Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2012-4-74 (Menfi Tespit/Muafiyet)
Karar Sayısı : 12-38/1094-353
Karar Tarihi : 18.07.2012
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Prof. Dr. Metin TOPRAK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,
Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Muhammed GÜNDOĞDU, Burcu CAN, Zeynep ŞENGÖREN
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Hyundai Assan Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Temsilcisi: Av. Dr. İ. Yılmaz ASLAN
Gazi Umur Paşa Sok. Bimar Plaza No:38/8 Balmumcu
Beşiktaş/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU : Hyundai Assan Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin yetkili
satıcı ve servisleriyle bilgi paylaşımına menfi tespit belgesi verilmesi veya muafiyet
tanınması talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 16.02.2012 tarih ve 1390 sayı ile giren başvuru
üzerine düzenlenen 13.07.2012 ve 2012-4-74/MM sayılı Menfi Tespit/Muafiyet Ön
İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
(4) - Hyundai Assan Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş. (HAOS)’nin ve coğrafi bölgelere göre
sınıflandırılan her bir yetkili satıcının bireysel olarak model alt kırılım bazında stok bilgileri
ile coğrafi bölgelere göre sınıflandırılan her bir yetkili servisin bireysel olarak aylık yedek
parça, aksesuar ve sarf malzeme bazında hedef, satış ve hedefe ulaşma yüzdesi
bilgilerinin paylaşımına menfi tespit belgesi verilemeyeceği gibi muafiyet tanınmasının da
mümkün olmadığı,
(5) - Coğrafi bölgelere göre sınıflandırılan her bir yetkili servisin bireysel olarak aylık müşteri
memnuniyeti ve üç aylık (bireysel ve bölge toplamı) gizli müşteri ziyareti puanları ile coğrafi
bölgelere göre sınıflandırılan her bir yetkili servisin bireysel olarak aylık müşteri geri arama
sonucu elde ettikleri puanlara ilişkin bilgilerin paylaşımına menfi tespit belgesi
verilebileceği,
(6) - Hyundai ve diğer otomotiv markalarının trafik siciline tescil edilen ve trafik sicil
kayıtlarından elde edilen binek, hafif ticari araç ve binek + ticari araç olmak üzere üç sınıfta
satış adetleri ile söz konusu verilerden hareketle hazırlanan, markaların pazar payları ve
tescil edilen araç adetlerinin illere dağılımı ile coğrafi bölgelere göre sınıflandırılan her bir
yetkili servisin bireysel ve bölge toplamı olarak garanti sonrasında kampanya döneminde
ve kampanya olmayan dönemde araç giriş sayılarının karşılaştırılmasına ilişkin bilgilerin
paylaşımına bireysel muafiyet tanınmasının mümkün olduğu,
(7) - Bayilerin model alt kırılımı bazında günlük-aylık-yıllık satış adetleri ile coğrafi bölgelere
göre sınıflandırılan her bir yetkili servisin bireysel olarak aylık ve yıllık toplam araç girişleri,
12-38/1094-353
2/6
toplam satış oranları (parça + işçilik), toplam parça satış oranı, araç başına düşen parça
indeksi, mekanik parça satış oranı, araç başına düşen mekanik parça satış indeksi, boya
ve kaporta parça satış oranı, araç başına düşen boya kaporta parça satış indeksi, toplam
işçilik satış oranı, araç başına düşen işçilik satış indeksi, mekanik işçilik satış oranı, araç
başına düşen mekanik işçilik satış oranı, boya ve kaporta işçilik satış oranı, araç başına
düşen boya ve kaporta işçilik satış indeksi ve yine coğrafi bölgelere göre sınıflandırılan her
bir yetkili servisin bireysel olarak aylık mekanik ve boya-kaporta hizmeti için ayrı ayrı olmak
üzere araç giriş adetlerine ilişkin bilgilerin paylaşımına ise yıllık olarak ve model ve alt
kırılım belirtmeksizin gerçekleştirilmesi koşuluyla bireysel muafiyet tanınmasının mümkün
olduğu
(8) görüşüne yer verilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. İlgili Pazar
(9) Alternatif pazar tanımlarının dosya konusu işlem kapsamında yapılacak değerlendirmeler
bakımından farklılık arz etmemesi sebebiyle, İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin
Kılavuz’un 20. paragrafı dikkate alınarak ilgili ürün pazarı tanımlanmamıştır. İlgili coğrafi
pazar ise “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
G.2. Bildirime Konu Anlaşma
(10) HAOS tarafından yetkili satıcı ve servislerinden elde edilerek derlenip bayilere iletilmesi
planlanan bilgiler, aşağıda açıklanan “yetkili satıcılarla paylaşılması planlanan raporlar” ve
“yetkili servislerle paylaşılması planlanan raporlar” olarak iki başlık altında
sınıflandırılmıştır.
