Rekabet Kurulu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2025-2-012 (Devralma) Karar Sayısı : 25-15/344-163 Karar Tarihi : 18.04.2025 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Rıdvan DURAN B. RAPORTÖRLER : Osman Tan ÇATALCALI, Mert SÖNMEZ, Burak KARAKAYA C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Port Uluslararası Enerji Yatırımları AŞ Temsilci: Av. Fatma Betül ÖZEN Esentepe Mah. Yüzbaşı Kaya Aldoğan Sokak No:20 K:1 Şişli/İSTANBUL (1) D. DOSYA KONUSU: Halil İbrahim BACACI’nın Port Uluslararası Enerji Yatırımları AŞ üzerinde doğrudan sahip olduğu tam kontrolün, Cengiz Enerji Sanayii ve Ticaret AŞ tarafından devralınması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 11.03.2025 tarih ve 64602 sayı ile giren ve eksiklikleri en son 14.04.2025 tarih ve 66345 sayılı yazı ile giderilen bildirim üzerine düzenlenen 15.04.2025 tarihli ve 2025-2-012/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirime konu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Başvuruda; Halil İbrahim BACACI’nın Port Uluslararası Enerji Yatırımları AŞ (PORT ENERJİ) üzerinde doğrudan sahip olduğu tam kontrolün, Cengiz Enerji Sanayii ve Ticaret AŞ (CENGİZ ENERJİ) tarafından devralınması işlemine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 7. maddesi kapsamında izin verilmesi talep edilmektedir. (5) Bildirim konusu işlemin temelini, 19.02.2025 tarihinde imzalanan sözleşme oluşturmaktadır. Söz konusu işlem değeri (.....) ABD doları olarak belirlenmiştir. (6) Dosya kapsamında bildirime konu işlemin, öncelikle birleşme veya devralma sayılıp sayılmadığı ve Rekabet Kurulunun (Kurul) iznine tabi işlemlerden olup olmadığı, sonrasında 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi anlamında söz konusu işlem sonucunda başta hâkim durum yaratılması ya da mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunun meydana gelip gelmediği incelenmelidir. (7) 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ)’in 5. maddesinde, birleşme ve devralma sayılan hallerden biri olarak; “kontrolde kalıcı değişiklik meydana getirecek şekilde bir veya daha fazla teşebbüsün tamamının ya da bir kısmının doğrudan veya dolaylı kontrolünün, hisse ya da mal varlığının satın alınmasıyla, sözleşmeyle veya diğer bir yolla bir ya da daha
25-15/344-163 2/4 fazla teşebbüs veya hâlihazırda en az bir teşebbüsü kontrol eden bir veya daha fazla kişi tarafından devralınması” hali sayılmıştır. (8) Hâlihazırda Halil İbrahim BACACI’nın tek kontrolünde bulunan PORT ENERJİ’nin tüm hisseleri ve dolayısıyla tek kontrolünün CENGİZ ENERJİ’ye geçmesi planlanmaktadır. Devre konu varlığın kontrolünde kalıcı bir değişiklik meydana geleceğinden, bildirime konu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi uyarınca 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında bir devralma işlemi olduğu değerlendirilmiştir. (9) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerine göre bir devralmanın Kurulun iznine tabi olması için, “işlemin taraflarının Türkiye ciroları toplamının yedi yüz elli milyon TL’yi ve işlem taraflarından en az ikisinin Türkiye cirolarının ayrı ayrı iki yüz elli milyon TL’yi” veya “devralma işlemlerinde devre konu varlık ya da faaliyetin, ... Türkiye cirosunun iki yüz elli milyon TL’yi ve diğer işlem taraflarından en az birinin dünya cirosunun üç milyar TL’yi” aşması gerekmektedir. (10) İşlem taraflarının 2024 yılı ciroları incelendiğinde, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin (a) ve (b) bentlerinde belirtilen ciro eşiklerini aşıldığı görüldüğünden, bildirim konusu işlemin, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasında yer alan (a) ve (b) bentleri uyarınca Kurulun iznine tabi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. (11) Bildirime konu işlemin Kurulun iznine tâbi olduğunun tespitinin ardından işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi anlamında başta hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere etkin rekabetin önemli ölçüde sınırlandırılmasının söz konusu olup olmayacağı incelenmelidir. (12) 2010/4 sayılı Tebliğ ekinde yer alan bildirim formunda etkilenen pazarlar: “Türkiye’de, a) Taraflardan ikisinin veya daha fazlasının aynı ürün pazarında ticari faaliyette bulunduğu (yatay ilişki), b) Taraflardan en az bir tanesinin bir diğerinin faaliyet gösterdiği herhangi bir ilgili pazarın alt veya üst pazarında ticari faaliyette bulunduğu (dikey ilişki), tüm ilgili ürün pazarlarından ve ilgili coğrafi pazarlardan oluşmaktadır.” şeklinde tanımlanmaktadır. Bu noktada tarafların faaliyetleri arasında Türkiye’de yatay veya dikey bir örtüşmenin olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir. (13) Devre konu teşebbüs PORT ENERJİ, 2023 yılında elektrik tedarik lisansı almış ve elektrik tedariki ve toptan satışı alanlarında faaliyet göstermektedir. Devralan taraf CENGİZ ENERJİ ise Cengiz Holding AŞ (CENGİZ HOLDİNG) bünyesinde yer almakta olup elektrik enerjisi üretim tesisi kurulması, işletmeye alınması, elektrik enerjisinin ve kapasitesinin müşterilere satışı ile iştigal etmektedir. (14) Bunun yanı sıra, CENGİZ HOLDİNG’in doğrudan/dolaylı kontrol sahibi olduğu şirketler aracılığıyla, elektrik üretimi, elektrik toptan ve perakende satışı ile elektrik dağıtımı piyasalarında faaliyeti bulunduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla devre konu teşebbüs ile devralan konumundaki teşebbüs arasında yukarıda yer verilen faaliyet alanları çerçevesinde “elektrik enerjisi toptan satışı” alanında yatay örtüşmenin olduğu ve etkilenen pazarın “elektrik enerjisi toptan satışı” olarak tanımlanabileceği değerlendirilmektedir. (15) Tarafların son üç yıla ilişkin elektrik enerjisi toptan satışı pazarındaki pazar payları incelendiğinde; CENGİZ HOLDİNG bünyesinde faaliyet gösteren şirketlerin 2024 yılı itibarıyla toplam pazar payının %(.....) olarak gerçekleştiği görülmektedir. PORT ENERJİ’nin aynı yıl için elektrik enerjisi toptan satışı pazarındaki pazar payı ise %(.....) olarak gerçekleşmiştir. Son üç yıla ilişkin tablolardaki veriler doğrultusunda, gerek devralan konumundaki CENGİZ HOLDİNG’in gerekse devre konu PORT ENERJİ’nin elektrik enerjisi toptan satışı pazarındaki pazar paylarının oldukça sınırlı olduğu görülmektedir.
25-15/344-163 3/4 (16) Diğer taraftan, pazarda faaliyet gösteren çok sayıda rakip teşebbüs bulunmaktadır. 2023 yılı itibarıyla elektrik enerjisi toptan satışı pazarında satış miktarı bazında; Eren Enerji Elektrik Üretim AŞ’nin, İskenderun Enerji Üretim ve Tic. AŞ’nin, Emba Elektrik Üretim AŞ’nin ve Çelikler Elektrik AŞ’nin 2023 yılı itibarıyla satış miktarı bazında pazar payları sırasıyla %7,9, %4,8, %4,4 ve %3,8 olarak gerçekleşmiştir. (17) Dosya konusu işlem bakımından tarafların faaliyetleri arasında yatay örtüşmenin bulunduğu “elektrik enerjisi toptan satışı” pazarında faaliyet gösteren çok sayıda teşebbüsün bulunduğu, işlem sonucunda söz konusu pazarda CENGİZ HOLDİNG tarafından sahip olunacak toplam pazar payının oldukça düşük seviyede (%2,69) kalacağı göz önünde bulundurulduğunda, bildirim konusu işlemin “elektrik enerjisi toptan satışı” pazarında rekabetçi bir endişe oluşturmayacağı ve devralmanın piyasada etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir nitelik taşımadığı anlaşılmaktadır. (18) Öte yandan üretim, iletim, toptan satış, dağıtım ve perakende satıştan oluşan zincirin toptan satış aşamasında faaliyet gösteren PORT ENERJİ ile üretim, toptan satış, dağıtım ve perakende satış alanlarında faaliyet gösteren CENGİZ HOLDİNG arasında dikey örtüşmenin bulunduğu değerlendirilmektedir. Şöyle ki, bildirime konu işlem kapsamında, elektrik enerjisi toptan satış pazarında faaliyet gösteren devre konu PORT ENERJİ ile CENGİZ HOLDİNG bünyesinde yer alan ve elektrik enerjisi üretimi gerçekleştiren şirketler arasında söz konusu devralma işleminin gerçekleşmesi ile dikey örtüşmenin ortaya çıkacağı tespit edilmiştir. Diğer yandan, devre konu PORT ENERJİ’nin elektrik enerjisi toptan satış pazarında faaliyet göstermesi ve CENGİZ HOLDİNG’in elektrik dağıtım pazarında faaliyet gösteren doğrudan ve/veya dolaylı kontrolünde bulunan şirketlerin bulunması nedeniyle söz konusu elektrik enerjisi dağıtım pazarında dikey örtüşmenin bulunduğu kanaatine ulaşılmıştır. (19) CENGİZ HOLDİNG bünyesinde elektrik üretimi faaliyeti bulunan şirketlerin pazar payı toplamlarının (%(.....)) sınırlı olduğu ve söz konusu pazarda EPDK verilerine göre Türkiye genelinde çok sayıda teşebbüsün faaliyet gösterdiği, dolayısıyla pazarın parçalı bir yapı arz ettiği, PORT ENERJİ’nin ise elektrik toptan satışı pazarında %(.....) pazar payına sahip olduğu hususları dikkate alındığında, söz konusu dikey örtüşmenin rekabetçi bir endişe doğurmayacağı ve herhangi bir pazar kapamasına yol açmayacağı sonucuna ulaşılmıştır. (20) Öte yandan, gerek devre konu PORT ENERJİ’nin elektrik enerjisi toptan satış pazarında payının oldukça düşük olması gerekse CENGİZ HOLDİNG bünyesinde elektrik enerjisi dağıtım pazarında faaliyet gösteren şirketlerin toplam pazar payı toplamlarının %25,14 olması ve dahası Türkiye genelinde elektrik enerjisi dağıtım faaliyeti gösteren 21 adet teşebbüs bulunması nedeniyle söz konusu elektrik enerjisi dağıtım pazarına ilişkin dikey örtüşmenin herhangi bir rekabetçi endişeye mahal vermeyeceği anlaşılmaktadır. (21) Yukarıda yapılan değerlendirmeler ışığında, anılan işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde başta hâkim durumun yaratılması veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir nitelik taşımadığı değerlendirilmiştir.
25-15/344-163 4/4 H.SONUÇ (22) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy