AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR
Başvuru no. 26605/19
Ruhi HALLAÇOĞLU / Türkiye
Başkan,
Egidijus Kūris,
Hâkimler,
Pauliine Koskelo,
Frédéric Krenc,
ve Bölüm Yazı İşleri Başkan Yardımcısı Dorothee von Arnim’in katılımıyla 28 Mart 2023 tarihinde Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm),
1975 yılında doğan ve Adana’da ikametgâh eden Ruhi Hallaçoğlu (“başvuran”) adlı bir Türk vatandaşı tarafından Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (“AİHM” veya “Mahkeme”), İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına ilişkin Sözleşme’nin (“Sözleşme”) 34. maddesi uyarınca, 10 Nisan 2019 tarihinde, Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine yapılmış olan başvuruyu (no. 26605/19);
Türkiye Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Dairesi Başkanı Hacı Ali Açıkgül tarafından temsil edilen Türk Hükümetine (“Hükümet”), Sözleşme’nin 8. maddesine ilişkin şikâyetin tebliğ edilmesine ve başvurunun geri kalan kısmının kabul edilemez olduğuna dair kararı;
Tarafların beyanlarını göz önüne alarak;
Gerçekleştirilen müzakerelerin sonucunda aşağıdaki kararı vermiştir:
DAVANIN KONUSU
1. Başvuru, ceza infaz kurumunun, başvurana avukatı tarafından gönderilen bir yazının eklerine el koyma kararına ilişkindir.
2. Söz konusu tarihte başvuran, Türk makamları tarafından FETÖ/PDY - (“Fetullahçı Terör Örgütü/Paralel Devlet Yapılanması”) olarak tanımlanan örgüte üye olmak suçlamasıyla Osmaniye 1 No.lu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’nda tutuklu bulunmaktaydı.
3. 24 Ağustos 2017 tarihinde ceza infaz kurumu Disiplin Kurulu, başvurana avukatı tarafından gönderilen yazının eklerine el konulmasına karar vermiştir. Disiplin Kurulu kararında, ilgili belgelerin ceza yargılaması dosyasında bulunması nedeniyle Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla ilgili mahkemeden talep edilmesi gerektiğini belirtmiştir. Avukatının yazısı, herhangi bir ek olmaksızın başvurana teslim edilmiştir.
4. El konulan belgelerin kendi ceza yargılamasındaki duruşma tutanakları olduğunu belirten başvuran, 5 Eylül 2017 tarihinde Osmaniye İnfaz Hâkimliğine itirazda bulunmuş ve Disiplin Kurulu kararı ile Sözleşme’nin 6 § 3 (b) maddesinin anlamı dâhilinde savunma hakkının ihlâl edildiğini iddia etmiştir.
5. 7 Eylül 2017 tarihinde Osmaniye İnfaz Hâkimliği, başvuranın itirazının reddine karar vermiştir. Başvuranın itirazı Osmaniye 1. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından 20 Ekim 2017 tarihinde reddedilmiştir.
MAHKEMENİN DEĞERLENDİRMESİ
6. Başvuran, Sözleşme’nin 8. maddesi kapsamında avukatı tarafından gönderilen yazının eklerine el konulmasından şikâyetçi olmuştur.
7. Hükümet, başvuranın 24 Ağustos 2017 tarihli Disiplin Kurulu kararı hakkında bireysel başvuruda bulunmadığını ileri sürerek Anayasa Mahkemesi önünde iç hukuk yollarının tüketilmediği itirazında bulunmuştur. Mevcut başvurusuyla birlikte sunduğu Anayasa Mahkemesi kararı aslında farklı ve alakası olmayan davalarla ilgiliydi.
8. Başvuran, Hükümetin görüşlerine itiraz etmek için herhangi bir argüman sunmamıştır.
9. Mahkeme, başvuranın beyanlarında ve dava dosyasında, Ağır Ceza Mahkemesi tarafından 20 Ekim 2017 tarihinde verilen karara karşı Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuruda bulunduğuna dair herhangi bir bulgu bulamamıştır.
10. Yukarıda belirtilenler ışığında, Mahkeme, Sözleşme’nin 35 §§ 1 ve 4. maddeleri uyarınca, iç hukuk yollarının tüketilmemesi nedeniyle başvurunun reddedilmesi gerektiğine karar vermiştir.
11. Başvuran ayrıca, cezaevinde ihtiyaç duyduğu hukuk kitaplarına Türkiye Barolar Birliği aracılığıyla ulaşmasına izin verilmemesinden şikâyetçi olmuştur. Mahkeme, elindeki belgeleri göz önünde bulundurarak, bu şikâyetin yerel mahkemeler önünde dile getirilmediğini kaydetmektedir. Dolayısıyla Mahkeme, bu şikâyetin de Sözleşme’nin 35 §§ 1 ve 4. maddeleri uyarınca iç hukuk yollarının tüketilmemesi nedeniyle reddedilmesi gerektiği sonucuna varmıştır.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Başvurunun kabul edilemez olduğuna karar vermiştir.
İşbu karar İngilizce olarak tanzim edilmiş olup 23 Mart 2023 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.
Dorothee von Arnim Egidijus Kūris
Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Başkan