Polgat Grubu'nun Türkiye'de faaliyeti bulunmamaktadır. Grubun 1999 yılı
dünya çapındaki cirosu …………………… TL'dir (22.01.2001 tarihli T.C. Merkez
Bankası Amerikan Doları döviz kuru hesaplamada esas alınmıştır). Güney
Grubu'nun ise dünya çapındaki cirosu ……………………… TL olup, bu cironun
%60'ı Türkiye pazarında elde edilmiştir. Grubun pazar payı ortak girişim işleminin
gerçekleştiği sektörün yoğunlaşma oranının düşük olduğu tekstil sektörü olması,
sektörde çok sayıda firmanın faaliyet gösteriyor olması ve sektöre giriş çıkışların
yoğun olması sebebiyle hesaplanamamıştır. Ancak sektördeki en büyük 4 firmanın
pazar payını gösteren CR 4 indeksinin 11,39 olması pazarda faaliyet gösteren her
firmanın pazar payının oldukça düşük olduğunu göstermektedir.
4 REKABET KURUMU
Yukarıda yer verilen bilgiler ışığında, ön incelemeye konu olan ortak girişim
işleminin, tarafların pazar paylarının 1997/1 sayılı Tebliğ’de yer alan eşiği aşmadığı
halde cirolarının belirlenen eşiği aşması nedeniyle Rekabet Kurulu’ndan izin
alınması zorunlu bir işlem olduğu anlaşılmaktadır.
Ortak girişim işleminin taraflarından Bagir Co.'nun Türkiye'de faaliyeti
bulunmaması, Güney Grubu'nun tahmin edilen pazar payının ihmal edilebilir
düzeyde olması, işlemin Türkiye'nin en düşük yoğunlaşma oranı olan tekstil
sektöründe gerçekleşmesi ve söz konusu pazarda giriş ve çıkış engellerinin
bulunmaması bildirim konusu işlemin yoğunlaşmayı artırmak suretiyle piyasada
hakim durum yaratmayacağının ya da hakim durumu güçlendirmeyeceğinin kanıtı
olarak değerlendirilmiş ve rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmayacağı anlaşılmıştır.
Başvuruya konu ortak girişim şirketinin "Hissedarlar Sözleşmesi"nde yer alan
"Rekabet Etmeme" hükmü ile ortak girişim şirketinin faaliyet gösterdiği ve
göstereceği İsrail ve Türkiye'de ana şirketlerce faaliyet gösterilmeyeceği ifade
edilmiş, söz konusu işlemin know-how içermesi nedeniyle rekabet yasağının iki yılla
sınırlı olacağı belirtilmiş ve "Faaliyet" kelimesiyle ortak girişim şirketinin işlerine atıfta
bulunularak yasağın yalnızca bu ürünlerle sınırlı kalacağı dile getirilmiştir.
Sözleşmenin bu hükmü bir rekabet kısıtı içermekle birlikte, işlemin sağlıklı bir şekilde
kurulması ve işlemesi için bu hükümlerin sözleşmede bulunmasının gerekli olduğu
anlaşılmaktadır. Öte yandan, tarafların sözkonusu pazarlardan çekilmesiyle gerek
birbirleriyle olan gerekse de ortak girişim şirketiyle olan rekabetçi davranışlarının
koordinasyonu engellenmiştir. Bu husus ortak girişimin önemli bir parçası olarak
görülmektedir, çünkü esas itibariyle söz konusu hükmün olmaması ortak girişimin
yapısına halel getireceğinden anılan madde işlemin ayrılmaz bir parçası olarak
değerlendirilmektedir. Bu nedenlerle incelemeye konu olan sözleşme hükmü bir "yan
sınırlama" olarak kabul edilmiş ve ortak girişim işleminin kurulmasına izin verilirken
bu hükme de aynı kapsamda izin verilmiştir.
İ- SONUÇ
Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmelerin ışığında; bildirime konu olan
Güney Grubu ve Bagir Co. arasında gerçekleştirilecek olan ortak girişim işleminin
4054 sayılı Kanun'a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi
bir devralma işlemi olduğuna; ancak ilgili pazarda hakim durum yaratılması ya da var
olan hakim durumun güçlendirilmesi sonucunu doğuracak bir işlem olmadığından
ortak girişim işlemine izin verilmesine;
Hissedarlar Sözleşmesi ile getirilen sınırlamanın bu ortak girişim işleminin
gerçekleştirilmesi için gerekli ve makul bir yan sınırlama olduğuna;
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy