Juniper Networks, Inc.in tek kontrolünün Hewlett Packard Enterprise Company tarafından devralınması işlemi - Karar Sayı 24-40/939-403

Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2024-1-035 (Devralma) Karar Sayısı : 24-40/939-403 Karar Tarihi : 03.10.2024 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Rıdvan DURAN B. RAPORTÖRLER: Esra KÜÇÜKİKİZ, Harun BAYFİDAN, Hakan ARSLANBENZER, Seda AÇIKGÖZ, Zeyneddin SEZEROĞLU C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Hewlett Packard Enterprise Company Temsilcileri: Av. Dr. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Eda DURU, Av. Betül BAŞ, Av. Bora Berkay GENÇ, Av. Ayça Dilara AKSONGUR Çitlenbik Sokak No: 12 Yıldız Mahallesi, Beşiktaş/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Juniper Networks, Inc.in tek kontrolünün Hewlett Packard Enterprise Company tarafından devralınması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 03.06.2024 tarih, 52549 sayı ile giren ve eksiklikleri en son 17.09.2024 tarihli, 56351 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 27.09.2024 tarihli ve 2024-1-035/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle, dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME G.1. İşleme İlişkin Bilgiler (4) Başvuruda, Juniper Networks, Inc.in (JUNIPER) hisselerinin tamamının ve tek kontrolünün Hewlett Packard Enterprise Company (HPE) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talep edilmektedir. (5) Devre konu JUNIPER halka açık bir teşebbüs olup bildirim konusu işlem öncesinde herhangi bir gerçek ve/veya tüzel kişinin kontrolü altında bulunmamaktadır. Bildirime konu işlemin temelini; HPE, HPE’nin tüm hisselerine sahip olduğu bir iştiraki konumunda bulunan Jasmine Acquisition Sub, Inc. (MERGER SUB)1 ve JUNIPER arasında 09.01.2024 tarihinde akdedilen Birleşme Anlaşması ve Planı (Sözleşme) oluşturmaktadır. Sözleşme’ye göre MERGER SUB ile JUNIPER, JUNIPER’in gövdesinde birleşecek olup işlem sonucunda JUNIPER varlığını devam ettiren teşebbüs olacak, böylelikle JUNIPER, HPE’nin bir iştiraki olarak faaliyetlerine devam edecektir. Rekabet Kurulunun (Kurul) geçmiş kararlarında2 hedef teşebbüsün devralan teşebbüsün bir iştiraki ile ana teşebbüsün hedef teşebbüsü kontrol edebileceği biçimde 1 MERGER SUB bildirime konu işlem için kurulmuş olan özel amaçlı bir teşebbüstür. MERGER SUB’ın hâlihazırda Türkiye’de veya başka bir yerde herhangi bir ticari faaliyeti bulunmamaktadır. 2 Kurulun 20.07.2023 tarihli, 23-32/618-207 sayılı Pfizer-Seagen kararı; 15.12.2022 tarihli, 22-55/858-356 sayılı Regal-Altra kararı; 24.03.2022 tarihli, 22-14/216-93 sayılı US Ecology-Republic Services kararı; 13.07.2023 tarihli, 23-31/592-202 sayılı Microsoft-Activision kararı.
24-40/939-403 2/35 birleşmesi “ters üçlü birleşme” (reverse triangular merger) olarak adlandırılmakta ve bu yöntemin benimsenmesi durumunda işlemin esasında bir “devralma” meydana getireceği kabul edilmektedir. (6) İşlemin ekonomik gerekçesinin HPE’nin kendi ağ faaliyetinin kapsamını JUNIPER’in veri merkezi ağları (data center networking), güvenlik duvarları (firewall) ve yönlendiricilerini (routers) de içeren tamamlayıcı ürünleri ile genişletmek ve bu sayede HPE’nin ağ (networking) sektöründeki farklı müşterilere (örneğin, yönlendirici ve veri merkezi ağ çözümlerine gereksinim duyan telekomünikasyon ve bulut hizmet sağlayıcıları) erişim sağlayarak daha geniş bir müşteri tabanına hitap edebilmek olduğu ifade edilmiştir. Böylelikle, HPE ve JUNIPER’den oluşan birleşik teşebbüsün ağ sektöründe oldukça güçlü bir konuma sahip ve pazar lideri olan Cisco Systems Internetworking İletişim Hizmetleri Ltd. Şti. (CISCO) ile ayrıca diğer rakipleri Arista Networks, Inc. (ARISTA), Extreme Networks Bilişim Teknolojileri Hizmetleri Ltd. Şti. (EXTREME NETWORKS), Huawei Telekomünikasyon Dış Ticaret Ltd. Şti. (HUAWEI), FORTINET, NOKIA ve COMMSCOPE ile küresel ölçekte daha etkili şekilde rekabet edebileceği belirtilmiştir. Son olarak, bildirim konusu işlemin, HPE’nin özellikle yerleşik çözümlerini JUNIPER’in tamamlayıcı bulut tabanlı ağ çözümleri (cloud-delivered networking solutions) ile tamamlayarak HPE’ye ağ sektörünün stratejik gelişimini hızlandırma noktasında bir fırsat sağlayacağı, böylelikle yenilikçi çözümlere daha fazla yatırım yaparak ağ ürünleri portföyünde daha iyi bir konuma sahip olma imkânı vereceği bildirilmiştir. G.2. Taraflara İlişkin Bilgiler G.2.1. Devralan Taraf: HPE (7) HPE temel olarak bilgi teknolojileri (BT) alanında uzmanlaşmış bir teşebbüs olup hizmet verdiği müşterilerinin BT sistemlerinin desteklenmesi amacıyla altyapı ürünleri sunmakta, ayrıca yine BT sistemlerinin otomatikleştirilmesi ve basitleştirilmesi adına gerekli yazılımlar ve bulut (cloud) çözümleri sağlamaktadır. HPE’nin faaliyetlerinin 2024 itibarıyla (a) Bilişim (compute), (b) HPC & AI (high performance computing and artificial intelligence), (c) Hibrit Bulutlama (hybrid cloud), (d) Intelligent Edge, (e) Finansal Hizmetler ve (f) Kurumsal Yatırım ve Diğerleri olmak üzere altı iş koluna ayrılacağı belirtilmektedir.3 Bu çerçevede; - Bilişim iş kolu kapsamında gerek çoklu iş yükü bilgi işlem faaliyetleri için genel amaçlı sunucular gerekse iş yüküne özgülenmiş sunucuların sağlandığı, - HPC&AI iş kolu kapsamında yüksek performanslı bilişim, yapay zekâ, veri analizi ve iş yükü hareket işleme sistemi için kamu kurumlarına, araştırma kuruluşlarına ve ticari müşterilere yazılım ve donanım hizmetlerini içeren entegre sistemlerin sunulduğu, bunların ayrıca bulut müşteriler için verinin harekete geçirilebilir bilgiye çevrilebilmesi adına yapay zekâ modelleriyle çalışabilen ve anlam çıkarabilen ürünleri içerdiği, - Hibrit Bulutlama4 iş kolu kapsamında müşterilerin uygulamalara verilerini hızlı ve yüksek erişim ile sunmalarını ve depolamalarını sağlayacak şekilde veri 3 Bildirim Formu’nda 2024 öncesinde de HPE’nin faaliyetlerinin altı kola ayrıldığı, ancak 2024 itibarıyla yeni bir yapılanma içerisine girerek bazı ilave birimler kurduğu ve iş kollarının altında yer alan birimler arasında değişiklikler yaptığı belirtilmektedir. Bu çerçevede, 2023 itibarıyla iş kollarının (a) Bilişim, (b) HPC&AI, (c) Depolama, (d) Intelligent Edge, (e) Finansal Hizmetler ve (f) Kurumsal Yatırım ve Diğerleri şeklinde ayrıldığı ifade edilmektedir. 4 Bildirim Formu’nda “Hibrit Bulutlama” biriminin 2024 itibarıyla oluşturulacağı ve 2023 itibarıyla ayrı bir bölüm olan “Depolama” birimini içereceği, buna ilaveten daha önce “HPC&AI” ile “Kurumsal Yatırım ve Diğerleri” segmentleri altında bulunan bazı alt birimlerin “Hibrit Bulutlama” birimine kaydırılacağı
24-40/939-403 3/35 depolama ve veri yönetim hizmetlerinin sağlanacağı, ayrıca müşterilerin verilerinin hibrit bulut sistemlerinde fidye/şantaj yazılımlarından ve siber tehditlerden korunmasını sağlayan ve özel bulut, genel bulut ve çoklu bulut ortamlarında veri hareketliliği kazanmalarını sağlayan çözümler sunulacağı, - Intelligent Edge iş kolu kapsamında kablolu ve kablosuz yerel ağ ürünleri (local area networking, LAN)5, yazılım tabanlı geniş alan ağları (software-defined wide area networking, SD-WAN)6 ürünleri ve işletmeler için güvenli bağlantıları sağlayan ilişkili hizmetlerin sunulduğu, - Finansal Hizmetler iş kolu kapsamında müşteriler için kiralama, finansman, BT tüketimi, yardımcı programlar ve varlık yönetimi hizmetleri gibi yatırım çözümlerinin sunulduğu, - Kurumsal Yatırım ve Diğerleri iş kolu kapsamında danışma odaklı hizmetlerin sunulduğu, HPE ve ortaklarının teknoloji alanındaki uzmanlıklarının, tavsiyelerinin, uygulama hizmetlerinin ve çözüm sağlama yeteneklerinin sunulduğu ifade edilmektedir. (8) Bildirim konusu işlem HPE’nin yukarıda yer alan faaliyet alanlarından başta “”Intelligent Edge” olmak üzere “HPC&AI”, “Hibrit Bulutlama” ve “Bilişim” iş kollarını ilgilendirmektedir. Yer verildiği üzere, “Intelligent Edge” iş kolu temel olarak kablolu ve kablosuz yerel ağ ürünleri ile yazılım tabanlı geniş alan ağlarından oluşmaktadır. HPE söz konusu ürünleri HPE Networking ve HPE Aruba Networking markaları altında sunmaktadır. “Bilişim” faaliyeti kapsamında sunucular, “Hibrit Bulutlama” iş kolu kapsamında veri depolama ve veri yönetim hizmetleri, “HPC&AI” iş kolu kapsamında ise yüksek performanslı bilişim, yapay zekâ ve veri analizi hizmetleri sunulmaktadır. (9) HPE’nin Türkiye’deki faaliyetleri de küresel ölçekteki faaliyetlerine benzer niteliktedir. Bu çerçevede HPE, Türkiye’de temel olarak gerek ticari gerekse kamu sektöründe faaliyet gösteren müşterilerine donanım ve yazılım ürün ve hizmetlerinin teslimi ve pazarlaması alanında iştigal etmektedir. HPE Türkiye’de 1989 yılından itibaren faaliyet göstermekte olup7 Hewlett-Packard Teknoloji Çözümleri Limited Şirketi (HPE TÜRKİYE) ünvanlı bir iştiraki bulunmaktadır. belirtilmektedir. Dolayısıyla “Hibrit Bulutlama” iş kolunun faaliyet alanı Bildirim Formu’nda yer alan söz konusu bilgiler çerçevesinde düzenlenmiştir. 5 Yerel alan ağında (LAN) fiziksel olarak birbirine yakın konumda bulunan cihazlar yönlendiriciler ve anahtarlar yardımıyla birbirine bağlanmaktadır. Dolayısıyla bir ev, işyeri veya okul gibi kapsamı sınırlı alanlarda bilgisayarların birbirine bağlanması durumunda yerel alan ağından söz edilmektedir. Bkz. https://aws.amazon.com/tr/compare/the-difference-between-lan-and-wan/, https://bizcom.com.tr/blog/yerel-alan-agi--lan--nedir-kurulumu-icin-neler-gereklidir, Erişim Tarihi: 20.08.2024 6 Geniş alan ağı (WAN), belirli bir coğrafi alana yayılmış bulunan bilgisayarların birbirleri ile iletişim kurabilmesi adına LAN’ları ve diğer çeşitteki ağları birbirine bağlamaktadır. İşletmeler farklı bölgelerdeki çalışanlar ve müşteriler arasındaki etkileşimleri ve veri paylaşımını kolaylaştırmak için WAN kullanmaktadır. Dolayısıyla LAN’da coğrafi kapsam kısıtlı iken WAN’da uzun bir mesafedeki cihazların birbirine bağlanması söz konusu olup WAN’lar birbirine bağlı birden fazla LAN’dan oluşabilmektedir. Bkz. https://aws.amazon.com/tr/compare/the-difference-between-lan-and-wan/, https://bizcom.com.tr/blog/yerel-alan-agi--lan--nedir-kurulumu-icin-neler-gereklidir, Erişim Tarihi: 20.08.2024. Bu anlamda WAN’lar bir “ağlar ağı” olarak adlandırılmaktadır. SD-WAN ise WAN’lar üzerinden veri akışını kontrol etmek, optimize etmek ve yönetmek için bir yazılım kullanan WAN bağlantısına yeni bir yaklaşım niteliğindedir. 7 Kurulun 18.02.2010 tarihli ve 10-18/213-83 sayılı Hewlett Packard-3Com kararı.
24-40/939-403 4/35 (10) HPE’nin Türkiye’de, HPE TÜRKİYE haricinde, Unisplendour International Technologies Limited (UNIS) ile ortak kontrol ettiği H3C Technologies Co., Limited (H3C) ünvanlı bir iştiraki de bulunmaktadır. H3C, Türkiye’de IP/ethernet anahtarları pazarında faaliyet göstermekte olup başta anahtarlar ve sunucular olmak üzere ağ ekipmanlarının satışını gerçekleştirmektedir.8 H3C’nin hisselerinin %(.....) HPE’ye, %(.....) ait olmakla birlikte Kurulun 02.11.2023 tarihli ve 23-51/985-359 sayılı kararıyla, HPE ve UNIS tarafından ortak kontrol edilen H3C’nin tek kontrolünün UNIS tarafından devralınması işlemine izin verilmiştir. (.....).9 G.2.2. Devre Konu Teşebbüs: JUNIPER (11) Devre konu JUNIPER merkezi Kaliforniya/Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD) bulunan ve hisseleri New York Borsası’nda işlem gören bir teşebbüstür. JUNIPER herhangi bir gerçek ve/veya tüzel kişinin kontrolü altında bulunmamaktadır. Birçok farklı sektördeki ticari müşterilerine ve kamu kurumlarına ağ, altyapı, güvenlik ve diğer ilgili çözümler (donanım ve yazılım) sağlayan JUNIPER, özellikle yönlendirme (routing)10, anahtarlama (switching)11, ağ güvenliği ve ilgili hizmetler dâhil olmak üzere ağ ürünlerini ve hizmetlerini tasarlamakta, geliştirmekte ve satmaktadır. JUNIPER’in ürünlerini ve hizmetlerini aşağıda yer alan müşteri çözüm kategorileri üzerinden sunduğu bildirilmiştir: - WAN (Wide Area Network-Geniş Alan Ağı) Çözümleri: Kullanıcıları ve cihazları buluta ve birbirlerine güvenli bir şekilde bağlamak adına çekirdek (core), uç ve metro ağ altyapısı için ürün ve çözümler içermektedir. Bu ürün ve hizmetler, yönlendiriciler gibi donanımlar ve güvenlik ürünleri de dâhil olmak üzere ilgili yazılım ve hizmetleri kapsamaktadır. - Veri Merkezi Çözümleri: Yönlendirme, anahtarlama ve ağ güvenliği teknolojileri aracılığıyla kamusal ve özel bulut veri merkezlerine destek sağlama, yönetim ve otomasyon yazılımı sunma faaliyetlerini içermektedir. Bu ürünler arasında veri merkezi anahtarları (data center switches)12, güvenlik duvarları (firewalls) ve ilgili yazılım ve hizmetler de dâhil olmak üzere veri merkezi ağ yazılımı ve donanımları bulunmaktadır. - Kampüs ve Şube (campus and branch) Çözümleri13: Anahtarlama, kablosuz erişim noktaları, SD-WAN, güvenlik duvarları ve ağ yönetimi gibi yazılımları içermektedir. (12) JUNIPER, Türkiye’de yönlendiriciler, kampüs anahtarları, veri merkezi anahtarları, güvenlik duvarları ve güvenlik aboneliği gibi temel ürünleri içeren ürün ve hizmetleri satmaktadır. JUNIPER’in Türkiye’de Juniper Networks Teknoloji Sistemleri Ticaret Ltd. Şti. (JUNIPER TÜRKİYE) ünvanlı bir iştiraki bulunmaktadır. JUNIPER TÜRKİYE, Türkiye’de yerel ve profesyonel hizmetler, şantiye mühendisliği ve müşterilere eğitimler sunmakta, ayrıca JUNIPER’in Türkiye’deki müşterilerine fiziki ürünler, yazılım ve bakım onarım hizmeti satan bir JUNIPER iştiraki olan Juniper Networks International BV’ye satış ve pazarlama desteği hizmetleri sağlamaktadır. 8 Kurulun 02.11.2023 tarihli ve 23-51/985-359 sayılı Unisplendour International Technology Limited-HPE kararı. 9 (…..). 10 Yönlendirici (router), bir ağı diğer ağlara veya internete bağlamaktadır. 11 Anahtar (switch), farklı cihazları bir ağa bağlayan bir donanım parçasıdır. 12 Veri merkezi anahtarı; verinin alımına, işlenmesine ve yönlendirilmesine olanak sağlayan bir veri merkezinde ağ bağlantısı yaratmak amacıyla tasarlanmaktadır.
24-40/939-403 5/35 G.3. İlgili Pazar G.3.1. İlgili Ürün Pazarı (13) Bildirim konusu işlem, tarafların faaliyetlerinin yatay olarak örtüştüğü alan olması sebebiyle, en temelde ağ altyapı sektörünü ilgilendirmektedir. Bu çerçevede, bildirim konusu işlem özelindeki öncelikle ağ altyapı sektörü ile ilgili genel bilgilere yer verilmiştir. (14) Ağ altyapısı kablolu ve kablosuz ağlar oluşturmak için kullanılabilmektedir. Bilindiği üzere, kablolu ağlarda veri aktarımı için bir ethernet kablosu kullanılmaktayken kablosuz ağlarda veri akışları için radyo dalgası veya frekans bağlantıları kullanılmaktadır. Bildirim Formu’nda farklı türdeki ağ oluşturma süreçleri ve ağ çözümleri arasında aşağıdaki şekilde bir ayrım yapılabileceği belirtilmektedir: - Uç Ağı Oluşturma (Edge Networking): Uç cihazlar (anahtarlar, tarayıcılar, kişisel cihazlar ve nesnelerin interneti cihazları gibi ağdaki uç noktalar) tarafından toplanan verilerin hızlı ve veri toplama kaynağına yakın bir şekilde işlenmesi, depolanması ve analiz edilmesini içeren bir ağ oluşturma sürecidir. Uç ağı oluşturma, düşük gecikme süresi ve ultra hızlı bağlantı gerektiren veri iş yüklerinin, tesislerdeki ve uç veri merkezlerindeki uç sunucular kullanılarak işlenmesi, merkezi sunuculara olan talebin azaltılması ve daha verimli sorun çözme olanağı sağlanması için tasarlanmıştır. Uç ağlar her yerde kullanılmamakta olup genel itibarıyla hastaneler, fabrikalar, askeri operasyonlar ve hatta otomobil yarışları gibi bilgi işlem kaynaklarına zaman ve yakınlık ile güvenli bağlantı kaygılarının ön planda olduğu yerlerde yaygındır. - Yerel Alan Ağı (LAN) Oluşturma: Uçta, bireyler ve şirketler ayrıca bir veya daha fazla LAN oluşturmaktadır. Daha önce de belirtildiği üzere, LAN fiziksel olarak birbirine yakın konumda bulunan cihazların bağlandığı bir ağ kurulumu sürecidir. Kablosuz bağlantılara dayalı bir LAN, kablosuz yerel ağ (Wireless Local Area Network - WLAN) olarak adlandırılmaktadır. LAN altyapısı, cihazların birbirlerine bağlanmasını sağlayan anahtarlar ve (varsa) kablosuz erişim noktaları ve saha içi denetleyicilerden oluşmaktadır. Devam eden kısımda mevcut dosya açısından önemli olan anahtar ve kablosuz erişim noktası kavramlarına yer verilmektedir.  Anahtar (Switch): Anahtar, birden fazla bilgisayara/cihaza bağlanan ve bir LAN içinde veri taşımak için merkez görevi gören çok girişli bir cihazı ifade etmektedir. Bir cihaz bir bağlantı noktasına bağlandığında, anahtar cihaz ile diğer cihazlar, uygulamalar, veri merkezleri, bulut hizmetleri ve internet arasındaki veri akışını yönetmektedir.
24-40/939-403 6/35 Görsel-1: Birden Fazla Cihazın Bağlandığı Bir Ağ Anahtarı  Kablosuz Erişim Noktaları (wireless access points-WAP): Kablosuz erişim noktaları, kablosuz özellikli cihazların (bilgisayarlar, akıllı telefonlar, vb.) bir WLAN üzerinden veri iletmesine ve almasına olanak tanıyan cihazlardır. Bir şirket ve eğitim kampüsü gibi sınırlı bir coğrafi alana yayılmış olan bilgisayar ağları “kampüs ağları” (campus networks) olarak adlandırılmakta iken daha küçük ofisleri (örneğin bir banka şubesi) kapsayan bilgisayar ağları “şube ağları” (branch network) olarak adlandırılmaktadır. - Bulut (Veri merkezi) Ağ Oluşturma: Bir veri merkezinde veya halka açık bulut platformunda veya hem özel hem de halka açık bir hibrit bulut platformundaki LAN’lar ile sunucu ve depolama cihazları arasında verilerin birbirlerine bağlanmasını kolaylaştıran bir ağ oluşturma sürecidir. - Geniş Alan Ağı (WAN) Oluşturma: Yerel alan ağlarının veya birbirleriyle ve genel ile özel bulutla iletişim kuran diğer ağların birleşimini içermektedir. WAN, temelde bir “ağlar ağıdır” ve geleneksel olarak bir şirketin şubesindeki veya kampüsündeki kullanıcıları (örneğin kiralık hatlar kullanarak) veri merkezindeki sunucularda bulunan uygulamalara bağlamak için kullanılmaktadır. - Yazılım Tabanlı Geniş Alan Ağı (SD-WAN) Oluşturma: WAN’lar üzerinden veri akışını kontrol etmek, optimize etmek ve yönetmek için bir yazılım kullanan WAN bağlantısına yeni bir yaklaşım niteliğindedir. (15) Bildirim konusu işlem JUNIPER’in tek kontrolünün HPE tarafından devralınmasına ilişkindir. JUNIPER’in Türkiye’de yönlendiriciler, kampüs anahtarları, veri merkezi anahtarları, WLAN donanımları, güvenlik duvarları ve güvenlik aboneliği alanlarında faaliyet gösterdiği belirtilmektedir. HPE’nin Türkiye’deki faaliyetleri de kampüs anahtarları, veri merkezi anahtarları, WLAN donanımları ve ilgili yazılımları kapsamaktadır. Bu çerçevede, tarafların Türkiye’deki faaliyetlerinin yatay olarak (i) kampüs anahtarları, (ii) veri merkezi anahtarları ve (iii) WLAN donanımları (özelikle kablosuz erişim noktaları) olmak üzere üç pazar segmentinde örtüştüğü belirtilmektedir. (16) İşlem taraflarının faaliyetlerinin örtüştüğü alanlardan biri olan kampüs anahtarları; üniversite kampüsleri, şirket ofisleri veya perakende satış noktaları gibi kurumsal ortamlarda kullanılan anahtarlardır. IP telefonlarını, güvenlik kameralarını ve son kullanıcı cihazlarını birbirleriyle iletişim kurabilmeleri için birleştiren çok girişli bir ağ cihazıdır. Tasarımı, bir kampüs içindeki birden fazla bina veya ofis alanı arasındaki uç
24-40/939-403 7/35 cihaz ve sistemlerin ağ bağlantısı ihtiyaçlarını karşılamayı amaçlamaktadır. Daha basit bir ifadeyle kampüs anahtarlarının temel kullanım amacının kullanıcı cihazlarının kampüs veya kurumsal ağ içinde bağlanması olduğu söylenebilecektir. (17) Veri merkezi anahtarları; bir hedeften diğerine veri alımı, işlenmesi ve yönlendirilmesine olanak sağlayan bir veri merkezinde ağ bağlantısı yaratmak amacıyla tasarlanan çok portlu bir ağ köprüsüdür. Veri merkezi anahtarları sunucu erişimi, toplaması ve çekirdek ağı için büyük veri merkezi ortamlarında, bir başka deyişle internet servis sağlayıcıları gibi büyük şirketler, bulut hizmeti sağlayıcıları ve ağ özelleştirmelerinin gerektiği noktalarda konumlandırılmaktadır. Düşük gecikme süresi, yüksek bant genişliği ve sanallaştırma için sanal ağ yapısı gibi gelişmiş yetenekleri bulunmakta olup ağ oluşturmada farklı ölçek, yüksek performanslı bilgi işlem ve kapsamlı veri işleme yönetimi gereksinimlerini karşılamaktadır. Veri merkezi yapısı içerisinde klasik ağ mimarisi haricinde yazılım tabanlı ağ mimarisi daha yaygın olmakla birlikte bu mimari içerisinde kullanılacak anahtarlarda yüksek işlem kapasitesi gereklidir. Veri merkezi anahtarları ise söz konusu yapıya uygun olarak tasarlanmış cihazlardır. (18) Tarafların faaliyetlerinin örtüştüğü diğer bir alan ise WLAN donanımlarıdır. WLAN kablosuz bağlantılara dayalı bir LAN’ı ifade etmektedir. LAN altyapısı, anahtarlardan ve (uygulanabilir olduğu ölçüde) cihazların birbirlerine ve diğer LAN’lara bağlanmasına imkân veren WLAN donanımından yapılmaktadır. WLAN donanımı ise (i) kablosuz erişim noktaları ve (ii) WLAN kontrolörlerini içermektedir.14 Tarafların Türkiye’de ve dünya çapında sadece kablosuz erişim noktaları alanında örtüşecek şekilde WLAN donanımı tedarik ettiği, HPE’nin WLAN kontrolörü sunduğu ancak JUNIPER’in sunmadığı bildirilmiştir. (19) Kablosuz erişim noktaları dizüstü bilgisayar ve akıllı telefon gibi kablosuz özellikli cihazların bir WLAN üzerinden veri iletmesine ve almasına olanak tanıyan cihazlar olup kampüs ortamında uç cihazları LAN’a bağlamak için kullanılmaktadır. Başka bir ifade ile kablosuz erişim noktaları bilgisayar ve akıllı telefon gibi cihazları kablosuz internet erişimi sağlamak amacıyla WI-FI ve benzeri telsiz erişim standartları kullanarak kablolu ağa bağlayan aygıtlardır. Dolayısıyla kablosuz erişim noktaları kullanmak kullanıcılara mevcut bir kablolu ağ ile kablosuz ağ yaratma ve kablosuz cihazları yerleştirme imkânı vermektedir. Kablo erişimine bir alternatif ve yedek erişim için son kullanıcı kullanımına yönelik olarak kullanılmaktadır. (20) HPE ve JUNIPER’in faaliyetleri (i) kampüs anahtarları, (ii) veri merkezi anahtarları ve (iii) kablosuz erişim noktaları alanlarında yatay olarak örtüşmektedir. Kurulun 18.02.2010 tarihli ve 10-18/213-83 sayılı Hewlett Packard-3Com kararında, işlem taraflarının faaliyetlerinin bilgisayar ağ kurulumu donanımları tedariki konusunda örtüştüğü tespit edilmiştir. Söz konusu kararda (i) IP/Ethernet anahtarları, (ii) WLAN donanımları ve (iii) erişim güvenlik çözümleri ürün segmentleri şeklinde yapılan sınıflandırmanın bilgisayar ağ kurulumu donanımları faaliyetlerini oluşturduğu sonucuna varılmıştır. Benzer şekilde Avrupa Komisyonunun (Komisyon) Hewlett-Packard/3Com kararında; (i) IP/Ethernet anahtarları, (ii) yönlendiriciler, (iii) WLAN donanımları ve (iv) erişim güvenlik çözümleri ürün segmentlerinde örtüşme bulunduğu değerlendirilmiştir. Ayrıca Komisyon tarafından yapılan pazar araştırması sonucunda müşteri boyutuna dayalı olarak anahtarlar için olası bir segmentasyon önerilmiştir. Bu bağlamda, farklı boyutlardaki anahtarlar aynı teknolojiye sahip olsa da küçük anahtarlar 14 CMA, ME/7088/24, https://assets.publishing.service.gov.uk/media/66e933ea24c4f1826d81bbde/Full_text_decision.pdf, Erişim Tarihi: 19.09.2024, para.18.
24-40/939-403 8/35 için tasarlanan sistemlerin çok sayıda kullanıcıya yönelik anahtarlara kıyasla ağ altyapısı çözümleriyle genellikle daha az yapılandırılabilir olduğu, bazı katılımcılara göre bu ayrımın farklı işlevsellikleri ve performansı yansıttığı ifade edilmiştir15. (21) Komisyonun Broadcom/Brocade kararında da pazar araştırmasına katılanların çoğunluğu tarafından IP/Ethernet anahtarlarının diğer protokol ve teknolojilere dayalı anahtarlardan ayrı bir ürün pazarı olarak değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir16. (22) Yukarıda yer alan bilgiler doğrultusunda, bildirime konu işlem bakımından hem kampüs anahtarları hem de veri merkezi anahtarlarını içeren IP/Ethernet anahtarları şeklinde daha geniş bir ilgili ürün pazarı tanımı yapılıp yapılamayacağı incelenmiştir. Bu çerçevede, kampüs anahtarları ile veri merkezi anahtarlarının birbirine ikame olup olmadığına ilişkin olarak sektörde faaliyet gösteren teşebbüslerden ve müşterilerden bilgi talep edilmiş olup teşebbüsler tarafından gönderilen cevabi yazılara aşağıda yer verilmektedir: - (.....) tarafından kampüs anahtarları ve veri merkezi anahtarlarının birbirine ikame olmadığı, güvenlik, yüksek bant genişliği, yüksek erişilebilirlik açısından veri merkezi anahtarlarının farklılık gösterdiği, - (.....) tarafından kampüs anahtarları ve veri merkezi anahtarları ürünlerinin benzer ürünler olduğu, performans ve kapasite ihtiyacı olmadığı durumlarda birbirini ikame edebildiği, fakat kapasitenin artması ve düşük gecikmelerle veri transferi, yüksek güvenlik fonksiyonları, dinamik yönlendirme protokolleri gibi ihtiyaçların ortaya çıkması halinde veri merkezi anahtarları yerine kampüs anahtarları kullanılamayacağı ve söz konusu iki ürünün ikame ürün olma özelliğini yitirdiği, - (.....) tarafından kampüs anahtarları ile veri merkezi anahtarlarının birbirinin muadili olmadığı, kampüs anahtarlarının port sayısı, son kullanıcı ve uç cihaz güvenliği konularında özelleştirilirken veri merkezi anahtarlarının çeşitli performans parametreleri ve sanallaştırma ihtiyaçlarına göre özelleştirildiği, kampüs alanında genel olarak klasik üç katmanlı yapılar kullanıldığı ve son kullanıcı sonlandırmaları yapıldığı, veri merkezi yapısı içerisinde ise klasik ağ mimarisi haricinde yazılım tabanlı ağ mimarisinin daha yaygın olduğu ve anahtarlarda yüksek işlem kapasitesinin gerekli olduğu, yazılım tabanlı ağ mimarisinin kampüs için tasarlanmış anahtarlarda desteklenmediği, - (.....) tarafından veri merkezi anahtarları ve kampüs anahtarlarının teknik anlamda birbirinin alternatifi olmadığı, kampüs anahtarlarının bireysel portlar bazında 1G veya 10G değerinde bir hız sağlarken veri merkezi anahtarlarının genellikle 25G ve üzeri hız sağladığı, kampüs anahtarı gerektiren durumlarda veri merkezi anahtarını ikame kabul etmenin ve bir kampüs kurulumu yapmanın mali açıdan uygun olmayacağı, - (.....) tarafından veri merkezi anahtarları ile kampüs anahtarlarının genellikle ağ altyapısında kullanılan, ancak farklı ortamlarda farklı ihtiyaçlara yönelik tasarlanmış iki farklı ağ anahtar türü olduğu, - (.....) tarafından veri merkezi anahtarlarının ağ üzerinden akan trafik yoğunluğu göz önünde bulundurulduğunda kampüs anahtarlarından daha yüksek kapasiteli sanayi tipi donanıma sahip ürünler olduğu, kablolu ağ mimarisinde genel olarak üç katman halinde omurga, toplama ve dağıtım anahtarlarının yer aldığı, 15 Case No COMP/M.5732 (2010), para. 8-9, 15-16. 16 Case No COMP/M.8314 (2017), para. 54
24-40/939-403 9/35 kampüs anahtarlarının ise bir veri merkezinde ancak ikinci katman anahtarlar olabileceği, - (.....) tarafından veri merkezi anahtarlarının yüksek hız ve trafiği koşturacak teknik özelliklere sahip olması nedeniyle kampüs anahtarları ile benzerliğinin bulunmadığı ve iki ürünün birbirlerine ikame olmadıkları, - (.....) tarafından ağın tipik olarak erişim, toplama ve çekirdek anahtar katmanları olmak üzere farklı katmanlardan oluştuğu, veri merkezi anahtarları ve kampüs anahtarlarının toplama ve çekirdek anahtar katmanlarında belirli bir dereceye kadar birbirinin yerine kullanılabildiği, ancak erişim katmanında bu durumun daha az olduğu, - (.....) tarafından kampüs anahtarları ve veri merkezi anahtarlarının uygulanabilir senaryoları, işlevleri ve ilkeleri açısından dikkate değer farklılıklar gösterdiği, kampüs anahtarlarının son kullanıcı cihazlarını yeterli performansla, basit ağ yönetimi özellikleriyle ve temel ölçeklenebilirlikle bağlayan kampüsler ve küçük ofis binaları için tasarlandığı, veri merkezi anahtarlarının ise önemli verileri işlemek, yüksek performanslı bilgi işlem ve bulut hizmetleri sağlamakla görevli büyük ölçekli veri merkezleri için özel olarak tasarlandığı, yüksek performansa, düşük gecikme süresine, gelişmiş ağ yönetimi özelliklerine ve esnek ölçeklenebilirliğe sahip olduğu, - (.....) tarafından veri merkezi anahtarları ve kampüs anahtarlarının fiziksel bağlantı tipi, kapasite ve yetkinlik bakımından farklılık gösterdiği, kampüs cihazlarının daha çok bakır kablo ile sonlandırılabilen, veri merkezi cihazlarına göre düşük verimliliğe sahip, ayrı yönetilen cihazlar olduğu, veri merkezi anahtarlarının ise yüksek verimliliğe sahip, fiber bağlantı yapılan, birden fazla cihazın bir arada çalışabildiği ve yönetilebildiği yapılar olduğu, - (.....) tarafından veri merkezi anahtarları ve kampüs anahtarlarının temel anlamda benzer işlevlere sahip olmakla birlikte veri merkezi anahtarlarının daha fazla bağlantı türüne (bakır, fiber vb.) imkân sağladığı ve daha yüksek kapasiteye sahip olduğu, - (.....) tarafından veri merkezi anahtarları ile kampüs anahtarlarının kendi ortamlarından önemli roller üstlendiği ve farklı görevler için özelleştirildiği, bu anahtarların birbirlerinin yerine kullanılmasının genellikle mümkün olmadığı, belirli bir ortam için üretilen bir anahtarın üretildiği ortamda kullanılmasının en yüksek verimin alınabilmesi, güvenilirlik ve ölçeklenebilirlik konularında önem taşıdığı, - (.....) tarafından veri merkezi anahtarlarının farklı kullanım alanlarına göre tasarlandığı ve farklı gereksinim ve iş yüklerine göre hizmet verdiği, - (.....) tarafından ise veri merkezi anahtarları ile kampüs anahtarlarının birbirine ikame olarak çalışabildiği, her ne kadar kapsamları ve özellikleri farklı olsa da aynı işin işletilmesinde kullanılabildiği ifade edilmiştir. (23) Yukarıda yer alan cevabi yazılarda; sektörde yer alan oyuncuların ve müşterilerin çok büyük bir kısmı tarafından veri merkezi anahtarları ile kampüs anahtarlarının özelleşen nitelikleri sebebiyle birbirine ikame ürünler olmadığı, gereksinimler ve işlevsellik açısından farklılıklar gösterdiği, dolayısıyla ayrı iki pazar olarak tanımlanmasının uygun olduğu ifade edilmiştir. Sektörde yer alan müşterilerden yalnızca bir tanesi iki ürünün kapsamları ve özellikleri farklı olsa da aynı işlevi yerine getirdiğini belirtmiştir. (24) Komisyonun bildirim konusu işleme izin verildiğine yönelik basın duyurusundan da önceki kararlarından farklı bir yaklaşım benimsediği, yukarıda yer alan teşebbüs
24-40/939-403 10/35 görüşlerine paralel şekilde, veri merkezi anahtarları ile kampüs anahtarları bakımından ayrı pazar tanımlarına gittiği anlaşılmaktadır17. Başvuruda da tüm IP/ethernet anahtarlarını içeren bir pazar tanımının hâlihazırdaki pazarın gerçeklerini yansıtmadığı, mevcut durumda kampüs anahtarları ile veri merkezi anahtarları arasında anlamlı bir farklılık olduğu belirtilmiştir. Zira veri merkezi anahtarlarının çok daha geniş alanları kapsayacak ve daha karmaşık ağ yönetim özelliklerine sahip olacak şekilde daha fazla girişe, daha yüksek performansa ve düşük gecikme sürelerine sahip olmaları sebebiyle kampüs anahtarlarından ayrı olduğu ifade edilmiştir. Kampüs anahtarlarının ise veri merkezi anahtarlarına kıyasla çok daha az girişe, ortalama bir performansa ve daha yüksek bir gecikmeye sahip olduğu, bu durumun kampüs anahtarlarının eğitim ve sağlık kurumları da dâhil olmak üzere ofis binalarında, küçük işletmelerde ve küçük iş alanlarında kullanılmasını daha uygun kıldığı belirtilmiştir. (25) Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde, veri merkezi anahtarları ile kampüs anahtarlarının ağdaki cihazlar arasında veri iletimini sağlamak ve ağ trafiğini yönlendirmek için kullanıldığı anlaşılmaktadır. Ancak her ne kadar temelde aynı iş için kullanılsalar da kullanım amaçları ve teknik özellikleri göz önünde bulundurulduğunda farklı kullanım alanlarına yönelik hizmet sunmaları nedeniyle birbirlerinin yerine kullanılmalarının mümkün olmadığı ve “kampüs anahtarları” ile “veri merkezi anahtarları” bakımından ayrı pazar tanımlarına gidilmesi gerektiği kanaatine ulaşılmıştır. (26) İşlem taraflarının faaliyetlerinin örtüştüğü bir diğer alan kablosuz erişim noktaları açısından değerlendirildiğinde; Komisyonun bilgi teknolojileri ve telekomünikasyon ekipmanları sektörünü incelediği Gores Group LLC/Siemens Enterprise Communications kararında WLAN donanımlarının bir bütün olarak, kablosuz erişim noktalarının ise WLAN donanımlarının bir segmenti olarak ele alındığı görülmektedir18. İlaveten Komisyonun Hewlett Packard-3Com kararında da WLAN ve LAN sistemlerinin tekil bileşenleri arasında olası bir ayrım (kablosuz erişim noktaları ve WLAN kontrolörlerinin WLAN donanımlarının ayrı segmenti olacak şekilde) değerlendirilmiş ve sonuç olarak ürün pazarı tanımı açık bırakılmıştır19. Komisyonun bildirim konusu işleme izin vermesine yönelik basın duyurusunda da kablosuz erişim noktalarını ayrı bir pazar olarak ele aldığı görülmektedir20. Bu bilgiler çerçevesinde, bildirim konusu işlem bakımından “kablosuz erişim noktaları” pazarının ilgili ürün pazarlarından biri olarak ele alınması gerektiği kanaatine varılmıştır. (27) Yukarıda yer alan tüm bilgiler çerçevesinde, dosya konusu işlem bakımından ortaya çıkan yatay örtüşme çerçevesinde (i) kampüs anahtarları, (ii) veri merkezi anahtarları ve (iii) kablosuz erişim noktaları olmak üzere üç ayrı ilgili ürün pazarının tanımlanabileceği sonucuna ulaşılmıştır. (28) Tarafların faaliyetleri arasındaki yatay örtüşmeye ilave olarak bildirim konusu işlemin konglomera etkileri bağlamında da ilgili ürün pazarı tanımlarına yer verilmesi gerekmektedir. Komisyonun bildirim konusu işleme izin vermesine ilişkin basın duyurusunda işlem taraflarından HPE’nin (i) yüksek performans bilişim sistemleri (high-performance computing systems-HPC sistemleri) ve (ii) orta seviye sunucuları ile JUNIPER’in özellikle veri merkezi anahtarları arasındaki konglomera ilişkiyi incelediği anlaşılmaktadır. Zira işlem tarafınca gönderilen cevabi yazıda da HPC sistemleri ve 17 https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/IP_24_4101, Erişim Tarihi: 20.08.2024. 18 Case No COMP/M.5300 (2008) para. 44. 19 Case No COMP/M.5732 (2010), para. 23 20 https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/IP_24_4101, Erişim Tarihi: 20.08.2024
24-40/939-403 11/35 sunucuları satın alan müşterilerin veri merkezi anahtarlarını da satın aldığı belirtilmektedir. Bunun yanı sıra, HPE ve JUNIPER’in rakipleri konumunda olan iki teşebbüs tarafından birleşik teşebbüsün işlem ertesinde HPE’nin (i) sunucu ve (ii) veri depolama ürünleri ile JUNIPER’in güvenlik çözümleri ürünlerini paket olarak satmaya yönelmesi ve böylelikle güvenlik çözümleri pazarında tekelleşme yaratma ihtimali bildirim konusu işlem bakımından dile getirilen rekabetçi endişeler arasında yer almaktadır. (29) İlk olarak HPE’nin HPC sistemleri açısından bakıldığında, söz konusu sistemlerin büyük problemleri çözebilmek, verileri işleyebilmek ve hesaplamaları normalde mümkün olandan daha hızlı bir şekilde gerçekleştirmek amacıyla bilgisayar gücünü bir araya getiren çözümleri ifade ettiği belirtilmelidir. Bildirim Formu’nda bu sistemlerin aynı zamanda “süper bilgisayar (supercomputing)” olarak da adlandırılabildiği belirtilmektedir. Örnek olarak, ortalama bir masaüstü bilgisayar saniyede milyarlarca hesaplama gerçekleştirebilirken, HPC sistemleri bir saniye içerisinde katrilyonlarca hesaplama yapabilmektedir. Bu kapsamda, HPC sistemleri son derece karmaşık bilgi işlem süreçleri ve iş yükleri için kullanılmaktadır. İşlem taraflarından HPE’nin HPC sistemleri alanındaki faaliyetleri özellikle Cray ve Apollo isimli sistemleri de dâhil olmak üzere temel olarak müşterilerine süper bilgisayarların sağlanmasına odaklanmaktadır. Öte yandan JUNIPER’in bu alanda herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. Bu bilgiler çerçevesinde, bildirim konusu işlemin konglomera etkileri bakımından “HPC sistemleri” pazarının ilgili ürün pazarlarından biri olarak ele alınması gerektiği değerlendirilmektedir. (30) İkinci olarak HPE’nin sunucu ürünleri ile JUNIPER’in ağ güvenliği çözümlerini ve veri merkezi anahtarlarını paket olarak satması endişesi kapsamında (i) sunucu ve (ii) ağ güvenliği çözümleri bakımından değerlendirme yapılması gerekmektedir. Sunucular, bir ağ üzerinden hizmetlere erişim sağlayan ve bu hizmetleri sunan çok kullanıcılı bilgi işlem cihazları olup veri merkezlerinin bilgi işlem gücünü oluşturmaktadır. Sunucu ve üzerinde çalışan uygulamalar genel olarak birden fazla kullanıcı tarafından paylaşılmaktadır. Bildirim Formu’nda kurumsal sunucuların orta seviye ve üst seviye sunucular olabildiği belirtilmektedir. İşlem taraflarından HPE sunucular alanında faaliyet göstermekte, JUNIPER’in ise bu alanda herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. Bu çerçevede, bildirim konusu işlemin konglomera etkileri bakımından “sunucu” pazarının ilgili ürün pazarlarından biri olarak ele alınabileceği kanaatine ulaşılmıştır. (31) Üçüncü olarak ağ güvenliği çözümleri açısından bakıldığında, kurumsal ağ güvenliği çözümlerinin tehditleri tespit eden ve tehditlere cevap veren ağ boyunca gömülü fonksiyonlar olduğu belirtilmelidir. Bu çözümler hassas veri ve bilgi teknolojileri altyapısını yetkisiz erişimden korumaktadır. Kurumsal ağ güvenlik çözümleri yazılım veya donanım ürünü veya her ikisinin kombinasyonu şeklinde olabilmektedir. Cevabi yazıda kurumsal ağ güvenliği çözümlerinin (i) güvenli uç hizmeti (security service edge), ağ erişim kontrolü (network access control) ve (iii) güvenlik duvarları ve ilgili yazılımları içerdiği belirtilmektedir. Bu çerçevede, JUNIPER’in Türkiye’de güvenli uç hizmeti ve ağ erişim kontrolü satışının bulunmadığı, ancak sınırlı ölçüde güvenlik duvarı çözümleri satışının bulunduğu ifade edilmektedir. HPE’nin ise tek başına güvenlik duvarı çözümleri sağlamadığı, ancak üçüncü taraf satıcılardan elde edilen güvenlik duvarı çözümlerini sınırlı ölçüde satabildiği, bu satışların da küresel ölçekte %(.....)’den daha az bir pazar payına tekabül ettiği belirtilmektedir.21 Kurulun Forcepoint 21 Cevabi yazıda HPE’nin SD-WAN ürünlerinin bazı güvenlik duvarı kabiliyetlerini sağladığı, ancak tek başına güvenlik duvarı olarak kabul edilmediği belirtilmektedir. Bunun yanı sıra, HPE’nin sınırlı ölçüdeki
24-40/939-403 12/35 LLC/Francisco Partners kararında22 “ağ güvenliği pazarı” işlemden etkilenen pazarlardan biri olarak tanımlanmıştır. Bu çerçevede, bildirim konusu işlemin konglomera etkileri bakımından “ağ güvenliği çözümleri” pazarının ilgili ürün pazarlarından bir diğeri olarak ele alınması gerektiği kanaatine varılmıştır. (32) Son olarak HPE’nin veri depolama ürünleri ile JUNIPER’in ağ güvenliği çözümlerinin paket olarak satılması endişesi kapsamında veri depolama ürünlerine yönelik değerlendirme yapılmıştır. Veri depolama temelde verilerin hızlı ve yüksek kullanılabilirlikle depolanıp sunulabilmelerini, siber tehditlere karşı korunabilmelerini ve veri hareketliliği kazanılmasını sağlamaktadır. Veri depolama ayrıca geleneksel teyp, disk ürünleri ve depolama ağının yanı sıra yapılandırılmamış veriler ve analitik iş yükleri için de çözümler sunmaktadır. HPE, HPE GreenLake ürünü ile uçtan buluta (edge-to-cloud) platformu aracılığıyla kurumsal veri depolama ve bulut veri hizmetleri sunmakta, JUNIPER’in ise bu alanda herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. HPE’nin hizmetlerinin müşterilerin uygulamalara verilerini hızlı ve yüksek erişim ile sunmalarını ve depolamalarını sağlayacak şekilde veri depolama ve veri yönetim hizmetleri sağlamayı ve müşterilerin verilerini hibrit bulut sistemlerinde fidye/şantaj yazılımlardan ve siber tehditlerden korumayı ve özel bulut, genel bulut ve çoklu bulut ortamlarında veri hareketliliği kazanmalarını sağlamak amacıyla veri depolama ve veri yönetimi çözümlerinin sunulmasını kapsadığı belirtilmektedir. Kurulun HP-COMPAQ kararında23 “kurumsal veri depolama sistemleri” pazarının ilgili ürün pazarlarından biri olduğu tespit edilmiştir. Bu çerçevede, bildirim konusu işlemin konglomera etkileri bakımından “kurumsal veri depolama sistemleri” pazarının ilgili ürün pazarlarından bir diğeri olarak ele alınması gerektiği değerlendirilmiştir. (33) Yukarıda yer alan tüm bilgiler çerçevesinde, bildirim konusu işlem bakımından ortaya çıkan yatay örtüşme çerçevesinde ilgili ürün pazarlarının (i) kampüs anahtarları, (ii) veri merkezi anahtarları ve (iii) kablosuz erişim noktaları, konglomera endişeler bakımından ise ilgili ürün pazarlarının (i) HPC sistemleri, (ii) sunucular, (iii) ağ güvenliği çözümleri ve (iv) kurumsal veri depolama sistemleri pazarları olarak tanımlanmasına karar verilmiştir. G.3.2. İlgili Coğrafi Pazar (34) Tarafların faaliyet alanlarına bakıldığında, her iki tarafın da hem küresel ölçekte hem Türkiye’de faaliyetlerinin bulunduğu görülmektedir. Başvuruda ürünlerin küresel üretim ve dağıtımının yanı sıra düşük nakliye maliyetleri ve düzenleyici engellerin yokluğu gibi hususların coğrafi pazarların daha geniş olabileceğine işaret ettiği belirtilmiştir. Konuya ilişkin olarak Kurul kararları24 incelendiğinde, coğrafi pazarın küresel olarak tanımlandığı durumların oldukça sınırlı olduğu görülmektedir. Bunun yanı sıra, bildirim konusu işlemin gerçekleştiği sektöre ilişkin alınan Hewlett-Packard/3Com25, Nokia Siemens Networks/Motorola26 ve Cisco Systems Inc./IBM27 kararlarında da ilgili coğrafi (.....) pazar payını da üçüncü taraf satıcılardan temin ettiği ürünlerin yeniden satışını gerçekleştirerek elde ettiği ifade edilmektedir. Bu nedenle, “ağ güvenliği çözümleri” pazarı yatay olarak etkilenen pazarlardan biri olarak kabul edilmemiş olup konglomera ilişkiler kapsamında incelenmiştir. Sektör raporları da HPE’yi ilgili alanda faaliyet gösteren teşebbüslerden biri olarak kabul etmemiştir. 22 Kurulun 10.12.2020 tarihli ve 20-53/740-328 sayılı kararı. 23 Kurulun 19.03.2022 tarihli ve 02-15/163-67 sayılı HP-COMPAQ kararı 24 Kurulun 02.06.2011 tarihli ve 11-33/724-227 sayılı BASF-INEOS kararı, 06.07.2011 tarihli ve 11-41/870-272 sayılı PCC-UEC kararı. 25 Kurulun 18.02.2010 tarihli ve 10-18/213-83 sayılı kararı. 26 Kurulun 16.12.2010 tarihli ve 10-78/1614-618 sayılı kararı. 27 Kurulun 02.05.2000 tarihli ve 00-16/160-82 sayılı kararı.
24-40/939-403 13/35 pazarın Türkiye olarak tanımlanması gerektiğine karar verilmiştir. Bu çerçevede söz konusu işlem bakımından, işlemin Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde yaratacağı etkinin değerlendirilmesi esas olacağından ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir. G.4. Değerlendirme G.4.1. İşlemin Niteliği ve İşleme İlişkin Bildirim Yükümlülüğü Açısından Yapılan Değerlendirme (35) JUNIPER halka açık bir teşebbüs olup The Vanguard Group Inc, Dodge & Cox, BlackRock Institutional Trust ve State Street Global Advisors, Inc. JUNIPER’in en büyük hissedarları arasında yer almaktadır. Bununla birlikte, JUNIPER işlem öncesinde herhangi bir gerçek ve/veya tüzel kişi tarafından kontrol edilmemektedir. Bildirime konu işlemin akabinde ise JUNIPER’in hisselerinin tamamının kontrolü HPE’ye ait olacaktır. bildirim konusu işlem ile HPE, JUNIPER üzerinde tek kontrole sahip olacak ve JUNIPER’in kontrolünde kalıcı bir değişiklik meydana gelecektir. Bu çerçevede, ilgili işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi kapsamında bir devralma işlemi niteliği taşıdığı sonucuna ulaşılmıştır. İşlem taraflarının cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğin 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde yer alan ciro eşiklerini aştığı, dolayısıyla işlemin Kurulun iznine tabi bir devralma işlemi niteliğinde olduğu tespit edilmiştir. G.4.2. İşleme İlişkin Yoğunlaşma Değerlendirmesi (36) JUNIPER Türkiye’de yönlendiriciler, kampüs anahtarları, veri merkezi anahtarları, WLAN donanımları, ağ güvenliği çözümleri alanlarında faaliyet göstermektedir. HPE’nin Türkiye’deki faaliyetleri de HPC sistemleri, kurumsal veri depolama sistemleri, sunucular, kampüs anahtarları, veri merkezi anahtarları, WLAN donanımları ve ilgili yazılımları kapsamaktadır. Bu çerçevede, tarafların Türkiye’deki faaliyetlerinin yatay olarak (i) kampüs anahtarları, (ii) veri merkezi anahtarları ve (iii) kablosuz erişim noktaları olmak üzere üç pazar segmentinde örtüştüğü tespit edilmiştir. JUNIPER ve HPE’nin yukarıda adı geçen üç pazarda faaliyet göstermesinden ötürü dosya konusu işlem yatay nitelikte bir devralma işlemi niteliği taşımaktadır. Tarafların faaliyetleri arasında Türkiye’de fiili veyahut potansiyel bir dikey ilişki bulunmadığı bildirilmiştir. Bunun yanı sıra, Komisyonun bildirim konusu işleme izin vermesine ilişkin basın duyurusundan işlem taraflarından HPE’nin (i) HPC sistemleri ve (ii) orta seviye sunucuları ile JUNIPER’in veri merkezi anahtarları arasındaki konglomera ilişkiyi incelediği anlaşılmaktadır. İlaveten, ön inceleme sürecinde bazı rakip teşebbüslerce birleşik teşebbüsün işlem ertesinde HPE’nin (i) sunucu ve (ii) veri depolama ürünleri ile JUNIPER’in ağ güvenliği çözümleri ürünlerini paket olarak satmaya yönelmesi şeklinde endişelerin ortaya çıkabileceği belirtilmiştir. Bu çerçevede, HPE’nin (i) sunucular (ii) kurumsal veri depolama sistemleri ve (iii) HPC sistemleri ile JUNIPER’in (i) veri merkezi anahtarları ve (ii) ağ güvenliği çözümleri ürünleri arasında konglomera ilişkiler ortaya çıkmaktadır. İşlem tarafları arasında ne tam anlamıyla yatay (aynı ilgili pazarda bulunma) ne de dikey (sağlayıcı-alıcı ilişkisi) türde bir ilişki olmadığı birleşme ve devralma işlemleri konglomera (çok pazarlı) birleşme ve devralmalar olarak adlandırılmaktadır. Bu doğrultuda, genel itibarıyla aralarında tamamlayıcılık ya da zayıf ikame ilişkisi olan ürün ve hizmetleri veya aynı müşteri grubu tarafından satın alınan veya üretiminde önemli ölçüde benzer girdiler kullanılan belli bir ürün veya hizmet gamına dâhil olan faaliyetleri kapsayan pazarlardaki birleşme ve devralmalar inceleme konusu olmaktadır. Bu kapsamda bildirim konusu işlemin yatay devralmanın yanında konglomera (çok pazarlı) devralma boyutu da bulunmaktadır. Bu nedenle işleme
24-40/939-403 14/35 yönelik yapılan rekabetçi değerlendirmeler öncelikle yatay olarak örtüşen pazarlar bakımından ele alınmış, akabinde konglomera endişeler bağlamında değerlendirilmiştir. G.4.2.1. Yatay Örtüşen Pazarlar Bakımından Değerlendirme (37) Bildirime konu işlem bakımından incelenen ilgili ürün pazarları, yapısal özellikler bakımından benzerlik göstermekte, işlem taraflarının ilgili ürün pazarlarındaki pazar güçleri ise farklılaşmaktadır. Bu nedenle, tek taraflı etkiler bağlamında bildirim konusu işlem ertesinde birleşik teşebbüsün sahip olacağı pazar gücüne ilişkin incelemeler her bir ilgili ürün pazarı özelinde ayrı başlıklar halinde incelenmiş; pazara giriş engelleri, müşterilerin sağlayıcı değiştirme olanakları, rakiplerin üretimlerini artırma kapasiteleri ise bölümün sonunda tüm ilgili pazarlar bağlamında birlikte ele alınmıştır. Akabinde koordinasyon doğurucu etkilere yönelik değerlendirmelere yer verilmiştir. G.4.2.1.1.Tek Taraflı Etkiler (38) Bir devralma, bir teşebbüsün üzerindeki önemli rekabetçi baskıları ortadan kaldırmak ve böylece pazar gücünü artırmak suretiyle bir pazardaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasına yol açabilir. Böyle bir işlemin ilk doğrudan etkisi, işlemin tarafları arasındaki mevcut olan rekabetin ortadan kalkmasıdır. Örneğin, işlem öncesinde, işlem taraflarından birinin fiyatlarını artırması, satışlarının bir kısmının işlemin diğer tarafının lehine olacak şekilde azalması ile sonuçlanacakken, birleşme bu rekabetçi baskıyı ortadan kaldıracaktır. (39) Bunun yanında, aynı pazarda faaliyette bulunan ve işleme taraf olmayan teşebbüsler de söz konusu devralma işlemi sonucunda azalan rekabetçi baskıdan yararlanabilecektir. Bunun nedeni, işlem sonrasında fiyat artışına gidilmesi halinde talebin bir kısmının rakip teşebbüslere kayması ve dolayısıyla işleme taraf olmayan teşebbüslerin fiyatlarını artırmalarının kârlı hale gelmesidir. Rekabetçi baskıda bu şekilde meydana gelen azalma ilgili pazarda önemli düzeyde fiyat artışlarına yol açabilecektir. (40) Bu nitelikte tek taraflı etkilere yol açan bir devralma, genellikle en yakın rakibinden kayda değer ölçüde fazla pazar payına sahip olacak teşebbüs bakımından hâkim durum yaratmak veya mevcut hâkim durumu güçlendirmek suretiyle etkin rekabeti önemli ölçüde azaltabilecektir. Buna ek olarak işbirlikçi olmayan pazarlarda gerçekleşen bir birleşme, birleşme taraflarının işlem öncesi birbirlerine uyguladıkları rekabetçi baskının işlemle birlikte ortadan kalkması ve böylece diğer rakipler üzerindeki rekabetçi baskının da azalması nedeniyle tek taraflı etkilere yol açarak etkin rekabeti önemli ölçüde azaltabilir. Kampüs Anahtarları Pazarına Yönelik Değerlendirme (41) Yatay devralmalar bakımından pazar payları ve yoğunlaşma seviyeleri, pazar yapısı ile birleşme işleminin tarafları ve diğer teşebbüsler arasındaki rekabete ilişkin önemli bilgiler sunan öncül göstergelerdendir. Bu çerçevede, aşağıdaki tabloda işlem taraflarının ve rakiplerinin kampüs anahtarları pazarında satış değeri28 bakımından son üç yılda elde ettikleri pazar paylarına yer verilmektedir: 28 Pazar payı verileri International Data Corporation (IDC) tarafından yayımlanan ve her bir bölge/ülke bazında sektördeki oyuncuların satış değerlerini gösteren raporlar esas alınarak hesaplanmıştır. Ön inceleme sürecinde satış miktarı bazında pazar payı verilerinin de hesaplanabilmesi adına teşebbüslerden bilgi talep edilmiştir. Ancak bazı önemli oyuncuların yurt dışı yerleşik olması ve Türkiye’de bir iştiraklerinin bulunmaması (örneğin UBIQUITI), bazı oyuncuların her bir ürün pazarı
24-40/939-403 15/35 Tablo 1: Tarafların ve Rakiplerin Türkiye’de Kampüs Anahtarları Pazarında Satış Değeri Bazında Pazar Payları (%) Etkilenen Pazar Teşebbüsler Pazar Payı (%) 2021 2022 2023 Kampüs Anahtarları CISCO (.....) (.....) (.....) HPE (.....) (.....) (.....) JUNIPER (.....) (.....) (.....) HPE + JUNIPER (.....) (.....) (.....) HUAWEI (.....) (.....) (.....) UBIQUITI (.....) (.....) (.....) EXTREME NETWORKS (.....) (.....) (.....) TP-LINK (.....) (.....) (.....) D-LINK (.....) (.....) (.....) Diğer29 (.....) (.....) (.....) Toplam 100,00 100,00 100,00 Kaynak: 07.05.2024 Tarihli IDC Quarterly Ethernet Switch Tracker Raporu (42) Yukarıda yer alan tablodan, JUNIPER’in kampüs anahtarları pazarında 2021, 2022 ve 2023 yılları için sırasıyla %(.....), %(.....) ve %(.....) pazar payı elde ettiği; HPE’nin ilgili dönemdeki pazar paylarının sırasıyla %(.....); %(.....) ve %(.....) olarak gerçekleştiği, dolayısıyla işlem ertesinde tarafların toplam pazar paylarının 2021, 2022 ve 2023 yılları için sırasıyla %(.....), %(.....) ve %(.....) olduğu görülmektedir. Bu doğrultuda, JUNIPER’in pazardaki en küçük oyunculardan biri olduğunun, öyle ki HPE’nin pazardaki ikinci oyuncu olma konumunun JUNIPER’i devralması ertesinde de değişmediğinin altı çizilmelidir. (43) Bir pazardaki yoğunlaşma seviyeleri pazarın rekabetçi yapısı hakkında faydalı bilgiler sunmaktadır. Yatay Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz’un (Yatay Kılavuz) 20. paragrafına göre pazardaki yoğunlaşma seviyesini ölçmeye yarayan HHI endeksinin birleşme sonrası 1000 ile 2000 arasında olması ve işlem neticesinde HHI endeksindeki değişimin 250’nin altında olması veya birleşme sonrası HHI endeksinin 2000’in üzerinde olması ancak endeks değerindeki değişimin 150’nin altında kalması durumlarında işlemin rekabetçi kaygılar oluşturma ihtimalinin düşük olduğu belirtilmektedir. Tarafların ve pazardaki diğer oyuncuların 2023 yılı pazar payları dikkate alındığında, işlem öncesi HHI endeksinin (.....) olduğu, işlem sonrasında endeksin (.....) ulaşacağı, dolayısıyla değişim değerinin (.....) olacağı anlaşılmaktadır30. Bu çerçevede, bildirim konusu işlem neticesinde, kampüs anahtarları pazarındaki HHI endeksindeki değişim değerinin Yatay Kılavuz’da yer alan eşiği aşmadığı anlaşılmaktadır. Pazardaki yoğunlaşma oranını gösteren Yoğunlaşma Oranı (concentration ratio-CR) açısından bakıldığında da 2023 yılı pazar payı verilerine göre CR4 endeksinin %(.....) olduğu, dolayısıyla pazarın işlem öncesinde CISCO, HPE, HUAWEI ve UBIQUITI lehine yoğunlaştığı görülmektedir. Öte yandan işlem ertesinde CR4 endeksinin %(.....)’ye ulaşacağı, dolayısıyla pazardaki yoğunlaşmada yalnızca %(.....)’lik bir artış gerçekleşeceği anlaşılmaktadır. Devralma işlemi neticesinde bazında kesin satış miktarını sunamaması (örneğin HUAWEI) veya satış miktarı yerine proje adedini sunması (örneğin DELL) gibi sebeplerden ötürü sağlıklı bir hesaplama yapılması mümkün olamamıştır. 29 FORTINET, NETGEAR, COMMSCOPE, CHINA HUAXIN, ARISTA, DELL, NOKIA, ZTE ve pazar payı düşük diğer küçük ölçekli rakipleri içermektedir. 30 Pazarda faaliyet gösteren diğer teşebbüslerin payının tam olarak bilinmemesinden ötürü “Diğer” sekmesinde bulunan tüm teşebbüslerin toplam pazar payının rapor boyunca tek bir teşebbüse ait olduğu varsayılmıştır. Söz konusu varsayım HHI endeksinin hesaplanması noktasındaki en riskli senaryoyu temsil etmektedir.
24-40/939-403 16/35 tarafların elde edeceği pazar gücünün değerlendirilmesi bakımından rakiplerin pazardaki konumu da önem arz etmektedir. İşlem neticesinde taraflar üzerinde rekabetçi baskı uygulayabilecek nitelikte rakiplerin var olması durumunda, işlem dolayısıyla ortaya çıkacak rekabetçi endişelerin azalacağı söylenebilir.Tablodan görüldüğü üzere ilgili pazarda 2021-2023 dönemi için sırasıyla %(.....); %(.....) ve %(.....) pazar paylarıyla faaliyet gösteren CISCO’nun pazar lideri olduğu, CISCO’yu işlem taraflarından biri olan HPE’nin takip ettiği, ayrıca pazarda bildirim konusu işlem öncesinde ve sonrasında üçüncü oyuncu konumunda olan HUAWEI gibi güçlü bir rakibin daha bulunduğu ve teşebbüsün ilgili dönemde %(.....), %(.....) ve %(.....) pazar payı elde ettiği anlaşılmaktadır. Bunun yanı sıra, ön inceleme sürecinde pazardaki müşterilerden; - (.....) tarafından CISCO’nun ağ ve iletişim teknolojilerinin hemen her alanında bulunan geniş ürün yelpazesine sahip bir teşebbüs olduğu, pazarda birçok marka bulunmasından ötürü rekabetin de kaçınılmaz olduğu, işlem ertesinde de pazardaki rekabetin ve fiyat pazarlıklarının devam edeceğinden emin oldukları, - (.....) tarafından RUIJIE NETWORKS, CISCO ve FORTINET’in ürünlerinin HPE ve JUNIPER’in ürünlerine ikame olduğu, - (.....) tarafından CISCO, ARISTA ve HUAWEI gibi üreticilerinin ürünlerinin JUNIPER’in ürünlerine ikame olduğu, - (.....) tarafından CISCO, HUAWEI, ZTE, ALLIED TELESIS, MOXA, LANTECH ve DELL’in kampüs anahtarları ürettiği belirtilmiştir. (44) Aşağıdaki tabloda ise işlem tarafları ve rakiplerinin küresel ölçekte kampüs anahtarları pazarında 2021-2023 döneminde elde ettikleri pazar paylarına yer verilmektedir. Tablo 2: Tarafların ve Rakiplerin Küresel Ölçekte Kampüs Anahtarları Pazarında Satış Değeri Bazında Pazar Payları (%) Etkilenen Pazar Teşebbüsler Pazar Payı (%) 2021 2022 2023 Kampüs Anahtarları CISCO (.....) (.....) (.....) HPE (.....) (.....) (.....) JUNIPER (.....) (.....) (.....) HPE + JUNIPER (.....) (.....) (.....) HUAWEI (.....) (.....) (.....) H3C (.....) (.....) (.....) UBIQUITI (.....) (.....) (.....) FORTINET (.....) (.....) (.....) CIENA (.....) (.....) (.....) EXTREME NETWORKS (.....) (.....) (.....) ARISTA (.....) (.....) (.....) RUIJIE (.....) (.....) (.....) Diğer31 (.....) (.....) (.....) Toplam 100,00 100,00 100,00 Kaynak: 07.05.2024 Tarihli IDC Quarterly Ethernet Switch Tracker Raporu 31 NETGEAR, DLINK, COMMSCOPE, DELL, TPLINK, CHINA HUAXIN, ALLIED TELESIS, NOKIA, FUJITSU, ZTE ve diğer küçük ölçekli teşebbüsleri kapsamaktadır.
24-40/939-403 17/35 (45) İşlem taraflarının küresel ölçekteki pazar payları incelendiğinde HPE’nin Türkiye’ye benzer şekilde pazardaki ikinci oyuncu konumunda olduğu, ancak pazar payı seviyelerinin Türkiye’den oldukça düşük olduğu, JUNIPER’in de yine Türkiye’ye benzer şekilde pazardaki küçük oyunculardan biri olduğu dikkat çekmektedir. Bu kapsamda, HPE’nin 2021-2023 dönemindeki pazar paylarının sırasıyla %(.....); %(.....) ve %(.....) olarak gerçekleştiği, JUNIPER’in kampüs anahtarları pazarında sırasıyla %(.....), %(.....) ve %(.....) pazar payı elde ettiği; dolayısıyla işlem ertesinde tarafların toplam pazar paylarının sırasıyla %(.....), %(.....) ve %(.....) olduğu görülmektedir32. Buna ilaveten küresel pazarın CISCO lehine Türkiye’dekinden çok daha yoğunlaşmış bir yapı arz ettiği, zira ilgili dönemde teşebbüsün sırasıyla %(.....), %(.....) ve %(.....) pazar payı bulunduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla küresel ölçekte HPE pazardaki ikinci oyuncu konumunda olsa da CISCO’nun pazar payı HPE’nin yaklaşık (.....) katı olup işlem ertesinde de bu oranın (.....) düşeceği anlaşılmaktadır. Küresel pazarın HPE ve HUAWEI dışında geri kalan kısmı ise nispeten dağınık bir görünüm sergilemektedir. Bu çerçevede, birleşik teşebbüsün işlem ertesinde küresel çapta da CISCO ve HUAWEI başta olmak üzere rakiplerinin rekabetçi baskısına maruz kalacağı değerlendirilmektedir. (46) Yukarıda yer alan bilgi ve değerlendirmeler ışığında, bildirim konusu işlem sonrasında birleşik teşebbüsün Türkiye’deki pazar payı %(.....)’e ulaşsa da pazarda lider konumunda olan CISCO’nun ve diğer rakiplerin birleşik teşebbüs üzerinde rekabetçi baskı uygulayabileceği, buna ek olarak JUNIPER’in pazar payının oldukça düşük olması sebebiyle pazardaki yoğunlaşma seviyesi değişiminin ihmal edilebilir düzeyde gerçekleşeceği değerlendirilmiştir. Keza Komisyonun işleme izin verdiğine yönelik basın duyurusunda da JUNIPER ve HPE’nin yakın rakip olmadıkları, birleşik teşebbüsün işlem ertesindeki pazar payının kayda değer düzeyde değişmeyeceği ve birçok rakibin güçlü rekabetçi baskısına maruz kalmaya devam edeceği belirtilmiştir33. Veri Merkezi Anahtarlarına Yönelik Değerlendirme (47) Bildirim konusu işlem çerçevesinde tarafların faaliyetlerinin yatay olarak örtüştüğü bir diğer pazar olan veri merkezi anahtarlarında işlem taraflarının ve rakiplerinin Türkiye’de satış değeri bakımından 2021-2023 döneminde elde ettikleri pazar paylarına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir: 32 Kurulun 02.11.2023 tarihli ve 23-51/985-359 sayılı kararıyla, HPE ve UNIS tarafından ortak kontrol edilen H3C’nin tek kontrolünün UNIS tarafından devralınması işlemine izin verilmesinden ötürü H3C’nin pazar payı verileri birleşik teşebbüsün pazar payı verilerine dâhil edilmeksizin değerlendirme yapılmıştır. 33 Bkz. https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/IP_24_4101, Erişim Tarihi: 06.09.2024.
24-40/939-403 18/35 Tablo 3: Tarafların ve Rakiplerin Türkiye’de Veri Merkezi Anahtarları Pazarında Satış Değeri Bazında Pazar Payları (%) Etkilenen Pazar Teşebbüsler Pazar Payı (%) 2021 2022 2023 Veri Merkezi Anahtarları CISCO (.....) (.....) (.....) HUAWEI (.....) (.....) (.....) ARISTA (.....) (.....) (.....) HPE (.....) (.....) (.....) JUNIPER (.....) (.....) (.....) HPE + JUNIPER (.....) (.....) (.....) DELL (.....) (.....) (.....) NVIDIA (.....) (.....) (.....) Diğer34 (.....) (.....) (.....) Toplam 100,00 100,00 100,00 Kaynak: 07.05.2024 Tarihli IDC Quarterly Ethernet Switch Tracker Raporu (48) Yukarıda yer alan tablodan HPE’nin veri merkezi anahtarları pazarındaki payının 2021-2023 döneminde sırasıyla %(.....), %(.....) ve %(.....) olarak gerçekleştiği, JUNIPER’in pazar payının ise sırasıyla %(.....), %(.....) ve %(.....) olduğu, bu çerçevede birleşik teşebbüsün pazar payının %(.....), %(.....) ve %(.....) şeklinde gerçekleştiği anlaşılmaktadır. Bunun yanı sıra CISCO’nun ilgili dönemde %(.....)-%(.....) aralığında gerçekleşen pazar payıyla açık ara pazar lideri olduğu, CISCO’yu ise HUAWEI ve ARISTA’nın takip ettiği görülmektedir. (49) İşlem taraflarının ve pazardaki diğer oyuncuların 2023 yılı pazar payları dikkate alındığında, işlem öncesinde HHI endeksinin (.....) olduğu ve işlem sonrasında söz konusu endeksin (.....) puan artarak (.....)’e ulaşacağı, dolayısıyla HHI endeksindeki değişim değerinin Yatay Kılavuz’da rekabetçi kaygılar oluşturma ihtimali olarak belirtilen eşiğin altında kaldığı anlaşılmaktadır. (50) İşlem tarafları ve rakiplerinin küresel ölçekte veri merkezi anahtarları pazarında 2021-2023 döneminde elde ettikleri pazar paylarına ise aşağıdaki tabloda yer verilmektedir: 34 COMMSCOPE, EXTREME NETWORKS, NOKIA, CHINA HUAXIN, FORTINET, D-LINK, ZTE, NETGEAR, TPLINK ve diğer küçük ölçekli teşebbüslerden oluşmaktadır.
24-40/939-403 19/35 Tablo 4: Tarafların ve Rakiplerin Küresel Ölçekte Veri Merkezi Anahtarları Pazarında Satış Değeri Bazında Pazar Payları (%) Etkilenen Pazar Teşebbüsler Pazar Payı (%) 2021 2022 2023 Veri Merkezi Anahtarları CISCO (.....) (.....) (.....) ARISTA (.....) (.....) (.....) ODM DIRECT (.....) (.....) (.....) HUAWEI (.....) (.....) (.....) H3C (.....) (.....) (.....) JUNIPER (.....) (.....) (.....) HPE (.....) (.....) (.....) HPE + JUNIPER (.....) (.....) (.....) DELL (.....) (.....) (.....) NVIDIA (.....) (.....) (.....) RUIJIE (.....) (.....) (.....) Diğer35 (.....) (.....) (.....) Toplam 100,00 100,00 100,00 Kaynak: 07.05.2024 Tarihli IDC Quarterly Ethernet Switch Tracker Raporu (51) Yukarıda yer alan tablodan JUNIPER’in küresel veri merkezi anahtarları pazarında 2021-2023 döneminde sırasıyla %(.....), %(.....) ve %(.....) pazar payı elde ettiği; HPE’nin ilgili dönemdeki pazar paylarının ise sırasıyla %(.....); %(.....) ve %(.....) olarak gerçekleştiği, dolayısıyla işlem ertesinde tarafların toplam pazar paylarının sırasıyla %(.....), %(.....) ve %(.....) olduğu görülmektedir. Buna ilaveten, CISCO’nun küresel çaptaki pazar payı Türkiye’den az olsa da pazar liderliğinin devam ettiği, ayrıca pazarda birleşik teşebbüsten çok daha yüksek pazar paylarına sahip ARISTA, ODM DIRECT ve HUAWEI gibi güçlü teşebbüslerin faaliyet gösterdiği anlaşılmaktadır. (52) Küresel veri merkezi anahtarı pazarının genel durumuna bakıldığında, Dell’Oro Group tarafından yayımlanan rapora36 göre veri merkezi anahtarı tedarikçileri 2021, 2022 ve 2023 yıllarında sırasıyla (.....), (.....) ve (.....) milyar ABD Doları gelir elde etmiştir. Rapor’da 2024 yılı için toplamda (.....) milyar ABD Doları toplam gelir öngörülmüş, 2025 yılı için gelirlerin %(.....) büyüyerek (.....) milyar ABD Dolarına ulaşacağı tahmin edilmiştir. 2028 yılı için yapılan tahminlere göre ise toplam gelirlerin %(.....) büyüme kaydederek (.....) milyar ABD Doları seviyesine ulaşacağı belirtilmiştir. Dolayısıyla küresel veri merkezi anahtarları pazarının yıldan yıla büyüme kaydeden bir pazar olduğu anlaşılmaktadır. (53) Yatay Kılavuz’un 18. paragrafı kapsamında; birleşik teşebbüsün ilgili pazardaki paylarının toplamının %20’nin altında olması halinde, söz konusu devralma işleminin rekabet bakımından olumsuz etkilerinin, incelemenin derinleştirilmesini ve birleşmenin yasaklanmasını gerektirecek düzeyde olmadığı varsayılabilecektir. (54) Yukarıda yer alan bilgiler çerçevesinde, işlem ertesinde birleşik teşebbüsün sahip olacağı pazar payı toplamının Yatay Kılavuz’da belirtilen %20 pazar payı eşiğinin altında kaldığı; pazardaki en önemli oyuncu konumunda olan CISCO’nun pazar payının birleşik teşebbüsün pazar payının yaklaşık (.....) düzeyinde olduğu, ayrıca HUAWEI ve ARISTA’nın da birleşik teşebbüsle yakın seviyelerde pazar payına sahip olduğu, dolayısıyla pazarda rekabetçi baskı uygulayabilecek teşebbüslerin bulunduğu, 35 ZTE, NOKIA, COMMSCOPE, EXTREME NETWORKS, FORTINET, CHINA HUAXIN, NETGEAR, DLINK, FUJITSU ve diğer küçük ölçekli teşebbüsleri kapsamaktadır. 36 Ethernet Switch - Data Center Quarterly Market and Long-Term Forecast Report (2024)
24-40/939-403 20/35 JUNIPER’in devralınmasıyla birlikte pazardaki yoğunlaşma seviyesi değişiminin ihmal edilebilir düzeyde gerçekleşeceği ve pazarın büyüme eğilimi gösterdiği anlaşılmaktadır. Kablosuz Erişim Noktaları Pazarına Yönelik Değerlendirme (55) Bildirim konusu işlem çerçevesinde tarafların faaliyetlerinin yatay olarak örtüştüğü bir diğer pazar olan kablosuz erişim noktalarında işlem taraflarının ve rakiplerinin Türkiye’de satış değeri bakımından 2021-2023 döneminde elde ettikleri pazar paylarına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir: Tablo 5: Tarafların ve Rakiplerin Türkiye’de Kablosuz Erişim Noktaları Pazarında Satış Değeri Bazında Pazar Payları (%) Etkilenen Pazar Teşebbüsler Pazar Payı (%) 2021 2022 2023 Kablosuz Erişim Noktaları HPE (.....) (.....) (.....) JUNIPER (.....) (.....) (.....) HPE + JUNIPER (.....) (.....) (.....) HUAWEI (.....) (.....) (.....) UBIQUITI (.....) (.....) (.....) CISCO (.....) (.....) (.....) FORTINET (.....) (.....) (.....) TP-LINK (.....) (.....) (.....) ZYXEL (.....) (.....) (.....) EXTREME NETWORKS (.....) (.....) (.....) Diğer37 (.....) (.....) (.....) Toplam 100,00 100,00 100,00 Kaynak: 07.05.2024 Tarihli IDC Quarterly Wireless LAN Tracker Raporu (56) Yukarıda yer alan tablodan HPE’nin kablosuz erişim noktaları pazarındaki payının 2021-2023 döneminde sırasıyla %(.....), %(.....) ve %(.....) olarak gerçekleştiği, JUNIPER’in pazar payının ise sırasıyla %(.....), %(.....) ve %(.....) olduğu, bu çerçevede birleşik teşebbüsün pazar payının işlem ertesinde %(.....), %(.....) ve %(.....) seviyelerine ulaştığı anlaşılmaktadır. Yine tablodan, HPE’nin söz konusu pazarda pazar lideri konumunda olduğu, öte yandan devre konu JUNIPER’in pazar payının ise oldukça ihmal edilebilir bir düzeyde olduğu görülmektedir. Bunun yanı sıra, ilgili dönemde HUAWEI’nın pazar payının çarpıcı bir artış eğilimi gösterdiği, zira 2021’den 2023 yılına kadar yaklaşık (.....) çıkarak HPE’yi en yakın takip eden oyuncu olduğu sonucuna varılmaktadır. HUAWEI’yi UBIQUITI takip etmekte, ağ endüstrinin çok büyük bir kısmında güçlü bir konumda olan CISCO’nun ise kablosuz erişim noktalarındaki pazar payının diğer pazarlara kıyasla rakiplerinin gerisinde olduğu anlaşılmaktadır. (57) İşlem tarafları ve pazardaki diğer oyuncuların 2023 yılı pazar payları dikkate alındığında, işlem öncesi HHI endeksinin (.....) olduğu, işlem sonrasında endeksin (.....) ulaşacağı, dolayısıyla değişim değerinin (.....) olacağı anlaşılmaktadır. Bu çerçevede, kablosuz erişim noktaları pazarında da HHI endeksindeki değişim değeri Yatay Kılavuz’da yer alan eşiği aşmamaktadır. Pazardaki yoğunlaşma oranına bakıldığında 2023 yılı pazar payı verilerine göre CR4 endeksinin %(.....) olduğu, bu yoğunlaşmanın %(.....)’lik kısmının HPE, HUAWEI ve UBIQUITI lehine gerçekleştiği anlaşılmaktadır. Öte yandan JUNIPER’in söz konusu pazardaki oldukça ihmal edilebilir pazar payı nedeniyle bildirim konusu işlem ertesinde CR4 oranının %(.....)’ye yükseleceği, 37 NETGEAR, D-LINK, ADTRAN, CHINA HUAXIN, CAMBIUM ve diğer küçük ölçekli teşebbüsleri kapsamaktadır.
24-40/939-403 21/35 dolayısıyla pazardaki yoğunlaşma seviyesinde yalnızca %(.....)’lik bir artış gerçekleşeceği anlaşılmaktadır. (58) Pazar payı verilerine ilave olarak, pazardaki önemli müşterilerden (.....), (.....), (.....), (.....), (.....), (.....) ve (.....) tarafından JUNIPER ürünlerinin rakiplerle benzer işlevsellik ve performans sergilediği belirtilmiştir. Bunun yanı sıra yine pazardaki müşterilerden; - (.....) tarafından tüm ilgili ürün pazarlarındaki ürünlerin CISCO ve HUAWEI’den elde edilmesinin mümkün olduğu, - (.....) tarafından CISCO’nun JUNIPER’e alternatif olarak görüldüğü, - (.....) tarafından HPE ve JUNIPER’den alınan anahtar ve kablosuz erişim noktaları ürünlerinin işlevsellik, performans vb. unsurlar bakımından pazarda benzerlerinin bulunduğu, kablosuz erişim noktaları için alternatif olarak CISCO ve HUAWEI ürünlerinin kullanıldığı, - (.....) tarafından, CISCO, HUAWEI, H3C ve EXTREME NETWORKS’ün kablosuz erişim noktaları ürünlerinin HPE ve JUNIPER’in ürünlerine ikame olarak değerlendirilebileceği belirtilmiştir. (59) Yukarıda yer alan bilgiler çerçevesinde, JUNIPER’in ürünlerinin işlevsellik olarak rakipleri ile benzerlik arz etmesi ve pazar payının da düşük olması göz önüne alındığında bildirim konusu işlem ertesinde kablosuz erişim noktaları pazarının yapısının ve rekabet koşullarının değişmeyeceği değerlendirilmektedir. (60) İşlem tarafları ve rakiplerinin küresel ölçekte veri merkezi anahtarları pazarında 2021-2023 döneminde elde ettikleri pazar paylarına ise aşağıdaki tabloda yer verilmektedir: Tablo 6: 1Tarafların ve Rakiplerin Küresel Ölçekte Kablosuz Erişim Noktaları Pazarında Satış Değeri Bazında Pazar Payları (%) Etkilenen Pazar Teşebbüsler Pazar Payı (%) 2021 2022 2023 Kablosuz Erişim Noktaları CISCO (.....) (.....) (.....) HPE (.....) (.....) (.....) JUNIPER (.....) (.....) (.....) HPE + JUNIPER (.....) (.....) (.....) HUAWEI (.....) (.....) (.....) UBIQUITI (.....) (.....) (.....) COMMSCOPE (.....) (.....) (.....) H3C (.....) (.....) (.....) RUIJIE (.....) (.....) (.....) EXTREME (.....) (.....) (.....) FORTINET (.....) (.....) (.....) TP-LINK (.....) (.....) (.....) SUNDRAY (.....) (.....) (.....) CAMBIUM (.....) (.....) (.....) ADTRAN (.....) (.....) (.....) Diğer38 (.....) (.....) (.....) Toplam 100,00 100,00 100,00 Kaynak: 07.05.2024 Tarihli IDC Quarterly Wireless LAN Tracker Raporu (61) Yukarıda yer alan tablodan HPE’nin küresel kablosuz erişim noktaları pazarında 2021-2023 döneminde sırasıyla %(.....), %(.....) ve %(.....) pazar payı elde ettiği; JUNIPER’in 38 NETGEAR, ZTE, FUJITSU, CHINA HUAXIN, D-LINK, NOKIA ve diğer küçük ölçekli teşebbüsleri kapsamaktadır.
24-40/939-403 22/35 ilgili dönemdeki pazar paylarının ise sırasıyla %(.....); %(.....) ve %(.....) olarak gerçekleştiği, dolayısıyla işlem ertesinde tarafların toplam pazar paylarının sırasıyla %(.....), %(.....) ve %(.....) olduğu görülmektedir. Bunun yanı sıra, küresel pazarda, Türkiye’deki durumun aksine, CISCO’nun yaklaşık %(.....)’lık pazar payı ile pazar lideri olduğu, ayrıca HUAWEI ve UBIQUITI gibi güçlü rakiplerin birleşik teşebbüsü takip ettiği görülmektedir. JUNIPER’in küresel pazar payı Türkiye’dekinden yüksek olsa da %(.....)’lik pazar payı ile pazardaki altıncı oyuncu olduğu ve devralma işlemi ertesinde HPE’nin pazardaki ikinci oyuncu olma konumunun değişmediği anlaşılmaktadır. Bu çerçevede, birleşik teşebbüsün işlem ertesinde CISCO başta olmak üzere, HUAWEI ve UBIQUITI dâhil güçlü rakiplerin rekabetçi baskısına maruz kalmaya devam edeceği değerlendirilmektedir. (62) Sonuç olarak, birleşik teşebbüsün Türkiye’deki pazar payı bildirim konusu işlem sonucunda yaklaşık %(.....)’e ulaşsa da pazarda birleşik teşebbüs üzerinde rekabetçi baskı uygulayabilecek güçlü rakiplerin bulunduğu ve pazardaki yoğunlaşma seviyesi değişiminin ihmal edilebilir düzeyde gerçekleşeceği değerlendirilmektedir. Keza Komisyonun işleme izin verdiğine yönelik basın duyurusunda da JUNIPER ve HPE’nin yakın rakip olmadıkları, birleşik teşebbüsün işlem ertesindeki pazar payının kayda değer düzeyde değişmeyeceği, pazarda birçok yerleşik ve güçlü rakibin bulunduğu belirtilmiştir39. Benzer şekilde CMA kararında da birleşik teşebbüsün işlem ertesinde kendisine benzer ölçekte ve işlevsellikte ürün sunan UBIQUITI, CISCO, FORTINET ve COMMSCOPE’un rekabetçi baskısına maruz kalacağı tespitinde bulunulmuştur40. G.4.2.1.1.1. Tek Taraflı Etkiler Bağlamında Pazar Payı Dışındaki Kriterler Bakımından İlgili Ürün Pazarlarına Yönelik Genel Değerlendirme (63) Yatay Kılavuz’da pazar payları ve pazar paylarındaki artışların pazar gücüne ve pazar gücündeki artışa dair ilk ve en önemli gösterge niteliğinde olduğu belirtilmektedir. Öte yandan bir devralma işlemi yapısal göstergeler itibarıyla oldukça yoğunlaşmış bir pazar yapısına yol açacak olsa da söz konusu pazara girişin yeterince kolay olması halinde, önemli ölçüde rekabet karşıtı etki meydana getirmesinin zor olduğu kabul edilmektedir. Zira potansiyel rakipler, yoğunlaşma işlemi sonucunda fiyatlardaki olası yükselişlere karşı duyarlı bir şekilde ilgili pazara giriş yapabilecekler ve rekabetçi baskı uygulayabileceklerdir. (64) Başvuruda yatay örtüşme olan pazarlarda genel itibarıyla giriş engellerinin bulunmadığı, diğer ağ ürünlerinde güçlü teknik kabiliyetleri ve mühendislik kaynakları olan teşebbüslerin kolaylıkla kablosuz erişim ağı ürünlerine geçiş sağlayabileceği belirtilmektedir. Kampüs anahtarları ve veri merkezi anahtarlarındaki giriş engellerine yönelik olarak özellikle; (.....)’nın kampüs anahtarları pazarına veri merkezi anahtarları pazarındaki konumundan geçiş yaptığı, ayrıca kampüs anahtarlarının çoğunun tedarikçiler tarafından üretilmediği veya tasarlanmadığı, bu ürünlerin pazara girecek herhangi bir teşebbüs için kampüs anahtarları tasarlayan ve üreten üçüncü taraf orijinal tasarım üreticileri (original design manufacturers-ODM) tarafından üretilebildiği, dolayısıyla pazara herhangi bir giriş engelinin bulunmadığı, zira NILE ve METER ünvanlı bazı start-up’ların pazara başarılı şekilde giriş yaptığı belirtilmektedir. Kablosuz erişim noktaları pazarı bakımından ise pazara giriş yapmak isteyen teşebbüslerin yerleşik kapasitesinin bulunmasına gerek olmadığı, diğer pazarlara benzer şekilde Hindistan ve Tayvan gibi ülkelerde üçüncü taraf ODM’ler tarafından bu ürünlerin 39 Bkz. https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/IP_24_4101, Erişim Tarihi: 06.09.2024. 40 Bkz. CMA, ME/7088/24, Summary https://assets.publishing.service.gov.uk/media/66e933ea24c4f1826d81bbde/Full_text_decision.pdf, Erişim Tarihi: 19.09.2024, para.17-18.
24-40/939-403 23/35 tasarlanabildiği belirtilmektedir. Bildirim Formu’nda bu duruma örnek olarak; kablosuz erişim noktası tedarik eden MIST41 isimli bir start-up şirketinin Tayvanlı bir ODM aracılığıyla pazara girmesi ve öncelikli olarak siber güvenlik yazılımı tedarikçisi olan FORTINET’in pazara girmesi verilmektedir. Bunun yanı sıra, mevcut durumda HPE ve JUNIPER’in de ağ ürünlerini üretebilmek için ODM’ler ile ortaklık kurdukları belirtilmektedir. (65) Ön inceleme sürecinde, pazardaki rakiplerden de her üç pazar için pazarlara girişin ve pazarlarda büyümenin önünde herhangi bir engel olup olmadığına yönelik görüşleri talep edilmiştir. Bu kapsamda; (.....), (.....), (.....) ve (.....) tarafından ilgili pazarlara girişin ve büyümenin önünde herhangi bir engelin bulunmadığı belirtilmiştir (.....) tarafından özellikle VERSA, NILE ve METER ünvanlı teşebbüslerin son dönemlerde giriş yapanlara örnek olduğu ifade edilmiştir. Pazardaki rakiplerden (.....) tarafından ise mevcut piyasa oyuncularının ilgili pazara yeni rakiplerin girişini zorlaştırmak amacıyla mülkiyete özgü (proprietary) ve birlikte işler olmayan protokoller ve yazılım mimarisi gibi yeni rakiplerin pazara girişini engelleyen yöntemleri kullanabildiği, ayrıca satıcıların ilgili pazarlardaki hâkim durumlarını kullanarak müşterileri kendi ürünlerini satın almaya teşvik etmelerinin rekabeti azaltma riskinin mevcut olduğu belirtilse de teşebbüs tarafından ilgili pazarın yapısından kaynaklanan herhangi bir giriş engeli dile getirilmemiştir. Keza teşebbüs tarafından işlemin herhangi bir rekabetçi endişe doğurup doğurmayacağına ilişkin olarak da giriş engellerinden ziyade HPE ve JUNIPER’in çeşitli ürünlerin satışını paket halinde yapmaya yönelmesi ve güvenlik ürünlerine ilişkin pazarda tekel oluşturmaya çalışması halinde doğabilecek rekabet karşıtı hassasiyetlere dikkat çekilmiştir.42 (66) Yukarıda yer alan bilgiler, işlem tarafı ve rakiplerin görüşleri genel itibarıyla her üç ilgili pazarda da ilgili pazarın özelliklerinden kaynaklı herhangi bir giriş ve büyüme engeli olmadığına işaret etmektedir. Keza her bir ilgili ürün pazarında faaliyet gösteren birçok teşebbüsün bulunduğu, bu teşebbüslerin işlevsellik açısından benzer nitelikteki ürünleri sunduğu ve pazara son dönemde VERSA, NILE ve METER gibi teşebbüslerin giriş yaptığı anlaşılmaktadır. (67) Giriş engellerine ilave olarak rakiplerin fiyat artışları karşısında üretimlerini artırmalarının muhtemel olup olmadığı incelenmelidir. Zira birleşik teşebbüsün rakiplerinin, fiyat artışları karşısında üretim miktarlarını kayda değer biçimde artırmalarının olası olmaması halinde; birleşik teşebbüs, üretim miktarını, birleşme öncesinde tarafların toplam üretim miktarlarından daha aşağı düzeye düşürme ve böylece piyasa fiyatını artırma yönünde bir saike sahip olabilir. Birleşme işlemi, birleşik teşebbüse, çıktının azalması sonucunda fiyatların artmasından kaynaklanan yüksek marjların elde edildiği daha geniş bir satış tabanı sunarak üretim miktarını azaltması yönünde bir teşvik mekanizması sağlar. Bunun aksine, pazar koşullarının, rakip teşebbüslerin yeterli kapasiteye sahip olması ve üretimi yeterli düzeyde artırmayı kârlı bulmaları yönünde olması halinde, birleşme işleminin hâkim durum yaratmak ya da mevcut bir hâkim durumu güçlendirmek suretiyle ya da diğer bir biçimde etkin rekabeti önemli ölçüde azaltması olası görünmemektedir. (68) Ön inceleme sürecinde rakip teşebbüslerden ilgili üç ürün pazarında olası bir fiyat artışı yaşanması durumunda üretim miktarlarını ve satış kapasitelerini kayda değer ölçüde artırıp artıramayacaklarına dair görüşleri talep edilmiştir. Bu çerçevede; 41 JUNIPER’in erişim noktalarındaki mevcudiyeti MIST’in JUNIPER tarafından devralınması ile gerçekleşmiştir. 42 Söz konusu endişelere ilişkin değerlendirmelere ilerleyen bölümlerde yer verilmektedir.
24-40/939-403 24/35 - (.....) tarafından olağan iş akışı içinde pazardaki talep değişikliklerine sürekli olarak yanıt verebildikleri ve şu anda pazardaki talebin artması halinde üretimi kademeli olarak artırmalarının önünde anlamlı bir engel öngörülmediği, - (.....) tarafından ürün ve satış kapasitesini önemli ölçüde artırabilme kabiliyetine sahip oldukları, Türkiye’deki pazar büyümesine yönelik tahminlerine paralel olarak üretim ve satış kapasitelerini artırdıkları, - (.....) tarafından küresel ölçekte bir şirket olunması sebebiyle kapasite sorunlarını aşabilecek güçte oldukları, - (.....) tarafından veri merkezi anahtarları bakımından pazardaki talebe göre üretim kapasitesinin artırıp azaltılabilecekleri, buna karşın veri merkezi anahtarlarının üretimi için gerekli tüm bileşenlerin kendi bünyelerinde üretilmemesi ve belirli parçaları çeşitli tedarikçilerden temin etmeleri nedeniyle oluşan bağımlılığın üretimi hızla artırma yeteneğini sınırlayabileceği, - (.....) tarafından üretim kapasitesinin sadece fiyat artış-azalışlarına göre belirlenmediği; global pazar ve tedarik zinciri dinamikleri, faaliyet gösterilen her bir ülkedeki satış trendleri ve döngüleri, geçmiş 28 yılda edinilen öngörü ve istatistiki verilerin üretim kapasitesine dair kararların merkezi olarak verilmesine imkan sağladığı, - (.....) tarafından belirtilen ürün gruplarında pazardaki rakip ürünlerin fiyat dalgalanmalarını bir fırsat olarak görüp ithalat kapasitesinin artırılması şekilde bir yaklaşımın düşünülmediği zira genel merkez tarafından, üretimin geçmiş ay verileri üzerinden planlandığı, öngörülmemiş taleplerin karşılanması adına esnek bir aksiyon alınmadığı ifade edilmektedir. (69) Yukarıda yer alan rakip görüşlerinden kampüs anahtarları pazarının yaklaşık %(.....)’lik bölümünü oluşturan (.....) ve (.....); veri merkezi anahtarları pazarının yaklaşık %(.....)’lik bölümünü oluşturan (.....), (.....) ve (.....); kablosuz erişim noktaları pazarının yaklaşık %(.....)’lik bölümünü oluşturan (.....) ve (…..)’nun bildirim konusu işlem ertesinde olası bir fiyat artışı karşısında kapasitelerini artırabilecekleri değerlendirmesinde bulundukları anlaşılmaktadır. Daha küçük ölçekli diğer üç rakibin ise değişen senaryolar çerçevesinde aksiyon alabileceklerini ifade ettikleri görülmektedir. Bunun yanı sıra, Bildirim Formu’nda çeşitli lisans gerekliliklerinin sağlanması halinde söz konusu ürün pazarlarındaki ithalatın önünde bir engel bulunmadığı, keza işlem taraflarının Türkiye’de üretimlerinin bulunmamasından ötürü tüm satışlarının ithalata dayandığı belirtilmektedir. Bu çerçevede, her üç pazarın önemli konumundaki oyuncularının olası bir fiyat artışına cevap verebilecek güçte olması ve Türkiye pazarının büyük ölçüde ithalata dayalı oluşmasının birleşik teşebbüs üzerinde rekabetçi baskı yaratabileceği değerlendirilmektedir. (70) Bildirim konusu işlem kapsamında son olarak müşterilerin sağlayıcı değiştirme olanakları incelenmiştir. Zira işlem taraflarının müşterileri, pazarda az sayıda alternatif sağlayıcı olması ya da diğer sağlayıcılara geçiş yapmanın önemli geçiş maliyetlerine katlanılmasını gerektirmesi nedenleriyle diğer sağlayıcılara geçiş yapmakta sıkıntı yaşarsa söz konusu işlem bu müşterilerin fiyat artışlarına karşı kendilerini savunma yetilerini azaltabilmektedir. (71) Müşteriler tarafından pazarda alternatif tedarikçilerin bulunduğu ve rekabetin yoğun olduğu belirtilmiş, dolayısıyla müşterilerin çok büyük bir kısmı tarafından işlemin herhangi bir rekabetçi endişe doğurmayacağı beyan edilmiştir. Bunun yanı sıra, ön inceleme sürecinde müşterilerden alternatif bir sağlayıcıya geçişin herhangi bir maliyet doğurup doğurmayacağı yönünde görüşleri talep edilmiş olup (.....), (.....), (.....), (.....)
24-40/939-403 25/35 ve (.....) tarafından mevcut yapının yeni bir yapıyla değiştirilmesinin ekonomik, operasyonel, insan kaynağı ve zamansal açıdan bir maliyet doğuracağı; öte yandan (.....), (.....), (.....) (.....) ve (.....) tarafından ekonomik ömrünü tamamlamış ürünler bakımından sağlayıcı değiştirmenin bir maliyet doğurmayacağı belirtilmiştir. (.....) tarafından ise bu tür değişimlerin operasyonel ve zamansal olarak bir maliyet oluşturmakla birlikte ekonomik olarak uzun vadeli kâr/zarar durumunun yeni tedarikçiden alınacak teklife bağlı olarak değişkenlik gösterdiği, (.....) tarafından alternatif bir tedarikçiye geçiş yapmadan önce mevcut ekipmanların tamamen amorti edilmesinin bekleneceği ifade edilmiştir. Bunun yanı sıra müşterilerden ilgili pazarlardaki ürünlerin tedarik sürecindeki sözleşmeler bakımından herhangi bir münhasırlık hükmünün bulunmadığı bilgisi edinilmiş olup satış sözleşme sürelerinin bir yıl ila üç yıl arasında değişebildiği, ayrıca sektörde anlık alımların da gerçekleşebildiği anlaşılmıştır. Bununla birlikte, ilgili ürün pazarlarındaki müşteriler ve tedarikçiler arasında uzun süreli iş ortaklıklarının kurulmasının mümkün olduğu ve ürünlerin ömür boyu garanti kapsamına alınabildiği bilgisi edinilmiştir. (72) Rakiplerden (.....) ve (.....) tarafından müşterilerin farklı sağlayıcılara geçmesinin önemli düzeyde geçiş maliyetleri barındırmadığı belirtilmiştir. (.....) tarafından farklı bir sağlayıcıya geçişin zaman ve yatırım gerektirebileceği ancak karşılanabilir bir seçenek olduğu, (.....) tarafından müşterilerin kararlarının sadece fiyat parametresine bağlı olmadığı; performans sorunları, teknolojik gelişmeler, müşteri desteği, güvenlik endişeleri, entegrasyon ihtiyaçları, sağlayıcı istikrarı, stratejik vizyon uyumu gibi noktaların da etkili olduğu, maliyetlerin boyutunun değiştirilecek altyapının boyutuna, kullanılacak ürün adedine, beraberinde altyapısal değişikliğin gerektirip gerekmediğine göre çok farklılık gösterebildiği, (.....) tarafından bazı müşterilerin belirli bir marka/ürün grubu üzerinden hizmet almalarının ardından kurulum sonrası bakım ve yönetim maliyetleri, tüm cihazları tek noktadan yönetme tercihi gibi unsurlardan ötürü kendilerini ilgili markalı ürünlerle kısıtlayabildikleri, bazı müşterilerin ise satın alma süreçlerinde farklı markalı ürünlerden pek çok seçeneği değerlendirip fiyat-performans odaklı seçim yaptıkları ve marka bağımlılıklarının bulunmadığı, (.....) tarafından ise kampüs anahtarları ve veri merkezi anahtarları bakımından mülkiyete özgü protokoller, ağ yapıları ve tamamlayıcı ürünler aracılığıyla alternatif satıcılara geçiş imkanlarının sınırlandırılmış olabileceği, küçük çaplı müşterilerin genellikle tek bir satıcı tarafından sağlanan yığın çözümleri tercih ettikleri, büyük ölçekli müşterilerin ise her bir ekipman için en iyi fiyatları müzakere edebilecek tedarik ekiplerine sahip olması nedeniyle farklı satıcılarla çalışma eğiliminde oldukları ifade edilmiştir. (73) Yukarıda yer alan müşteri ve rakip görüşleri incelendiğinde, müşterilerin farklı sağlayıcılara geçiş yapmak istemesi durumunda ortaya çıkabilecek geçiş maliyetleri hususunda yeknesak bir kanaate varmanın güç olduğu, çeşitli senaryolara göre ortaya çıkabilecek maliyetlerin değiştiği, zira mevcut bir altyapının tamamen değiştirilmek istenmesi durumunda ekonomik, operasyonel ve insan kaynağı açısından önemli seviyelere varan geçiş maliyetlerinin oluşabileceği, ancak ürünler ekonomik ömrünü tamamladıkça farklı bir sağlayıcıya geçilmesinin önünde ciddi bir maliyet bulunmadığı yönünde genel bir çıkarım yapılmasının mümkün olduğu değerlendirilmektedir. Bununla birlikte, (.....) tarafından birçok müşterinin ortamında anahtarların ve kablosuz erişim noktalarının bulunduğu, müşterilerin genellikle herhangi bir zamanda WLAN ekipmanını veya anahtarları değiştirdiği/yükselttiği, daha sonra çözümün diğer yarısına olan ihtiyaçlarını değerlendirdikleri, bu nedenle ürünlerin değiştirme döngülerinin kurulumların zamanlamasında farklılık gösterebildiği belirtilmektedir. Bunun yanı sıra, ağ sektörünün müşterileri gerek özel sektörden gerekse kamu tarafından olabilmektedir. Özel sektörde faaliyet gösteren firmaların tedarik yöntemi olarak
24-40/939-403 26/35 doğrudan teklif toplayabilecekleri gibi açık veya davet usulü özel ihaleler de düzenleyebildikleri, kamu sektörünün ise tedariklerini Kamu İhale Mevzuatı çerçevesinde gerçekleştirdiği, ihalelerin ürünler bazında yapıldığı, bu nedenle farklı ürünlerin satışlarının aynı ihalede gruplanmadığı, her yıl 20’den fazla büyük ihale düzenlendiği belirtilmektedir. Dolayısıyla ürünlerin yaşam döngülerinin farklı olmasının ve her bir ürün bazındaki tedarik sürecinin ayrı yürümesinin alternatif sağlayıcılara geçiş maliyetini sınırlandırabilecek bir husus olduğu değerlendirilmektedir. Yukarıda yer alan tüm bilgi ve değerlendirmeler ışığında, bildirim konusu işlemin “kampüs anahtarları”, “veri merkezi anahtarları” ve “kablosuz erişim noktaları” pazarlarında tek taraflı etkiler bakımından başta hâkim durum yaratılması ya da mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasına neden olmayacağı kanaatine ulaşılmıştır. G.4.2.1.2. Koordinasyon Doğurucu Etkiler (74) Yatay Kılavuz’da birleşme devralma işleminin tek taraflı etkilerinin yanı sıra koordinasyon doğurucu etkilerinin de bulunabileceği belirtilmektedir. Yoğunlaşmış bir pazardaki devralma işlemi, birlikte hâkim durum yaratmak ya da mevcut birlikte hâkim durumu güçlendirmek suretiyle etkin rekabetin önemli ölçüde engellenmesine yol açabilmektedir. Böyle bir işlem, pazardaki teşebbüslerin, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi bağlamında açık bir anlaşma yapmadan ya da uyumlu eyleme başvurmadan, pazara ilişkin davranışlarını koordine etme ve fiyatları artırma yeteneklerini artırabilecektir. (75) JUNIPER’in Türkiye’de yatay olarak etkilenen her üç pazardaki pazar payı seviyeleri oldukça düşük seyretmekte olduğundan bildirim konusu işlem, pazarlardaki yoğunlaşma oranlarında sınırlı bir artış doğuracaktır. Ayrıca her üç pazarda sayıca fazla rakip faaliyet göstermekte, bunların içerisinde oldukça güçlü teşebbüsler de yer almaktadır. Ön inceleme sürecinde görüşüne başvurulan teşebbüsler pazardaki ürünlerin sürekli yenilendiği ve rekabetin yoğun olduğu değerlendirmesinde bulunmuştur. Buna ilaveten, her üç pazarda da faaliyet gösteren teşebbüsler ürünlerinin küresel ölçekte satış ve dağıtımını gerçekleştirmektedir. Bu bilgiler ışığında, bildirime konu işlemin “kampüs anahtarları”, “veri merkezi anahtarları” ve “kablosuz erişim noktaları” pazarlarında koordinasyon doğurucu etkiler bakımından başta hâkim durum yaratılması ya da mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasına neden olmayacağı kanaatine ulaşılmıştır. G.4.2.1.3. Konglomera Endişeler Bakımından Değerlendirme (76) Yatay Olmayan Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz’da (Dikey/Konglomera Kılavuz) konglomera devralmaların genellikle etkin rekabeti önemli ölçüde kısıtlayacak şekilde sonuçlanmadığı belirtilmektedir. Öte yandan birbirleriyle ilişkili ürün ve hizmetlerin aynı teşebbüs tarafından sağlanacak olması birleşmiş teşebbüse bağlama, paket satış veya diğer dışlayıcı davranışlar yoluyla bir pazardaki güçlü konumu diğer pazarlarda kaldıraç olarak kullanma olanağı sağlayabilmektedir. (77) Komisyonun bildirim konusu işleme izin verdiğine yönelik basın duyurusunda43, işlemin konglomera etkileri kapsamında HPE’nin (i) HPC sistemleri ve (ii) orta seviye sunucuları ile JUNIPER’in özellikle veri merkezi anahtarları arasındaki olası bağlama/paket satış eylemlerinin etkilerinin incelendiği anlaşılmaktadır. Ayrıca pazardaki bazı oyuncular 43 https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_24_4101, Erişim Tarihi: 09.09.2024.
24-40/939-403 27/35 tarafından HPE’nin (i) sunucu ve (ii) veri depolama alanındaki ürünleri ile JUNIPER’in ağ güvenliği çözümleri alanındaki ürünleri arasında bağlama/paket satış ihtimali dile getirilmiştir. Bu çerçevede, birleşik teşebbüsün işlem sonrasında veri merkezi anahtarları ve güvenlik çözümleri pazarlarındaki pazar kapama imkân ve güdüsü incelenmiştir. (78) Yukarıda yer alan bilgiler ışığında, ilk olarak HPE’nin HPC sistemleri ve sunucuları ile JUNIPER’in veri merkezi anahtarları arasında bir bağlama paket/satış eyleminin olma imkânı ve böyle bir eylemin olması halinde söz konusu eylemin oluşturacağı etki incelenmiştir. Zira işlem tarafınca gönderilen cevabi yazıda; HPC sistemleri ve sunucuları satın alan müşterilerin genel itibarıyla veri merkezi anahtarlarına da ihtiyaç duyduğu belirtilmektedir. (79) Ön inceleme sürecinde HPE’nin HPC sistemleri pazarındaki payı talep edilmiş, işlem tarafınca HPE’nin Türkiye’de yüksek performans bilişim sistemleri alanında 2021 yılında (.....) ABD Doları, 2022 yılında (.....) ABD Doları ve 2023 yılının ilk yarısında (.....) ABD Doları gelir elde ettiği ancak Türkiye özelinde pazar payı verilerinin sağlanamadığı belirtilmiştir. Bununla birlikte, HPE’nin HPC sistemlerine yönelik Türkiye pazar payının Avrupa, Orta Doğu ve Afrika (EMEA) bölgesinden önemli ölçüde farklılaşmayacağı ifade edilmiş ve EMEA bölgesi pazar payı verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur Tablo 7: HPE ve Rakiplerinin EMEA Bölgesi HPC Sistemleri Pazarında Satış Değeri Bazında Pazar Payları (%) Teşebbüsler Pazar Payı (%) 2021 2022 2023/6 HPE (.....) (.....) (.....) DELL (.....) (.....) (.....) LENOVO (.....) (.....) (.....) ATOS (.....) (.....) (.....) IBM (.....) (.....) (.....) INSPUR (.....) (.....) (.....) Diğer (.....) (.....) (.....) Toplam 100,0 100,0 100,0 Kaynak: Hyperion Research (80) Yukarıda yer alan tablodan HPE’nin Türkiye için referans alınabilecek EMEA Bölgesinde HPC sistemleri pazarında 2021-2023/6 döneminde sırasıyla %(.....); %(.....) ve %(.....) pazar payı elde ettiği ve (.....) pazar lideri konumunda olduğu anlaşılmaktadır. HPE’yi DELL takip etmekte olup DELL’in pazar payının ilgili dönemlerde HPE’nin yaklaşık (.....) civarında olduğu görülmektedir. HPE ve DELL’in ardında LENOVO ve ATOS yaklaşık %(.....) pazar payı ile faaliyet göstermekte, pazarın geri kalan küçük kısmı nispeten dağınık bir görünüm sergilemektedir. Aşağıdaki tabloda ise HPE’nin ve rakiplerinin HPC sistemleri pazarında küresel ölçekte elde ettiği pazar payına yer verilmektedir.
24-40/939-403 28/35 Tablo 8: HPE ve Rakiplerinin Küresel Çapta HPC Sistemleri Pazarında Satış Değeri Bazında Pazar Payları (%) Teşebbüsler Pazar Payı (%) 2021 2022 2023/6 HPE (.....) (.....) (.....) DELL (.....) (.....) (.....) LENOVO (.....) (.....) (.....) INSPUR (.....) (.....) (.....) SUGON (.....) (.....) (.....) ATOS (.....) (.....) (.....) IBM (.....) (.....) (.....) PENGUIN (.....) (.....) (.....) FUJITSU (.....) (.....) (.....) NEC (.....) (.....) (.....) Diğer (.....) (.....) (.....) Toplam 100,0 100,0 100,0 Kaynak: Hyperion Research (81) Küresel çapta HPC sistemleri pazarındaki oyuncuları ve pazar paylarını gösteren yukarıdaki tablodan HPE’nin 2021-2023/6 döneminde sırasıyla %(.....), %(.....) ve %(.....) pazar payı elde ettiği, dolayısıyla pazar payı EMEA bölgesine nazaran daha düşük seyretse de pazar lideri konumunun değişmediği anlaşılmaktadır. DELL yine ikinci oyuncu olarak HPE’yi takip etmekte olup pazar payı EMEA bölgesine yakın düzeyde seyretmektedir. DELL’i ise LENOVO, INSPUR, SUGON, ATOS ve IBM gibi rakipler takip etmektedir. (82) Aşağıdaki tabloda ise HPE’nin ve rakiplerinin 2021-2023 döneminde Türkiye’de sunucular pazarında elde ettiği pazar payı verilerine yer verilmektedir. Tablo 9: HPE ve Rakiplerinin Türkiye Sunucular Pazarında Satış Değeri Bazında Pazar Payları (%) Teşebbüsler Pazar Payı (%) 2021 2022 2023 HPE (.....) (.....) (.....) DELL (.....) (.....) (.....) IEIT SYSTEMS (.....) (.....) (.....) IBM (.....) (.....) (.....) ORACLE (.....) (.....) (.....) LENOVO (.....) (.....) (.....) XFUSION (.....) (.....) (.....) CISCO (.....) (.....) (.....) ZTE (.....) (.....) (.....) SUPER MICRO (.....) (.....) (.....) FUJITSU (.....) (.....) (.....) CASPER (.....) (.....) (.....) HUAWEI (.....) (.....) (.....) NVIDIA (.....) (.....) (.....) Diğer (.....) (.....) (.....) Toplam 100,0 100,0 100,0 Kaynak: IDC Server Tracker (83) Yukarıda yer alan tablodan HPE’nin Türkiye sunucular pazarındaki pazar payının 2021-2023 döneminde sırasıyla %(.....); %(.....) ve %(.....) olarak gerçekleştiği ve pazarda lider konumda olduğu görülmektedir. Öte yandan HPE, pazarda lider konumda olsa da en yakın rakibi olan DELL’in yıllar itibarıyla %(…..); %(.....) ve %(.....) pazar payına
24-40/939-403 29/35 sahip olduğu görülmektedir.44 Aşağıdaki tabloda ise HPE’nin ve rakiplerinin sunucular pazarında küresel ölçekte elde ettiği pazar payına yer verilmektedir. Tablo 20: HPE ve Rakiplerinin Küresel Çapta Sunucular Pazarında Satış Değeri Bazında Pazar Payları (%) Teşebbüsler Pazar Payı (%) 2021 2022 2023 DELL (.....) (.....) (.....) HPE (.....) (.....) (.....) IEIT SYSTEMS (.....) (.....) (.....) SUPER MICRO (.....) (.....) (.....) LENOVO (.....) (.....) (.....) H3C (.....) (.....) (.....) IBM (.....) (.....) (.....) XFUSION (.....) (.....) (.....) CISCO (.....) (.....) (.....) NETRIX (.....) (.....) (.....) ZTE (.....) (.....) (.....) POWERLEADER (.....) (.....) (.....) ORACLE (.....) (.....) (.....) Diğer (.....) (.....) (.....) Toplam 100,0 100,0 100,0 Kaynak: IDC Server Tracker (84) Yukarıda yer alan ve küresel ölçekte sunucular pazarının durumunu gösteren tablo Türkiye sunucular pazarından oldukça farklı bir görünüm sergilemektedir. Zira küresel çapta Türkiye’dekinin aksine DELL’in pazar lideri olduğu, ayrıca HPE’nin 2021-2023 döneminde sırasıyla %(.....); %(.....) ve %(.....) olarak gerçekleşen pazar payının Türkiye’deki pazar payının oldukça altında kaldığı görülmektedir. Öte yandan Türkiye’ye benzer şekilde HPE’nin küresel ölçekte de pazar payının düşüş eğiliminde olduğu anlaşılmaktadır. Buna ilaveten, küresel çapta pazarın yoğunlaşması Türkiye’den daha düşük seviyede gerçekleşmiş olup pazar çok daha dağınık bir yapıda bulunmaktadır. (85) HPE’nin HPC sistemleri ve sunucular pazarındaki Türkiye pazar payı verilerinden her iki pazarda da lider konumunda olduğu anlaşılmaktadır. Bu çerçevede, işlem ertesinde HPE’nin adı geçen iki pazardaki ürünlerini JUNIPER’in veri merkezi anahtarları ile bağlayarak veya bu ürünleri paket satış yaparak HPC sistemleri ve sunucular pazarındaki pazar gücünü, veri merkezi anahtarları pazarına aktarma endişesi gündeme gelmektedir. (86) Söz konusu endişe çerçevesinde ilk olarak belirtilmesi gereken husus, JUNIPER’in yanı sıra HPE’nin de hâlihazırda bu pazarda faaliyetinin bulunduğudur. Dolayısıyla veri merkezi anahtarları bakımından bildirime konu işlem sonrasında HPE’nin ürün yelpazesi genişlemeyecektir. Zira HPE’nin veri merkezi anahtarları pazarında 2021-2023 döneminde sırasıyla %(.....), %(.....) ve %(.....), JUNIPER’in ise %(.....), %(.....) ve 44 Ön inceleme sürecinde Türkiye sunucular pazarındaki pazar payı dalgalanmalarına yönelik açıklama talep edilmiş olup işlem tarafınca sunucular bakımından coğrafi pazarın esasında küresel olduğu, sunucuların üretim ve dağıtımının küresel düzeyde gerçekleştiği, ayrıca nakliye maliyetlerinin düşük ve bölgeler arasındaki fiyatların benzer olduğu belirtilmektedir. Buna ilaveten Türkiye pazarının küresel pazarın yaklaşık %0,25’ine tekabül ettiği, bu durumun da Türkiye pazarını dalgalanmalara açık bir hale getirdiği, örneğin yeni bir veri merkezi için birden fazla sunucu tedariki gibi tek büyük siparişin dahi pazar payında önemli değişikliklere yol açtığı belirtilmektedir.
24-40/939-403 30/35 %(.....) pazar payı elde ettiği tespit edilmiştir. Dolayısıyla HPC sistemleri ve sunucular ile veri merkezi anahtarları arasındaki olası bir bağlama/paket satış eyleminin bildirim konusu işlemden bağımsız olarak da gündeme gelme ihtimali bulunmaktadır. Öte yandan HPE’nin veri merkezi anahtarları pazarındaki payının ilgili dönemde %(.....) ila %(.....) arasında değişkenlik gösterdiği, dolayısıyla bu zamana kadar sınırlı bir düzeyde kaldığı görülmektedir. Buna ilaveten JUNIPER’in veri merkezi anahtarları pazarındaki payının da %(.....) ila %(.....) arasında değişkenlik gösterdiği, dolayısıyla birleşik teşebbüsün işlem ertesindeki pazar payının %(.....), %(.....) ve %(.....) şeklinde gerçekleştiği ve pazarda lider konumda olan CISCO’nun %(.....)-%(.....) aralığında pazar payına sahip olduğu anlaşılmaktadır. (87) İşlem tarafınca ayrıca, JUNIPER’in veri merkezi anahtarlarının HPC sistemleri için gerekli olan üst düzey performansı (örneğin bant genişliği ve gecikme süresi açısından) gösterememesinden ötürü HPC sistemleri için kullanılmasının fiilen mümkün olmadığına, bu durumun da nihai kullanım amacıyla aynı müşteri grubu tarafından tercih edilmeyeceğine dikkat çekilmektedir. Bunun yanı sıra, veri merkezi anahtarlarına yönelik müşteri kitlesinin oldukça geniş olduğu, öte yandan HPC sistemlerinin sadece sınırlı sayıda müşteriye belirli nitelikteki ihtiyaçları için sunulduğu, bunların da devlet ve araştırma kurumları gibi müşterilerin özel talepleri ve ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla entegre sistemler olarak tasarlandığı belirtilmektedir. Sunucular açısından bakıldığında ise sunucuların ve veri merkezi anahtarlarının farklı satıcılardan alınmasının yaygın bir durum olduğu, zira bazı müşteriler sunucuları ve veri merkezi anahtarlarını aynı satıcılardan birlikte satın alsa da her bir ürün için ayrı talep bulunduğu ve her bir çözümün bağımsız olarak mevcut olduğu ifade edilmektedir. (88) Yukarıda yer verilen bilgilere ilave olarak HPE, HPC sistemleri ve sunucular pazarlarının her ikisinde pazar lideri konumunda olsa da HPE’nin HPC sistemleri pazarında özellikle DELL’in, sunucular pazarında ise DELL ve IBM gibi güçlü teşebbüslerin rekabetçi baskısına maruz kalacağı değerlendirilmektedir. Ayrıca her iki pazarda da faaliyet gösteren oyuncu sayısının fazla olmasının olası bir bağlama/paket satış eylemi karşısında müşterilerin alternatiflerinin bulunduğuna işaret ettiği değerlendirilmektedir. Keza Komisyonun işleme izin vermesine yönelik basın duyurusunda da rakiplerin olası bir bağlama veya paket satış eylemine karşılık verebilme imkânının olduğu, birleşik teşebbüsün olası bir bağlama/paket satış eyleminden önemli bir avantaj elde etmeyeceği, müşterilerin ürünlere yönelik satın alma döngülerinin farklı olduğu ve işlem taraflarının pazar paylarının önemli düzeyde olmadığı sonuçlarına varılmıştır.45 Tüm bu hususlar çerçevesinde, HPC sistemleri ve sunucular ile veri merkezleri arasındaki konglomera ilişkilerin başta hâkim durum yaratılması ya da mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasına neden olmayacağı kanaatine ulaşılmıştır. (89) Dosya kapsamında ikinci olarak incelenen husus ise HPE’nin sunucular ve kurumsal veri depolama sistemleri ürünleri ile JUNIPER’in ağ güvenliği çözümleri arasındaki konglomera ilişkidir. Güvenlik çözümleri, tehditleri tespit eden ve tehditlere cevap veren ağ boyunca gömülü fonksiyonlardır. Bu çözümler hassas veri ve bilgi teknolojileri altyapısını yetkisiz erişimden korumaktadır. Bu alandaki temel endişe bildirim konusu işlem ertesinde birleşik teşebbüsün HPE’nin adı geçen iki pazardaki ürünlerini JUNIPER’in ağ güvenliği çözümleri ile bağlayarak veya bu ürünleri paket satış yaparak sunucular ve kurumsal veri depolama sistemleri pazarlarındaki pazar gücünü ağ güvenliği çözümleri pazarına aktarmasıdır. 45 Bkz. https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/IP_24_4101, Erişim Tarihi: 11.09.2024.
24-40/939-403 31/35 (90) HPE’nin ve rakiplerinin kurumsal veri depolama sistemleri pazarında elde ettiği pazar payı verilerine yer verilmektedir. Tablo 11: HPE ve Rakiplerinin Türkiye Kurumsal Veri Depolama Sistemleri Pazarında Satış Değeri Bazında Pazar Payları (%) Teşebbüsler Pazar Payı (%) 2021 2022 2023 HPE (.....) (.....) (.....) DELL (.....) (.....) (.....) IEIT SYSTEMS (.....) (.....) (.....) IBM (.....) (.....) (.....) HUAWEI (.....) (.....) (.....) HITACHI (.....) (.....) (.....) LENOVO (.....) (.....) (.....) ORACLE (.....) (.....) (.....) PURE STORAGE (.....) (.....) (.....) NETAPP (.....) (.....) (.....) FUJITSU (.....) (.....) (.....) Diğer (.....) (.....) (.....) Toplam 100,0 100,0 100,0 Kaynak: IDC Enterprise Storage Tracker (91) Yukarıda yer alan tablodan HPE’nin Türkiye’de kurumsal veri depolama sistemleri pazarında 2021-2023 döneminde sırasıyla %(.....); %(.....) ve %(.....) pazar payı elde ettiği, HPE’yi ise DELL’in ilgili dönemde sırasıyla %(.....); %(.....) ve %(.....)’lik pazar paylarıyla takip ettiği, HPE’nin ilgili dönemde pazar lideri konumunda olmasına karşın pazar payının düşüş eğiliminde olduğu görülmektedir. Bunun yanı sıra, pazarda DELL’in dışında IBM, IEIT SYSTEMS ve HUAWEI gibi güçlü oyuncuların da kayda değer pazar paylarıyla faaliyetlerinin bulunduğu anlaşılmaktadır. Aşağıdaki tabloda ise HPE’nin ve rakiplerinin kurumsal veri depolama sistemleri pazarında küresel ölçekte elde ettiği pazar payına yer verilmektedir. Tablo 123: HPE ve Rakiplerinin Küresel Çapta Kurumsal Veri Depolama Sistemleri Pazarında Satış Değeri Bazında Pazar Payları (%) Teşebbüsler Pazar Payı (%) 2021 2022 2023 DELL (.....) (.....) (.....) HPE (.....) (.....) (.....) IEIT SYSTEMS (.....) (.....) (.....) LENOVO (.....) (.....) (.....) IBM (.....) (.....) (.....) H3C (.....) (.....) (.....) HUAWEI (.....) (.....) (.....) NETAPP (.....) (.....) (.....) PURE STORAGE (.....) (.....) (.....) HITACHI (.....) (.....) (.....) Diğer (.....) (.....) (.....) Toplam 100,0 100,0 100,0 Kaynak: IDC Enterprise Storage Tracker (92) Yukarıda yer alan ve küresel ölçekte kurumsal veri depolama sistemleri pazarının durumunu gösteren tablo Türkiye’deki pazar yapısından farklılık arz etmektedir. Zira küresel çapta Türkiye’dekinin aksine DELL’in pazar lideri olduğu, ayrıca HPE’nin 2021-2023 döneminde sırasıyla %(.....); %(.....) ve %(.....) olarak gerçekleşen pazar payının
24-40/939-403 32/35 Türkiye’deki pazar payının oldukça altında kaldığı görülmektedir. Öte yandan 2022-2023 döneminde Türkiye’ye benzer şekilde HPE’nin küresel ölçekte de pazar payının düşüş eğiliminde olduğu anlaşılmaktadır. Buna ilaveten, küresel çapta pazarın yoğunlaşması Türkiye’den daha düşük seviyede gerçekleşmiş olup pazar çok daha dağınık bir yapıda bulunmaktadır. (93) Yukarıda yer alan tablolardan HPE’nin Türkiye’de sunucular pazarındaki konumuna benzer şekilde kurumsal veri depolama sistemleri pazarında da pazar lideri olduğu anlaşılmaktadır. Dosya kapsamındaki endişenin değerlendirilmesi bakımından JUNIPER’in ağ güvenliği çözümlerindeki pazar payı da incelenmiştir. (94) Daha önce de belirtildiği üzere, kurumsal ağ güvenliği çözümleri (i) güvenli uç hizmeti, ağ erişim kontrolü ve (iii) güvenlik duvarları ile ilgili yazılımları içermektedir. Ön inceleme sürecinde JUNIPER’in ağ güvenliği çözümleri pazarındaki payı talep edilmiş olup işlem tarafınca JUNIPER’in Türkiye’deki ağ güvenliği çözümleri faaliyetlerinin sadece güvenlik duvarlarından ibaret olduğu belirtilmiştir. Bu kapsamda da JUNIPER’in 2021 yılında (.....) ABD Doları, 2022 yılında (.....) ABD Doları ve 2023’te (.....) ABD Doları gelir elde ettiği ancak Türkiye özelinde pazar payı verilerinin sağlanamadığı belirtilmiştir. Bununla birlikte, JUNIPER’in güvenlik duvarına ilişkin Türkiye pazar payının EMEA bölgesinden önemli ölçüde farklılaşmayacağı ifade edilmiş ve EMEA bölgesi pazar payı verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur. Tablo 13: JUNIPER ve Rakiplerinin EMEA Bölgesi Güvenlik Duvarı Çözümleri Pazarında Satış Değeri Bazında Pazar Payları (%) Teşebbüsler Pazar Payı (%) 2021 2022 2023 HPE46 (.....) (.....) (.....) JUNIPER (.....) (.....) (.....) FORTINET (.....) (.....) (.....) CHECK POINT (.....) (.....) (.....) CISCO (.....) (.....) (.....) PALO ALTO (.....) (.....) (.....) ZSCALER (.....) (.....) (.....) HUAWEI (.....) (.....) (.....) SOPHOS (.....) (.....) (.....) MICROSOFT (.....) (.....) (.....) RUIJIE (.....) (.....) (.....) Diğer (.....) (.....) (.....) Toplam 100,0 100,0, 100,0 Kaynak: 650 Group All Firewalls Quarterly Market and Long-Term Forecast Report (95) Yukarıda yer alan tablodan Türkiye için gösterge olabilecek EMEA Bölgesinde güvenlik duvarları çözümleri pazarında 2021-2023 döneminde JUNIPER’in sırasıyla %(.....); %(.....) ve %(.....) pazar payı elde ettiği ve pazarda faaliyet gösteren oyuncuların içerisinde oldukça küçük ölçekli kaldığı anlaşılmaktadır. Zira ilgili dönemde pazar lideri olan FORTINET’in sırasıyla %(.....); %(.....) ve %(.....) pazar payı bulunmakta, FORTINET’i ise CHECK POINT %(.....); %(.....) ve %(.....)’lik pazar paylarıyla takip etmektedir. Bunun yanında, ağ sektörünün önemli liderlerinden biri olan CISCO’nun bu 46HPE sınırlı ölçüdeki pazar payını üçüncü taraf satıcılardan temin ettiği ürünlerin yeniden satışını gerçekleştirerek elde etmektedir. Bu nedenle, “ağ güvenliği çözümleri” pazarına yönelik endişeler yatay örtüşmeden ziyade konglomera ilişkiler kapsamında incelenmiştir. Sektör raporları da HPE’yi ilgili alanda faaliyet gösteren teşebbüslerden biri olarak kabul etmemektedir.
24-40/939-403 33/35 alanda da azımsanmayacak bir pazar payına sahip olduğu dikkat çekmektedir. 2023 yılı pazar payı verileri dikkate alındığında güvenlik duvarı çözümleri pazarında JUNIPER’den daha yüksek pazar payına sahip olan toplam 6 oyuncu bulunmaktadır. (96) Aşağıdaki tabloda ise JUNIPER’in ve rakiplerinin güvenlik duvarı çözümleri alanında küresel çapta elde ettiği pazar payı verilerine yer verilmektedir. Tablo 144: JUNIPER ve Rakiplerinin Küresel Ölçekte Güvenlik Duvarı Çözümleri Pazarında Satış Değeri Bazında Pazar Payları (%) Teşebbüsler Pazar Payı (%) 2021 2022 2023 HPE (.....) (.....) (.....) JUNIPER (.....) (.....) (.....) PALO ALTO (.....) (.....) (.....) FORTINET (.....) (.....) (.....) CISCO (.....) (.....) (.....) CHECK POINT (.....) (.....) (.....) ZSCALER (.....) (.....) (.....) HUAWEI (.....) (.....) (.....) TRENDMICRO (.....) (.....) (.....) SOPHOS (.....) (.....) (.....) AMAZON (.....) (.....) (.....) VMWARE (.....) (.....) (.....) RUIJIE (.....) (.....) (.....) MICROSOFT (.....) (.....) (.....) Diğer (.....) (.....) (.....) Toplam 100,0 100,0 100,0 Kaynak: 650 Group All Firewalls Quarterly Market and Long-Term Forecast Report (97) Yukarıda yer alan tablodan JUNIPER’in Türkiye pazarı için referans alınabilecek EMEA Bölgesine benzer şekilde küresel ölçekte de güvenlik duvarı çözümleri pazarında oldukça küçük bir oyuncu olduğu, zira 2021-2023 döneminde sırasıyla %(.....); %(.....) ve %(.....) pazar payı elde ettiği anlaşılmaktadır. Bunun yanı sıra EMEA Bölgesinde pazar lideri konumunda olan FORTINET’in küresel çapta ikinci oyuncu olduğu, pazar liderliğini ise PALO ALTO’nun üstlendiği anlaşılmaktadır. (98) Yukarıda yer alan tüm veriler dâhilinde, sektördeki iki rakip oyuncu tarafından dile getirilen, bildirim konusu işlem ertesinde birleşik teşebbüsün HPE’nin sunucular ve kurumsal veri depolama sistemleri ürünleri ile JUNIPER’in ağ güvenliği çözümleri ürünlerini bağlayarak veya paket satış yaparak sunucular ve kurumsal veri depolama sistemleri pazarlarındaki gücünü ağ güvenliği çözümleri pazarına aktarması endişesi değerlendirilmiştir. Bu noktada ilk olarak JUNIPER’in Türkiye’de yalnızca güvenlik duvarları çözümleri pazarında faaliyet gösterdiği ve bu alanda da oldukça düşük pazar payına sahip olduğu belirtilmelidir. Söz konusu pazar payının ağ güvenliği çözümleri pazarının tamamı dikkate alındığında daha da düşeceği öngörülmektedir. Bunun yanında, gerek sunucular ve kurumsal veri depolama sistemleri pazarlarında HPE’ye gerekse güvenlik duvarları pazarlarında JUNIPER’e, en nihayetinde söz konusu pazarların tümünde, birleşik teşebbüse güçlü rekabetçi baskı oluşturabilecek ve küresel çapta faaliyet gösteren rakiplerin bulunduğu görülmektedir. Pazarda güçlü oyuncuların bulunmasının yanında çok sayıda oyuncunun bulunması da olası bir bağlama/paket satış eylemine karşı müşterilerin alternatiflerinin bulunduğuna işaret etmektedir. Ayrıca işlem tarafınca birleşik teşebbüsün müşterilerinin büyük ve sofistike operasyonel şirketlerden oluştuğu, söz konusu müşterilerin alıcı gücünün bulunduğu, zira bu
24-40/939-403 34/35 müşterilerin birleşik teşebbüsün olası bir pazar kapama stratejisine karşı CISCO ve HUAWEI gibi rakiplere yönelmekten tereddüt etmeyeceği belirtilmektedir.47 İkinci olarak, işlem tarafı ve sektördeki bazı oyuncular tarafından dile getirildiği ve Komisyon tarafından da tespit edildiği üzere, söz konusu pazarlardaki ürünlerin farklı yenileme döngülerine sahip olması bütün ürünlerin aynı zaman diliminde tedarik edilmesinden ziyade farklı periyotlarda ortaya çıkan ihtiyaçlara göre alım yapılmasına neden olmaktadır. Bu durumun da birleşik teşebbüsün olası bir bağlama/paket satış stratejisine karşı engel oluşturabileceği değerlendirilmektedir. Bu çerçevede, sunucular ve kurumsal veri depolama sistemleri ile ağ güvenliği çözümleri arasındaki konglomera ilişkilerin başta hâkim durum yaratılması ya da mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasına neden olmayacağı değerlendirilmektedir. (99) Dosya mevcudu bilgi ve belgeler ile yukarıda yer verilen değerlendirmeler ışığında, bildirim konusu işlem kapsamında (i) kampüs anahtarları, (ii) veri merkezi anahtarları ve (iii) kablosuz erişim noktaları pazarları yatay etkilenen pazarlar olarak tanımlanmıştır. Anılan üç pazara yönelik olarak tek taraflı etkiler açısından yapılan değerlendirmelerde, JUNIPER’in pazar payının düşük olmasından ötürü HHI endeksindeki değişimin Yatay Kılavuz’da belirtilen eşiklerin altında kaldığı, ilgili ürün pazarlarında CISCO başta olmak üzere birleşik teşebbüs üzerinde rekabetçi baskı yaratabilecek güçlü rakiplerin bulunduğu tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra, pazardaki oyuncuların görüşleri ışığında ilgili pazarın özelliklerinden kaynaklanan herhangi bir giriş engeli bulunmadığı, rakiplerin olası bir fiyat artışına karşılık verebilecek güçte olduğu ve müşterilerin ekonomik ömrünü tamamlamış ürünlerde sağlayıcı değiştirmelerinin önünde herhangi bir engel bulunmadığı anlaşılmıştır. Koordinasyon doğurucu etkiler bakımından da her üç pazarda sayıca fazla rakibin faaliyet gösterdiği ve pazarlardaki yoğunlaşma artışının sınırlı düzeyde gerçekleşeceği tespit edilmiştir. Bu çerçevede, yatay etkilenen pazarlar bakımından bildirim konusu işlemin herhangi bir rekabetçi endişe doğurmayacağı sonucuna ulaşılmıştır. (100) Buna ilaveten, Komisyonun bildirim konusu işleme izin verdiğine yönelik basın duyurusundan48, işlemin konglomera etkileri kapsamında HPE’nin (i) HPC sistemleri ve (ii) orta seviye sunucuları ile JUNIPER’in veri merkezi anahtarları arasındaki olası bağlama/paket satış eylemlerinin etkilerinin incelendiği anlaşılmıştır. Ayrıca pazardaki bazı rakipler tarafından HPE’nin (i) sunucu ve (ii) veri depolama alanındaki ürünleri ile JUNIPER’in ağ güvenliği çözümleri alanındaki ürünleri arasında bağlama/paket satış ihtimali dile getirilmiştir. Bu çerçevede konglomera endişeler bakımından (i) HPC sistemleri, (ii) sunucular, (iii) ağ güvenliği çözümleri ve (iv) kurumsal veri depolama sistemleri pazarları işlemden etkilenen diğer pazarlar olarak tanımlanmıştır. (101) Konglomera ilişkiler kapsamında ilk olarak HPE’nin HPC sistemleri ve sunucuları ile JUNIPER’in veri merkezi anahtarları arasındaki bağlama/paket satış endişesi bakımından yapılan değerlendirmede, olası bir bağlama/paket satış eyleminin HPE’nin hâlihazırda veri merkezi anahtarları pazarında faaliyeti bulunmasından ötürü bildirim konusu işlemden bağımsız olarak da gündeme gelme ihtimali bulunması, işlem tarafınca JUNIPER’in veri merkezi anahtarlarının HPC sistemleri için gerekli olan üst düzey performansı gösterememesinden ötürü fiili olarak birlikte kullanılmasının 47 Keza Komisyon da yatay etkilenen pazarlara yönelik olarak yaptığı değerlendirmede müşterilerin belirli düzeyde dengeleyici alıcı gücüne sahip olduğunu belirtmiştir. Bkz. https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/IP_24_4101, Erişim Tarihi: 18.09.2024. 48 https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_24_4101, Erişim Tarihi: 09.09.2024.
24-40/939-403 35/35 mümkün olmadığını belirtmesi, HPE’nin gerek HPC sistemleri gerek sunucu pazarında önemli ölçüde rekabetçi baskıya maruz kalacağının öngörülmesi ve pazarda faaliyet gösteren oyuncu sayısının fazla olması sebeplerinden ötürü herhangi bir rekabetçi endişe doğurmayacağı sonucuna ulaşılmıştır. (102) Son olarak HPE’nin sunucular ve kurumsal veri depolama sistemleri ürünleri ile JUNIPER’in ağ güvenliği çözümleri arasındaki bağlama/paket satış endişesi kapsamında, JUNIPER’in Türkiye’de ağ güvenliği ürünleri kategorisinde yalnızca güvenlik duvarları çözümleri alanında faaliyet göstermesi, bu alandaki pazar payının oldukça düşük olması, söz konusu pazar payının ağ güvenliği çözümleri pazarının tamamı dikkate alındığında daha da düşeceğinin öngörülmesi, ilgili pazarlar bakımından birleşik teşebbüse güçlü rekabetçi baskı uygulayabilecek rakiplerin bulunması, ayrıca ön inceleme sürecinde elde edilen bilgilerin ürünlerin farklı yenileme döngüleri bulunduğuna işaret etmesi sebeplerinden ötürü herhangi bir rekabetçi endişe doğurmayacağı sonucuna ulaşılmıştır. (103) Yukarıda yapılan tespit ve değerlendirmeler neticesinde, bildirime konu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca izne tabi olduğu, bununla birlikte anılan işlem ile 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde başta hâkim durum yaratılması ya da mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunun ortaya çıkmayacağı kanaatine ulaşılmıştır. H. SONUÇ (104) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.


Full & Egal Universal Law Academy