(6100 S. K. m. 333) (4458 S. K. m. 242)

BAŞVURUNUN KONUSU: Davacı şirketin 20.11.2018 tarih ve 2018/D1-07091 sayılı dahilde işleme izin belgesi kapsamında ithal ettiği metal sacın işlenmesi neticesinde ortaya çıkan metal hurdanın 13.02.2019 tarih ve IM012784 sayılı beyanname ile serbest dolaşıma sokulması dolayısıyla tahakkuk ettirilen ve ihtirazi kayıtla ödenen çevre katkı payının iptali ile ödenen tutarın iadesine karar verilmesi istemiyle açılan davada, çevre katkı payının ek mali yük olarak ithalat vergileri ve dolayısıyla gümrük vergileri kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinden, daha önce tahakkuk ettirilmediğinden, öncelikle tahakkuk ettirilerek yükümlüye tebliğ edilmesi, yükümlü tarafından ise idari itiraz usulü tamamlanarak dava açılması gerektiği, dilekçe ve eklerinin merciine tevdiine karar verilmesi için davanın itiraz için öngörülen süre içinde açılması gerektiği, davanın anılan süre geçirildikten sonra açılması halinde merciine tevdi kararı verilmesinin kendisinden beklenilen hukuki faydayı sağlaması mümkün olmadığı, zira bu halde idarece başvuru süresinin kamu düzeninden olduğu ve re'sen dikkate alınması gerektiği hususları göz önünde bulundurularak başvurunun süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği, idari davanın zorunlu itiraz için öngörülen süreden sonra açılmasına karşın bazı hallerde hukuki güvenlik ilkesinin bir gereği merciine tevdi kararının verilmesi mümkün olduğu, örneğin, başvurulacak kanun yolunun, merciin ve başvuru süresinin usulüne uygun olarak gösterilmemesi, yükümlünün yanıltılması, gümrük idaresince tesis edilen bir işlemin itiraza tabi olmadığı, işlemin iptali istemiyle doğrudan dava açılabileceği yolunda oluşan ve süregelen bir mahkeme içtihadının değişmesi halinde idari itiraz için öngörülen süre geçirildikten sonra dava açılması halinde de dilekçe ve eklerinin merciine tevdi edilmesi gerektiği, bu bakımdan, idari itiraz yolu tüketilmeden doğurudan açılan davada, çevre katkı payının ek mali yük olarak ithalat vergileri ve dolayısıyla gümrük vergileri kapsamında değerlendirilmesi ve idari itiraza tabi olması gerektiğinin anlaşılması karşısında, 4458 sayılı Kanunu'nun 242'nci maddesinde belirtilen idari itiraz yolunun işletilme