Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2004-3-90 (Devralma)
Karar Sayısı : 04-60/861-202
Karar Tarihi : 20.9.2004
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit Sonbay,
Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN
B. RAPORTÖRLER : Ali İhsan ÇAĞLAYAN, Neşe Nur YAZGAN
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Vaillant GmbH
Temsilcisi: Av. Sinan NAİPOĞLU 20
Esin Ortak Avukat Bürosu,
Sümbül Sokak No. 41-43, 34335 1. Levent İstanbul
D. TARAFLAR : -Vaillant GmbH.
Berghauser Str. 40 D-42859 Remscheid ALMANYA
-Baltur S.p.A
Via Ferrarese n.10 Cento, Ferrara İTALYA
-Paolo Mazzoni 30
Via Tononi n. 4/e Piacenza İTALYA
-Fiorella Chinosi
Via Tononi n. 4/e Piacenza İTALYA
- Barbara Mazzoni
Via Tononi n. 4/e Piacenza İTALYA
-Hermann S.r.l.
Via Salvo d’Acquisto, Pontenure, Piacenza İTALYA 40
E. DOSYA KONUSU: Hermann S.r.l hisselerinin %66,6’sının Vaillant GmbH
tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 11.8.2004 tarih, 4484 sayı ile giren ve
en son 27.8.2004 tarih 4760 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine,
04-60/861-202
2
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1
sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen
3.9.2004 tarih, 2004-3-90/Öİ-04-AİÇ sayılı Birleşme/Devralma Ön İnceleme 50
Raporu 6.9.2004 tarih, REK.0.07.00.00/194 sayılı Başkanlık önergesi ile 04-60
sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; başvuru konusu işlemin
taraflarının ilgili ürün pazarındaki toplam ciroları yönüyle 4054 sayılı Kanun’un 7.
maddesi ve bu Kanuna dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında
izne tabi bir işlem olduğu; ancak bu işlem sonucunda aynı Kanun’un 7.
maddesinde belirtilen hakim durumun yaratılması veya mevcut hakim durumun
güçlendirilmesi ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmadığı, bu nedenle bildirim konusu hisse devri işlemine izin verilmesi gerektiği 60
ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Dosya kapsamında yer alan bilgilerden, Hermann S.r.l.’nin Türkiye’deki faaliyeti
sadece duvara asmalı gaz kaynatıcılarını içerdiği anlaşılmıştır. Duvara asmalı 70
gaz kaynatıcıları Vaillant Gmbh ve Hermann S.r.l.’nin faaliyetlerinin çakıştığı tek
pazar olup, devralma işlemi ile sadece bu pazar etkilenirken, diğer alt
pazarlardaki yapı üzerinde doğrudan bir etkisi olmayacaktır. Kurul’un 14.8.2003
tarih ve 03-56/647-297 sayılı kararında yer alan benzer ilgili ürün pazarına ilişkin
detaylı açıklamaları da dikkate alınarak; söz konusu devralma işlemi bakımından
ilgili ürün pazarının dar bir şekilde kaynatıcılar pazarının alt pazarları olan
“duvara asmalı kaynatıcılar”, yere dayalı kaynatıcılardan “kat kaloriferleri” ve
“merkezi kalorifer” kazanları olarak üç ayrı ilgili ürün pazarı tanımlanması ya da
geniş bir şekilde tüm kaynatıcılar pazarının ilgili ürün pazarı olarak
belirlenmesinin, ilgili işleme ilişkin olarak Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde 80
yapılacak nihai değerlendirmeyi değiştirmeyeceği sonucuna ulaşılmıştır.
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
1997/1 sayılı Tebliğ'in 4. maddesine göre, coğrafi pazar belirlenirken, özellikle
ilgili mal ve hizmetlerin özellikleri ile tüketici tercihleri bakımından giriş
engellerinin, ilgili bölge ile komşu bölgeler arasında teşebbüslerin pazar payları
veya mal ve hizmetlerin fiyatları bakımından hissedilir bir farklılığın varlığı gibi
unsurlar dikkate alınmaktadır. Kaynatıcılar pazarı ve alt pazarlar açısından, söz
konusu unsurlar çerçevesinde bölgesel bir farklılığın mevcut olmadığı ve bu 90
pazarlarda faaliyet gösteren teşebbüslerin, ürünlerini Türkiye çapında
04-60/861-202
3
pazarlamakta oldukları göz önüne alınarak ilgili coğrafi pazar “Türkiye
Cumhuriyeti sınırları” olarak belirlenmiştir.
H.2. Taraflar
H.2.1. Vaillant GmbH (Vaillant)
Devralan taraf olan Vaillant, merkezi Almanya’da bulunan ve ısıtma teknolojileri
alanında faaliyet gösteren bir şirkettir. Vaillant, Vaillant grubunun yanı sıra ısıtma 100
teknolojileri, inşaat ürünleri, alanlarında ve ev aletleri (merdiven gibi) üretimi ve
dağıtımı işleri ile iştigal eden Hepworth grubunun da holding şirketidir. Vaillant,
2001 yılının başında kaynatıcı üretimi ve pazarlaması alanında da faaliyet
gösteren Hepworth grubunun tüm hisselerini devralmıştır.
Vaillant’ın en büyük hissedarı %94 pay ile VBV Vaillant Betelligungsveinaltung
GmbH olup, kalan %6 pay ise Joh. Vaillant GmbH & Co KG’ye aittir. Yönetim
kurulu üyeleri Claes Göransson ve Dr. Michel Brosset’tir.
Vaillant Türkiye’de Vaillant Isı Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.(Vaillant Türkiye) 110
aracılığıyla faaliyet göstermektedir. Vaillant Türkiye hisselerinin %99’unu Vaillant,
geri kalan %1’ini ise Vaillant’ın %100 iştiraki olan Vaillant Verwaultungs GmbH
elinde bulundurmaktadır. Vaillant Türkiye bir limited şirket olup, tek imza yetkilisi
genel müdür Chris Grosser’dir. Vaillant Türkiye’nin ortaklar kurulunda Vaillant
GmbH için Dieter Müller ve Dr. Michel Brosset, diğer ortak Vaillant Verwaltungs
GmbH için ise Gerhard Brand imza atmaya yetkilidir.
Kaynatıcılar pazarında Vaillant, Bongioanni ve Protherm olmak üzere üç farklı
marka ile yer alan Vaillant Türkiye, Türkiye’de kaynatıcılar alanının yanı sıra
havalandırma ve elektrikli su ısıtma alanlarında da faaliyet göstermektedir. 120
Türkiye’de kaynatıcılar (kombi, kat kaloriferi, merkezi kazan), havalandırma ve
elektrikli su ısıtma alanlarında, faaliyet gösteren Vaillant Türkiye’nin 2003 yılı
cirosu (………………………..) TL.’ dir.
H.2.2. Baltur S.p.A. (Baltur)
İnceleme konusu devralma işleminde, satıcı konumunda bulunan taraflardan biri
olan Baltur, Hermann hisselerinin %33,3’ünü aralarında imzalanan satış
sözleşmesine (Baltur Sözleşmesi) göre Vaillant’a devredecektir. Baltur’un 130
Türkiye’de sadece distribütörü DÇD Doğalgaz Isı Sistemleri Pazarlama ve Sanayi
A.Ş (DÇD) aracılığıyla bazı kaynatıcılar için tamamlayıcı bir parça olan brülör
alanında satışları bulunmaktadır. DÇD, Baltur’dan aldığı brülörleri, yere dayalı
kaynatıcıların üretiminde kullanmakta ve aynı zamanda Türkiye’deki diğer
kaynatıcı üreticilerine de brülör sağlamaktadır. 2003 yılında Baltur DÇD’ye
yapmış olduğu brülör satışlarından yaklaşık (………………) TL ciro elde etmiştir.
04-60/861-202
4
Baltur’un yönetim kurulu üyeleri Gianni Fava (Başkan), Riccardo Fava (Başkan
Yardımcısı), Enrico Fava ve Luigi Fava’dır. Ancak bu şahıslardan hiçbiri
Türkiye’deki etkilenen pazarlarda faaliyet gösteren başka bir teşebbüsün yönetim 140
kurulu üyesi ya da denetçisi değillerdir.
Baltur’un kontrolünü sağlayan Reflin s.r.l., Türkiye’de kaynatıcılar pazarında
doğrudan ya da dolaylı hiç bir faaliyeti bulunmayan Fava Ailesi’nin
kontrolündedir. Baltur’un Vaillant Türkiye’ye veya Hermann’a herhangi bir satışı
bulunmamaktadır.
H.2.3. Paolo Mazzoni, Fiorella Chinosi ve Barbara Mazzoni (Mazzoni Ailesi)
İnceleme konusu devralma işleminde, satıcı konumunda bulunan taraflardan bir 150
diğeri olan Mazzoni Ailesi, Hermann hisselerinin %33,3’ünü imzalanan satış
sözleşmesi uyarınca (Mazzoni Sözleşmesi) Vaillant’a devredecektir.
Mazzoni Ailesi’nin kontrolünde bulunan ve Türkiye’deki etkilenen pazarlarda
faaliyet gösteren bir teşebbüs bulunmamaktadır.
H.2.4. Hermann S.r.l. (Hermann)
Vaillant, Baltur ve Mazzoni Ailesi’nin %33.3 oranında eşit hisselere sahip olduğu
ve birlikte kontrol ettikleri Hermann, bir İtalyan şirketidir. Hermann ürünlerini 160
Türkiye’ye dolaylı olarak çeşitli bayiler aracılığıyla pazarlamış, ancak Aralık
2003’ten itibaren yalnızca Emko Fenni Malzeme Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ye
ürünlerini sağlamak üzere bir sözleşme akdetmiştir. 2003 yılında Hermann’ın
Türkiye’deki kaynatıcılar pazarından elde ettiği ciro yaklaşık (…………) TL olarak
gerçekleşmiş ve bu cironun tamamı duvara asmalı gaz kaynatıcıları satışlarından
elde edilmiştir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1 Devralma İşlemi 170
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ’in
2. maddesinde yer alan tanımlamaya göre bir işlemin devralma sayılabilmesi için,
“herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut
ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi
olma yetkisi veren araçları devralması ve kontrol etmesi” gerekmektedir.
Vaillant’ın mevcut durumda kontrolünü paylaştığı Hermann’ın kalan %66,6
oranındaki hissesini devralması suretiyle söz konusu teşebbüsün kontrolünü tek
başına elde etmesi 1997/1 sayılı Tebliğ anlamında bir devralma işlemidir. 180
1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi anlamında birleşme veya devralma kabul
edilen bir işlemin, Rekabet Kurulu’ndan izin almak üzere bildirilmesi zorunlu bir
04-60/861-202
5
işlem olarak değerlendirilebilmesi için, aynı Tebliğ’in 1998/2 sayılı Tebliğ ile
değişik 4. maddesine göre, “...işlemi gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin
tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının,
piyasanın %25’ini aşması veya bu oran aşmasa bile toplam cirolarının yirmi beş
trilyon Türk Lirası’nı aşması...” gerekmektedir.
Devreden Baltur ve Mazzonni Ailesi’nin Türkiye’de kaynatıcılar pazarındaki tek 190
faaliyeti Hermann üzerinde sahip oldukları ortak kontrol ile sınırlıdır. Bu nedenle
ilgili işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ’in kapsamında bir işlem olup olmadığını
belirlemek için devralan Vaillant ile devralınan Hermann’ın 2003 yılına ilişkin
olarak, kaynatıcılar pazarındaki ciro ve pazar paylarına bakılması gerekecektir.
Vaillant Türkiye’nin kaynatıcılar pazarındaki 2003 yılı cirosu olan
(………………………..) TL.’nin 1997/1 sayılı Tebliğ’de öngörülen 25 trilyon TL
ciro eşiğinin üzerinde olması nedeniyle, dosya konusu devralma işlemi 1997/1
sayılı Tebliğ’in 4. maddesi kapsamında Rekabet Kurulu’ndan izin alınması
gereken bir işlemdir.
200
Pazar paylarına ilişkin bilgiler değerlendirildiğinde Vaillant’ın özellikle duvara
asmalı gaz kaynatıcılarında etkin olduğu anlaşılmıştır. Devralınan Hermann da
sadece duvara asmalı gaz kaynatıcılarında faaliyet göstermektedir. Dolayısıyla
devralma işlemi doğrudan sadece duvara asmalı gaz kaynatıcıları alt pazarını
etkileyecektir. Pazar dar anlamda bu şekilde tanımlandığında bile Hermann’ın
%0.1 pazar payı ile Vaillant’ın hali hazırdaki pazar payını artırarak, pazarda
varolan rekabeti önemli bir biçimde azaltmayacağı kanaatine varılmıştır.
4054 sayılı Kanun'un 7. maddesinin birinci fıkrasında, bir veya birden fazla
teşebbüsün hakim durum yaratmaya ya da hakim durumlarını güçlendirmeye 210
yönelik olarak piyasadaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu
doğuracak şekilde birleşmeleri veya bu sonucu doğuracak şekilde bir teşebbüsün
başka bir teşebbüsü devralması hukuka aykırı bulunmuş ve yasaklanmıştır.
Kaynatıcılar pazarında çok sayıda teşebbüsün faaliyet gösterdiği görülmektedir.
Devralma tarafı teşebbüsler dışında sektörde, Baymak-Baxi, Bosch, Alarko-
Carrier, Demirdöküm, Ferroli, ECA, gibi güçlü şirketler tanınmış markalarıyla
rekabet etmektedir. Bu şirketlerin yanı sıra, bireysel pazar payları %5 ve altında
kalmakla birlikte toplam pazar payları %12,8 ile %24,5 arasında değişen başka
çok sayıda teşebbüs kaynatıcılar pazarının farklı kollarında faaliyet 220
göstermektedir. Bu itibarla, sektör rekabetçi bir yapıya sahiptir ve bildirim
kapsamındaki devralma işlemi sonrasında bu rekabetçi yapı üzerinde önemli bir
olumsuz etkinin olmayacağı kanaatine varılmıştır.
H.3.2. Rekabet Yasağı
Mazzoni Sözleşmesi’nin “Rekabetin Olmaması” başlıklı maddesine göre Paolo
Mazzoni‘ye birtakım rekabet yasakları getirilmektedir.
04-60/861-202
6
Birleşme/devralma işlemlerinde yan sınırlamalar ve bu çerçevede rekabet 230
yasakları, yoğunlaşmayı meydana getiren sözleşmenin ana amacının yanında
sözleşmenin hukuki getirilerinden yararlanılmasına yönelik düzenlemeler olarak
nitelendirilmektedir. Alıcılar tarafından satıcılara getirilen rekabet yasakları,
uygulamada alıcıların devraldıkları maddi ve maddi olmayan varlıkların
değerinden tam olarak yararlanmalarının, dolayısıyla alıcı tarafından yapılan
yatırımın karşılığının tam olarak alınmasının bir aracı olarak
değerlendirilmektedir.
Söz konusu sözleşmenin ilgili maddesi uyarınca getirilen rekabet yasağının,
Hermann şirketinin faaliyet alanı olan gazlı ısıtıcıları içermesi, sözleşmenin 240
tarafları açısından kısıtlayıcı olması, devralma işlemi ile doğrudan ilgili ve gerekli
olması, süre yönüyle iki yıl ile sınırlandırılması nedeniyle devralma işleminin
yürütülmesi için gerekli yan sınırlama niteliklerini taşır bir yükümlülük olduğu
anlaşılmış ve devralma işlemiyle birlikte izin verilmesi gerektiği kanaatine
varılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
250
Vaillant Gmbh tarafından her biri Hermann S.r.l’nin hisselerinin %33.3’ünü elinde
bulunduran Baltur S.p.A.’dan ve Mazzoni Ailesi (Paolo Mazzoni, Fiorella Chinosi
ve Barbara Mazzoni)’nden devralma işleminin; tarafların toplam cirosu
bakımından 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1
sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi bir devir işlemi olduğuna, ancak bu işlem
sonucunda aynı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen hakim durumun yaratılması
veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin önemli ölçüde
azaltılmasının söz konusu olmadığına; dolayısıyla bildirime konu devralma
işlemine izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 260
Full & Egal Universal Law Academy