- Yetkili Satıcılarla Paylaşılması Planlanan Raporlar
(11) Coğrafi bölgelere göre sınıflandırılan her bir yetkili satıcının bireysel olarak (hangi yetkili
satıcıya ait olduğu belirtilerek), model alt kırılımı bazında günlük, aylık, yıllık satış adetleri,
(12) HAOS’un ve coğrafi bölgelere göre sınıflandırılan her bir yetkili satıcının bireysel olarak
model alt kırılım bazında stokları,
(13) Hyundai ve diğer otomotiv markalarının trafik siciline tescil edilen ve trafik sicil kayıtlarından
elde edilen “binek”, “hafif ticari araç” ve “binek + ticari araç” olmak üzere üç sınıfta satış
adetleri ile söz konusu verilerden hareketle hazırlanan, markaların pazar payları ve tescil
edilen araçların illere göre dağılımı.
- Yetkili Servislerle Paylaşılması Planlanan Raporlar
(14) Coğrafi bölgelere göre sınıflandırılan her bir yetkili servisin bireysel olarak aylık ve yıllık
toplam araç girişleri, toplam satış oranları (parça + işçilik), toplam parça satış oranı, araç
başına düşen parça indeksi, mekanik parça satış oranı, araç başına düşen mekanik parça
satış indeksi, boya ve kaporta parça satış oranı, araç başına düşen boya kaporta parça
satış indeksi, toplam işçilik satış oranı, araç başına düşen işçilik satış indeksi, mekanik
işçilik satış oranı, araç başına düşen mekanik işçilik satış oranı, boya ve kaporta işçilik
satış oranı, araç başına düşen boya ve kaporta işçilik satış indeksi,
(15) Coğrafi bölgelere göre sınıflandırılan her bir yetkili servisin bireysel olarak aylık mekanik ve
boya-kaporta hizmeti için ayrı ayrı olmak üzere araç giriş adetleri,
(16) Coğrafi bölgelere göre sınıflandırılan her bir yetkili servisin bireysel olarak aylık yedek
parça, aksesuar ve sarf malzeme bazında hedef, satış ve hedefe ulaşma yüzdesi,
12-38/1094-353
3/6
(17) Coğrafi bölgelere göre sınıflandırılan her bir yetkili servisin bireysel olarak aylık müşteri
memnuniyeti ve üç aylık (bireysel ve bölge toplamı) gizli müşteri ziyareti puanları,
(18) Coğrafi bölgelere göre sınıflandırılan her bir yetkili servisin bireysel ve bölge toplamı olarak
garanti sonrasında kampanya döneminde ve kampanya olmayan dönemde araç giriş
sayılarının karşılaştırılması,
(19) Coğrafi bölgelere göre sınıflandırılan her bir yetkili servisin bireysel olarak aylık müşteri geri
arama sonucu elde ettikleri puanlar.
(20) Bildirim formunda ve sunulan ilave bilgilerde söz konusu bilgi değişiminin amacı, bayiler
nezdinde pazar potansiyeli açısından farkındalık yaratmak, yetkili satıcı ve servislerin daha
çok satış yapmak yahut daha fazla hizmet sunmak konusunda motivasyonunu arttırmak,
böylelikle rakiplere daha hızlı karşılık vererek daha etkin rekabet etmelerini sağlamak
olarak ifade edilmiştir.
(21) İlave bilgilerde ayrıca, başvuruya konu bilgilerin hâlihazırda kamu/özel kurum ve kuruluşlar,
müşteri vb. alternatif bir kaynaktan temin edilmesinin mümkün olmadığı belirtilmiştir.
G.3. Değerlendirme
G.3.1. Menfi Tespit Değerlendirmesi
(22) Bildirim kapsamında yer alan, “coğrafi bölgelere göre sınıflandırılan her bir yetkili servisin
bireysel olarak aylık müşteri memnuniyeti ve üç aylık (bireysel ve bölge toplamı) gizli
müşteri ziyareti puanları” ve “coğrafi bölgelere göre sınıflandırılan her bir yetkili servisin
bireysel olarak aylık müşteri geri arama sonucu elde ettikleri puanlar”ına ilişkin verilerin
paylaşılmasına, rekabeti sınırlayıcı nitelik taşımamaları sebebiyle, menfi tespit belgesi
verilebileceği anlaşılmıştır.
(23) Öte yandan, “HAOS’un ve coğrafi bölgelere göre sınıflandırılan her bir yetkili satıcının
bireysel olarak model alt kırılım bazında stokları”nın paylaşımına, rakipler arasında
koordinasyona yol açarak rekabeti sınırlayıcı etki doğuracak nitelikte olması nedeniyle
menfi tespit belgesi verilmesi yahut muafiyet tanınması mümkün değildir. Aynı şekilde,
“coğrafi bölgelere göre sınıflandırılan her bir yetkili servisin bireysel olarak aylık yedek
parça, aksesuar ve sarf malzeme bazında hedef, satış ve hedefe ulaşma yüzdesi”
bilgilerinin paylaşılmasına da, hedef bilgisinin bilinmesi rekabeti sınırlayıcı nitelikte
olduğundan menfi tespit belgesi verilemez ve ayrıca belirtilen işleme muafiyet tanınamaz.
(24) Son olarak, bildirim formunda yer alan, i) bayilerin model alt kırılımı bazında günlük-aylık-
yıllık satış adetleri, ii) coğrafi bölgelere göre sınıflandırılan her bir yetkili servisin bireysel
olarak aylık ve yıllık toplam araç girişleri, iii) toplam satış oranları (parça + işçilik), toplam
parça satış oranı, araç başına düşen parça indeksi, mekanik parça satış oranı, araç başına
düşen mekanik parça satış indeksi, boya ve kaporta parça satış oranı, araç başına düşen
boya kaporta parça satış indeksi, toplam işçilik satış oranı, araç başına düşen işçilik satış
indeksi, mekanik işçilik satış oranı, araç başına düşen mekanik işçilik satış oranı, boya ve
kaporta işçilik satış oranı, araç başına düşen boya ve kaporta işçilik satış indeksi, iv)
coğrafi bölgelere göre sınıflandırılan her bir yetkili servisin bireysel olarak aylık mekanik ve
boya-kaporta hizmeti için ayrı ayrı olmak üzere araç giriş adetlerine ilişkin bilgiler ile v)
coğrafi bölgelere göre sınıflandırılan her bir yetkili servisin bireysel ve bölge toplamı olarak
garanti sonrasında kampanya döneminde ve kampanya olmayan dönemde araç giriş
sayıları verilerinin rakip bayiler arasında paylaşılması, rakip davranışlarındaki geleceğe
yönelik bilinemezliği ortadan kaldırmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine aykırı
anlaşma, uyumlu eylem veya teşebbüs birliği kararlarının kolaylaştırıcı unsurunu
12-38/1094-353
4/6
oluşturabilecek niteliktedir. Bu çerçevede, yukarıda sayılan hususlara ilişkin olarak bireysel
muafiyet değerlendirmesi yapılmıştır.
G.3.2. Bireysel Muafiyet Değerlendirmesi
(25) Yukarıda sayılan paylaşımı yapılacak bilgiler, pazardaki şeffaflığı arttırarak rakip
davranışlarının tahminini kolaylaştıracak potansiyele sahiptir. Öte yandan, bu bilgilerin
yayımlanması arz ve talepte yaşanan değişikliklerin daha hızlı algılanarak pazarın daha
kısa sürede dengeye gelmesine yol açabilecek ve teşebbüslerin yenilik yapmalarını ve
daha etkin satış ve pazarlama stratejileri geliştirmelerini teşvik edebilecektir. Bu sebeple
sözü edilen bilgilerin yayımlanmasına ilişkin teşebbüs birliği kararı bireysel muafiyet
değerlendirmesine tabi tutulmuştur:
- Malların Üretim veya Dağıtımı ile Hizmetlerin Sunulmasında Yeni Gelişme ve
İyileşmelerin ya da Ekonomik veya Teknik Gelişmenin Sağlanması
(26) İncelemeye konu verilerin ve bu veriler esas alınarak yapılması planlanan pazar
analizlerinin; Hyundai marka araçlar pazarının büyüklüğü, bu pazarda bayinin konumu, arz
ve talebin yapısı, rakiplerin mevcut pozisyonu gibi hususlarda teşebbüslerin bilgi sahibi
olmasını sağlayarak, rekabet anlamında pazarda kendilerini daha doğru
konumlandırmalarına ve stratejilerini buna göre belirlemelerine imkân sağlayacağı
görülmektedir. Böylelikle ilgili pazarda daha etkin bir rekabetin tesis edileceği ve sözü
edilen hususun yeni binek ve hafif ticari araçların satışı ve satış sonrası hizmetlere yönelik
hizmetlerin sunumunda gelişme ve iyileşme sağlayacağı değerlendirilmektedir.
- Tüketicinin Yarar Sağlaması
(27) Yukarıda belirtildiği şekilde rekabet düzeyinde gerçekleşecek bir artışın; tüketiciler
bakımından fiyat düşüşü, ilave kampanyalar ve hizmet kalitesinde artış gibi yararlar
sağlaması beklenmektedir. Bu itibarla ikinci koşulun da sağlandığı kanaatine varılmıştır.
- İlgili Piyasanın Önemli Bir Bölümünde Rekabetin Ortadan Kalkmaması
(28) Bayilerin birbirleriyle günlük-aylık-yıllık satış adetlerini paylaşmaları, bayiler arasında
Kanun’un 4. maddesini ihlal eder nitelikteki yatay anlaşmaların kurulması ve denetiminin
sağlanmasında kolaylaştırıcı unsur olabilecektir.
(29) Bu kapsamda ilk olarak dikkat edilmesi gereken bayilerin her bir model bazında günlük-
aylık-yıllık satış adetlerinin paylaşılmasının, il bazında marka-model alt kırılım içeren bilgi
paylaşımından çok daha detaylı ve sık gerçekleşecek bir bilgi paylaşımı olduğudur.
Dolayısıyla bayi bazında model alt kırılımı içeren satış adedi verisi paylaşımı, piyasadaki
şeffaflığı azaltarak teşebbüslerin bağımsız karar alma güdülerini kısıtlamakta ve bayiler
arasındaki rekabeti sınırlayan anlaşmaların kolaylaştırıcı unsuru niteliğini taşıması
nedeniyle ilgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabeti kısıtlamaktadır. Bununla birlikte,
bayilerin yıllık olarak ve model ve alt kırılım belirtmeksizin toplam satış adetlerini
paylaşmalarının ilgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabeti kısıtlamadan bilgi
paylaşımından elde edilmesi beklenen faydaları yaratabileceği değerlendirilmektedir.
(30) Benzer değerlendirme, aylık olarak servise giren araç adetleri ve bunların mekanik ve
kaporta olarak ayrıştırılması, toplam parça satış oranı, araç başına düşen parça indeksi,
mekanik parça satış oranı, araç başına düşen mekanik parça satış indeksi, boya ve
kaporta parça satış oranı, araç başına düşen boya kaporta parça satış indeksi, toplam
işçilik satış oranı, araç başına düşen işçilik satış indeksi, mekanik işçilik satış oranı, araç
başına düşen mekanik işçilik satış oranı, boya ve kaporta işçilik satış oranı, araç başına
12-38/1094-353
5/6
düşen boya ve kaporta işçilik satış indeksine yönelik bilgi paylaşımlarına ilişkin olarak da
yapılmaktadır. Söz konusu veriler, bayilerin satış sonrası hizmetlerinin miktarına ilişkin
veriler olup bayilerin/ yetkili servislerin satış sonrası hizmetlere yönelik olarak
gerçekleştirdikleri veya gerçekleştirecekleri rekabeti kısıtlayıcı anlaşmaların kolaylaştırıcı
unsuru olabilecek niteliktedir ve pazarda koordinasyon doğurma potansiyelini haizdir. Söz
konusu bilgi paylaşımları ilgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabeti sınırlandırır.
Bununla birlikte, yıllık olarak coğrafi bölge bazında sınıflandırılmış her bir bayinin servis
giriş adedi bilgisinin paylaşılmasının, bayilerin faaliyet gösterdikleri coğrafi bölgedeki
konumlarını görmelerine ve ticari kararlarını daha rasyonel bir biçimde almalarına olanak
sağlarken ilgili piyasadaki rekabeti önemli ölçüde sınırlamayacağı değerlendirilmektedir. Bu
çerçevede, bayilerin yıllık olarak kampanya dönemi ve kampanya harici dönemlerdeki araç
giriş adetlerinin de bayi performansının değerlendirilmesine yol açacağından, pazarda
koordinasyon doğurucu etkisinin sınırlı olacağı sonucuna ulaşılmıştır.
- Rekabetin Zorunlu Olandan Fazla Sınırlanmaması
(31) Yukarıda yer verilen açıklamalardan, bayilerin yıllık olarak ve model ve alt kırılım
belirtmeksizin toplam satış adetlerini paylaşmaları ve benzer şekilde servis giriş adetlerinin
yıllık olarak paylaşılması durumunda rekabetin zorunlu olandan fazla sınırlanmayacağı
kanaatine varılmıştır.
(32)
H. SONUÇ
(33) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
1- Hyundai Assan Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin ve coğrafi bölgelere göre
sınıflandırılan her bir yetkili satıcının bireysel olarak model alt kırılım bazında stok bilgileri
ile coğrafi bölgelere göre sınıflandırılan her bir yetkili servisin bireysel olarak aylık yedek
parça, aksesuar ve sarf malzeme bazında hedef ve hedefe ulaşma yüzdesi bilgilerinin
paylaşımına menfi tespit belgesi verilemeyeceği gibi muafiyet de tanınamayacağına,
2- Coğrafi bölgelere göre sınıflandırılan her bir yetkili servisin bireysel olarak aylık müşteri
memnuniyeti ve üç aylık (bireysel ve bölge toplamı) gizli müşteri ziyareti puanları ile coğrafi
bölgelere göre sınıflandırılan her bir yetkili servisin bireysel olarak aylık müşteri geri arama
sonucu elde ettikleri puanlara ilişkin bilgilerin paylaşımına menfi tespit belgesi verilmesine,
3- Hyundai ve diğer otomotiv markalarının trafik siciline tescil edilen ve trafik sicil
kayıtlarından elde edilen binek, hafif ticari araç ve binek + ticari araç olmak üzere üç sınıfta
satış adetleri ile söz konusu verilerden hareketle hazırlanan, markaların pazar payları ve
tescil edilen araç adetlerinin illere dağılımı ile coğrafi bölgelere göre sınıflandırılan her bir
yetkili servisin bireysel ve bölge toplamı olarak garanti sonrasında kampanya döneminde
ve kampanya olmayan dönemde araç giriş sayılarının karşılaştırılmasına ilişkin bilgilerin
paylaşımına bireysel muafiyet tanınmasına,
4- Bayilerin model alt kırılımı bazında günlük-aylık-yıllık araç satış adetleri ile coğrafi
bölgelere göre sınıflandırılan her bir yetkili servisin bireysel olarak aylık ve yıllık toplam
araç girişleri, toplam satış oranları (parça + işçilik), toplam parça satış oranı, araç başına
düşen parça indeksi, mekanik parça satış oranı, araç başına düşen mekanik parça satış
indeksi, boya ve kaporta parça satış oranı, araç başına düşen boya kaporta parça satış
indeksi, toplam işçilik satış oranı, araç başına düşen işçilik satış indeksi, mekanik işçilik
satış oranı, araç başına düşen mekanik işçilik satış oranı, boya ve kaporta işçilik satış
oranı, araç başına düşen boya ve kaporta işçilik satış indeksi ve yine coğrafi bölgelere göre
12-38/1094-353
6/6
sınıflandırılan her bir yetkili servisin bireysel olarak aylık mekanik ve boya-kaporta hizmeti
için ayrı ayrı olmak üzere araç giriş adetlerine ilişkin bilgilerin paylaşımına ise yıllık olarak
model ve alt kırılım belirtmeksizin gerçekleştirilmesi koşuluyla bireysel muafiyet
tanınmasına
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy