07-09/53-18
Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2006-1-168 (Devralma)
Karar Sayısı : 07-09/53-18
Karar Tarihi : 24.1.2007
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Rıfkı ÜNAL,
Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN,
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN.
B. RAPORTÖRLER: M. Ömür PAŞAOĞLU, Harun GÜNDÜZ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Camiş Madencilik A.Ş.
20
D. TARAFLAR : - Camiş Madencilik A.Ş.
İş Kuleleri Kule-3 Kat 14 4. Levent 34330 Beşiktaş/İstanbul
- Oğuz Kağan Gürbüz
Eski Kuyumcular Mah. Mekik Sk. Mekik Han No:13/10 Balıkesir
- Koray Gürbüz
Eski Kuyumcular Mah. Mekik Sk. Mekik Han No:13/10 Balıkesir
- Ayten Gürbüz
Eski Kuyumcular Mah. Mekik Sk. Mekik Han No:13/10 Balıkesir
- Hasan Hüseyin Gürbüz
Eski Kuyumcular Mah. Mekik Sk. Mekik Han No:13/10 Balıkesir 30
- Zekeriya Seyfioğlu
Eski Kuyumcular Mah. Mekik Sk. Mekik Han No:13/10 Balıkesir
E. DOSYA KONUSU: Gürbüz Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş. hisselerinin
tamamının, Camiş Madencilik A.Ş. tarafından devralınması işlemine izin
verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 27.11.2006 tarih, 8017 sayı ile giren
bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7.
maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme 40
ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme
sonucunda düzenlenen 18.1.2007 tarih, 2006-1-168/Öİ-07-MÖP sayılı
Devralma Ön İnceleme Raporu, 22.1.2007 tarih, REK.0.05.00.00-120/7 sayılı
Başkanlık önergesi ile 07-09 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; bildirime konu işlemde, 1998/2
sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde öngörülen ciro ve
07-09/53-18
2
pazar payı eşikleri aşılmadığından, dosya konusu devralma işleminin izne tabi
olmadığı ifade edilmektedir. 50
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Camiş Madencilik A.Ş. (Camiş)
Şişecam grubu bünyesinde yer alan şirket, maden arama, çıkarma, işletme ve
diğer madencilik faaliyetleri gerçekleştirmektedir. Şirketin sahip olduğu maden
ruhsatları kaolen, kuvarsit, dolomit, kuvars, feldspat, krom, kalker ve mermerdir.
Camiş, sahip olduğu madenleri işleyerek üretimden satış yapmasının yanı sıra,
3. kişilerden aldığı ürünlerin de satışını yapmaktadır. Ayrıca Camiş’in yaptığı 60
satışların neredeyse tamamı, bağlı bulunduğu Şişecam Grubu şirketlerine
yapılan satışlardan oluşmaktadır.
H.1.2. Gürbüz Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Gürbüz)
Maden ve taş ocağı arama, işletme ve diğer madencilik faaliyetlerinde bulunan
şirket kaolen, feldspat ve kuvars minerallerine ilişkin işletme ruhsatlarına
sahiptir.
H.2. İlgili Pazar 70
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Dosyada yer alan bilgi ve belgeler çerçevesinde, bildirim konusu işlem özelinde
ilgili ürün pazarı “kaolen”, “feldspat” ve “kuvars” olarak belirlenmiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Söz konusu ürünlerin dağıtım, pazarlama ve satışına ilişkin bölgesel pazar
tanımını gerektirecek hususların bulunmaması ve ürünlerin önemli ölçüde ithalat
ve ihracatının yapılabilmesi nedeniyle, ilgili coğrafi pazar “Türkiye Cumhuriyeti 80
sınırları” olarak belirlenmiştir.
H.3. Değerlendirme
H.3.1. Yapılan İşlem
Camiş ile Gürbüz arasında 13.11.2006 tarihinde imzalanan protokole göre,
Gürbüz’de pay sahibi olan ortaklar söz konusu paylarını Camiş’e
devredeceklerdir. Bu bilgiler ışığında, bildirim konusu işlem sonrasında
Gürbüz’ün kontrolünün el değiştireceği ve işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2.
maddesi anlamında bir devralma işlemi olduğu anlaşılmaktadır. 90
H.3.2. Pazar Payı ve Ciro Değerlendirmesi
1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde “bir birleşme veya devralma sonucunda
birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında
veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın
07-09/53-18
3
% 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş
trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları
zorunludur” ifadesi yer almaktadır. Bu bağlamda dosyadaki bilgilere göre
tarafların ilgili ürün pazarlarında elde ettiği cirolar aşağıdaki gibidir: 100
Tablo 1: Tarafların İlgili Ürün Pazarlarındaki Cirosu (YTL).
Camiş Gürbüz Toplam
Kaolen (………….) (………….) (………….)
Feldspat (………….) (………….) (………….)
Kuvars (………….) (………….) (………….)
Dosya kapsamındaki bu bilgiler çerçevesinde, işlem taraflarının ilgili ürün
pazarlarındaki toplam cirolarının, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesindeki ciro
eşiğini aşmadığı görülmektedir.
Tarafların ilgili ürün pazarlarında sahip olduğu gerek rezerv miktarları, gerekse
de satış miktarları esas alınarak bu pazarlardaki payları tespit edilmeye
çalışılmıştır. Dosya kapsamında yer alan bilgilere göre tarafların sahip olduğu
maden ruhsatlarına ilişkin rezerv durumu aşağıdaki gibidir: 110
Tablo 2: Tarafların İlgili Ürün Pazarlarındaki Rezerv Durumu (Ton)
Madenler Camiş Gürbüz Toplam Türkiye Toplam Rezervi
Tarafların Türkiye
Toplam Rezervi
İçindeki Payı
Kaolen (………….) (………….) (………….) 89.063.770 %(…)
Feldspat (………….) (………….) (………….) 239.305.500 %(…)
Kuvars (………….) (………….) (………….) 2.270.287.821 %(…)
Tarafların ilgili ürün pazarlarında satış miktarlarına göre sahip oldukları pazar
payları ise aşağıdaki gibidir:
Tablo 3: Kaolen Pazarında Teşebbüslerin Sahip Olduğu Pazar Payları
Teşebbüs Satış (Yıl/Ton) Pazar Payı (%)
Camiş (………….) (…)
Gürbüz (………….) (…)
Toplam (………….) (…)
Türkiye Toplamı 1.054.600 100
Tablo 4: Feldspat Pazarında Teşebbüslerin Sahip Oldukları Pazar Payları
Teşebbüs Satış (Yıl/Ton) Pazar Payı (%)
Camiş (………….) (…)
Gürbüz (………….) (…)
Toplam (………….) (…)
Türkiye Toplamı 4.296.200 100,0
Tablo 5: Kuvars Pazarında Teşebbüslerin Sahip Oldukları Pazar Payları
Teşebbüs Satış (Yıl/Ton) Pazar Payı (%)
Camiş (………….) (…)
Gürbüz (………….) (…)
Toplam (………….) (…)
Türkiye Toplamı 3.250.000 100,0
120
Yukarıda yer verilen bilgilerden, 1997/1 sayılı Tebliğ’de öngörülen ciro ve pazar
payı eşiklerinin altında olan bildirim konusu işlemin izne tabi olmadığı
anlaşılmaktadır.
07-09/53-18
4
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
- Bildirime konu işlemin, 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması
Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in 2. maddesi 130
anlamında bir devralma işlemi olduğuna,
- Ancak tarafların toplam pazar payları ve cirolarının 4054 sayılı Kanun’un
7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1998/2 sayılı Tebliğ ile
değişik 1997/1 sayılı Tebliğ’de öngörülen eşikleri aşmaması nedeniyle
izne tabi olmadığına
İkinci Başkan Tuncay SONGÖR’ün farklı gerekçesi ve OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.
07-09/53-18
(24.1.2007 tarihli 07-09/53-18 sayılı Kurul Kararı’na)
FARKLI GEREKÇE
Bildirim konusu işlem çerçevesinde, Gürbüz Madencilik Sanayi ve
Ticaret A.Ş. hisselerinin tamamının, Camiş Madencilik A.Ş. tarafından
devralınması işleminin, 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması
Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in 2. maddesinin (b)
bendi anlamında bir devralma işlemi olduğu konusunda kuşku yoktur.
Dosyada yer alan bilgi ve belgelere göre ilgili ürün pazarlarındaki
ciro ve pazar payları, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 1998/2 sayılı Tebliğ ile
değişik 4. maddesinde belirlenen eşikleri aşmadığından bildirim konusu
işlem izne tabi değildir. İşlem izne tabi olmasa bile menfi tespit ya da
muafiyet değerlendirilmesinin yapılmasının yerinde olacağını
düşünüyorum. Bugün itibariyle ciro ve pazar payı yönüyle eşikleri
aşmadığından bahisle izne tabi olmayan bir birleşme ya da devralmada,
ileride eşiklerin aşılması durumunda, anlaşmanın içeriği itibariyle menfi
tespit veya muafiyet değerlendirilmesi yapılmamışsa işlem bu yönüyle
incelenmemiş olacak ve ileride sorunlar çıkarabilecektir. Bu dosyada da
olduğu gibi bildirim konusu işlem sadece ciro ve pazar payları itibariyle
incelenmiş, menfi tespit ya da muafiyet değerlendirilmesine tabi
tutulmamıştır. Diğer bir ifadeyle, eşik altında kalan işlemler izne tabi
olmadığından Kanun’a aykırı hükümler taşıyıp, taşımadığı noktasında
irdelenmemiştir. Eşik üstü olan bir birleşme ve devralma her yönüyle
incelenmiş ve neticede olumlu ya da olumsuz bir karar ile
sonuçlandırılmıştır. Ancak daha öncede değinildiği gibi işlem eşik altı ise
hiçbir değerlendirme yapılmamıştır.
Kaldı ki, başvuru formunda bildirime izin verilmediği takdirde
başvurunun menfi tespit ya da muafiyet için başvuru olarak
değerlendirilebileceği belirtilmiştir.
Menfi Tespit, 4054 sayılı Kanun’un 8.maddesinde düzenlenmiştir.
Bu maddenin gerekçesinde de “Teşebbüsler ve teşebbüs birlikleri yaptıkları
anlaşma, karar, uyumlu eylem veya yoğunlaşmaların yasal belirliğini ve
güvenliğini sağlamak amacıyla Rekabet Kurulu’na başvurarak yaptıkları
işlemlerin rekabet kurallarına aykırılık teşkil etmediğine dair bir belgenin
kendilerine verilmesini isteyebilmelidir. Bu, ticari hayatın belirsizlikten
kurtulması açısından bir zorunluluktur” ifadesi yer almaktadır.
Gerekçeden de açıkca anlaşıldığı gibi burada önemli olan
teşebbüsleri yaptıkları işlemler ile ilgili ticari hayatta karşılaşabilecekleri
07-09/53-18
6
belirsizliklerden kurtarmaktır. İşte teşebbüsler bazen bireysel veya grup
muafiyetleri ile bazende menfi tespit başvurusu yaparak alacakları menfi
tespit belgesi ile bu belirsiz durumlarını netleştirebileceklerdir.
Dosya konusu olayda da teşebbüs birleşme için izin istemiş, bunun
reddedilmesi durumunda menfi tespit değerlendirilmesi yapılmasınıda
açıkca belirtmiştir.
Kaldı ki, teşebbüsün bu talebi 1997/1 sayılı Tebliğin (Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ) 8.maddesine uygundur. 8.maddeye göre; Rekabet Kurulu bildirilen
işlemin birleşme veya devralma olmadığı sonucuna ulaşırsa, bu bildirimi
menfi tespit ya da muafiyet başvurusu olarak değerlendirebilir.
Bu durumda, bildirim konusu işlemin eşikler altında olduğundan
bahisle izne tabi olmadığına dair çoğunluk görüşüne katılmakla birlikte,
menfi tespit veya muafiyet değerlendirmesi talep eden teşebbüs lehine bu
yönlerden de inceleme yapılarak teşebbüsün ticari hayattaki belirsizliğinin
açıklığa kavuşması gerektiğini düşünüyorum.
Tuncay SONGÖR
İkinci Başkan
Full & Egal Universal Law Academy