Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2005-1-32 (İlk İnceleme)
Karar Sayısı : 05-47/672-173
Karar Tarihi : 14.7.2005
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL,
Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN,
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN
B. RAPORTÖRLER : Hilal YILMAZ, Harun ULU
C. ŞİKAYET EDEN : İsminin gizli kalması talep edilmiştir.
D. HAKKINDA İLK İNCELEME YAPILAN : - Harun Yüksel Toprak San. Tic. A.Ş. 20
TOKAT
E. DOSYA KONUSU :Harun Yüksel Toprak San. Tic. A.Ş.’nin bayilerinin
bölgeler arası pasif satışlarını engelleyerek rekabeti kısıtladığı iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Kurum kayıtlarına 8.4.2005 tarih ve 2255 sayı ile intikal
eden şikayet dilekçesinde;
- Harun Yüksel Toprak San. Tic. A.Ş.’nin (……….) bölge satış sorumlusundan
pres tuğla ürününün fiyatının istendiği, 30
- Üç-dört defa aramaya rağmen fiyat verilmeyince, aynı şirketin (……….) bölge
bayisinden fiyat alarak siparişin verildiği,
- Malzemelerin fabrikadan yüklenmesinden sonra, malzemenin yarı yolda
indirilmesi talimatı ile malzemenin getirilemediği,
- (……….) bölge bayisine telefon edilip bu durumun sebebi sorulduğunda, bayi
tarafından (……….) bölgesine malzeme satmasının yasak olduğunun, satarsa
bayiliğinin iptal edileceğinin söylendiği
iddia edilerek, gereğinin yapılması talep edilmiştir.
40
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 8.4.2005 tarih ve 2255 sayı ile giren
dilekçenin sahibi şikayetçi ile 7.7.2005 tarihinde konuya ilişkin yapılan telefon
görüşmesi ve incelemeler sonucunda düzenlenen 11.7.2005 tarih ve 2005-1-
32/İİ-05-HY sayılı İlk İnceleme Raporu 11.7.2005 tarih, REK.0.05.00.00-110/150
sayılı Başkanlık önergesi ile 05-47 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
05-47/672-173
2
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; şikayet dilekçesinde belirtilen
Harun Yüksel Toprak San. Tic. A.Ş.’nin gerçekleştirdiği iddia edilen eylemlerin
4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında bir ihlal oluşturabileceği, söz 50
konusu iddiaların niteliğinin ve kapsamının daha ayrıntılı ve sağlıklı ortaya
konabilmesi için Kanun'un 40/1. maddesi uyarınca Harun Yüksel Toprak San.
Tic. A.Ş. hakkında önaraştırma açılması gerektiği ifade edilmektedir.
İ. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
Olayların gelişimi şikayetçi tarafından, pres tuğla ürünü için Harun Yüksel Toprak
San. Tic. A.Ş.’nin (……….) bölge satış sorumlusundan fiyat alınamaması
üzerine, aynı şirketin (……….) bölge bayisinden fiyat alarak siparişin verildiği;
ancak malzemelerin fabrikadan yüklenmesinden sonra, yolda indirildiği ve bu 60
durumun sebebi (……….) bölge bayisi tarafından, (……….) bölgesine malzeme
satmasının yasak olduğu, satarsa bayiliğinin iptal edileceğinin söylendiği şeklinde
ifade edilmiştir. Ancak, pres tuğla ürününü üreten ve satan başka teşebbüslerin
de bulunduğu dikkate alındığında, ürünün alternatif temin kaynaklarının varlığı
nedeniyle rekabetin kısıtlanmadığı anlaşılmıştır. Ayrıca, şikayetçi ilk ürün talebini
gerçekleştirdiği Harun Yüksel Toprak San. Tic. A.Ş.’nin (………) bölge satış
sorumlusundan ihtiyacı olan ürünü daha sonra temin etmiştir.
J. SONUÇ
70
Şikayetin niteliğine, düzenlenen rapora göre; başvuru konusuna ilişkin olarak
önaraştırma ya da soruşturma açılmasına gerek olmadığına OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.
05-47/672-173
3
14. 07. 2005 tarih, 05-47 / 672 – 173 sayılı Kurul Kararı’na
FARKLI GEREKÇE
13.07.2005 tarih ve 25874 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe
giren 5388 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun Bazı Maddelerinin
Değiştirilmesine Dair Kanun”un 3. maddesi ile, 4054 sayılı Kanun’un 22. maddesi
;
“Rekabet Kurulu, biri Başkan, biri İkinci Başkan olmak üzere toplam yedi
üyeden teşekkül eder” şeklinde değiştirilmiştir.
Ayrıca, Rekabet Kurulu’nun mevcut üye sayısı bugün itibarıyla 8 olmasına
rağmen, üye sayısı 7’ ye düşünceye kadar toplantıların 8 üyenin katılımı ile
yapılacağına dair geçici bir hükme de yer verilmemiştir.
Karar nisabı da aynı yasanın 5. maddesinde 7 üye için belirlenmiş olup, bu
sayının 8 üye için kıyasen uygulanması mümkün değildir.
Bu nedenle, 5388 sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği tarih olan 13.07.2005
tarihinden itibaren Kurul toplantılarının en fazla 7 üyenin katılımı ile yapılması
gerektiği kanaatında olduğumuzdan, 8 üyenin katılımı ile toplantı yapılması usule
aykırı ise de, esas yönünden kararın sonucuna katılıyoruz.
Tuncay SONGÖR Süreyya ÇAKIN
İkinci Başkan Kurul Üyesi
05-47/672-173
4
FARKLI GEREKÇE
(14.07.2005 tarihli Kurul Toplantısı Kararları)
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkındaki Kanun’un bazı
maddeleri, 5388 sayılı ve 02.07.2005 tarihli Kanun’la değiştirilmiş ve değişiklik
yapan Kanun 13.07.2005 tarihli ve 25874 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak
yürürlüğe girmiştir.
5388 sayılı Kanun’un 3 üncü maddesi ile 22 nci madde değiştirilmiş ve
Rekabet Kurulu, Başkan ve İkinci Başkan dahil toplam yedi üye olarak
öngörülmüştür. Halen üye sayısı sekiz olmasına karşın, kaldırılan
kontenjanlardan gelen üyelerin sürelerinin sonuna kadar devam edeceklerine
dair açık bir hüküm konulmadığı gibi, Kurulun toplantı ve karar yeter sayıları yedi
üye sayısına göre düzenlenmiştir. Öte yandan toplantı ve karar yeter sayıları,
yedi üyeye göre belirlenmiş olmakla birlikte, bir geçici madde ile sekiz üyede ne
şekilde olacağı belirlenmediğinden, Kurulun toplanması ve karar almasında
hukuki tartışmalar ortaya çıkmıştır. Ayrıca 51 inci maddede Kanun’un 5 inci
maddesi ile yapılan değişiklikle de 47 nci madde ve 51 inci madde düzenlemeleri
arasında uyumsuzluk oluşturmuştur.
Gündemde yer alan konuların esasına ilişkin sonuçlara katılmakla birlikte,
alınan kararların sıhhatinin hukuki tartışmalara neden olmamasını teminen ve
eksiklik ve düzenlemeler arasındaki uyumsuzluğun giderilmesi amacıyla
gerekçelerimi belirtiyorum:
Öncelikle, Kurul Toplantısında ve alınan kararlarda ortaya konan ve
Kurulun mevcut sekiz üye yerine yedi üye ile toplanması gerektiği şeklindeki
görüşe neden olan, açık düzenleme eksikliğinin Kanun’un 6 ncı maddesiyle
aşılabildiğini düşünüyorum. Şöyle ki, 6 ncı maddeyle Kanun’a eklenen geçici 4
üncü madde; “Kurul Üye sayısı yediye ininceye kadar boşalan üyelikler için seçim
ve atama yapılmaz.” hükmünü öngörmektedir. Bu hükümle, dolaylı biçimde sekiz
üyenin mevcudiyeti ve “Sekiz Üyeli Kurul” kabullenilmiş olmaktadır.
İkinci olarak, mevcut üye sayısı ve toplantı ve karar yeter sayılarındaki
indirime bağlı olarak bazı hallerde hukuki tartışmalar ortaya çıkmaktadır.
Değişiklik, üye sayısını yediye düşürürken, yeter sayıları doğal olarak yedi
üzerinden düzenlemiş, fakat sekiz üye ile devam süresince bir geçici hüküm veya
ayrı bir yeter sayısı düzenlemesi öngörmemiştir. 51 inci maddenin değişik haliyle,
Kurul nihai kararlar için en az beş üyenin katılımı ile toplanıp, en az dört üyenin
aynı yönde oy kullanmasıyla karar alabilecektir. Herşeyden önce sekiz kişilik bir
Kurulda, öngörülen dört üyeye dayalı karar yeter sayısının çoğunluk
oluşturmadığı için uygun olmadığı açıktır. Özellikle dört dört oylamalarda sorun
05-47/672-173
5
çıkabilecektir. Bunun 4054 sayılı Kanun’un mevcut 51 inci maddesinin ikinci
fıkrası hükmüyle (Başkan üstün oyu ile) aşılabileceği ileri sürülebilecekse de, bu
hükmün genel bir hüküm değil, istisnai bir düzenleme olduğu ve her toplantı ve
gündem maddesi için uygulanması düşünülerek getirilmediği bilinmektedir.
Düzenlemelerle ilgili olarak belirtilmesi gereken bir diğer nokta da, yeter
sayılara ilişkin 51 inci maddede getirilen düzenlemenin, özellikle 47 nci maddenin
ikinci fıkrasında yapılan değişiklikle ve 49 uncu madde hükmüyle uyumsuzluğa
yol açmasıdır. Sözlü Savunma Toplantısı yapılan konuların görüşüldüğü karar
toplantılarında 51 inci madde hükümleri açısından tartışmalı durumlar ortaya
çıkabilecektir.
Yürürlük tarihini izleyen toplantılarda alınan ve alınacak kararların hukuki
tartışmalara neden olmaması açısından, gerekli tedbirlerin alınabilmesi amacıyla
görüşlerimi ve gerekçelerimi belirtiyor ve alınan kararların esasına ilişkin
sonuçları paylaşıyorum.
Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ
Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy