Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-1-146 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 10-52/976-344
Karar Tarihi : 05.08.2010
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN
İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,
Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Harun ULU, Harun GÜNDÜZ
C. ŞİKAYET EDEN : - Abdülaziz ÖZER ve
- Çelebi ÖZER
Temsilcisi: Av. Mustafa Hakan BATTALOĞLU
Yenidoğan Mah. Bankalar Cad. Akbank Yanı Kat:1 Kırıkkale 20
D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA
YAPILAN : Kalegaz Petrol Ürünleri Tic. San. A.Ş.
Çankaya Cad. 10/9 Çankaya/Ankara
E. DOSYA KONUSU: Kalegaz Petrol Ürünleri A.Ş.’nin Abdülaziz ÖZER ve Çelebi
ÖZER ile arasındaki sözleşmeye dayanarak hakim durumunu kötüye kullandığı
iddiası.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 02.06.2010 tarih ve 4369 sayı ile giren 30
başvuru üzerine hazırlanan 09.06.2010 tarih ve 2010-1-146/İİ-10-264.HU sayılı İlk
İnceleme Raporu, 11.06.2010 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. ve 6. maddelerinin ihlaline ilişkin bir
soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, Kanun'un 40/1.
maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Bunun üzerine
düzenlenen 20.07.2010 tarih ve 2010-1-146/ÖA-10-264.HU sayılı Önaraştırma Raporu
22.07.2010 tarih ve REK.0.05.00.00-110/277 sayılı Başkanlık önergesi ile 10-52 sayılı
Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikâyetçilerin vekili tarafından yapılan başvuruda özetle; 40
- Müvekkillerin maliki olduğu, Kırıkkale İli’ndeki istasyonla ilgili olarak Kalegaz Petrol
Ürünleri Tic. San. A.Ş. (Kalegaz) ile 15.03.2007 tarihinde bayilik sözleşmesi
yapıldığı ve bu bayilik sözleşmesine ek olarak 29.11.2007 tarihli bir protokol
imzalandığı,
- Müvekkillerin yapılan sözleşme ve protokolü, mevzuata aykırı oldukları
gerekçesiyle, 19.09.2008 tarihli fesih ihbarnamesiyle feshettiği,
- Şikayet olunanın anılan feshi ihbar üzerine Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi’nde
müvekkil aleyhine 100.000 TL cezai şart ile 150.000 Amerikan Doları tutarında
maddi tazminat talep eden bir dava açtığı,
10-52/976-344
2
- Şikayet olunanın hâkim durumda olmasından faydalanarak sözleşme şartlarını 50
dayattığı ve mahkemede dava açığı
ifade edilerek, 4054 sayılı Kanun’a aykırı olarak talep edilen cezai şart ve maddi
tazminatın alınamayacağına ve müvekkilin borçlu olmadığına karar verilmesi talep
edilmektedir.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; şikâyet konusu iddialara yönelik olarak
4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı ve
şikâyetin reddedilmesinin uygun olacağı görüşü ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Hakkında İnceleme Yapılan Teşebbüs (Kalegaz) 60
Dosyadaki bilgilere göre, hakkında inceleme yapılan Kalegaz’ın esas faaliyet konusu
sıvılaştırılmış petrol gazının (LPG) temini, stoklanması, dolumu ile tüplügaz ve otogaz
olarak dağıtımı ve tüketiciye ulaştırılmasıdır. Söz konusu teşebbüs bu faaliyetlerini,
EPDK’dan almış olduğu LPG dağıtıcı lisansı kapsamında sürdürmektedir.
I.2. İlgili Pazar
Taraflar arasındaki “Bayilik Sözleşmesi”nin kapsamı dikkate alınarak, dosya özelinde
ilgili ürün pazarı, “Oto-LPG”; ilgili ürünün dağıtım faaliyetlerinin yurt çapında
gerçekleştirilmesi ve ilgili hizmetler bakımından rekabet şartlarının farklılaşmasına
neden olacak bir unsur bulunmaması nedeniyle ilgili coğrafi pazar ise, “Türkiye” olarak
kabul edilmiştir. 70
I.3. Yapılan Tespitler ve Değerlendirme
Dosya kapsamında rekabet hukukuna ilişkin şikâyet konusu iddiaların Kanun’un 6.
maddesi anlamında bir kötüye kullanma olarak değerlendirilebilmesi için öncelikli
olarak, Kalegaz’ın ilgili ürün pazarı olan Oto-LPG pazarında hâkim durumda bulunup
bulunmadığının tespit edilmesi gerekmektedir. Zira bu tespitin olumsuz olması halinde,
başka bir değerlendirme yapmaya ihtiyaç bulunmamaktadır.
Dosyadaki bilgilere göre, 2009 yılı için Türkiye genelinde bazı dağıtıcıların ürün
bazındaki pazar payı verileri incelendiğinde, Kalegaz’ın Oto-LPG pazarındaki pazar
payının %0,21 olduğu görülmektedir1. 2010 yılının ilk çeyreğinde ise Kalegaz’ın ilgili
pazardaki payının %0,27 seviyesinde olduğu anlaşılmaktadır2. Ayrıca gerek LPG 80
pazarındaki toplam pazar payı, gerekse Oto-LPG pazarlarındaki pazar payları
açısından Aygaz’ın ilk sırada yer aldığı, pazarda faaliyet gösteren teşebbüslerden
pazar payı itibariyle ilk 4 sırada yer alan teşebbüslerin toplamda yaklaşık %50, ilk 10
sırada yer alanların ise toplamda %78 civarında pazar payına sahip olduğu
görülmektedir.
Rekabet Kurulunun, hâkim durumun kötüye kullanılmasına ilişkin olarak yerleşmiş
uygulamaları ile ortaya konulan kriterler çerçevesinde, ilgili pazarlarda faaliyet gösteren
teşebbüslerin pazar payları, rakiplerin sayısı ve konumu, ilgili pazara giriş koşulları ve
sektöre yönelik yakın tarihli incelemeler dikkate alındığında Kalegaz’ın, ilgili pazarda
hâkim durumda bulunmadığı değerlendirilmektedir3. Bütün bu nedenlerle, şikâyet 90
olunan hususların 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi anlamında hâkim durumun kötüye
kullanılması olarak değerlendirilemeyeceği kanaatine ulaşılmıştır.
1 EPDK, LPG Piyasası 2009 Yılı Sektör Raporu, s. 17
2 EPDK, 2010 yılı Ocak-Mart Dönemi LPG Piyasası Raporu, s. 4
3 01.10.2009 tarih ve 09-43/1093-274 sayılı Rekabet Kurulu kararı.
10-52/976-344
3
Diğer taraftan, şikâyet dilekçesinde ifade edilen, ancak rekabet hukukuna konu
olmayan diğer hususların Kanun kapsamında inceleme olanağı bulunmamaktadır.
Yukarıda yer verilen gerekçelerle şikâyet konusuna ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun
çerçevesinde bir soruşturma açılmasına gerek olmadığı ve şikâyetin reddedilmesinin
uygun olacağı sonucuna varılmıştır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; dosya konusu iddialara
yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek 100
olmadığına; şikayet dilekçesinde ifade edilen diğer hususların Kanun kapsamında
inceleme olanağının bulunmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir..
Full & Egal Universal Law Academy