Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2007-2-115 (Devralma)
Karar Sayısı : 07-65/797-293
Karar Tarihi : 21.8.2007
A.TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan) 10
Üyeler : Prof.Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M.Sıraç ASLAN,
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN
B. RAPORTÖRLER : Murat ÇETİNKAYA, Ilgaz SARIOĞLU, Ekrem SOLMAZ
C. BİLDİRİMDE : - Metropolitan Sağlık ve Eğitim Hizmetleri İnşaat San. ve Tic.
BULUNAN A.Ş.
Koşuyolu Mah. Ali Dede Sok. No:7/2-3 Kadıköy/İstanbul
D. TARAFLAR : - Metropolitan Sağlık ve Eğitim Hizmetleri İnşaat San. ve Tic.
A.Ş. 20
Koşuyolu Mah. Ali Dede Sok. No:7/2-3 Kadıköy/İstanbul
- Haksağ Sağlık Hizmetleri A.Ş.
Fevzi Çakmak Mah. Fatih Cad. Aksa Camii Altı
Yenibosna/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Haksağ Sağlık Hizmetleri A.Ş.’nin tam kontrolünün
Metropolitan Sağlık ve Eğitim Hizmetleri İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.
tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 2.7.2007 tarih ve 4452 sayı ile intikal
eden başvuru üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 30
sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ’in ilgili hükümleri çerçevesinde yapılan değerlendirmeye ilişkin 3.8.2007 tarih
ve 2007-2-115/Öİ-07-MÇ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 14.8.2007 tarih ve
REK.0.06.00.00-120/150 sayılı Başkanlık Önergesi ile 07-65 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Devralma Raporu’nda; bildirim konusu
devralma işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma olduğu, işlemin ciro
açısından anılan Tebliğ’in 4. maddesinde belirtilen eşiği aştığı, bu nedenle de
bildirime tabi bir işlem olduğu, işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi 40
anlamında hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun
güçlendirilmesinin ve bunun sonucunda ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde
azaltılmasının söz konusu olmadığı ifade edilmiştir.
07-65/797-293
2
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Metropolitan Sağlık ve Eğitim Hizmetleri İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.
(Metropolitan)
Metropolitan, sağlık hizmetleri ve özel hastane işletmeciliği alanlarında faaliyet
göstermek amacıyla kurulan İstanbul merkezli bir şirkettir ve bildirim konusu işlem
öncesinde herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. Metropolitan’ın ortaklık yapısı 50
aşağıdaki gibidir:
Tablo1:Metropolitan’ın Ortaklık Yapısı
Hissedarlar Hisse Adedi Hisse Oranı (%)
Fahrettin Koca 133.000 95
Özer Koca 6.580 4,7
Mehmet
Büyükbaş
140 0,1
Alaattin Yazıcı 140 0,1
İlker Özen 140 0,1
Toplam 140.000 100
Medi Zinde, sağlık hizmetleri ve özel hastane işletmeciliği alanında faaliyet gösteren
İstanbul merkezli bir şirkettir. Şirket, İstanbul Kadıköy’de faaliyet gösteren Medipol
Hastanesi’ni kontrol etmektedir. Medipol Hastanesi, 8.000 m² kapalı alana ve 60
yatak kapasitesine sahip olup 55 doktor ile hizmet vermektedir. Medipol
Hastanesi’nin 2006 yılı cirosu (………..) YTL’dir. Medi Zinde, Metropolitan ile benzer
ortaklık yapısına sahiptir ve Fahrettin Koca tarafından kontrol edilmektedir. Medi
Zinde’nin ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:
Tablo2: Medi Zinde Ortaklık Yapısı 60
70
Hissedarlar Hisse Adedi Hisse Oranı (%)
Fahrettin Koca 3.217.500 99
Özer Koca 19.500 0,6
Mehmet
Büyükbaş
6.500 0,2
Alaattin Yazıcı 3.250 0,1
İlker Özen 3.250 0,1
Toplam 3.250.000 100
07-65/797-293
3
H.1.2. Haksağ Sağlık Hizmetleri A.Ş. (Haksağ)
Haksağ, sağlık hizmetleri ve özel hastane işletmeciliği alanında faaliyet gösteren
İstanbul merkezli bir şirkettir. Şirket, İstanbul Bahçelievler’de faaliyet gösteren Özel
Nisa Hastanesi’ni kontrol etmektedir. Özel Nisa Hastanesi, 5.000 m² kapalı alana ve
48 yatak kapasitesine sahip olup 56 doktor ile hizmet vermektedir. Özel Nisa
Hastanesi’nin 2006 yılı cirosu (……..…..) YTL’dir. Haksağ’ın ortaklık yapısı aşağıdaki
gibidir:
Tablo3: Haksağ Ortaklık Yapısı 80
Hissedarlar Hisse Adedi Hisse Oranı (%)
Muzbah Gürsel Yavuz 1.531.800 85,1
Fahrettin Koca 252.000 14
Özer Koca 5.400 0,3
Mehmet Büyükbaş 5.400 0,3
Alaattin Yazıcı 5.400 0,3
Toplam 1.800.000 100
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Bildirime konu işlem, Haksağ’ın kontrolünün Metropolitan tarafından devralınmasına
ilişkindir. Haksağ Özel Nisa Hastanesi’ni kontrol etmektedir. İlgili ürün pazarlarının
belirlenmesinde devralma işlemine konu Haksağ’ın faaliyet alanları göz önünde
bulundurulmuştur.
Özel hastane işletmeciliği sektöründe faaliyet göstermek için Sağlık Bakanlığı’nın
Özel Hastane İşletme Yönetmeliği’ne uygun olarak hizmet binası tanzimi, gerekli
personel ve teknik donanımın sağlanması ve bunların sonucunda açılış ruhsatı
alınması gerekmektedir. 90
Özel hastaneler çoğunlukla herhangi bir tıbbi alanda uzmanlaşmamakta, değişik
alanlarda genel sağlık hizmeti vermeyi tercih etmektedir. Devralma işlemine konu
Özel Nisa Hastanesi de cildiye, dahiliye, çocuk, kadın doğum, genel cerrahi,
kardiyoloji, ortopedi, yoğun bakım ve tüp bebek gibi değişik alanlarda hizmet
sunmaktadır.
Bu bilgiler ışığında, bildirim konusu işlem bakımından ilgili ürün pazarı, “özel hastane
işletmeciliği pazarı” olarak belirlenmiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Devralma işlemine konu Özel Nisa Hastanesi İstanbul Bahçelievler’de, devralan taraf
olan Metropolitan’ın kontrol ettiği Medipol Hastanesi ise İstanbul Kadıköy’de faaliyet 100
göstermektedir. Her iki hastane de hastalara genel sağlık hizmeti sunmaktadır.
Hastalar başvuracakları sağlık kuruluşlarının seçiminde diğer mal ve hizmetlerden
farklı olarak sunulan hizmetlerin fiyatlarından çok verilen hizmetin güvenilirliğini dikkat
almakta ve ciddi sağlık sorunları söz konusu olmadıkça da sunan hizmetlere erişim
kolaylığı önem arz etmektedir.
07-65/797-293
4
Türkiye uygulaması dikkate alındığında, hastalar genel sağlık hizmetleri alımında
çoğunlukla bulundukları illerdeki sağlık kuruluşlarını tercih etmektedirler. Özel Nisa
Hastanesi’ne başvuran hastaların %98’i, Medipol Hastanesi’ne başvuran hastaların
ise %97’si İstanbul’da ikamet etmektedir. Bu çerçevede ilgili coğrafi pazar tarafların
faaliyet gösterdikleri “İstanbul ili” olarak belirlenebilir. 110
Diğer taraftan, İstanbul’un İstanbul Boğazı ile ikiye bölünmesi ile ortaya çıkan özel
coğrafi durum şehrin iki yakası arasında ulaşımı zorlaştırmaktadır. Bu nedenle,
özellikle genel sağlık hizmetleri açısından İstanbul’un Avrupa yakasında ikamet eden
hastalar çoğunlukla Avrupa yakasındaki hastaneleri, Anadolu yakasında ikamet eden
hastalar ise Anadolu yakasındaki hastaneleri tercih etmektedirler. Özel Nisa
Hastanesi’ne başvuran hastaların %88’i Avrupa yakasında ve %46’sı Özel Nisa
Hastanesi’nin bulunduğu Bahçelievler ilçesinde, Medipol Hastanesi’ne başvuran
hastaların %90’ı Anadolu yakasında ve %36’sı ise Medipol Hastenesi’nin bulunduğu
Kadıköy ilçesinde ikamet etmektedir. Bu çerçevede ilgili coğrafi pazarlar tarafların
faaliyet gösterdikleri “İstanbul ili Anadolu yakası” ve “İstanbul ili Avrupa yakası” ya da 120
“İstanbul ili Bahçelievler ilçesi” ve “İstanbul ili Kadıköy ilçesi” olarak da belirlenebilir.
Değerlendirme bölümünde bildirim konusu devralma işlemi en dar ve en geniş ilgili
coğrafi pazar tanımları açısından incelenmiştir.
H.3. Değerlendirme
H.3.1. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 2. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme
Metropolitan, Medi Zinde ve Haksağ arasında imzalanan Birleşme Sözleşmesi
uyarınca Haksağ ve Medi Zinde’nin hukuki varlığı ortadan kalkacak, Medi Zinde’nin
kontrolünde değişiklik olmayacak, Metropolitan Haksağ’ın tam kontrolüne sahip
olacaktır. İlgili devralma işlemi, Haksağ’ın kontrolünde değişiklik yaratması nedeniyle
1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin “herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir 130
teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da
kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol
etmesi” şeklindeki (b) bendi kapsamında bir devralma işlemidir.
H.3.2. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 4. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme
Söz konusu devralma işleminin aynı Tebliğ’in, İzne Tabi Birleşme veya Devralmalar
başlığı altındaki 4. maddesinde; “Bu Tebliğ’in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme
veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin,
ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar
paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam 140
cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirasını aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin
almaları zorunludur.” hükmü yer almaktadır.
Bildirim dosyasında yer alan bilgilere göre, bildirim konusu devralma işleminde
devralan taraf olan Metropolitan’ın özel hastane işletmeciliği pazarında herhangi bir
faaliyeti yoktur. Hukuki varlığı sona erecek olan ve Metropolitan ile aynı ekonomik
bütünlük içersinde yer alan Medi Zinde’nin özel hastane işletmeciliği pazarındaki
2006 yılı cirosu (………..) YTL, devralınan taraf Haksağ’ın ilgili ürün pazarındaki 2006
yılı cirosu ise (………..) YTL olup tarafların ilgili ürün pazarındaki 2006 yılı toplam
ciroları (………..) YTL’dir.
150
07-65/797-293
5
Bildirim dosyasında yer alan bilgilere göre, bildirim konusu devralma işleminde
tarafların ilgili ürün pazarındaki pazar payları %(…)’in altındadır ve ilgili ürün
pazarının toplam büyüklüğü hakkında yeterli bilgiye sahip değillerdir. İstanbul’da yer
alan hastanelerin toplam yatak sayıları dikkate alındığında Özel Nisa Hastanesi 48
yatak sayısı ile %(…) ve Medipol Hastanesi ise 60 yatak sayısı ile %(…)’lik bir pazar
payına sahiptir. İlgili coğrafi pazar en dar manada hastanelerin bulunduğu ilçelerde
yer alan özel hastaneler olarak tanımlanırsa Özel Nisa Hastanesi 48 yatak sayısı ile
Bahçelievler ilçesinde %(…) ve Medipol Hastanesi ise 60 yatak sayısı ile %(…) ’lık
bir pazar payına sahip olacaktır. 160
Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde incelemeye konu devralma işleminde, özel
hastane işletmeciliği pazarı açısından olası herhangi bir ilgili coğrafi pazarda 1997/1
sayılı Tebliğ’de belirtilen pazar payı eşiğinin aşılmadığı, ciro eşiğinin ise aşıldığı
görülmektedir. Dolayısıyla bildirim konusu devralma işleminin Rekabet Kurulu’nun
iznine tabi bir devralma işlemi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
H.3.3. Devralma İşleminin 4054 sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından
Değerlendirilmesi
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi uyarınca, bir birleşme veya devralmanın
yasaklanabilmesi için işlemin, hakim durum yaratarak ya da mevcut bir hakim
durumu güçlendirerek ilgili piyasada rekabeti önemli ölçüde azaltması gerekmektedir. 170
Aşağıdaki tabloda Özel Nisa Hastanesi, Medipol Hastanesi ve İstanbul’da bulunan
hastanelerin tamamına ait bazı bilgiler yer almaktadır:
Tablo4: Karşılaştırmalı Bilgiler
Hastane Hekim Sayısı Yatak Sayısı Poliklinik
Sayısı
Ameliyat
Sayısı
Medipol 55 60 90.716 5.840
Nisa 56 48 55.752 6.733
Tüm İstanbul 15.421 27.774 31.106.333 716.335
İlgili coğrafi pazar İstanbul il sınırları olarak belirlenirse tarafların toplam pazar payları
%1’in altında kalmaktadır. Diğer taraftan ilgili coğrafi pazar en dar manada
hastanelerin bulunduğu ilçe sınırları olarak belirlenirse Medipol ve Özel Nisa
Hastaneleri farklı ilçe sınırları ve farklı ilgili coğrafi pazarlar içerisinde yer aldıkları için
işlem sonrasında ilgili coğrafi pazarlarda işlem öncesine göre yoğunlaşma anlamında
olumsuz bir durum söz konusu olmayacaktır. Dolayısıyla, söz konusu devralma
işleminin, Kanun’un 7. maddesi kapsamında izin verilebilecek bir devralma olduğu 180
kanaatine ulaşılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin,
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı
Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, ancak işlem sonucunda aynı Kanun
maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim
durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde
07-65/797-293
6
azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirim konusu işleme izin
verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 190
Full & Egal Universal Law Academy