Hatay Ro Ro Kombine Taşımacılık İşletmeleri A.Ş.’nin taşımacılık hizmetleri pazarında hakim durumda bulunduğu, yıkıcı fiyatlama ve müşteri ayrımcılığı yaparak hakim durumunu kötüye kullandığı iddiası - Karar Sayı 16-01/12-5

Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2015-4-50 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 16-01/12-5
Karar Tarihi : 06.01.2016
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN
Doç. Dr. Tahir SARAÇ, Kenan TÜRK
B. RAPORTÖR : Çiğdem TUNÇEL, Tuğba CİRİT, Şevket GÜLTEKİN
C. BAŞVURUDA
BULUNANLAR : - Gizlilik talebi bulunmaktadır.
- Öz Akın Nakliye ve Tic. Ltd. Şti.
Haraparası Mh. M. Fehri Civelek İşhanı Zemin Kat No:9
Antakya, Hatay
- Öz Karagülle Ulus. Taş. Pet. İth. İhr. Ltd. Şti.
Keskincik Köyü, Altınözü Hatay
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILANLAR : - Hatay Ro Ro Kombine Taşımacılık İşletmeleri A.Ş.
İskenderun Yolu Üzeri 10. Km. Uluslararası Nakliyeciler Sitesi
C Blok K:1 D:6/8 Büyükdalyan Antakya/ Hatay
(1) E. DOSYA KONUSU: Hatay Ro Ro Kombine Taşımacılık İşletmeleri A.Ş.’nin
taşımacılık hizmetleri pazarında hakim durumda bulunduğu, yıkıcı fiyatlama ve
müşteri ayrımcılığı yaparak hakim durumunu kötüye kullandığı iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: 22.09.2015 tarih ve 4520, 4521, 4522 sayılı, 28.09.2015 tarih
ve 4547 sayılı başvurularda özetle; Hatay’da faaliyet gösteren bir grup nakliyecinin bir
araya gelerek Türkiye’den Ortadoğu ülkelerine ro ro taşımacılığı yapmak üzere Hatay
Ro Ro Kombine Taşımacılık İşletmeleri A.Ş. (HATAY RO RO) unvanlı bir şirket
kurduğu, HATAY RO RO’nun piyasaya ilk girdiği dönemde maliyetlerinin altında
çalışarak rakibini piyasa dışına ittiği, rakibinin piyasa dışına çıkmasının ardından
piyasada tekel konumunda kalarak fiyatlarını kademeli olarak artırdığı, piyasaya girmek
isteyen diğer teşebbüsleri çeşitli yollarla engelleyerek piyasadaki tekel konumunu
koruduğu, kendi ortağı olan nakliyeciler ile ortağı olmayan nakliyecilere farklı fiyatlar
uyguladığı, gemiye biniş sırasında ortağı olan nakliyeciler lehine uygulamalarda
bulunarak, ortağı olmayan nakliyecilerin gemiye binişlerini engellediği belirtilmektedir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 22.09.2015 ile 28.09.2015 tarihlerinde giren
başvurular üzerine hazırlanan 22.10.2015 tarihli İlk İnceleme Raporu, 03.11.2015 tarihli
Kurul toplantısında görüşülmüş ve 15-39/653-M sayı ile HATAY RO RO hakkında
önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Anılan karar uyarınca düzenlenen
23.12.2015 tarih ve 2015-4-50/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara
bağlanmıştır.

(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Hatay Ro Ro Kombine Taşımacılık İşletmeleri
A.Ş.’nin ilgili pazarda hakim durumda olabileceği, 15.10.2014 - 07.12.2015 döneminde
ayrımcılık yapmak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 6.
16-01/12-5
2/13

maddesini ihlal etmiş olabileceği, ancak Hatay Ro Ro Kombine Taşımacılık İşletmeleri
A.Ş.’nin Kanun’un 6. maddesinin ihlali niteliği taşıyabilecek ayrımcı uygulamalarının
08.12.2015 tarihi itibarıyla sonlandırılmış olması sebebiyle anılan teşebbüs hakkında
aynı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı, söz
konusu şirkete 4054 sayılı Kanun’u ihlal eder nitelikteki uygulamalardan kaçınması
yönünde bir görüş gönderilmesinin uygun olacağı ifade edilmektedir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Elde Edilen Bilgi ve Belgeler
(5) Önaraştırma kapsamında 24.11.2015 tarihinde gizlilik talepli başvuru sahibi ile
görüşülmüş ve birtakım bilgi ve belgeler talep edilmiştir. Söz konusu bilgi ve belgeler
23.12.2015 tarihinde Kurum kayıtlarına girmiştir. 24.11.2015 tarihinde ayrıca, HATAY
RO RO’da yerinde inceleme yapılmış ve şirket yetkilileriyle bir görüşme
gerçekleştirilerek bazı bilgi ve belgeler talep edilmiştir. HATAY RO RO tarafından
gönderilen bilgi ve belgeler 10.12.2015 tarihinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
Bunun yanı sıra, HATAY RO RO yetkililerinin talebi üzerine, kendileriyle 18.12.2015
tarihinde Kurum merkezinde bir görüşme gerçekleştirilmiştir. Bu görüşmede istenen
bilgiler, 22.11.2015 tarihinde Kurum kayıtlarına alınmıştır.
(6) Önaraştırma döneminde, 25.11.2015 tarihinde Uluslararası Nakliyeciler Derneği
Antakya Bölge Temsilciliği (UND ANTAKYA) ve HATAY RO RO’nun ortağı olmayan
müşterilerinden olan Özaslanlar Uluslararası Nakliyat ve Ticaret A.Ş. (ÖZASLANLAR
NAKLİYAT) ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bunun yanı sıra, T.C. Ulaştırma
Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Deniz Ticareti Genel Müdürlüğünden, Varan
Denizcilik Turizm Gıda Tekstil İnşaat San. Taahhüt ve Tic. Ltd. Şti.’den (VARAN), BGS
Uluslararası Taşımacılık Dış Ticaret Ltd. Şti.’den, Uluslararası Nakliyeciler
Derneğinden (UND), UN Ro Ro İşletmeleri A.Ş.’den, Limak İskenderun Uluslararası
Liman İşletmeciliği A.Ş.’den (LİMAK PORT), Mersin Uluslararası Liman İşletmeciliği
A.Ş.’den, İskenderun Liman Başkanlığından ve Mersin Liman Başkanlığından bilgi ve
belge talebinde bulunulmuş ve ilgili bilgiler Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Son
olarak, HATAY RO RO’ya ortak olmayan ancak HATAY RO RO’dan hizmet alan
nakliye firmalarından 20 tanesinden bilgi ve belge talebinde bulunulmuş ve ilgili bilgiler
Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
I.2. Hakkında Önaraştırma Yapılan: Hatay Ro Ro Kombine Taşımacılık İşletmeleri
A.Ş.
(7) HATAY RO RO tarafından şirketin kurulma sürecine ilişkin olarak verilen bilgilerde,
Türkiye’den Ortadoğu ülkelerine taşıma gerçekleştiren nakliyecilerin yaşadığı sorunlar
dolayısıyla bu ro ro güzergahını kurtarmak, ihracat ürünlerinin zamanında varış
noktasına ulaşmasını sağlamak ve ilgili bölgede nakliye sektörünün yaşadığı sıkıntıları
önlemek amacıyla, Hatay’da faaliyet gösteren C2 belgeli1 bazı nakliyecilerin bir araya
gelerek ro ro taşımacılığı faaliyetinde bulunacak bir şirket kurma iradesi sergilediği, belli
koşulları karşılamak kaydıyla bu şirkete ortak olmaları yönünde Hatay’daki C2 belgeli
tüm nakliyecilere açık bir duyuru yapıldığı, Hatay’da faaliyet gösteren nakliyecilerden2
bazılarının belirlenen koşulları karşılayamaması, bazılarının ortak olmayı tercih
etmemesi, bazılarının ortaklık için aranan belgeleri zamanında hazırlayamaması,
bazılarının ise ilgili güzergahta faaliyetinin olmaması nedeniyle HATAY RO RO’nun 55
ortak ile 2014 yılının Eylül ayında kurulduğu ifade edilmiştir.

1 C2 Belgesi, Uluslararası ve Yurtiçi Eşya Taşımacılığı yetki belgesidir.
2 Yapılan görüşmelerde Hatay’da faaliyet gösteren yaklaşık 260 adet nakliyeci bulunduğu ifade
edilmiştir.
16-01/12-5
3/13

(8) İlk seferi 15.10.2014 tarihinde Türkiye (İskenderun Limanı) – Mısır (Port Said Limanı)
ve Mısır (Adabiya Limanı) – Suudi Arabistan (Duba Limanı) arasında Ulusoy-5 ve Ark
Forwarder isimli gemilerle iki ayaklı olarak gerçekleşmiş olan şirketin, 12.05.2015
tarihinden itibaren Ulusoy-5 ve Cenk Y isimli gemilerle Süveyş Kanalı üzerinden
Türkiye (İskenderun Limanı) – Suudi Arabistan (Duba Limanı) arasında haftada iki
sefer yaptığı tespit edilmiştir.
(9) HATAY RO RO yönetim kurulu, biri başkan, ikisi başkan yardımcısı olmak üzere dokuz
üyeden oluşmakta olup, ilgili üyeler aynı zamanda kurucu nakliye şirketlerinden
bazılarının temsilcileridir.
I.3. İlgili Pazar
I.3.1. İlgili Ürün Pazarı
(10) İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’da (Kılavuz) yer alan açıklamalardan
hareketle; ilgili ürün pazarının belirlenmesinde, temel olarak, tüketicinin gözünde
fiyatları, kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından birbiri ile ikame edilebilir olarak
kabul edilen tüm mal ve hizmetlerden oluşan pazarın dikkate alınacağı
söylenebilecektir. Nitekim Kılavuz’un pazarın tanımlanmasının temel ilkelerini açıklayan
bölümünde de öncelikli olarak talep ikamesinin değerlendirileceği, sonrasında ise talep
ikamesine eşdeğer etkisinin bulunması halinde arz ikamesinin de göz önünde
bulundurulabileceği belirtilmiştir.
(11) Yukarıda yer verildiği üzere, hakkında önaraştırma yürütülen HATAY RO RO, Türkiye
ile Ortadoğu ülkeleri arasında ro ro taşımacılığı hizmeti vermek üzere kurulmuş bir
teşebbüstür. Ro ro kelimesi, İngilizce’de “roll on” ve “roll off” kelimelerinin
kısaltılmasından oluşmakta ve en genel anlamıyla kendi tekerleğiyle hareket edebilen
veya çekilebilen bütün araçların, lokomotiflerin, vagonların, makinelerin veya diğer nakil
vasıtalarının taşınabildiği gemileri ifade etmektedir. Bu çerçevede, ilgili ürün pazarı
değerlendirmesinde, ro ro taşımacılığına talep ve arz bakımından ikame olarak kabul
edilebilecek başka taşımacılık türlerinin bulunup bulunmadığının incelenmesi
gerekmektedir.
(12) Geçmiş tarihli Rekabet Kurulu (Kurul) kararları incelendiğinde, 01.10.2012 tarihli ve 12-
47/1413-474 sayılı kararda ro ro taşımacılığına yönelik olarak detaylı bir ilgili pazar
değerlendirmesi yapıldığı görülmektedir. Bu kararda, öncelikle diğer deniz taşımacılığı
türlerinin, ardından ise kara yolu taşımacılığının ro ro taşımacılığına talep ve arz
bakımından ikame olup olmadığı incelenmiştir. Yapılan inceleme sonucunda, ro ro
taşımacılığı ile diğer deniz taşımacılığı türleri ve kara yolu taşımacılığı arasında söz
konusu hizmetlerin aynı ilgili ürün pazarında değerlendirilmesini gerektirecek düzeyde
bir talep ve arz ikamesinin bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu çerçevede ilgili ürün
pazarı “tekerlekli ve mobil yük taşıyan ro ro gemileri ile yapılan tarifeli deniz taşımacılığı
hizmetleri (ro ro taşımacılığı hizmetleri) pazarı” olarak belirlenmiştir3. Söz konusu Kurul
kararı ışığında, ilgili ürün pazarı “ro ro taşımacılığı hizmetleri” pazarı olarak
belirlenmiştir.

I.3.2. İlgili Coğrafi Pazar
(13) İlgili coğrafi pazarı, teşebbüslerin, mal ve hizmetlerinin arz ve talebi konusunda faaliyet
gösterdikleri, rekabet koşulları yeterli derecede homojen ve komşu bölgelerden

3 Kurul, ro ro taşımacılığı hizmetlerini konu alan 16.01.2014 tarihli ve 14-02/41-19 sayılı kararında da
aynı ilgili ürün pazarı tanımını benimsemiştir.
16-01/12-5
4/13

hissedilir derecede farklı olduğu için komşu bölgelerden ayrılabilen bölgeler olarak
tanımlamak mümkündür.
(14) HATAY RO RO, ro ro taşımacılığı faaliyetlerini Türkiye ile Ortadoğu ülkeleri arasında
yürütmektedir. Türkiye ile Ortadoğu ülkeleri arasındaki ro ro taşımacılığı Türkiye ile
Mısır arasında 23.04.2012 tarihinde imzalanan “Ro-Ro ve Karayolu Transit
Taşımacılığına İlişkin İşbirliğine Dair Mutabakat Zaptı” çerçevesinde 2012 yılının Nisan
ayında başlamıştır. Bu mutabakat çerçevesinde Mersin Limanından yola çıkacak ro ro
gemilerinin Mısır’ın Port Said ve İskenderiye Limanlarına ulaşması ve bu limanlarda ro
ro gemisinden indirilen araçların çekiciler vasıtasıyla Mısır hükümetinin gözetiminde
karayolu üzerinden Kızıldeniz kıyısındaki Safaga veya Adabiya limanlarına
ulaştırılması planlanmıştır. Bu çerçevede, Kızıldeniz kıyısındaki Mısır limanlarına
karayolu ile ulaştırılan ro ro yüklerinin buradan yeniden deniz yolu ile Suudi Arabistan’a
sevk edilmesi öngörülmüştür. Bununla beraber, Mısır ile Türkiye arasındaki “Ro-Ro ve
Karayolu Transit Taşımacılığına İlişkin İşbirliğine Dair Mutabakat Zaptı”nın 22.04.2015
tarihinde Mısır tarafından tek taraflı olarak feshedilmesiyle birlikte, Türkiye’den
Ortadoğu ülkelerine gerçekleştirilen ro ro taşımacılığı, 17.04.2015 tarihinden itibaren
Türkiye’de İskenderun Limanından hareket ederek Süveyş Kanalı üzerinden doğrudan
Suudi Arabistan’ın Duba Limanına varacak şekilde yapılmaya başlanmıştır.
(15) Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde, Türkiye ile Ortadoğu ülkeleri arasında
yapılan ro ro taşımalarının, bu taşımaların ilk kez yapılmaya başlandığı 26.04.2012
tarihinden günümüze kadar olan dönemde farklı kalkış ve varış limanlarının kullanıldığı
hatlar üzerinde gerçekleştirilmiş olduğu, kullanılmış olan tüm bu hatların birbirine ikame
teşkil ettiği, dolayısıyla ilgili coğrafi pazarın “Türkiye ile Ortadoğu ülkeleri arasındaki ro
ro hatları” olarak tanımlanabileceği değerlendirilmektedir.
I.4. Yapılan İnceleme Tespit ve Değerlendirmeler
(16) 4054 sayılı Kanun’un “Hakim Durumun Kötüye Kullanılması” başlıklı 6. maddesi ile bir
veya birden fazla teşebbüsün ülkenin bütününde ya da bir bölümünde bir mal veya
hizmet piyasasındaki hakim durumunu tek başına yahut başkaları ile yapacağı
anlaşmalar ya da birlikte davranışlar yoluyla kötüye kullanması hukuka aykırı ve yasak
kabul edilmiştir. Bu çerçevede Kanun’un 6. maddesi kapsamında bir ihlalden
bahsedebilmek için davranışı incelemeye konu olan teşebbüsün hakim durumda
bulunması ve ilgili davranışın kötüye kullanma niteliği göstermesi kriterleri bir arada
aranmaktadır. Aşağıda sırasıyla HATAY RO RO’nun hakim durumda bulunup
bulunmadığına ve iddia konusu davranışının kötüye kullanma olup olmadığına ilişkin
değerlendirmelere yer verilmektedir.
I.4.1. Hakim Durum Değerlendirmesi
(17) 4054 sayılı Kanun’un 3. maddesinde hakim durum, “belirli bir piyasadaki bir veya
birden fazla teşebbüsün, rakipleri ve müşterilerinden bağımsız hareket ederek fiyat,
arz, üretim ve dağıtım miktarı gibi ekonomik parametreleri belirleyebilme gücü” olarak
tanımlanmıştır. Hakim durumun tespitinde genel olarak, incelenen teşebbüsün ve
rakiplerinin ilgili pazardaki konumu, pazara giriş ve pazardaki büyüme engelleri gibi
unsurlar dikkate alınmaktadır.

(18) İncelenen teşebbüsün ve rakiplerin ilgili pazardaki konumu bakımından en önemli
gösterge, söz konusu teşebbüslerin ilgili pazarda sahip oldukları pazar paylarıdır.
Hakim Durumdaki Teşebbüslerin Dışlayıcı Kötüye Kullanma Niteliğindeki
Davranışlarının Değerlendirilmesine İlişkin Kılavuz’da (Hakim Durum Kılavuzu) da
16-01/12-5
5/13

belirtildiği üzere, incelenen teşebbüsün pazar payı ne kadar yüksekse ve istikrarlıysa;
incelenen teşebbüsün pazar payı ile rakiplerinin pazar payları arasındaki fark ne kadar
büyükse ve istikrarlıysa, mevcut rakiplerin incelenen teşebbüs üzerinde rekabetçi baskı
yapma olasılığı o kadar azalacaktır.
(19) Yukarıda ifade edildiği üzere, ilgili ürün pazarı “ro ro taşımacılığı hizmetleri”, ilgili
coğrafi pazar ise “Türkiye ile Ortadoğu ülkeleri arasındaki ro ro hatları” olarak
tanımlanmıştır. HATAY RO RO ilgili pazardaki ilk seferini 15.10.2014 tarihinde
gerçekleştirmiştir. Dosya kapsamında edinilen bilgilerden, HATAY RO RO’nun faaliyete
başladığı tarih itibarıyla Türkiye-Ortadoğu ülkeleri arasında kullanılan tek ro ro hattının
İskenderun-Duba hattı olduğu, anılan hatta faaliyet gösteren tek teşebbüsün ise
VARAN olduğu anlaşılmıştır. HATAY RO RO ve VARAN, 2014 yılının Ekim ve Kasım
aylarının bir bölümünde eşanlı olarak ilgili pazarda faaliyet göstermiş, VARAN ise
22.11.2014 tarihinde son seferini gerçekleştirerek ilgili pazardaki faaliyetlerine son
vermiştir. Bu bilgilerden hareketle yaklaşık altı hafta kadar bir süreyle HATAY RO
RO’nun ve VARAN’ın eş anlı olarak ilgili pazarda faal olduğu söylenebilecektir. Söz
konusu pazar tanımı bağlamında HATAY RO RO ve VARAN’ın eş anlı faaliyette
bulunduğu 2014 yılı Ekim ve Kasım aylarına ilişkin toplam sefer sayıları, bu seferlerde
taşınan toplam araç adetleri ve araç adetleri esas alınarak hesaplanan pazar payları
aşağıdaki tabloda sunulmaktadır:
Tablo 1: Firmaların Toplam Taşıma Adetleri ve Pazar Payları
Dönem
VARAN HATAY RO-RO TOPLAM
Sefer
Sayısı
Araç
Adedi
Pazar
Payı (%)
Sefer
Sayısı
Araç
Adedi
Pazar
Payı (%)
Sefer
Sayısı
Araç
Adedi
Pazar
Payı (%)
Ekim 2014 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kasım 2014 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
(20) Yukarıdaki tablodan görüldüğü üzere, HATAY RO RO’nun pazara giriş yaptığı 2014
yılının Ekim ayında pazar payı (…..) olarak gerçekleşmiştir. Aynı dönemde VARAN’ın
pazar payı ise (…..) olarak gerçekleşmiştir. 2014 yılının Kasım ayında ise HATAY RO
RO’nun pazar payının yaklaşık (…..) oranında artarak (…..) seviyesinde gerçekleştiği
görülmektedir. VARAN’ın Kasım ayındaki pazar payı ise (…..) düzeyinde
gerçekleşmiştir. VARAN’ın 22.11.2014 tarihinde son seferini yaparak pazardan
çıkmasının ardından ise HATAY RO RO ilgili pazarda faaliyet gösteren tek teşebbüs
olarak pazar payını %100 seviyesine çıkarmıştır4.
(21) Yukarıda ifade edildiği gibi incelenen teşebbüsün ve rakiplerinin pazar payları hakim
durum tespitinde önemli bir gösterge olarak kabul edilmektedir. HATAY RO RO’nun
pazara girdiği ilk iki ayda (…..) ve (…..) seviyesinde gerçekleşen pazar paylarının ve
2014 yılının Aralık ayından günümüze kadar olan dönemde ilgili pazarda faaliyet

4 Önaraştırma kapsamında, VARAN’ın ve HATAY RO RO’nun yanı sıra İskenderun Liman
Başkanlığından ve LİMAK PORT’tan da söz konusu şirketlerin ilgili dönemdeki sefer sayılarına ve bu
seferlerde taşıdıkları araç adetlerine ilişkin bilgi istenmiştir. Yapılan inceleme sonucunda üç farklı
kaynak tarafından sunulan bu bilgiler arasında sefer sayısı ve taşınan araç adedi bakımından birtakım
tutarsızlıklar olduğu tespit edilmiştir. Bu tutarsızlıklar karşısında, ilk kaynaktan temin edilmiş olması
nedeniyle en sağlıklı sonuçları sağlayacağı değerlendirildiğinden tablonun hazırlanmasında VARAN’dan
ve HATAY RO RO’dan alınan bilgiler esas alınmıştır. Ancak, diğer kaynaklardan temin edilen bilgilerin
esas alınması halinde de değerlendirme değişmemektedir. Zira İskenderun Liman Başkanlığından
gönderilen bilgiler esas alındığında HATAY RO RO’nun ilgili aylardaki pazar payları (…..) ve (…..);
VARAN’ın ilgili aylardaki pazar payları ise (…..) ve (…..) olarak saptanmıştır. LİMAK PORT’tan
gönderilen bilgiler çerçevesinde HATAY RO RO’nun ilgili aylarda pazar payları (…..) ve (…..),
VARAN’ın ilgili aylardaki pazar payları ise (…..) ve (…..) olarak hesaplanmıştır.
16-01/12-5
6/13

gösteren tek teşebbüs konumunda olmasının, HATAY RO RO’nun hakim durumda
olabileceğine dair güçlü bir işaret olduğu değerlendirilmektedir.
(22) Bununla birlikte, Hakim Durum Kılavuzu’nda yer alan, pazar payının hakim durumun
tespitinde tek başına yeterli olmadığına, hakim durumun tespiti için pazara yeni
teşebbüslerin girmesinin veya pazarda faaliyet gösteren teşebbüslerin büyümesinin
önünde engeller bulunup bulunmadığının da değerlendirilmesi gerektiğine ilişkin
açıklamalar ışığında, ilgili pazara başka bir oyuncunun girmesinin mümkün olup
olmadığı da değerlendirmeye dahil edilecektir.
(23) Bu noktada öncelikle, HATAY RO RO’nun pazara girdiği ilk aydan itibaren pazardan
oldukça yüksek pay almasının ardında yatan nedenin Hatay’da faaliyet gösteren ve
Türkiye ile Ortadoğu ülkeleri arasında taşımacılık yapan şirketlerin önemli bir kısmının
HATAY RO RO’nun ortağı olması ve HATAY RO RO’nun ortağı olan bu şirketlerin ro ro
hizmetini HATAY RO RO’dan almayı tercih etmesi olduğu belirtilmelidir. Zira, rasyonel
olarak, HATAY RO RO’nun hissedarı olan nakliyeciler kendilerinin de sermaye koymuş
oldukları şirketin karlılığının ve şirket değerinin artmasını istemekte ve bu nedenle ro ro
taşımacılığı hizmetine ilişkin taleplerini HATAY RO RO’ya yönlendirmektedir.
Dolayısıyla, HATAY RO RO’nun Türkiye ile Ortadoğu arasındaki taşımalar için
ortaklarının ve ortağı olmayan nakliyecilerin talebine cevap verebildiği süre boyunca
başka bir oyuncunun ilgili pazara girmesi o oyuncu bakımından ekonomik
görünmemektedir. Bu nedenle, ilgili pazardaki bu fiili durum bir giriş engeli olarak
değerlendirilebilecektir.
(24) HATAY RO RO’nun faaliyete başladığı ilk aydan itibaren sahip olduğu (…..)’nin
üzerindeki pazar payı, 2014 yılının Aralık ayından itibaren ilgili pazarda faaliyet
gösteren tek teşebbüs olması ve pazarın fiili durumundan kaynaklanan giriş engelleri
bir arada değerlendirildiğinde, HATAY RO RO’nun ilgili pazarda hakim durumda
olabileceği değerlendirilmektedir.
I.4.2. Hakim Durumun Kötüye Kullanılmasına İlişkin Değerlendirme
(25) Dosya konusu başvurular kapsamındaki iddialar, yıkıcı fiyatlama ve ayrımcılık olmak
üzere iki başlık altında incelenebilecektir. Bu çerçevede aşağıda sırasıyla yıkıcı
fiyatlamaya ve ayrımcılığa ilişkin değerlendirmelere yer verilmektedir.
I.4.2.1. Yıkıcı Fiyatlama
(26) 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında değerlendirilen kötüye kullanma
hâllerinden birisi de yıkıcı fiyatlamadır. Hakim Durum Kılavuzu’nun 50. paragrafında
yıkıcı fiyat, “hakim durumdaki bir teşebbüsün pazar gücünü korumak veya artırmak
üzere mevcut veya potansiyel rakiplerinden birini veya daha fazlasını piyasa dışına
çıkarmak, disipline etmek ya da diğer biçimlerle rakibin rekabetçi davranışını
engellemek için kısa vadede maliyetinin altında satış fiyatı belirleyerek zarar etmeyi
göze aldığı (feragatte bulunduğu) rekabet karşıtı bir fiyatlama stratejisi” olarak
tanımlanmaktadır. Kılavuzda ayrıca, yıkıcı fiyat analizinin ilk aşamasını hakim
durumdaki teşebbüsün fiyatlama davranışı ile kısa dönemde feragatte bulunup
bulunmadığının değerlendirilmesinin oluşturduğu belirtilmiştir. Hakim durumdaki
teşebbüsün ilgili zaman diliminde üretim miktarının tamamı veya belirli bir kısmı için
düşük fiyat uygulayarak aslında kaçınılabilecek olmasına karşın zarar etmiş olması
veya ediyor olması ise Kılavuz kapsamında feragatte bulunma olarak
nitelendirilmektedir.
(27) Dosyada yer alan başvurular kapsamında, HATAY RO RO’nun piyasaya ilk girdiği
dönemde maliyetlerinin altına çalışarak rakibini piyasa dışına ittiği, rakibinin piyasa
16-01/12-5
7/13

dışına çıkmasının ardından piyasada tekel konumunda kalarak fiyatlarını kademeli
olarak artırdığı iddia edilmektedir. Söz konusu iddiaya ilişkin olarak öncelikle HATAY
RO RO’nun faaliyete başladığı tarihten günümüze kadar olan fiyatları VARAN ile
karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Pazarda uygulanan fiyatların zaman içindeki seyrini
görebilmek amacıyla VARAN’ın fiyatları ilgili pazarda faaliyet göstermeye başladığı ilk
tarih olan 17.06.2014 tarihinden başlanarak incelemeye dahil edilmiştir. Aşağıda anılan
iki teşebbüsün dönemler itibarıyla, belirtilen hatlarda, standart tırlar için uyguladığı gidiş
dönüş fiyatlarını gösterir tabloya yer verilmektedir.
Tablo 2: HATAY RO RO’nun ve VARAN’ın Fiyatları (ABD Doları)
İlgili Dönem Kalkış-Varış Limanları VARAN’ın Fiyatı
HATAY RO RO’nun Fiyatı
Ulusoy-5 Cenk Y
14.06-29.07.2014 İskenderun-Mısır-Duba (…..) (…..) (…..)
30.07-14.10.2014 İskenderun-Mısır-Duba (…..)
15.10-07.11.2014 İskenderun-Mısır-Duba (…..) (…..) (…..)
08.11-22.11.2014 İskenderun-Mısır-Duba (…..) (…..) (…..)
22.11-16.04.2015 İskenderun-Mısır-Duba (…..) (…..) (…..)
17.04.2015-… İskenderun-Duba (…..) (…..) (…..)
(28) Yukarıdaki tablodan görüleceği üzere VARAN, faaliyete başladığı 14.06.2014
tarihinden 29.07.2014 tarihine kadar İskenderun-Mısır-Duba gidiş dönüş seferlerinde
standart tır için (…..) ABD Doları fiyat uygulamış, 30.07.2014 tarihinde bu fiyat düzeyini
(…..) ABD Dolarına çıkarmış, 07.11.2014 tarihine kadar da bu fiyatı devam ettirmiştir.
08.11.2014 tarihinden pazardan çıktığı tarihe kadar olan dönemde ise ilk tır için aynı
fiyat düzeyini korurken, birden fazla tırı içeren taşımalar için fiyatlarında indirime
gitmiştir. HATAY RO RO ise ilk seferini gerçekleştirdiği 15.10.2014 tarihinde
İskenderun-Mısır-Duba seferlerinde standart tır için tır başına (…..) ABD Doları
uygulayarak pazara girmiş ve bu fiyat düzeyini 16.04.2015 tarihine kadar
değiştirmeksizin korumuştur. 17.04.2015 tarihli seferinden itibaren ise, HATAY RO RO
seferlerini İskenderun-Duba Limanları arasında yapmaya başlamış ve standart tır
başına uyguladığı gidiş-dönüş ücretini Ulusoy-5 gemisi için (…..) ABD Dolarına, Cenk
Y gemisi için ise (…..) ABD Dolarına yükseltmiştir. HATAY RO RO, 17.04.2015 tarihli
seferden itibaren geçerli olmak üzere gerçekleştirdiği bu fiyat artışını, Mısır ile olan
anlaşmanın feshedilmesi nedeniyle, anılan seferle birlikte Süveyş Kanalı’nın
kullanılmaya başlanması ve Süveyş Kanalı’nın Ulusoy-5 gemisi için ortalama (…..)
ABD Doları, Cenk Y gemisi için ise ortalama (…..) ABD Doları olan geçiş maliyetinin
fiyatlara yansıtılması gerekliliği ile açıklamaktadır.




(29) Bu bilgiler çerçevesinde, HATAY RO RO’nun o dönemde ilgili pazarda faaliyet
göstermekte olan VARAN’ın uyguladığı fiyat düzeyi ile piyasaya giriş yaptığı, VARAN’ın
piyasadan çıkmasından sonra yaklaşık beş ay boyunca bu fiyat düzeyini muhafaza
ettiği ve fiyatlarında ancak Türkiye ile Ortadoğu ülkeleri arasındaki ro ro hattının
zorunlu olarak değişmesi nedeniyle ve artan sefer maliyetlerini fiyatlara yansıtmak
16-01/12-5
8/13

amacıyla artırdığı söylenebilecektir. Dolayısıyla HATAY RO RO’nun fiyat seyrinin
başvuruda iddia edildiği gibi gerçekleşmediğini ifade etmek mümkündür.
(30) Bununla birlikte, yukarıda belirtildiği üzere, yıkıcı fiyatlama analizinde asıl olan
incelenen teşebbüsün fiyatlama davranışı ile kısa dönemde feragatte bulunup
bulunmadığının, bir başka deyişle kaçınabileceği halde zarara katlanıp katlanmadığının
tespit edilmesidir. Hakim Durum Kılavuzu’nda teşebbüsün feragatte bulunup
bulunmadığına dair analizde esas alınmak üzere ortalama kaçınılabilir maliyet (OKM)5
ölçütünün esas alınabileceği belirtilmiştir. Bu çerçevede, hakim durumdaki bir
teşebbüsün, üretiminin tamamı veya bir kısmı için OKM'nin altında bir fiyat uygulaması
halinde, söz konusu üretimi gerçekleştirmeyerek kaçınabileceği bir zarara katlandığı ve
kısa vadede feragatte bulunduğu kabul edilmektedir6.
(31) Kılavuzda yer alan açıklamalar çerçevesinde, Tablo 3’te yıkıcı fiyatlama yapıldığı iddia
edilen dönemde gerçekleştirilen her bir sefer için, ilgili seferde taşınan araç başına
katlanılan OKM7 ile araç başına uygulanan fiyatlara yer verilmektedir8.
Tablo 3: İlgili Dönemdeki OKM, Fiyat Düzeyi ve Kapasite Kullanım Oranı
Tarih Taşınan Araç Sayısı
Kapasite Kullanım
Oranı (%) OKM (ABD Doları) Fiyat (ABD Doları)
15.10.2014 (…..) (…..) (…..) (…..)
22.10.2014 (…..) (…..) (…..) (…..)
27.10.2014 (…..) (…..) (…..) (…..)
01.11.2014 (…..) (…..) (…..) (…..)
08.11.2014 (…..) (…..) (…..) (…..)
15.11.2014 (…..) (…..) (…..) (…..)
22.11.2014 (…..) (…..) (…..) (…..)
(32) Yukarıdaki tablo incelendiğinde, OKM’nin her bir sefer için değiştiği görülmektedir. Bu
durumun temel nedeni, sefer başına katlanılan toplam kaçınılabilir maliyet çok fazla
değişmezken her bir seferde taşınan araç sayısının, bir başka deyişle kapasite
kullanım oranının farklılaşmasıdır. Ancak, OKM’nin seferler itibarıyla dalgalı bir seyir
izlemesine rağmen en yüksek olduğu 27.10.2014 tarihli seferde dahi fiyatın altında
kaldığı ifade edilebilecektir. HATAY RO RO’nun yıkıcı fiyat uyguladığının iddia edildiği
dönemdeki her bir sefer için OKM’nin fiyatın altında kalması, HATAY RO RO’nun kısa
vadede feragatte bulunmadığını göstermektedir.

(33) İlgili dönemde kaçınabileceği bir zarara katlanmaksızın faaliyet gösterdiğine ilişkin bu
tespit ve ilgili pazara rakibiyle aynı fiyat düzeyiyle girdiği ve fiyat düzeyini rakibi
piyasadan çıktıktan sonra da devam ettirdiği bilgisi birlikte değerlendirildiğinde, HATAY
RO RO’nun yıkıcı fiyat uygulamadığı ve dolayısıyla yıkıcı fiyat uygulamak suretiyle
hakim durumunu kötüye kullandığından bahsedilemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır.

5 Hakim Durum Kılavuzu’nda OKM, bir teşebbüsün belirli miktardaki bir çıktıyı üretmemesi halinde
katlanmayacağı veya tasarruf edeceği maliyetler olarak tanımlanmaktadır.
6 Hakim Durum Kılavuzu, par. 52, 53.
7 İşbu dosya bakımından OKM, HATAY RO RO’nun sefer yapmaması halinde kaçınabileceği maliyetler
olarak alınmıştır. Kurulun 12-47/1413-474 sayılı kararı (par. 187) ışığında, OKM hesaplanırken, yakıt
maliyetleri, liman maliyetleri, sürücülerin uçak maliyetleri ve seferle ilgili endirekt giderler dahil edilmiştir.
Gemi kiralama sözleşmelerinden ötürü, kira giderleri ise sabit maliyet olarak kabul edilmiş ve
hesaplama dışı bırakılmıştır.
8 Kurulun 12-47/1413-474 sayılı kararında da ro ro taşımacılığı faaliyetlerine ilişkin olarak yapılan yıkıcı
fiyat değerlendirmesinde ünite (araç) başına OKM esas alınmıştır.
16-01/12-5
9/13

I.4.2.2. Ayrımcılık
(34) Dosya konusu başvuru kapsamındaki diğer bir iddia ise; HATAY RO RO’nun, HATAY
RO RO’ya ortak olan ve ortak olmayan firmalar arasında ayrımcılık yaparak, ortak
olmayan müşterilerine daha yüksek fiyat uyguladığı ve limanda bekleyen ro ro
gemilerine yapılacak yüklemelerde ortak olan müşterilerin ortak olmayan müşterilere
kıyasla önceliğinin olduğu yönündedir. Bu çerçevede bu bölümünde ayrımcılığa yönelik
söz konusu iddialar değerlendirilecektir.
(35) Bilindiği üzere, 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; “Eşit
durumdaki alıcılara aynı ve eşit hak, yükümlülük ve edimler için farklı şartlar ileri
sürerek, doğrudan veya dolaylı olarak ayrımcılık yapılması” kötüye kullanma
hallerinden biri olarak kabul edilmektedir.
(36) Başvurular kapsamında dile getirilen ayrımcılık iddialarından ilki HATAY RO RO’nun,
limanda bekleyen gemilerine öncelikli olarak ortağı olan nakliyecilerin araçlarını
yüklediği, şayet gemide yer kalırsa ortağı olmayan nakliyecilerin araçlarının gemiye
yüklendiği, bir başka deyişle araçların gemiye yüklenmesinde HATAY RO RO’nun
ortağı olan nakliyeciler lehine ayrımcılık yaptığı yönündedir. HATAY RO RO’da yapılan
yerinde incelemede, söz konusu iddia ile ilgili olarak,
­ tenteli araçlarda ortak olan ve ortak olmayan ayrımı yapılmayacağına yönelik
ifadeleri içeren yazışmalar,
­ HATAY RO RO’nun yönetim kurulunun almış olduğu karar doğrultusunda
Cenk Y gemisinin 14. seferine bayram yoğunluğu nedeniyle ortak olmayan
firmaların araçlarının alınmayacağı duyurusu,
­ gemiye yükleme yapılırken her zaman için önceliğin ortak olan müşterilerde
olduğuna yönelik ifadeler içeren yazışmalar
elde edilmiştir. Bunun yanı sıra, yerinde incelemede elde edilen bazı belgelerde,
yapılacak seferlerde ortak olmayan firmaların rezervasyonlarının da alındığına işaret
eden ifadeler yer almaktadır. Nitekim HATAY RO RO’nun faaliyete başladığı tarihten
Aralık 2015’e kadar olan dönemde taşıdığı araçların ortak olan ve ortak olmayan
müşteri bazında dağılımına bakıldığında ortak olmayan nakliyecilerin araçlarının da
HATAY RO RO’nun gemileriyle taşındığı anlaşılmaktadır. Aşağıdaki tabloda HATAY
RO RO’nun gemileri ile yapılan seferlerde taşınan araçların ortak olan ve ortak
olmayan nakliyecilere göre dağılımına yer verilmektedir.
Tablo 4: HATAY RO RO’nun 2014 ve 2015 Yıllarında Taşıdığı Araç Adetleri
Gemi Adı Sefer Sayısı Ortak Olan Ortak Olmayan TOPLAM
Ulusoy 5 (…..) (…..) (…..) (…..)
Cenk Y (…..) (…..) (…..) (…..)
16-01/12-5
10/13


(37) Yukarıdaki tablodan görüldüğü üzere HATAY RO RO faaliyete başladığı tarihten 2015
yılının Kasım ayı sonuna kadarki süreç içerisinde Türkiye-Ortadoğu hattına yönelik
düzenlemiş olduğu seferlerde ortağı olan müşterilerinin yanı sıra ortağı olmayan
müşterilerinin araçlarını da ro ro gemileri ile taşımış bulunmaktadır. Nitekim Ulusoy 5
ve Cenk Y gemileri ile gerçekleştirmiş olduğu seferlerinde taşınan araç adedinin
yaklaşık (…..)’u ortaklarından olmayan müşterilere ait araçlardan oluşmaktadır. Ulusoy
5 gemisinin faaliyette olduğu dönem boyunca ortalama (…..), Cenk Y gemisinin ise
ortalama (…..) doluluk oranıyla çalıştığı da göz önünde bulundurulduğunda, gemilerde
yer olmasına rağmen ortak olmayan nakliyecilerin araçlarının gemiye alınmadığı
yönündeki iddianın yersiz olduğu değerlendirilmektedir.
(38) Nitekim söz konusu iddiaya ilişkin olarak HATAY RO RO tarafından yapılan
açıklamada da, müşteriler arasında eşit ve adil bir yöntem belirlenebilmesi adına
yükleme yapacak firmaların sıra sistemine tabi olduğu ve gemiye araç yüklemelerinin
LİMAK PORT’un sunduğu belgeler çerçevesinde ve araçların limana giriş sırasına göre
gerçekleştirildiği belirtilmiştir. Bu açıklamalar çerçevesinde, HATAY RO RO’nun
araçların gemilere yüklenmesinde ortağı olan nakliyeciler lehine ayrımcılık yaptığı
yönündeki iddiayı doğrulayan bir tespit yapılamadığı söylenebilecektir.
(39) Başvurular kapsamında HATAY RO RO’nun ayrımcı uygulamalarda bulunduğuna dair
ikinci iddia, HATAY RO RO’nun ortak olan ve ortak olmayan nakliyeciler arasında
ayrımcılık yaparak ortağı olan nakliyecilere daha düşük fiyat uyguladığı yönündedir.
HATAY RO RO’nun iddia konusu uygulaması, HATAY RO RO’da yapılan yerinde
incelemede elde edilen ve HATAY RO RO’nun yetkilileri ile müşterileri arasında yapılan
yazışmaları içeren belgeler, gizlilik talepli başvuru sahibi tarafından sunulan belgeler,
HATAY RO RO’nun ortağı olmayan ÖZASLANLAR tarafından dile getirilen hususlar,
UND Antakya Bölge Temsilcisi tarafından verilen bilgiler ve HATAY RO RO’nun ortağı
olmayan üç diğer nakliye şirketinden gelen belgeler ile de doğrulanmıştır.
(40) Nitekim konuya ilişkin olarak HATAY RO RO tarafından yapılan açıklamada da; daha
çok sayıda nakliyecinin HATAY RO RO’ya ortak olmasını teşvik etmek amacıyla ortak
olan ve olmayan nakliyeciler arasında bir fiyat ayrımına gidildiği, bu fiyat
farklılaştırmasının yalnızca standart tırlara yönelik olduğu, gabari dışı araçlara yönelik
olarak farklı fiyat uygulanmasının söz konusu olmadığı, bu uygulama çerçevesinde
faaliyete başlandığından günümüze kadar olan dönemde ortak olmayan nakliyecilere
araç başına 200 ABD Doları fazla fiyat uygulandığı ifade edilmiştir. HATAY RO RO’dan
alınan bu bilgiler çerçevesinde HATAY RO RO’nun ilk seferinden günümüze kadar olan
süreçte dönemler itibarıyla ortağı olan nakliyecilere ve ortağı olmayan nakliyecilere
uyguladığı fiyatlara aşağıdaki tabloda yer verilmektedir.
Tablo 5: HATAY RO RO Tarafından Uygulanan Fiyatlar (ABD Doları)
İlgili Dönem
Ulusoy 5 Cenk Y
Ortak Olan Ortak Olmayan Ortak Olan Ortak Olmayan
15.10.2014 - 16.04.2015 (…..) (…..) (…..)
17.04.2015 - … (…..) (…..) (…..) (…..)
(41) Yukarıda yer verilen tablodan görüldüğü üzere, HATAY RO RO 15.10.2014-16.04.2015
döneminde ortağı olan nakliyecilere (…..) ABD Doları, ortağı olmayan nakliyecilere ise
(…..) ABD Doları fiyat uygulamıştır. 17.04.2015 tarihinden günümüze kadar olan
dönemde ise ortağı olan ve olmayan nakliyecilere Ulusoy 5 gemisi sırasıyla (…..) ABD
Doları ve (…..) ABD Doları, Cenk Y gemisi için ise sırasıyla (…..) ABD Doları ve (…..)
ABD Doları fiyat uygulamıştır.
16-01/12-5
11/13

(42) Bu bilgiler çerçevesinde, HATAY RO RO’nun ortağı olan nakliyeciler ile ortağı olmayan
nakliyeciler arasında farklı fiyatlama suretiyle ayrımcı uygulamalarda bulunduğunun
sabit olduğu değerlendirilmektedir. Bilindiği üzere, ayrımcılık uygulamalarının 4054
sayılı Kanun’un 6. maddesi çerçevesinde kötüye kullanma olarak değerlendirilebilmesi
için ayrımcı uygulamalara maruz kalan teşebbüslerin rakip olmaları, eşit ticari işlemlere
farklı koşullar uygulanması ve uygulamanın alıcı konumundaki rakiplerden birini
diğerine karşı rekabette dezavantajlı hale getirmesi aranmaktadır9. HATAY RO RO’nun
dosya konusu uygulamalarına ilişkin olarak, HATAY RO RO’nun ortağı olan ve HATAY
RO RO’nun ortağı olmaksızın ilgili pazarda faaliyet gösteren nakliyecilerin alt pazarda
birbirine rakip oldukları, HATAY RO RO’nun eşit konumda olarak değerlendirilebilecek
bu iki müşteri grubu arasında farklı uygulamalarda bulunduğu, bu uygulamanın nakliye
hizmeti almak isteyen ihracatçıları daha uygun fiyatlar önermeleri nedeniyle HATAY
RO RO ortağı olan nakliyecilere yöneltmek suretiyle HATAY RO RO’nun ortağı
olmayan nakliyecileri rekabette dezavantajlı konuma düşürebileceği
değerlendirilmektedir.
(43) Bu noktada Türkiye ile Ortadoğu ülkeleri arasındaki ro ro hatlarında ro ro taşımacılığı
hizmetleri olarak belirlenen pazarda, HATAY RO RO tarafından gerçekleştirilen
uygulamanın etkisi değerlendirilebilir. HATAY RO RO pazara 2014 yılının Ekim ayında
giriş yapmış, rakibi VARAN ise pazardan 22.11.2014 tarihinde çıkmıştır. Bu tarihten
itibaren HATAY RO RO ilgili pazarda yer alan tek teşebbüstür. Dolayısıyla ilgili pazarda
faaliyet gösteren ve HATAY RO RO’ya ortak olmayan nakliyeciler için 2014 Ekim ve
Kasım aylarında VARAN bir alternatifken, 22.11.2014’ten sonra ilgili pazarda
faaliyetleri ancak HATAY RO RO ile çalışabilmeleri ile mümkün gözükmektedir. Tablo 4
(HATAY RO RO’nun taşıdığı araç adetleri) ve Tablo 1’de (VARAN’ın taşıdığı araç
adetleri) yer verilen bilgilere göre, HATAY RO RO’nun pazarda faaliyet gösterdiği Ekim
2014- Aralık 2015 döneminde ilgili pazarda (…..) adet araç taşınmıştır. İlgili dönemde
HATAY RO RO’nun ortağı olmayan nakliyecilerin (…..) aracını taşıdığı
düşünüldüğünde, HATAY RO RO tarafından faaliyet gösterdiği dönem boyunca
ayrımcı uygulamaya maruz kalan nakliyeciler toplam pazarın (…..)’sini oluşturmaktadır.
Bu bakımdan HATAY RO RO’nun ayrımcı uygulamaları dolayısıyla rekabette
dezavantajlı konuma düşmüş olabilecek nakliyeciler pazarın küçük bir bölümünü
oluşturmakta dolayısıyla 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında olabilecek
HATAY RO RO’nun bu eylemi pazarda sınırlı bir etki yaratmaktadır.
(44) Buna ilaveten HATAY RO RO, önaraştırma döneminde sunduğu bilgi ve açıklamalar
çerçevesinde; önaraştırmaya konu ayrımcı uygulamaların rekabet hukuku
çerçevesinde herhangi bir bilgiyi haiz olmaksızın, salt HATAY RO RO’nun ortak
sayısını artırmak ve böylece şirketin ve hattın devamlılığını sağlamak amacıyla
gerçekleştirildiğini, gemilerin doluluk oranlarının istenilen seviyelerde seyretmesi
üzerine 08.12.2015 tarihinde alınan yönetim kurulu kararı çerçevesinde HATAY RO
RO ortağı olan ve olmayan müşterilere aynı fiyatın uygulanması yönünde karar
alınarak ayrımcı uygulamaların sonlandırıldığını, söz konusu Yönetim Kurulu kararının
11.12.2015 tarihinde nakliyecilere duyurulduğunu belirtmiştir.




9 Kurulun 26.05.2005 tarihli ve 05-36/453-106 sayılı kararı.
16-01/12-5
12/13

(45) Sonuç olarak yukarıda yapılan tespit ve değerlendirmelerde, HATAY RO RO’nun
tanımlanan ilgili pazarda hakim durumda olabileceği, piyasaya girdiği dönemde yıkıcı
fiyat uygulamak suretiyle rakibini pazar dışına çıkardığı ve sonrasında fiyatlarını
kademeli olarak artırdığına yönelik iddianın gerçeği yansıtmadığı, ortağı olan ve ortağı
olmayan nakliyeciler arasında fiyatlama uygulamaları vasıtasıyla ayrımcı davranışlarda
bulunduğu ve bu ayrımcı davranışların kötüye kullanma olabileceği ortaya konulmuştur.
Ancak HATAY RO RO’nun 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında ihlal teşkil
edebileceği düşünülen ayrımcı uygulamalarının pazarda sınırlı bir etki yaratması ve
önaraştırma döneminde teşebbüsün ayrımcı uygulamalarına son vermiş olması
dolayısıyla HATAY RO RO hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığı
değerlendirilmektedir.
(46) Nitekim Kurulun 10.06.2010 tarih ve 10-42/728-235 sayılı kararının iptaline yönelik
olarak açılan davaya ilişkin Danıştay 13. Dairesi’nin 30.05.2014 tarihli kararında10 yer
verilen değerlendirme de bu tespiti destekler niteliktedir. Burdur ilinde faaliyet gösteren
dershanelerin oluşturduğu Burdur Özel Dershaneler Birliği’nin dershane ücretlerini; bu
ücretlerin alt sınırını, uygulanacak indirim oranlarını, indirim dönemlerini, promosyon
koşullarını, ilan ve reklam gibi konuları bir toplantı kapsamında görüşerek karara
bağlamasını konu edinen Kurul kararında, Birlik toplantı tutanağında yer alan fiyat ve
taksitlendirmeye ilişkin kararların piyasada uygulanmadığı ve tavsiye niteliğinde olduğu
ancak indirim oranlarının bazı dershanelerce kısa süreli olarak uygulandığının
görüldüğü gerekçelerine dayanılarak önaraştırma sonucunda konu hakkında
soruşturma açılmasına gerek olmadığına ancak 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesi
kapsamında ihlal teşkil edebilecek nitelikte davranışlar ile ilgili olarak Kanun'un 9.
maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca ilgili teşebbüslere ve teşebbüs birliğine görüş
bildirilmesine hükmedilmektedir.
(47) Bu kararın iptali istemi ile açılan davaya yönelik Danıştay kararında önaraştırma
aşamasında ihlal konusu olayın tamamen açıklığa kavuşturulması imkanının varlığı
ihtimalinde, ihlalin soruşturma açılmasını gerektirmeyecek ölçüde hafif olması ve/veya
soruşturma açılmadan da ihlalin tüm etkileriyle ortadan kaldırılabileceği ya da ihlalin
tüm etkileriyle sona erdirilmiş ve anti rekabetçi zararın telafi edilmiş olması veya yapısal
engeller ve yasal düzenlemeler nedeniyle rekabete tam olarak açılmamış pazarlarda
ihlal oluşturabilecek davranışların saptanması halinde Kurulun soruşturma açılmasına
gerek olmaksızın Kanun’da öngörülen diğer tedbirlere başvurabileceğinin açık olduğu
ifade edilmektedir. Bu değerlendirmeye dayanılarak tüm ayrıntılarıyla ortaya konulan
olayda, teşebbüs birliğince alınan kararın uygulanmadığı, yalnızca indirim oranlarına
ilişkin maddenin bazı dersaneler tarafından kısa süreli uygulanarak sonrasında
uygulamanın sona erdirildiği ve gerek teşebbüs davranışları gerek Kurulun müdahalesi
ile anti rekabetçi zararın ortadan kaldırıldığı anlaşıldığından Kurul kararının iptialine
ilişkin talep reddedilmiş ve kararda hukuka aykırılık saptanmamıştır.
(48) Dosya konusu olay bakımından da önaraştırma döneminde ayrımcılık iddiasına yönelik
tüm hususlar tespit edilmiş olup, HATAY RO’RO’nun 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi
kapsamında ihlal olabilecek Ekim 2014-Aralık 2015 dönemini kapsayan ayrımcı
uygulamalarının pazarda sınırlı bir etki yarattığı ortaya konulmuştur. Teşebbüs bu
süreçte ayrımcı uygulamalarına son vermiş olduğundan pazardaki rekabeti kısıtlayıcı
etki de ortadan kalkmış durumdadır. Dolayısıyla HATAY RO RO’nun ortağı olmayan
nakliyecelere yönelik ayrımcı uygulamalarına ilişkin soruşturma açılmasına gerek
bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

10 Danıştay 13. Dairesi’nin 30.05.2014 tarih, E:2010/4818, K:2014/2197 sayılı kararı.
16-01/12-5
13/13

J. SONUÇ
(49) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 4054 sayılı Kanun’un 41.
maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma açılmamasına OYÇOKLUĞU ile karar
verilmiştir.




Rekabet Kurulu’nun 06.01.2016 Tarih ve 16-01/12-5 Sayılı Kararına

KARŞI OY




Önaraştırmaya konu Hatay Ro Ro Kombine Taşımacılık İşletmeleri A.Ş. isimli
teşebbüsün, 4054 sayılı yasanın 6.maddesi kapsamında ihlal niteliğinde
davranışlarının bulunduğunun önaraştırma aşamasında tespit edilmesi karşısında;
anılan eylemlerle ilgili olarak soruşturma açılarak sonucuna göre karar verilmesi
gerekirken; “ihlalin sona erdiği ve ayrımcı uygulamaların pazarda sınırlı etki yarattığı”
biçimindeki yasal karşılığı bulunmayan gerekçelerle soruşturma açılmaması yolundaki
çoğunluk görüşüne katılmıyorum.



Kurul Üyesi
Kenan Türk



Full & Egal Universal Law Academy