REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2009-1-130 (İlk İnceleme)
Karar Sayısı : 09-52/1247-316
Karar Tarihi : 4.11.2009
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V.) 10
Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,
Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER: Harun ULU, Harun GÜNDÜZ, Burak SAĞLAM
C. ŞİKAYET EDEN : Müfit GEZER
Temsilcisi: Av. Murat BASMAN
Kamerhatun Mah. Hamalbaşı Cad. No:28
Parma Apt. K:6 Beyoğlu/İstanbul 20
D. HAKKINDA İLK İNCELEME
YAPILANLAR : - Turcas Petrol A.Ş.
Emirhan Cad. No:145 A Blok K:4-5 Dikilitaş Beşiktaş /İstanbul
- Shell&Turcas Petrol A.Ş.
Karamancılar İş Merkezi Gülbahar Mah. Salih Tozan Sok.
No:18 B Blok 34394 Esentepe - Şişli/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Müfit Gezer ile Turcas Petrol A.Ş. ve Shell&Turcas Petrol
A.Ş. arasında düzenlenen bayilik ve intifa sözleşmelerinin 2002/2 sayılı Tebliğ’e 30
aykırı olduğu iddiası.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 7.10.2009 tarih ve 7220 sayı ile intikal eden
şikayet başvurusunda öne sürülen iddiaların 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun çerçevesinde incelenmesi sonucu düzenlenen 23.10.2009 tarih ve
2009-1-130/İİ-09-HU sayılı İlk İnceleme Raporu, 30.10.2009, REK.0.05.00.00-110/ 237
sayılı Başkanlık önergesi ile 09-52 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
G. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikayet başvurusunda özetle; 40
- Şikayetçi ile Turcas Petrol A.Ş. arasında 9.11.2000 tarihinde akaryakıt bayilik
sözleşmesi imzalandığı,
- Bayilik sözleşmesine bağlı olarak adı geçen dağıtım şirketi lehine, Yalova İli
Merkez ilçesi Emirbayırı mevkiindeki şikayetçinin de malikleri arasında yer aldığı
gayrimenkul üzerine 15 yıl süreli bir intifa hakkı tesis edildiği,
- Rekabet Kurulu kararları gereğince dağıtım şirketlerinin sözleşmelerini 2002/2
sayılı Tebliğ’e uygun hale getirmeleri gerekirken buna yönelik bir girişimde
bulunmadıkları
ifade edilerek, bayilik sözleşmelerini mevzuatla uyumlu hale getirmeyen dağıtım
şirketleri hakkında işlem yapılması, uyumlaştırma işlemi için son tarih olan 50
09-52/1247-316
2
18.9.2010’dan sonra da yasa ve tebliğ ilkelerine aykırı eylemlerde bulunmaları halinde
ayrıca soruşturma açılmasına karar verilmesi talep edilmiştir.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda,
- Başvuru konusu akaryakıt istasyonuna ilişkin olarak yapılan bayilik sözleşmesi ve
şikayet edilenler lehine intifa hakkı tesis eden sözleşmeden oluşan dikey anlaşma
bütününün 18.9.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup
Muafiyeti Tebliği’nde tanınan muafiyetten yararlandığı,
- Söz konusu dikey anlaşmanın veya buna bağlı rekabet yasağının her iki tarafın açık
iradesi olmaksızın hukuken veya fiilen 18.9.2010 tarihini aşacak şekilde cebren 60
uzatılmaya çalışılması halinde 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi çerçevesinde işlem
tesis edilebileceği
ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
Dosyada yer alan bilgi ve belgelerden,
- 9.11.2000 tarihinde Müfit Gezer ile Turcas Petrol A.Ş. arasında süresi bir yıl olan
fakat feshi ihbar yapılmadığı takdirde aynı şartlarla birer yıl daha uzayan bir bayilik
sözleşmesi imzalandığı,
- Bayilik sözleşmesi ile birlikte istasyonun bulunduğu ve Ümit Gezer, Halil Gezer ve 70
Müfit Gezer’in müşterek mülkiyetinde bulunan gayrimenkul üzerinde Turcas Petrol
A.Ş. lehine 15 yıl süreli bir intifa hakkı tesis edildiği,
- Shell ve Turcas’ın 2006 yılında akaryakıt faaliyetlerini Shell&Turcas A.Ş. çatısı
altında birleştirmeleri neticesinde ilgili gayrimenkule ilişkin olarak Turcas A.Ş. ve
Shell&Turcas A.Ş. arasında intifa hakkına dayalı kira sözleşmesi düzenlendiği
anlaşılmaktadır. Rekabet Kurulunun konuyla ilgili olarak daha önce almış olduğu
kararlar çerçevesinde, bayilik sözleşmeleri ile bu sözleşmelerde yer alan rekabet
etmeme yükümlülüğü süresine etki eden intifa sözleşmeleri ve kira sözleşmelerinin
tamamı tek bir dikey anlaşma olarak kabul edilmektedir. Bu dikey anlaşmalar ile bayiye
5 yıldan uzun süreli rekabet yasağı getirilmesi söz konusu dikey ilişkiyi grup muafiyeti 80
kapsamı dışına çıkarmaktadır.
Dosyadaki bilgilere göre şikayetçi ile Shell&Turcas A.Ş. arasındaki dikey ilişkinin
2002/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde öngörülen beş yıllık süreyi aşar nitelikte rekabet
etmeme yükümlülüğü içerdiği görülmektedir. Şöyle ki, şikayetçi ile Turcas A.Ş.
arasında 2000 yılında yapılan intifa hakkının süresi 2015 yılında sona ermektedir.
Rekabet Kurulunun akaryakıt sektörüne yönelik olarak daha önce almış olduğu
kararlar çerçevesinde, 18.9.2005 tarihinden önce yapılmış olan ve bu tarih itibarıyla
kalan süreleri beş yılı aşan anlaşmaların, 18.9.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ
ile tanınan grup muafiyetinden yararlanma ve uygulama süresi bulunmaktadır.
Bu bağlamda, Shell&Turcas A.Ş. ile bayisi Müfit Gezer arasındaki dikey ilişkiyi 90
oluşturan bayilik sözleşmesi ve intifa hakkının, söz konusu intifa sözleşmesinin
18.9.2005 tarihi itibarıyla kalan süresi 5 yılı aştığından, 18.9.2010 tarihine kadar
2002/2 sayılı Tebliğ’de belirtilen kapsamda olduğu ve grup muafiyetinden yararlandığı
anlaşılmaktadır. Bu doğrultuda, şikayet dilekçesinde yer verilen hususlarla ilgili olarak
mevcut durumda yapılacak bir işlemin olmadığı kanaatine varılmıştır.
09-52/1247-316
3
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve dosya kapsamına göre; 100
1- Başvuru konusu akaryakıt istasyonuna ilişkin olarak yapılan bayilik sözleşmesi ve
şikayet edilenler lehine intifa hakkı tesis eden sözleşmeden oluşan dikey anlaşma
bütününün 18.9.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup
Muafiyeti Tebliği kapsamında grup muafiyetinden yararlandığına,
2- Taraflar arasında mevcut olan “rekabet yasağına dayalı dikey ilişki”nin her iki
tarafın açık iradesi olmaksızın hukuken veya fiilen 18.9.2010 tarihini aşacak şekilde
cebren uzatılmaya çalışılması halinde 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi
çerçevesinde işlem tesis edileceği hususunun taraflara bildirilmesine,
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Başkan V.
Prof.Dr.Nurettin KALDIRIMCI
Mehmet Akif ERSİN
Doç. Dr. Mustafa ATEŞ İsmail Hakkı KARAKELLE
Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY
Murat ÇETİNKAYA Reşit GÜRPINAR
Full & Egal Universal Law Academy