Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-3-249 (Devralma)
Karar Sayısı : 10-69/1454-554
Karar Tarihi : 4.11.2010
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı
KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat
ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER: Onur Yelda YÜKSEL, Fethullah GÜLER
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN :- Avicenna Capital Ltd.
Eski Büyükdere Cad. No:7 Giz 2000 Plaza Kat:8 No:29/30, 20
İstanbul Ofisi 34398, Maslak/İstanbul
D. TARAFLAR : - Avicenna Capital Ltd.
- Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu
Büyükdere Cad. No:143 34394, Esentepe/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Hisselerinin tümü Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun
elinde bulunan Multinet Kurumsal Hizmetler A.Ş.’nin Avicenna Capital Ltd.
tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi. 30
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 14.10.2010 tarih ve 7897 sayı ile giren ve
en son 25.10.2010 tarih ve 8114 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine,
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı
“Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ”in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 1.11.2010
tarih ve 2010-3-249/Öİ-10-261.YY sayılı Birleşme/Devralma Ön İnceleme Raporu,
2.11.2010 tarih ve REK.0.07.00.00-120/494 sayılı Başkanlık Önergesi ile 10-69 sayılı
Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
40
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; Multinet Kurumsal Hizmetler
A.Ş.’nin Avicenna Capital Ltd. tarafından devralınmasına ilişkin işlemin 4054 sayılı
Kanun’un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne
tabi bir devir işlemi olduğu; bununla birlikte bu devralma işlemi ile 4054 sayılı
Kanun'un 7. maddesi çerçevesinde yeni bir hakim durumun yaratılmasının veya
mevcut bir hakim durum güçlendirilerek rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz
konusu olmaması nedeniyle, incelemeye konu işleme izin verilebileceği sonuç ve
kanaatine ulaşıldığı ifade edilmektedir.
50
10-69/1454-554
2
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1.Taraflar
H.1.1. Avicenna Capital Ltd. (Avicenna)
2005 yılında İngiltere’de kurulmuş olan Avicenna’nın başlıca amaç ve konusu, dosya
mevcudu bilgi ve belgelerde, uluslar arası alanda karlı gördüğü çeşitli sektörlerde
şirketlerin kurulması, devralınması ve grubunda yer alan teşebbüslere destek vermek 60
olarak belirtilmiştir. Avicenna’nın hisselerinin tamamına Amerika Birleşik
Devletleri’nde kurulu bulunan Avicenna Capital LLC (Avicenna LLC) sahiptir.
Avicenna Grubu’nun uluslar arası bağlı ortaklıkları çeşitli ülkelerde petrol, gaz, bor
ve altın arama çıkarma, madencilik, inşaat ve ağır sanayi sektörlerine lojistik ve diğer
destek hizmetleri sağlama, sigortacılık ve reasürans, tıp teknolojileri konusunda
araştırma ve ürün geliştirme, nükleer enerji teknolojileri konularında danışmanlık,
hava taşımacılığı, varlık ve portföy yönetimi, borsa aracılık hizmetleri gibi çeşitli
alanlarda faaliyet göstermektedirler. Avicenna Grubu Türkiye’de madencilik
sektöründe faaliyet gösteren Kanada merkezli Mediterrenean Resources Ltd. ve 70
medya satın alma sektöründe faaliyet gösteren VCCP A.Ş.’de hissedar konumda
bulunmakla birlikte, bu şirketlerin, yöneticilerinin ya da hissedarlarının Türkiye yemek
çeki sektöründe doğrudan ya da dolaylı herhangi bir faaliyeti mevcut değildir.
Avicenna Grubu 2009 yılı itibarıyla dünya çapında …. İngiliz Sterlini ciro elde
etmiştir.
H.1.2. Multinet Kurumsal Hizmetler A.Ş. (Multinet)
Multinet 1999 yılında kurulmuş olup temel olarak yemek çeki sektöründe faaliyet
göstermektedir. Sümerbank A.Ş. ortağı Garipoğlu Grubu’nun kamuya olan 80
borçlarının tasfiyesini teminen, 17.7.2009 tarih, 2009/208 sayılı Fon Kurulu kararı ile
Multinet’in yönetim ve denetimi Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) tarafından
devralınmış olup, 3.12.2009 tarih, 2009/347 sayılı Fon Kurulu kararı ile 5411 sayılı
Bankacılık Kanunu’nun 134. maddesi uyarınca hisselerinin tamamı TMSF adına
17.12.2009 tarihi itibarıyla tescil edilmiştir.
Multinet, yemek çeki hizmetini bütünüyle akıllı kart sistemine dayalı olarak
yürütmektedir. Multinet Restonet sistemi ile müşterilerinin çalışanlarının yemek
harcamalarını, Petronet sistemi ile müşterilerin araçlarının akaryakıt harcamalarını,
Otelnet sistemi ile müşterilerinin çalışanlarının konaklama harcamalarını, Giftcard 90
sistemi ile de müşterilerinin yardım, prim, ödül, teşvik ve benzeri harcamalarını akıllı
kartlarla yönetebilmelerini sağlamaktadır. Multinet’in 2009 yılı cirosu, ….. TL’dir.
H.1.3. Rentanet Kart Servisleri A.Ş. (Rentanet)
Rentanet, faaliyet alanı Multinet’e operasyon ve saha destek hizmeti vermek olan ve
Multinet tarafından tek başına kontrol edilen iştirakidir1. Rentanet’in ortaklık yapısına
Tablo 1’de yer verilmektedir.
1 Multinet ayrıca İran’da benzer alanlarda faaliyet göstermekte olan Multinet Smart Organizational Services
Co.’nun %99,99 oranında hissesine sahip bulunmaktadır.
10-69/1454-554
3
Tablo 1: Rentanet’in Ortaklık Yapısı 100
Hissedar İsmi Hissedarlık Oranı (%)
Multinet 80
Wamac Trading Co. 5
Mahmut ÖZBAŞ 5
Hacer ÖZDEMİR 5
Emine BAŞER 5
TOPLAM 100
Kaynak: Bildirim Formu
Bildirime konu muhtemel işlem sonrasında %80 oranındaki hissesi Avicenna’nın
kontrolüne geçecek olan Rentanet, Avicenna’nın bağlı ortaklığı haline gelecektir.
H.2. İlgili Pazar
Hisseleri devre konu olan Multinet temel olarak yemek çeki hizmeti2 veren bir
firmadır. Diğer yandan özellikle son dönemlerde yemek çeki firmalarının faaliyetlerini
hediye, konaklama, akaryakıt gibi alanlarda yapılacak ödemelerin bastıkları kart ya 110
da çekler üzerinden yapılmasına olanak verecek hizmetlere de genişletmekte
oldukları görülmektedir. Multinet de Petronet, Otelnet, Giftcard gibi sistemleri ile bu
tür hizmetleri vermekle birlikte, bu tür hizmetlerden elde ettiği cirosu toplam cirosunun
ufak bir bölümünü oluşturmakta, asıl faaliyetleri yemek çeki hizmetlerine
yoğunlaşmaktadır. Bildirime konu işlem bakımından devralan konumunda bulunan
Avicenna’nın ve bağlı bulunduğu grubun Türkiye’de Multinet’in verdiği hizmetlerle
çakışan herhangi bir faaliyetinin bulunmaması ve Multinet’in yemek çeki
hizmetlerinden elde ettiği cirosunun tek başına 1997/1 sayılı Tebliğ ile öngörülen ciro
eşiğinin üzerinde olması nedeniyle “İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz”un
(20) no’lu paragrafı çerçevesinde pazar tanımı yapılmamıştır. Bununla birlikte 120
Multinet’in temel faaliyet konusunu oluşturan yemek çeki hizmetlerine ilişkin bilgilere
yer verilmiştir.
H.2.1. Yemek Çeki Sektörüne İlişkin Genel Bilgiler
Sektörle ilgili bazı tanımlara aşağıda yer verilmiştir:
Yemek Çeki/Kuponu (Cheque Restaurant, CR): Bir kısım işyerleri ile bu işyerlerinde
çalışan personelin yiyecek ihtiyaçlarının işyerine ait tesisler dışında, nakit para
yerine, üzerinde değeri yazılı bulunan ve bu değer üzerinden hamiline para
ödemeksizin, sisteme üye işyerlerinde yemekten yararlanma olanağı veren ve 130
yalnızca yemek ve tüketime hazır gıda hizmeti satın alınabilen kupon ya da çeklerdir.
Akıllı Yemek Kartı: Bir kısım işyerleri ile bu işyerlerinde çalışan personelin yiyecek
ihtiyaçlarının işyerine ait tesisler dışında, nakit para yerine, daha önceden kredi
yüklenmiş veya belirli bir miktara kadar limitlendirilmiş olan kartlarla sisteme üye
işyerlerinde yemekten yararlanma olanağı veren kartlardır.
Yemek Çeki Sistemi (Cheque Restaurant Sistemi): Yemek çeki hizmeti veren firma
tarafından üye kuruluşlar aracılığıyla müşteri personeline yemek hizmetinin
organizasyonudur.
2 Yemek çeki, yemek kuponu ya da yemek kartı hizmetleri aynı hizmetlere atfen kullanılmakta olup, iş bu kararda
bu hizmetler ve sektör için yaygın olarak kullanılan adıyla yemek çeki hizmetleri ya da yemek çeki sektörü
ifadeleri kullanılacaktır.
10-69/1454-554
4
Müşteri: Yemek çeki hizmeti veren firmalarla "hizmet sözleşmesi" imzalayarak
personelinin bu firmaların verdiği hizmetlerden faydalanmasını sağlayan kurum ya da 140
kuruluşlardır.
Kullanıcı: Müşteri personeli olup, üye işyerlerinin hizmetinden faydalanacak kişidir.
Üye İşyeri (Üye Kuruluş): Yemek çeki sistemine dahil olan ve yemek çekleri
karşılığında yemek ve tüketime hazır gıda veren lokanta, restoran, büfe, pastane,
kafe, kebapçı, hamburgerci, pizzacı, muhallebici, şarküteri, market vs. türü
kuruluşlardır.
Bu tanımlarla bağlantılı olarak yemek çeki sisteminin işleyişi şu şekilde özetlenebilir;
Yemek çeki hizmeti veren firmalar personeline yemek çeki vermek isteyen
müşteriler ile "hizmet satış sözleşmesi" imzalarlar.
Yemek çeki hizmeti veren firma tarafından hazırlanan yemek çeklerinin 150
kullanıcıları bu kuponların geçtiği tüm üye işyerlerinde istedikleri miktarda,
istedikleri zamanlarda yemek tüketme olanağına sahip olurlar (Satın alınan
yemek çekleri sadece içinde bulunulan senede geçerlidir. Bu nedenle çekler her
senenin 31 Aralık tarihine kadar kullanılmalıdır).
Üye işyerleri hizmet verdikleri kullanıcılardan elde ettikleri yemek çeklerini,
bunlara çeklerin toplam bedeli tutarındaki faturayı ekleyerek yemek çeki
firmasının anlaşmalı olduğu banka şubesine makbuz karşılığı teslim eder.
Üye işyerleri bankaya teslim ettiği yemek çeklerinin karşılığında yemek çeki
firmasından yine banka aracılığıyla ödeme alır.
Üye işyerleri bankaya teslim ettikleri yemek çeklerinin faturaları üzerinden belli bir 160
komisyon oranı kadar daha düşük ödeme alarak bir anlamda yemek çeki
firmasına komisyon oranı kadar ödeme yapmış olurlar.
Yemek çeki/kuponu kullanımında bunlar üzerinde yazan değer kadar hizmet alımı
söz konusu iken, akıllı kartların kullanım farkı bu değerin karta yüklenmiş olması ya
da bu değere kadar karta limit yüklenmiş olmasıdır. Son yıllarda akıllı kartların
ekonomik hayatın birçok alanına girmesiyle birlikte, özel ya da kamu kuruluşlarının
personeline ücret dışındaki her türlü sosyal yardım, ödeme, avantaj ya da desteği
sağlamalarında kullanılmaları gündeme gelmiştir. Bu çerçevede market, restoran gibi
yerlerde gıda ya da yemek için yapılan harcamalarda, benzin, konaklama, taksi, 170
parkmetre ve telefon harcamalarında akıllı kart kullanımına başlanmıştır. Bu
doğrultuda pazara ilk girdiği yıllardan beri müşterilerine hizmetini sadece akıllı
kartlarla vermiş olan Multinet ve Set Kurumsal Hizmetler A.Ş. (Setcard) ’nin yanı sıra
sektördeki diğer firmalar da söz konusu hizmeti yemek kuponlarının yanında bu
kartlarla da sağlamaya başlamışlar, bunun sonucu olarak da sektörde akıllı kart
kullanım oranı oldukça yükselmiştir. Mevcut durumda Winwin Hizmet Yönetimi San.
ve Tic. A.Ş. (Winwin) kullanıcılarının %....., Sodexo Motivasyon Çözümleri A.Ş.
(Sodexo) kullanıcılarının %...., Accor Servisleri International A.Ş. (Accor)
kullanıcılarının ise %...... akıllı kartlarla bu hizmeti almaktadır.
180
Açıklamalardan anlaşılacağı üzere; yemek çeki hizmetleri, diğer birçok hizmet
türünden farklı olarak, yemek çeki firmasının üye işyerleri ile olan ilişkileri ile yemek
çeki firmasının müşterileri ile olan ilişkileri olmak üzere iki ayrı aşamadan oluşan, yani
çift taraflı pazar özelliği sergileyen bir hizmettir.
Halihazırda Türkiye yemek çeki sektöründe faaliyet gösteren beş firma
bulunmaktadır. Pazarda faaliyet gösteren firmalar bazı müşterilerden hizmet bedeli
almaktadır. Ülkemizde hizmet bedeli uygulaması oldukça az olup alınan hizmet
10-69/1454-554
5
bedelleri teşebbüslerin ciroları içinde çok düşük bir oran teşkil etmektedir. Yaygın
olan uygulama ise müşterilere değişen oranlarda ıskonto verilmesi ve müşterilerle 190
vadeli çalışılmasıdır. Bunun bir sonucu olarak bu pazarda faaliyet gösteren
teşebbüslerin asıl gelirlerini üye işyerlerinden aldıkları komisyonlar oluşturmaktadır.
Yemek çeki firmalarının müşterilerine verdikleri ıskontolar ve uyguladıkları vadeler
sektörün en önemli rekabet etme araçlarıdır.
Yemek çeki firmaları üye restoranlarla münhasırlık temelinde çalışmamaktadırlar.
Dolayısıyla bir restoran birden fazla yemek çeki firmasının sistemine üye
olabilmektedir.
Üye restoran ağının genişliği yemek çeki firmalarının müşterilerine sundukları hizmet 200
kalitesinin bir unsurunu oluşturmaktadır. Müşteriler için teşebbüslerin sunmuş olduğu
ıskonto, vade gibi rekabetçi parametrelerin yanında teşebbüslerin üye iş yeri sayısı
da önemli bir tercih nedeni olabilmektedir. Accor ve Sodexo, üye işyeri yaygınlığı
bakımından ilk iki sırada yer almakta, Multinet, Setcard ve Winwin ise Sodexo ve
Accor’un üye restoran sayısının ……….. sayıda üye restorana sahip bulunmaktadır.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. Genel Olarak İşlemin Yapısı
210
Bildirim konusu devralma işlemi, Multinet’in halihazırda TMSF’nin elinde bulunan
hisselerinin tamamının Avicenna tarafından satın alınmasına ilişkindir. İşlem
sonrasında Avicenna, Multinet’in bağlı ortaklığı olan Rentanet’in de %80 oranında
hissesine sahip olacak ve Rentanet’in de kontrolünü elde edecektir. Dosya mevcudu
bilgi ve belgelerden işlemin amacının, Avicenna’nın içinde yer aldığı grubun uluslar
arası alanda sürdürmekte olduğu ekonomik faaliyetlerine Türkiye’yi de ekleyerek
uluslar arası pazara giriş için önemli olan bu fırsatı değerlendirmek olduğu
anlaşılmıştır.
Başvuru dilekçesinde, Multinet’in Avicenna tarafından devralınması hususunda 220
yapılan görüşmeler çerçevesinde söz konusu şirketin hakim ortaklarıyla mutabakata
varıldığı belirtilmiştir. Bu mutabakata ilişkin olarak başvuruda herhangi bir belge
bulunmaması nedeniyle, TMSF’nin söz konusu başvuruya ve konuya yönelik
iradesine ilişkin açıklama istenmiştir. TMSF’nin cevap yazısında, Avicenna’nın
TMSF’ye Multinet hisselerinin tamamını devralma talebini ilettiği ayrıca Hayyam
Garipoğlu’nun Multinet’in Cheque Dejeuner CCR’ye satışının TMSF ya da Rekabet
Kurumunca onaylanmaması halinde Avicenna şirketinin satınalma talebinin Grup
tarafından değerlendirmeye alınacağını beyan ettiği belirtilerek, cevap yazısının
ekinde Hayyam Garipoğlu’nun beyanının yanı sıra Avicenna vekili Gür Hukuk
Bürosu’nun TMSF’ye sunduğu yazı Kurumumuza gönderilmiştir. Dolayısıyla 230
Avicenna’nın Multinet hisselerini alma talebinin ve Hayyam Garipoğlu’nun konuya
ilişkin beyanının TMSF’nin bilgisi dahilinde olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca TMSF,
Multinet hisselerinin, TMSF’nin muvafakati ile, Cheque Dejeuner CCR veya
Avicenna şirketlerinden herhangi birine satışının 4054 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat
kapsamında değerlendirilerek görüşümüzün bildirilmesini talep etmek suretiyle
konuya ilişkin açık iradesini ortaya koymuştur. Dolayısıyla TMSF açısından Multinet
hisselerini devralmak isteyen iki muhtemel alıcı bulunduğu anlaşılmış olup TMSF bu
alıcılardan herhangi birine Multinet hisselerini devretmeden önce 4054 sayılı Kanun
10-69/1454-554
6
ve ilgili mevzuat çerçevesinde muhtemel devralma işlemlerinin değerlendirilmesini
talep etmektedir. TMSF’nin Multinet hisselerini satmak konusunda izlediği yöntem 240
ihale usulüyle yapılan kamu satışlarından farklılaşmış olsa da, fiili sonuç olarak
durumun TMSF’nin açtığı ihale sonucunda birden fazla teklif sahibinin muhtemel
devralma işlemlerinin Rekabet Kurulu onayına sunulmasından farklı değildir.
H.3.2. İşlemin Değerlendirilmesi
1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendi çerçevesinde “Herhangi bir
teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının
tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren
araçları devralması veya kontrol etmesi” birleşme devralma sayılan hallerden biri 250
olarak kabul edilmiştir. Bildirime konu işlemle Multinet’in halihazırda TMSF’nin elinde
bulunan hisselerinin tamamı Avicenna’ya devredilmiş olacaktır.
İşlem öncesinde hisseleri ve kontrolü TMSF’nin elinde bulunan Multinet’in tüm
hisselerinin Avicenna tarafından devralınması sonucunda Multinet ve bağlı ortaklığı
Rentanet’in mutlak kontrolü Avicenna’ya geçeceğinden, işlem 1997/1 sayılı Tebliğ
anlamında bir devralmadır.
1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi birleşme ve devralma işlemleri açısından
Tebliğin 4. maddesinde iki eşik getirilmiştir. Anılan Tebliğ ve bu Tebliğ’de değişiklik 260
yapan 1998/2 sayılı Tebliğ çerçevesinde teşebbüslerin ilgili ürün pazarındaki toplam
pazar paylarının %25’i ve toplam cirolarının 25 milyon TL’yi aştığı
birleşme/devralmaların izne tabi işlemler olduğu belirtilmiştir.
Bildirime konu işlemde devralan taraf olan Avicenna’nın devre konu Multinet’in faal
olduğu alanda herhangi bir faaliyeti, dolayısıyla pazar payı ve cirosu bulunmamasına
karşın, devralınan taraf olan Multinet’in yemek çeki hizmetleri bakımından 2009
yılında elde ettiği ciro 25 milyon TL’nin üzerindedir. Multinet’in yemek çeki
pazarındaki payı bildirim formunda Haziran 2010 tarihi itibarıyla yapılan bir pazar
araştırmasına dayalı olarak %.... düzeyinde tahmin edilmektedir. 2010-3-8 sayılı 270
dosya kapsamında, yemek çeki pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerden elde
edilen bilgiler çerçevesinde ise Multinet’in 2009 yılı sonu itibarıyla pazar payının %...
olduğu tespiti yapılmıştır. Her durumda Multinet’in yemek çeki hizmetleri bakımından
elde etmiş olduğu ciro 25 milyon TL’yi aştığından bildirime konu işlem, 1997/1 sayılı
Tebliğ kapsamında Rekabet Kurulu’nun iznine tabidir.
Diğer yandan işlemin değerlendirilmesi bakımından Türkiye yemek çeki pazarında
faaliyet gösteren diğer teşebbüslerle Avicenna arasında çıkar birlikteliğine işaret
edebilecek herhangi bir bağ olup olmadığının sorgulanması sonucunda;
Avicenna’nın, ortağı olduğu teşebbüslerin veya hissedarlarının, yönetiminde bulunan 280
bireylerin doğrudan ya da dolaylı olarak Türkiye yemek çeki sektöründe faaliyet
gösteren şirketlerle, bunların içinde bulundukları gruplarda yer alan teşebbüslerle,
tüm bu teşebbüslerin hissedarlarıyla ve yönetim organlarında ya da yönetiminde
bulunanlarla hissedarlık, yönetim/denetim organı üyeliği, yöneticilik veya aynı şirkette
hissedar olma gibi direkt ya da dolaylı olarak hiçbir ilişkisi bulunmadığı dosya
mevcudu bilgi ve belgelerden anlaşılmıştır.
10-69/1454-554
7
Devralan konumunda bulunan Avicenna’nın Türkiye yemek çeki pazarında ve
Multinet’in faaliyetleriyle yatay ya da dikey ilişkili herhangi bir alanda faaliyeti yoktur.
Dolayısıyla Avicenna’nın, Multinet’i devralması işlemi sonucunda yoğunlaşma 290
meydana gelmeyecek olup işlemle pazar yapısında yatay ya da dikey rekabet
endişelerini gündeme getirebilecek herhangi bir değişiklik oluşmayacaktır. Bildirime
konu işlem sonrasında Avicenna yemek çeki pazarında 3. büyük konumda olan ve
tek başına hakim durumda bulunmadığı düşünülen Multinet’i devralmış olacaktır.
İşlem sonrasında pazarın; faaliyet gösteren firma sayısı, yoğunlaşma derecesi, pazar
paylarının dağılımı gibi özelliklerinde bir değişiklik ortaya çıkmayacaktır.
H.3.3. Rekabet Yasağının Değerlendirilmesi
Bildirim formunun ekinde gönderilen ve halihazırda sadece Avicenna tarafından 300
imzalanmış olan “Hisse Devir ve Satış Sözleşmesi’nin “Rekabet Etme Yasağı”
başlıklı 11. maddesinde Hayyam Garipoğlu aleyhine rekabet yasağı hükmü
bulunmaktadır. Sözleşmenin 11. maddesi uyarınca Hayyam Garipoğlu, kapanış
tarihinden itibaren üç yıllık bir süre boyunca sınırlanmış bölge dahilinde kendisi veya
doğrudan ya da dolaylı kontrolü altında bulunan veya bunlarca kontrol edilen her türlü
kişi veya kurum veya başka bir kişi ve kurum aracılığyla Multinet tarafından
yürütülmekte olan faaliyetlerle rekabet edecek nitelikte faaliyetler yürütmeyecek veya
bu faaliyetlerin yürütülmesini kolaylaştırmayacaktır. Aynı şekilde Hayyam Garipoğlu,
yukarıda belirtilmiş olan süre boyunca ve sınırlanmış bölge dahilinde Multinet’in
mevcut ve olası müşterilerine herhangi bir hizmette bulunmayacak ve çalışanları ile 310
yasal temsilcilerine iş teklif etmeyecektir.
Genel olarak rekabet yasaklarının yan sınırlama kavramı çerçevesinde yoğunlaşma
işlemi ile birlikte değerlendirilebilmesi için, “yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli
olma” kriterinin yanı sıra “sadece taraflar açısından kısıtlayıcı olma” ve “orantılılık”
kriterlerini de sağlaması gerekmektedir. Diğer yandan satıcının devredilen işletmenin
müşterilerini çekmemesine ve çalışanlarını istihdam etmemesine yönelik
yükümlülükler rekabet yasaklarını tamamlayıcı yükümlülükler olarak görülmekte ve
etkilerinin benzer olması gerekçesiyle rekabet yasakları çerçevesinde bu yasaklara
uygulanan kriterler bakımından değerlendirilmektedir. Devralan tarafın işlemden 320
beklediği faydaları elde edebilmesi ve devralma sürecinin başarıyla
tamamlanabilmesi için alıcının belirli bir süreyle satıcıların rekabetinden korunması
gerekebilmekte ve bu çerçevede satıcılara getirilen rekabet yasakları yoğunlaşma ile
doğrudan ilgili ve yoğunlaşma için gerekli görülebilmektedir.
Devralma işlemi pazarda güçlü bir imajı olan Multinet markasının, müşteri ve üye
işyeri sözleşmelerinin devrinden oluşan ticari itibar devrini içermektedir. Ayrıca
Avicenna’nın verdiği bilgilere göre işlemle Multinet’in Türkiye pazarına ilişkin “know
how”ı da alıcıya aktarılmış olacaktır. Bu çerçevede rekabet yasağının 3 yıl olarak ön
görülen süresinin de makul olduğu ve devralma işleminin yan sınırlaması olarak 330
kabul edilebileceği kanaatine varılmıştır.
10-69/1454-554
8
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; 340
Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak
çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, muhtemel işlem
sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının
veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli
ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesinde
sakınca olmadığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy