Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2008-2-243 (Devralma)
Karar Sayısı : 09-01/10-8
Karar Tarihi : 8.1.2009
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler :Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN,
Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ,
İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER: Özgür BAL, Seda Nurtaç FİRENGİZ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Johnson and Johnson
Temsilcisi: Av. Efser Zeynep ÖZEREN 20
Sümbül Sok. No: 53 Levent/İstanbul
D. TARAFLAR : - Johnson and Johnson
One Johnson & Johnson Plaza NJ 08933 A.B.D.
- Mentor Corporation
201 Mentor Drive Santa Barbara CA 93111 A.B.D.
E. DOSYA KONUSU: Johnson and Johnson tarafından Mentor
Corporation’ın ihraç edilmiş ve halka arz edilmiş bütün hisselerinin
alınması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 22.12.2008 tarih ve 8265 sayı ile 30
intikal eden bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması
Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca
yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 2.1.2009 tarih, 2008-2-243/Öİ-09-
ÖB sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 5.1.2009 tarih, REK.0.06.00.00-
120/2 sayılı Başkanlık önergesi ile 09-01 sayılı Kurul toplantısında
görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
1- Mentor Corporation’ın hisselerinin tamamının Johnson and Johnson
tarafından devralınmasına yönelik işlemin, 4054 sayılı Kanun ve 1997/1 40
sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında bir devralma işlemi olduğu,
2- Bununla birlikte işlemin 4054 sayılı "Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun"un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratan veya mevcut bir
hakim durumu güçlendiren ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli
ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir işlem olmadığı,
09-01/10-8
2
bu nedenlerle bildirim konusu işleme izin verilmesi gerektiği ifade
edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar 50
H.1.1. Johnson and Johnson (J&J)
Dosya mevcudu bilgilere göre, New York borsasında işlem gören J&J,
faaliyetleri aşağıda belirtilen (i) Tüketici, (ii) İlaç (Pharmaceutical) ve (iii) Tıbbi
Cihazlar ve Teşhis (MD&D) sektörlerinde bulunan global grup şirketlerinin
nihai ana kuruluşudur.
• Tüketici segmentinin ana ürünleri arasında bebek bakımı, cilt bakımı, ağız
bakımı, yara bakımı ve kadın sağlık bakım ürünleri ile beslenmeye yönelik
ve reçetesiz satılan farmasötik ürünler bulunmaktadır.
• Farmasötik sektöründe aşağıdaki terapötik alanlardaki ürünler yer 60
almaktadır: Anti-infektif, antipsikotik, kardiyovasküler, kontrseptif,
dermatoloji, gastrointestinal, hematoloji, immünoloji, nöroloji, onkoloji, ağrı
yönetimi, üroloji ve viroloji.
• MD&D segmenti, bilhassa profesyonel alanlarda doktorlar, hemşireler,
terapistler, hastaneler, teşhis laboratuarları ve klinikler tarafından
kullanılan birçok ürünü içermektedir. MD&D son yıllarda iki işletme
grubuna ayrılmıştır: Cerrahi bakım (surgical care) ve kapsamlı bakım
(comprehensive care).
Bildirime konu işlemin tamamlanmasından sonra Mentor Corporation’ın 70
J&J’nin bağlı ortaklığı Ethicon, Inc. (Ethicon) vasıtasıyla raporlama yapan
bağımsız bir iş birimi olarak faaliyet göstermesinin beklendiği ifade
edilmektedir. Ethicon, MD&D segmentinde Cerrahi Bakım Grubu’na bağlı
olup, cerrahi sütürler, yara yönetimi, kadın sağlığı ve üroloji ile
kardiyovasküler cerrahi dallarında faaliyet göstermektedir.
Johnson&Johnson’ın dünya cirosu (……………..) YTL, Türkiye cirosu ise
(…………..) YTL’dir. Türkiye’de J&J’nin, her ikisinin de tamamına sahip
olduğu (i) MD&D segmentindeki bağlı ortaklığı Johnson and Johnson Medikal
Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi (J&J Medikal Türkiye) ve (ii) tüketici ve 80
farmasötik segmentindeki bağlı ortaklığı Johnson and Johnson Sıhhi
Malzeme Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi unvanlı iki bağlı ortaklığa sahip
olduğu bildirilmektedir. Söz konusu şirketlerin hissedarlık yapıları şu şekilde
verilmektedir:
Tablo1: Johnson and Johnson Medikal Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
Hissedarın Ticaret Unvanı Sermaye (YTL) Hisse Oranı (%)
Johnson and Johnson 1,503,475 99.9983
Johnson and Johnson International 25 0.0017
Toplam 1,503,500 100
Tablo2: Johnson and Johnson Sıhhi Malzeme Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
Hissedarın Ticaret Unvanı Sermaye (YTL) Hisse Oranı (%)
Johnson and Johnson 32,792,750 92.90
Johnson and Johnson International 2,502,500 7.10
Toplam 35,295,250 100
09-01/10-8
3
H.1.2. Mentor Corporation (Mentor) 90
Dosya mevcudu bilgilere göre, New York Borsasında işlem gören bir şirket
olan Mentor, global estetik pazarı için:
• Estetik ve rekonstrüktif cerrahi için meme implant ürünleri (meme
implantları, doku genişleticiler, yapay deri);
Vücut kontur ürünleri (lipoplasti (liposuction) cihazları ve tek kullanımlık
ürünler);
Yüz estetik ürünleri (dermal dolgular ve cilt bakım ürünleri) ve
Plastik cerrahlar için iş çözümleri (yazılım, danışmanlık ve yönetim
araçları) 100
alanlarında tıbbi ürünlerini geliştirmekte, üretmekte, pazarlamakta ve bunların
lisansını vermektedir.
Mentor, herhangi bir iştiraki aracılığıyla Türkiye’de varlık göstermemekte,
ürünlerini bağımsız ve tek distribütörü konumundaki, Ankara merkezli Akson
Medikal Ticaret Ltd. Şti’ne satmaktadır. Türkiye’de satılan Mentor ürünleri
aşağıda belirtilen ürünlerden oluşmaktadır:
- Meme büyütme ve meme rekonstrüksiyon cerrahisinde kullanılan meme
implantları ve doku genişleticiler (breast implants and tissue expanders);
- Kırışıklıkları gidermek için yüz derisine hacim kazandırmakta kullanılan 110
dermal dolgular (dermal fillers);
- Lipoplasti cihazları (lipoplasty equipment).
Mentor’un hissedarlık yapısı aşağıdaki gibidir:
Tablo3: Mentor’un Hissedarlık Yapısı
Hissedarın Ticaret Unvanı Hisse Oranı (%)
Fidelity Management and Research 14,4
Capital Research Global Investors 12,2
Barclays Global Investors N.A. 8,1
Times Square Capital Management LLC 7,6
Capital World Investors 7,5
Kornitzer Capital Management Inc 6,6
Halka Açık Kısım 43,6
Toplam 100,00
Mentor’un dünya cirosu (…………..) YTL, Türkiye cirosu ise (……………)
YTL’dir.
H.2. İlgili Pazar 120
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Dosya mevcudu bilgilere göre, taraflar farklı sektörlerde faaliyet
göstermektedir. Mentor estetik tıpta faaliyet gösterirken, J&J’nin bugün bu
alanlardaki faaliyetlerinin kısıtlı olduğu belirtilmektedir. Bildirim formunda,
Mentor’un Türkiye’deki satışlarının yaklaşık %85’i meme estetik ürünlerini
oluştururken, vücut kontur cihazlarının (body contouring devices) (özellikle
liposuction cihazları) Mentor’un uluslararası cirosunun %4-5’i kadarını ve
Türkiye cirosunun %2’sini oluşturduğu, J&J’nin Türkiye’de veya başka bir
ülkede her iki ürün kategorisinde de herhangi bir varlığa sahip bulunmadığı
ifade edilmektedir. Ayrıca Mentor’un dermal dolgular alanında faaliyetinin 130
09-01/10-8
4
bulunduğu belirtilmektedir. Dermal dolgu ürünlerinin Mentor’un Türkiye’deki
satışlarının yaklaşık %13’ünü ve dünya çapındaki satışlarının %2’sini teşkil
ettiği,1 Mentor’un Türkiye’de bu pazarda %(…) civarında bir paya sahip
olduğu bildirilmektedir.
Dosyada yer alan bilgiler çerçevesinde, söz konusu devralma işlemi meme
implantları ve doku genişleticiler, lipoplasti (liposuction) aletleri ile dermal
dolgular pazarları bakımından değerlendirilecektir.
I.Meme implantları ve doku genişleticiler
Bildirim formunda yer alan bilgilere göre, meme implantları, mekanik dirence
sahip tıbbi sınıf silikon elastomerden yapılmış ve silikon jel veya salin 140
solüsyonu ile doldurulmuş küçük steril torbalardır. Bu implantlar meme
boyutunu ve şeklini iyileştirmek, meme simetrisini düzeltmek ve emzirme
sonrasında dolgunluğun tekrar sağlanmasına yardımcı olmak için meme
büyütme operasyonlarında kullanılır. Rekonstrüksiyon işlemlerinde meme
implantları, bir mastektomi2 operasyonundan sonra bir meme dolgunluğu
yaratmak için bir cerrahi çözüm olarak kullanılmaktadır.
Dosyadaki bilgiler çerçevesinde, bütün meme implantlarının aynı amaçla
kullanıldığı anlaşılmaktadır. Hangi implantın seçileceği çoğunlukla bir tercih
meselesidir. Doku genişleticiler kimi zaman implantları tamamlayıcı olarak
kimi zaman da implantları ikame eden ürünler olarak kullanılmaktadır. Meme 150
implantları ve doku genişleticiler oldukça çeşitlendirilmiş ürünlerdir. Örneğin;
implantlar yuvarlak veya konturlu olabilmekte, silikon veya salin solüsyonu ile
doldurulabilmekte, pürüzsüz veya dokulu yüzeylere sahip olabilmekte,
bazılarının boyutu yerleştirildikten sonra ayarlanabilmektedir.
Türkiye’de silikon dolgulu meme implantları en yaygın olarak kullanılan türdür.
Müşterilerin çeşitli taleplerini karşılamak için üreticiler çok farklı implant ve
genişleticiler üretmeyi tercih etmektedir.
J&J’nin meme implantları veya doku genişleticileri alanında faaliyetinin
bulunmadığı bildirilmektedir.
Tablo 4: Meme implantları, Türkiye (2007) için tahmini pazar payları 160
Satıcılar Bin YTL Pazar Payı (%)
Mentor (….) (….)
Silimed (….) (….)
Eurosilicone (….) (….)
Allergan (….) (….)
TOPLAM 2,760 100
Kaynak: Mentor fiili satışları ve tahminleri
II.Lipoplasti cihazı
Lipoplasti cihazı, aşırı yağ birikintilerini almak için kullanılan ve böylece vücut
konturlarını ve oranlarını inceltip yeniden şekillendiren belirli bir tür vücut
konturlama cihazıdır. Geleneksel yağ emişli lipoplasti işlemlerinde kullanılan
1 J&J dermal dolgu alanında Türkiye dışında bazı ülkelerde küçük de olsa faal olmasına
karşın, bu ürünleri Türkiye’de satmamaktadır. J&J’nin dermal dolguları domuz kolajeninden
(domuz tendonlarından elde edilen kolajen) elde edilirken Mentor’un dermal dolguları
hyaluronik asitten (HA) elde edilmektedir.
2 “Mastektomi” bir veya her iki memenin kısmen veya tamamen cerrahi yolla alınmasının tıbbi
terimidir.
09-01/10-8
5
tıbbi cihazlar arasında, yağ hücrelerine nüfuz edip bu hücreleri parçalamak ve
bunları emerek vücut dışına çekmek için kullanılan vakumlu makineler
(aspiratörler), kollu düzenekler ve kanüller bulunmaktadır.
Lipoplasti işlemlerinde kullanılan birçok farklı cihazın diğer uygulamalarda da
kullanılmasına karşın plastik cerrahların, bilhassa lipoplasti için tasarlanmış 170
olan cihazları kullanmayı tercih ettikleri ifade edilmektedir. Söz konusu
ürünleri piyasaya süren şirketler sıklıkla lipoplastide kullanılan çok çeşitli
cihazlar temin etmektedir.
Öte yandan, J&J’nin lipoplasti cihazları alanında faaliyetinin bulunmadığı
bildirilmektedir.
Tablo 5: Lipoplasti tahmini pazar payları, Türkiye (2007)
Sağlayıcılar Bin YTL Pazar Payı(%)
Primed (….) (….)
Mentor (….) (….)
Wells Johnson Company (….) (….)
Toplam 200 100
Kaynak: Mentor fiili satışları ve tahminleri
III. Dermal Dolgular
Dermal dolgular, ince, orta ve derin yüz kırışıklıklarını azaltmak veya ortadan
kaldırmak, yara çöküntülerini yükseltmek, dudak görünümünü iyileştirmek, 180
yanakları dolgunlaştırmak ve yumuşak dokudaki hacim kaybını telafi etmek
için kullanılır. Dermal dolgular (cildin dış katmanı olan) epidermis ile (cildin iç
katmanları olan) dermis arasına enjekte edilir. Bu enjeksiyon, cilt içerisindeki
kolajen ile elastin lifleri arasındaki boşluğu doldurur ve yaşlanmayla birlikte
ortaya çıkan hacim kaybını telafi eder. Bu şekilde dermal dolgular cilde hacim
ve sıkılık kazandırır.
Esasen, dermal dolgularda üç baz bileşik kullanılmaktadır. Bunlardan ilki
kolajen olup, ciltte bulunan ve cildin gücünü ve esnekliğini arttıran bir bağ
dokusu proteinidir. Kolajen, insan, domuz veya sığır tendonlarından elde
edilebileceği gibi sentetik olarak da üretilebilmektedir. 190
Hyaluronik asit (HA), insan vücudunda özellikle de bağ, epitel ve sinir
dokularında doğal olarak meydana gelen bir tür şekerdir. Tıpkı kolajen gibi
hyaluronik asit de yüz cildine hacim katar ve cildin esnekliğini arttırır.
Dolgularda kullanılan inorganik partiküller ve polimerler (PP) kalsiyum
hidroksil, polivinil alkol ve poliakrilamiddir. Yüze enjekte edildiğinde bu
partiküller ölü dokuyu yeniler ve cilde hacim kazandırır ve ciltte kırışıklık
azaltıcı etki gösterir.
HA dolgular ve kolajen dolgular esasen aynı uygulamalar (dudak, burun ve
yanaklar) için kullanılmaktadır. PP dolgular da aynı alanda kullanılmaktadır
ancak bunlar nadir veya özel uygulamalardır. Bir dermal dolgu 200
enjeksiyonunun sonuçları, kullanılan dolguya bağlı olarak üç aydan beş yıla
kadar devam edebilir. Kolajen bazlı dolgular uygulandığı alanda tipik olarak üç
ile altı ay devam eden etkiler gösterir. HA bazlı dolgular ise altı ay ile bir yıl
devam eden biraz daha uzun süreli etki gösterir. PP dolgular, ortalama olarak
12 ila 18 ay arasında değişen sonuçlar göstermektedir. Mentor’un, Türkiye’de
HA dolgular segmentinde sınırlı bir varlığa sahip olduğu ve kolajen bazlı
09-01/10-8
6
dolgular satmadığı, J&J’nin ise Türkiye’de domuzdan elde edilen kolajen bazlı
dolgular alanında faaliyetinin bulunmadığı ve HA dolguları da satmadığı ifade
edilmektedir.
Tablo 6: Dermal dolgular tahmini pazar payları, Türkiye (2007) 210
Sağlayıcılar Pazar Payı(%)
Q-Med (….)
Allegran (….)
Mentor (….)
Restylane ve diğer (….)
Toplam 100
Kaynak: Mentor fiili satışları ve tahminleri
Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde ilgili ürün pazarlarının “meme
implantları ve doku genişleticiler”, “lipoplasti (liposuction) cihazları” ile “dermal
dolgular” pazarları olarak tespit edilmiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
İlgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak kabul edilmiştir.
H.3. Değerlendirme
H.3.1. İşlemin 4054 Sayılı Kanun ve 1997/1 sayılı Tebliğ’in Kapsamında
Olması
1997/1 sayılı Tebliğ’in (Tebliğ) 2. maddesinin (b) bendinde, “herhangi bir 220
teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık
paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi
olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi” devralma işlemi
olarak nitelendirilmiştir.
Dosya konusu işlem çerçevesinde J&J, Mentor’un hisselerinin tümünü,
dolayısıyla da Mentor’un kontrolünü devralacaktır. Bu nedenle işlem, 1997/1
sayılı Tebliğ’in 2(b) maddesi uyarınca bir devralma işlemi olup Kanun’un 7.
maddesi kapsamında değerlendirilmiştir.
H.3.2. İşlemin 1997/1 sayılı Tebliğ’in Kapsamında Bildirime Tabi Olması
1997/1 sayılı Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesi "Bu Tebliğ’in 230
2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi
veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir
bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini
aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının 25 milyon YTL’yi
aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur" hükmü ile
hangi tür birleşme ya da devir işlemlerinin Rekabet Kurulu'nun iznine tabi
olduğunu belirlemektedir.
Bildirim dosyasında yer alan bilgilere göre, tarafların ilgili ürün pazarlarına
ilişkin ciro bilgilerine aşağıda yer verilmektedir:
240
09-01/10-8
7
Tablo 7: Tarafların 2007 yılı ciroları
Taraf Uluslararası (milyon YTL)
Türkiye
(milyon YTL)
J&J3 (……) (……)
-Tüketici
-Pharmasötik
-MD&D
(……)
(……)
(……)
Mentor4 (……) (……)
-Meme implantları ve doku genişleticiler
- Dermal dolgular
- Liposuction cihazı
(……)
(……)
(……)
Mentor’un meme implantları ve lipoplasti cihazları pazarlarındaki pazar payı
bilgileri çerçevesinde, dosya konusu işlem 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında
bildirime ve Rekabet Kurulu’nun iznine tabi bir devralma işlemi niteliğindedir.
H.3.3. İşlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. Maddesi Çerçevesinde
Değerlendirilmesi 250
Bildirim konusu işlemin, J&J bakımından ekonomik gerekçesi, büyümekte olan
bir pazar olan ve kendisinin Türkiye dışında sadece kısıtlı olarak var olduğu ve
Türkiye’de faaliyeti bulunmayan estetik ve rekonstrüktif ilaç pazarındaki
varlığını artırması olarak ifade edilmektedir. Tarafların bildirim konusu işleme,
inovasyonun ve hastalar üzerinde elde edilen neticelerin standartlarını
yükseltecek önde gelen bir iş kurma fırsatı olarak baktıkları bildirilmektedir.
İşlemin tamamlanmasından sonra Mentor, J&J’nin tamamına sahip olduğu
dolaylı bir bağlı ortaklığı haline geleceği ve Ethicon biriminin bir parçası olarak
faaliyet göstereceği anlaşılmaktadır.
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi gereğince bir teşebbüsün devralma yoluyla 260
hakim duruma geçmesi veya mevcut hakim durumunu güçlendirmesi
yasaklanmaktadır.
Dosya konusu işlem çerçevesinde, ilgili ürün pazarlarında tarafların faaliyetleri
arasında herhangi bir örtüşme bulunmadığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla işlem
sonrasında pazar payı yapısında önemli bir değişikliğin olmayacağı
görülmektedir. Bu nedenle, yukarıda yer verilen bilgi ve değerlendirmeler
çerçevesinde J&J’nin işlem sonrasında hakim duruma geçmesinin söz
konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilebileceği kanaatine varılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 270
Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye
dayanılarak çıkarılan “1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem
3 J&J hakkındaki bilgiler 31 Aralık 2007 tarihinde sona eren mali yıl için temin edilmiştir.
4 Mentor hakkındaki bilgiler 31 Mart 2008 tarihinde sona eren mali yıl için temin edilmiştir.
09-01/10-8
8
sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının
veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli
ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy