Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2007-2-40 (Devralma)
Karar Sayısı : 07-53/594-200
Karar Tarihi : 20.6.2007
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan)
Üyeler : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN,
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN.
B. RAPORTÖRLER : Barış EKDİ, Ferhat TOPKAYA, Ilgaz SARIOĞLU
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Hexagon Metrology Mak. Tic. ve San. Ltd. Şti.
Temsilci: Av. Berç IŞIK
Büyükdere Cad. Beytem Plaza No:22 Kat:3 Şişli/İstanbul 20
D. TARAFLAR : - Hexagon Metrology Mak. Tic. ve San. Ltd. Şti.
Selanik Cad. Tankut İş Merkezi No:82/28-29 06640 Ankara
- Transmetal Mak. Tic. ve San. A.Ş.
Selanik Cad. Tankut İş Merkezi No:82/28-29 06640 Ankara
E. DOSYA KONUSU: Hexagon Metrology Mak. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından
Transmetal Mak. Tic. ve San. A.Ş.’ye ait malvarlıklarının devralınması işlemine
izin verilmesi talebi.
30
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 15.3.2007 tarih ve 2031 sayı ile intikal
eden ve dosyadaki eksiklikleri en son 25.5.2007 tarihinde gönderilen 3674 sayılı yazı
ile tamamlanan başvuru üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun
ve 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri çerçevesinde yapılan
değerlendirmeye ilişkin 8.6.2007 tarih ve 2007-2-40/Öİ-07-BE sayılı Devralma Ön
İnceleme Raporu, 11.6.2007 tarih ve REK.0.06.00.00-120/186 sayılı Başkanlık
Önergesi ile Kurul gündemine alınarak 07-53 sayılı Kurul toplantısında karara
bağlanmıştır.
40
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Devralma Raporu’nda; bildirim konusu
devralma işleminin, tarafların ilgili pazardaki pazar payları bakımından 1997/1 sayılı
Tebliğ kapsamında ve Kanun’un 10. maddesi hükmü çerçevesinde bildirilmesi
zorunlu bir devralma işlemi olduğu, ilgili pazarlarda Kanun’un 7. maddesi ile
yasaklanan, bir ya da birden fazla teşebbüsün hakim durum yaratmaya veya mevcut
hakim durumlarını güçlendirmeye yönelik olarak, rekabetin önemli ölçüde azaltılması
sonucuna yol açmadığı ve bu devralmalara izin verilmesi gerektiği, Malvarlığı Devir
Sözleşmesi’nde yer alan 2 yıl süreli rekabet etmeme yükümlülüğünün devralma
işlemiyle birlikte izin verilebilir bir yan sınırlama olarak kabul edilebileceği ifade
edilmiştir. 50
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1 Hexagon Metrology Mak. Tic. ve San. Ltd. Şti. (Hexagon TR)
Hexagon TR, koordinat ölçüm makineleri (CMM) ile diğer ölçüm aletleri, ölçüm
aksesuarları ve makineleri üretim ve satışı ile iştigal eden Hexagon Grubu’nun iştiraki
olup, Türkiye’de Hexagon Grubu’nun üç boyutlu koordinat ölçüm cihazları pazarında
doğrudan faaliyet göstermek amacıyla 8.3.2007 tarihinde kurulmuştur. Hexagon TR
5.000 YTL sermayeli bir şirket olup, her biri 50,-YTL nominal değere sahip eşit ve
bölünmez 100 adet paya bölünmüştür. 60
Tablo 1: Hexagon TR’nin Hissedarlık Yapısı
Hissedarlar Pay Adedi Pay Oranı (%) Toplam Sermaye (YTL)
Hexagon Metrology AB 99 99 4,950
Hexagon Metrology Nordic AB 1 1 50
Toplam 100 100 5,000
Bildirime konu devralma işleminin gerçekleşmesi amacıyla yakın bir tarihte kurulmuş
olması ve başka herhangi bir faaliyet alanının olmaması nedeniyle, Hexagon TR’nin
cirosu bulunmamaktadır.
H.1.2. Transmetal Mak. Tic. ve San. A.Ş. (Transmetal)
Transmetal şirketi kuruluş tarihi olan 1965’den beri takım tezgahları ve kalite kontrol
cihazları mümesilliği, ithalatı, satış ve satış sonrası servis, sertifikalı kalibrasyon ve
danışmanlık hizmetleri alanında faaliyet gösteren bir şirkettir. 1968 yılında Hexagon
Grubu ile yaptığı acente sözleşmesi ile bu faaliyet alanına üç boyutlu koordinat ölçme
makinelerinin satış ve servisini de eklemiştir. Transmetal hâlihazırda Hexagon AB, 70
T.S. Harrison&Sons, Lighthouse, Renishaw, Tesa SA, Mario Carnaghi, Feintool, LTF
ve Fabreeka Vibration gibi şirketlerin acenteliğini de yürütmektedir.
Transmetal 115.000,-YTL sermayeli bir şirket olup, her biri 100,-YTL nominal değere
sahip eşit ve bölünmez 1.150 adet paya bölünmüştür.
Tablo 2: Tranmetal’in Hissedarlık Yapısı
Hissedarlar Pay Adedi Pay Oranı (%) Toplam Sermaye (YTL)
Şekure Serra Akbıyık 319,125 27,75 31.912,50
F.Füsun Erkin 784,875 68,25 78.487,50
A.Can Erkin 23,000 2,00 2.300
Hande Erkin 11,500 1,00 1.150
Safa Yenal 11,500 1,00 1.150
Toplam 1.1500 100 115.000
Transmetal’in 2006 yılı itibariyle cirosu (……………) YTL’dir.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Bildirime konu işlem, üç boyutlu koordinat ölçüm cihazlarına ilişkin olarak 80
Transmetal’e ait maddi varlıklar ile bunlara ilişkin servis hizmetleri, personel, know-
how, müşteri portföyü ve tescilli markaların devri gibi maddi olmayan varlıkların
Hexagon TR’ye devredilmesine ilişkindir.
Temel olarak bu makineler otomotiv, savunma sanayi, kalıpçılık, optik, medikal,
beyaz ve kahverengi eşya üretimi alanlarında kullanılmaktadır. Malzemelerin şekil,
boyut ve pozisyon doğruluğunu 3 boyutlu olarak ölçmeye yarayan bu makinelerin
yukarıda yer verilen alanlardaki özel işlevi de dikkate alınarak ilgili ürün pazarı “üç
boyutlu ölçüm makineleri ve bu makinelere ilişkin hizmetler pazarı” olarak
belirlenmiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar 90
İlgili coğrafi pazar, devralma işlemi açısından ilgili ürün pazarında ülkenin herhangi
bir bölgesindeki rekabet koşullarının diğer bölgelerden farklılık göstermemesi, bir
başka deyişle rekabet koşullarının ülkenin tamamında homojen bir yapı sergilemesi
nedeniyle “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak belirlenmiştir.
H.3. Değerlendirme
H.3.1. Devralma İşlemi
Hexagon TR ile Transmetal arasında 16.5.2007 tarihinde imzalanan “Malvarlığı Devir
Sözleşmesi” uyarınca, üç boyutlu koordinat ölçüm cihazları işine ilişkin olarak
Transmetal’e ait maddi varlıklar ile bunlara ilişkin servis hizmetleri, personel,
know-how, müşteri portföyü ve tescilli markaların devri gibi maddi olmayan varlıklar 100
Hexagon TR’ye devredilecektir.
Hexagon TR, 8.3.2007 tarihi itibarıyla Hexagon Grup şirketlerinden olan Hexagon
Metrology AB ve Hexagon Metrology Nordic AB tarafından söz konusu devir işlemini
gerçekleştirmek ve ilgili pazarda faaliyet göstermek amacıyla kurulmuştur.
Bildirim formunda yer aldığı üzere, taraflar arasında gerçekleştirilecek malvarlığı
devri ile Hexagon Grubu’nun Türkiye pazarında aktif olarak faaliyet göstermesi
hedeflenmektedir. Hexagon Grubu, 1968’den beri Transmetal ile olan acente
sözleşmesi aracılığıyla Türkiye pazarında faaliyet göstermekle beraber söz konusu
devir ile Hexagon TR vasıtası ile aktif olarak pazara girmeyi amaçlamaktadır. Devir
sonrasında acente sözleşmesi fesh olunacak ve ilgili makinelerin Türkiye piyasasında 110
satışı doğrudan Hexagon Grup şirketlerin kontrolünde olan Hexagon TR aracılığıyla
yapılacaktır.
H.3.2. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 2. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme
Hexagon TR ve Transmetal arasında yapılan sözleşme gereğince, Transmetal üç
boyutlu koordinat ölçüm cihazları ile bunlara ilişkin servis hizmetleri, personel, know-
how, müşteri portföyü ve tescilli markaların devri gibi maddi olmayan varlıkları
Haxagon TR’ye devredecek ve böylelikle üç boyutlu ölçüm cihazları pazarından
çıkacaktır.
Transmetal’in ilgili ürün pazarına ilişkin bütün malvarlığını devretmesinin kontrol
değişikliğine sebep olması nedeniyle işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) 120
bendi kapsamında bir devralmadır.
H.3.3. İşlemin İzne Tabi Olması
1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde “bir birleşme veya devralma sonucunda
birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir
bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini
aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk
Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur” hükmü yer
almaktadır.
İlgili ürün pazarında Transmetal’in pazar payı %(…)’dir. Hexagon TR’nin ise, henüz
faaliyette bulunmaması sebebiyle ilgili pazarda payı bulunmamaktadır. Dolayısıyla, 130
bildirime konu devralma işlemi, ilgili ürün pazarında pazar payı eşiğinin aşılması
nedeniyle 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamından izne tabi bir devralma işlemidir.
H.3.4. İşlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. Maddesi Çerçevesinde Değerlendirilmesi
4054 Sayılı Kanun’un 7. maddesi, ilgili pazarda hakim durum doğuran ya da mevcut
bir hakim durumu güçlendiren ve bunun sonucunda rekabetin önemli ölçüde
azalmasına yol açan birleşme ve devralmaları yasaklamaktadır.
İlgili ürün pazarında faaliyet gösteren firmalar ve pazar payları aşağıdaki gibidir:
Transmetal % (…)
Erde Dış Ticaret Ltd. Şti. % (…)
Bilginoğlu Endüstri Malzemeleri San. ve Tic. % (…)
SES3000 CNC Takım Tezgahları Ltd. Şti. % (…)
Mega Danışmanlık Temsilcilik ve Dış Ticaret Ltd. Şti. % (…)
Mevcut durumda üç boyutlu ölçüm cihazlarına ilişkin olarak Transmetal’e ait olan
% (…)’lik pazar payı, ilgili devir işlemi ile Hexagon TR’ye geçecektir. Hexagon TR söz
konusu devir işlemini gerçekleştirme amacıyla kurulmuştur. Transmetal hâlihazırda 140
“Hexagon” ticari markasının haklarına sahip bulunmakta ve Hexagon grubuna ait üç
boyutlu ölçüm cihazlarının Türkiye’de pazarlanmasına yönelik olarak acentelik
faaliyetlerini sürdürmektedir. Devir işlemi ile acentelik sözleşmesinin sona ermesiyle
birlikte Transmetal, Hexagon ticari markasına ilişkin her türlü hak ve üç boyutlu
koordinat ölçüm cihazları ile bunlara ilişkin servis hizmetleri, personel, know-how ve
müşteri portföyünü Hexagon TR’ye devrederek ilgili pazardaki faaliyetlerine son
verecektir. Hexagon grubu bahse konu devir işleminin akabinde, bugüne kadar
Transmetal aracılığıyla sürdürdüğü faaliyetlerini yeni kurmuş olduğu grup şirketi
Hexagon TR ile devam ettirecektir. Dolayısıyla ilgili devir işlemi sonrasında üç
boyutlu ölçme cihazları pazarında 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında 150
hâkim durum yaratılmasına veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilerek rekabetin
önemli ölçüde azaltılmasına yol açacak bir durum doğmamaktadır.
H.3.5. Rekabet Etmeme Yükümlülüğü
Bildirime konu mal varlığı devir sözleşmesinin 11. maddesinde iki yıllık rekabet
yasağı öngörülmüştür. Madde şu şekilde düzenlenmiştir:
Bölüm 1.01 “11.8. Rekabet Yasağı:
11.8.1. Satıcı, Sayın Füsun Erkin, Sayın S. Serra Akbıyık, Sayın Sefa Yenel
ve Sayın Hande Erkin’in hiçbiri, Kapanış Tarihi’nden itibaren
başlamak üzere takip eden iki (2) yıl süresince; bir işveren olarak
veya kendi hesabına; münferiden veya müştereken hareket ederek; 160
herhangi bir Şahıs’ta sahip olacağı ortak paylarının veya işletme
menfaatlerinin hamili olarak, şu anda Türkiye’de yürütüldüğü şekliyle
CMM İşi’yle rekabet edecek herhangi bir iş veya faaliyetle doğrudan
ya da dolaylı olarak iştigal etmeyecektir.
11.8.2. Sayın A Can Erkin bakımından, Madde 11.8.1’de belirtilen rekabet
yasağı, Alıcı ile iş sözleşmesinin veya işbu sözleşmenin 13.3 maddesi
uyarınca ve duruma göre Alıcı tarafından belirlenecek başka bir
şirketteki sair anlaşmanın sona ermesinden sonraki iki (2) yıllık bir
süre için geçerli olacaktır. Bununla birlikte Sayın A Can Erkin’in, CMM
İşi Çalışanları arasında sayılmaması ve bu nedenle Alıcı’ya transfer 170
edilmemesi halinde Madde 11.8.1 kapsamında belirtilen Kapanış
Tarihi’nden sonraki iki (2) yıllık bir süre için geçerli olacaktır.
11.8.3. İşbu 11.8 no’lu Madde’deki rekabet yasağının herhangi bir şekilde
ihlal edilmesi halinde, ihlali gerçekleştiren Satıcı veya duruma göre
Kefil(ler), Alıcı’nın sahip olduğu diğer telafi ve çözüm yollarına ek
olarak, Alıcı’ya her bir ihlal başına 500.000 Euro tutarında ödemede
bulunacaklardır, şu kadar ki bu husus, söz konusu tutarı aşan Zararlar
için Alıcı’nın tazminat talebinde bulunma hakkına sınırlama veya
kısıtlama getirmeyecektir.”
Rekabet yasakları, alıcıların yaptıkları yatırımların karşılıklarını tam olarak almalarının 180
bir aracı olarak görülmektedir. Genel olarak rekabet yasaklarının yan sınırlama olarak
değerlendirilebilmesi için “yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olma”, “sadece
taraflar açısından kısıtlayıcı olma” ve kapsam ve süre açısından “orantılılık”
kriterlerinin sağlanması gerekmektedir. Bildirim konusu işlemde yer alan rekabet
yasağı incelendiğinde, satıcıların iki yıl süre ile ilgili ürün pazarında faaliyette
bulunmalarına sınırlama getirildiği görülmektedir. Buna göre, Malvarlığı Devir
Sözleşmesi’nde yer alan rekabet yasağı, yasağın muhatabı, kapsamı ve süresi
açısından gerekli olandan daha fazla bir kısıtlama içermemesi ve işlemin müşteri
portföyü ve know-how devrini kapsaması; Hexagon TR’nin devraldığı maddi ve
maddi olmayan varlıkların değerinden tam olarak yararlanabilmesi için ilgili işlem ile 190
doğrudan ilgili ve gerekli olması sebepleriyle devralma işlemiyle birlikte izin verilebilir
bir yan sınırlamadır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
1. Bildirim konusu işlemin, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a
dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması
Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi
olduğuna, ancak işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte
hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin
ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu 200
olmadığına,
2. Malvarlığı Devir Sözleşmesi’nde yer alan 2 yıl süreli rekabet etmeme
yükümlülüğünün yan sınırlama sayılarak bildirim konusu işleme izin
verilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy