Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya No : D4/1/S.C.-99/9
Karar No : 99-48/523-328
Karar Tarihi: 19.10.1999
Toplantıya Katılan
Üyeler : Kemal EROL (II. Başkan), Mehmet Zeki UZUN, Sadık KUTLU,
İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM, R. Müfit SONBAY, Kubilay
ATASAYAR, Murat GENCER.
Bildirimde Bulunan: Hyunda Assan Otomotiv San. Ve Tic. A.Ş. adına Av.
Fahrettin DOĞAN
Taraflar: Hyundai Assan Otomotiv San. Tic. A.Ş
Ebululla Cad. Park Tower 80630 1 inci Akatlar/İstanbul
Hyundai Bayileri ve Yetkili Servisleri
Dosya Konusu: Hyundai Assan Otomotiv San. Ve Tic. A.Ş.'nin bayilik
sözleşmesi ve yetkili servis sözleşmesinin 1998/3 sayılı Tebliğ
kapsamında değerlendirilmesi hakkındaki başvuru.
Raportörlerin Görüşü: İnceleme konusu anlaşmaların tarafları hakkında,
anlaşmaların zamanında bildirildikleri ve 4054 sayılı Kanun’un 16’ncı
maddesinin son fıkrası kapsamında “açık rekabet ihlalleri” içermedikleri
dikkate alınarak, Kanun’un 40’ıncı maddesi doğrultusunda bir soruşturma
açılmasına gerek olmadığı, ancak raporda yer alan şartlar yerine getirilmeden
sözkonusu anlaşmaların uygulanmaya devam edilmesi halinde, bunların
Kanun’un 4’üncü maddesi anlamında rekabeti sınırlayıcı anlaşmalar kabul
edilerek, Kanun’un 40’ıncı maddesi kapsamında işlem yapılması gerektiği.
Dosya Evreleri: Hyundai Assan Otomotiv San. Ve Tic. A.Ş. ile yetkili bayileri
ve servisleri arasında imzalanan Bayilik Sözleşmesi ve Yetkili Servis İşletme
Sözleşmesine 1998/3 sayılı Tebliğ kapsamında grup muafiyeti tanınması
talebi ile Kurum kayıtlarına 05.05.1998 ve 1141 sayı ile intikal etmiş olan
Hyundai Assan Otomotiv A.Ş. vekili Fahrettin Doğan imzalı bildirim üzerine,
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4, 5 ve 8’inci maddeleri
uyarınca, Raportörler Süleyman CENGİZ, Serpil ÇINAROĞLU, Murat AYBER
ve M.Okan ALPAY tarafından yapılan inceleme sonucu düzenlenen
13.08.1999 tarih, D4/1/S.C.-99/9 sayılı Menfi Tespit/ Muafiyet Raporu’nu
içeren 29.09.1999 tarih, REK.0.08.00.00/74 sayılı Başkanlık Önergesi
19.10.1999 tarih, 99-48 sayılı Kurul toplantı gündeminin 2’nci sırasında ele
alınmıştır.
DEĞERLENDİRME
Bir arada uygulanmadıkları ve 1998/3 sayılı Motorlu Taşıt Araçları
Dağıtım ve Servis Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyet Tebliği’nin 6’ncı
maddesi birinci fıkrası hükmü gereğince bu Tebliğ kapsamında yer almadıkları
anlaşılan inceleme konusu anlaşmalardan Yetkili Satıcılık Anlaşmasının,
1997/3 sayılı Tek Elden Dağıtım Anlaşmaları Hakkında Grup Muafiyet Tebliği
kapsamında değerlendirilmesi sonucunda, bu anlaşmanın;mevcut hali ile
4054 sayılı Kanun’un 4'üncü maddesi (a) bendine aykırı bulunan 15’inci
maddesinin, bayilerin fiyat, fiyat unsurları ve ödeme koşullarının tespit edildiği
satış kampanyalarına katılmama ya da farklı şartlarla katılma serbestilerinin
kısıtlanması uygulamalarına sebep olmayacak şekilde düzenlenmesi gerektiği
kanaatine varılmıştır. Ayrıca, anlaşmanın 48’inci maddesinin getirdiği müşteri
seçimine ilişkin kısıtlamanın, tek elden dağıtım anlaşmaları için gereğinden
fazla bir kısıtlama olması dolayısıyla kaldırılması gerekmektedir. Öte yandan,
inceleme konusu anlaşmaya tanınacak herhangi bir muafiyetin ilgili Tebliğ
hükümlerini aşan rekabet kısıtlamalarını kapsamayacağına dikkat edilmelidir.
39’uncu ve 40’ıncı maddelerinde yer alan duyurulara ve talimatlara uyma
zorunluluklarının böyle bir rekabet kısıtlaması için gerekçe olamayacağı da
dikkate alınmalıdır. Ayrıca, bayinin anlaşma ile kendisine hasredilen bölgede
arzını arttırmaya yönelik olarak şube açması, bayilik veya acente tayin
etmesine engel olunmaması ve anlaşmanın 39’uncu maddesinin bu yönde
yorumlanmaması, mevcut hali ile 4054 sayılı Kanun’un 4'üncü maddesi (a)
bendine aykırı bulunan 47’nci maddesi hükmünün yeniden satıcının, faaliyet
bölgesinde fiyat ve ödeme koşullarının belirlenmesini içeren satış
kampanyaları düzenleme konusundaki bağımsızlığını kısıtlamayacak şekilde
yeniden düzenlenmesi kaydıyla anılan Tebliğ ile sağlanan Muafiyetten
yararlandırılması doğru olacaktır.
Yetkili Servis İşletme Sözleşmesinin, 4054 sayılı Kanun’un 5’inci
maddesinde yer alan şartlar çerçevesinde değerlendirilmesi sonucunda ise,
bu anlaşmanın; Hyundai yedek parçalarının dağıtım sistemine dahil olmayan
teşebbüslere satılmasını yasaklayan ve bu hali ile 1998/3 sayılı Tebliğ’e aykırı
bulunan anlaşma hükmünün kaldırılması, eşdeğer yedek parça kullanma
zorunluluğunun, objektif kriterlere bağlı kalınarak uygulanması, Yetkili servisin
bakım onarım hizmetlerinin sunumunda kullanacağı madeni yağlara ilişkin
seçiminde serbest bırakılması kaydıyla bireysel muafiyetten yararlandırılması
gerektiği kanaatine varılmıştır..
SONUÇ
Yukarıda yer verilen açıklamalar ışığında; 1998/3 sayılı Motorlu Taşıt
Araçları Grup Muafiyeti Tebliği‘nden yararlanmak için hem dağıtım, hem
servis, hem yedek parça alanlarında tüm koşulların yerine getirilmesi
gerektiğinden, bir arada uygulanmadıkları anlaşılan inceleme konusu
sözleşmelerin 1998/3 sayılı Tebliğ kapsamında olmadıklarına,
Değerlendirme bölümünde yer verilen koşullar yerine getirilmek
kaydıyla Yetkili Satıcılık Anlaşması'nın tüm hükümlerinin 1997/3 sayılı Tek
Elden Dağıtım Grup Muafiyeti Tebliği ile uyumlu olacağına ve grup
muafiyetinden yararlandırılmasına,
Yine değerlendirme bölümünde yer verilen koşullar yerine getirilmek
kaydıyla Yetkili Servis İşletme Sözleşmesinin, ekli listede gösterilen her bir
sözleşme için imzalandığı tarihten ve sözleşme süresince geçerli olmak ve 5
yılı geçmemek üzere bireysel muafiyetten yararlandırılmasına,
Bu koşulların yerine getirilmesi için kararın tebliğinden itibaren ilgili
taraflara 60 gün süre verilmesine ve bu süre içinde aykırılıkların giderildiğinin
Kurumumuza teşvik edilmesine; aksi takdirde sözleşmelerin geçersiz
olacağının ve öngörülen düzeltmeler yapılmadan uygulanmaya devam
edilmesi halinde haklarında soruşturma açılacağının ve 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun'un 16 ncı ve 17 nci maddeleri uyarınca işlem
yapılacağının taraflara bildirilmesine,
Bu aşamada, inceleme konusu anlaşmaların zamanında bildirilmiş
olmaları ve 4054 sayılı Kanun'un 16 ncı maddesinin son fıkrası anlamında
açık rekabet ihlali içermedikleri dikkate alınarak, anlaşmaların tarafları
hakkında bir soruşturma açılmasına gerek bulunmadığına,
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy