(4734 S. K. m. 54, 65)
Toplantı No : 2012/027
Gündem No : 32
Karar Tarihi : 14.05.2012
Karar No: 2012/UH.III-2072
Şikayetçi: Panates Bilişim Ve Teknoloji San. Tic. Ltd. Şti., 1587/1 Sok. No :8 d.302 İZMİR
İhaleyi yapan idare: Atatürk Devlet Hastanesi, Kurtuluş Mh. Cumhuriyet Cd. No:61 AYDIN
Başvuru tarih ve sayısı: 18.04.2012 / 15159
Başvuruya Konu İhale: 2012/17704 İhale Kayıt Numaralı "2012 Yılı 2 Kişi İle 8 Aylık Hastane Bilgi Yönetim Sistemi Yazılım" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: 10.05.2012 tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.H.(1573).(0283)./2012-2E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Atatürk Devlet Hastanesi tarafından 01.03.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2012 Yılı 2 Kişi İle 8 Aylık Hastane Bilgi Yönetim Sistemi Yazılım” ihalesine ilişkin olarak Panates Bilişim ve Teknoloji San. Tic. Ltd. Şti.’nin 04.04.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 12.04.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 18.04.2012 tarih ve 15159 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.04.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;
1) İhaleye en düşük teklifi sunmalarına rağmen, demonstrasyon sonucunda tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, düzenlenen demonstrasyon tutanaklarında yerine getirilmediği öne sürülen maddelerin modüllerin temel işlevselliğiyle ilgili olmadığı, idare tarafından eksik olarak belirlenen maddelerin kurulum öncesi yapılacak analiz ile programlara eklenebileceği, tekliflerinin ihale dokümanına uygun olduğu,
2) Teknik şartnamede ihalede en avantajlı teklif ve ikinci en avantajlı teklif belirlenene kadar demonstrasyona devam edileceğinin belirtilmesine rağmen idare tarafından ikinci en avantajlı teklifi belirlemek amacıyla demonstrasyon için davet yapılmadığı, ikinci en avantajlı teklif belirlenmeden ihalenin karara bağlanmasının mevzuata aykırı olduğu,
İddialarına yer verilmiştir.
A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
1) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:
Başvuruya konu ihalenin “2012 Yılı 2 Kişi ile 8 Aylık Hastane Bilgi Yönetim Sistemi Yazılım Alımı” olduğu, birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihaleye 3 (üç) isteklinin teklif verdiği, ,27.03.2012 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin Fonet Bil. Tek. A.Ş üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.
Başvuruya konu ihalenin teknik şartnamesinin “Demonstrasyon” başlıklı 7 nci maddesinde;
7.1. “Demoya Davet Demo ihale komisyonunca teklifi değerlendirilmeye alınan en düşük teklifi veren firmadan başlanarak yapılacaktır. Demo için firmalara DEMO yapacakları tarih ve saat yazılı olarak bildirilecek/tebliğ edilecektir. Demo ya davet yazısı gönderilen firmaların belirtilen tarihte demo data veri setlerini firma adına teslim alacak olan personelin bilgilerinin de olduğu görevlendirme yazısını kurum idaresine yazılı olarak bildirmesi zorunludur. En düşük teklifleri sunan istekliler arasından 1. en avantajlı teklif ile 2. en avantajlı teklifler tespit edildiğinde ihaleye istekli olarak katılan diğer isteklilerden demo istenmeyecektir. Ancak en düşük teklifleri sunan isteklilerin yapmış oldukları demo ihale komisyonunca yeterli görülmediğinde diğer isteklilerden demo istenecek ve en avantajlı 1. teklif ile 2. avantajlı teklifler bulunana kadar demolara devam edilecektir.
7.2. Demo Veri Setlerinin Teslim Edilmesi Hastanemizde kullanılmakta olan Hastane Bilgi Yönetim Sisteminin kullanmış olduğu VTYS den alınmış olan, demo veri setlerini İstekli adına imza yetkisi olan firma temsilcisine ihale komisyonu tarafından tutanak ile teslim edilecektir. Teslim edilecek veri setlerinin içinde mevcut firmanın Know-How sayılan veriler teslim edilmeyecek ve teslim edilen verilerin içeriğinde herhangi bir gerçek vatandaşın kimlik ve/veya adres bilgisine ulaşımın mümkün olmayacağı. Bir başka ifadeyle, hazırlanan sette kişilere ait gerçek Vatandaşlık Numarası veya gerçek vatandaşlık numarasına erişimi mümkün kılan gerçek veri kümeleri yer almayacaktır. Ancak aynı karakter dizinine sahip verilerle sanallaştırılmış kişiler üzerinden hazırlanmış olan DEMO seti teslim edilecektir. İstekli adına data veri setlerini teslim alan firma temsilcisinin dataları teslim alırken gerekli kontrolleri yapması beklenir. Data veri setlerini kontrol etmeden teslim alan istekli firmanın sonradan beyan edeceği teknik sorunlar ihale komisyonunca değerlendirmeye alınmayacaktır. Dataları teslim alan istekli firma dataların kontrolünü yapmakla yükümlüdür. Demo veri setlerinin teslimatı ile birlikte İstekli firmanın demo tarihi de bildirilecektir.
7.3. Demo Veri Setlerinin Aktarılması İçin Süre Tanıma İstekli firmalara tutanak ile teslim edilmiş olan, demo veri setlerinin, demo için uygun hale getirilme süresi demo veri setlerini teslim alındığı günden itibaren başlar.
Demo istenecek olan tüm istekliler için demo veri setlerini demoya hazırlama süresi 7 (Yedi) gündür. 7.günün bitiminde istekli firma demo için ihale komisyonunun demo data veri setlerinin teslim edilmesi aşamasında belirtmiş olduğu /tanıdığı süre içinde gerçekleştirilecektir. 4734 Sayılı Kamu ihale kanunda belirtilmiş olan mücbir sebepler dışında herhangi bir gerekçe ile demo veri setlerinin hazırlanması için ek süre verilmeyecektir.
7.4. Tanınmış Olan Sürenin Bitiminde Demo Yapılması Bildirilen/tebliğ edilen tarihte istekli firma demo için kurumumuzda hazır bulunacaktır. Demo saatinden önce istekli firmanın hazırlıklarını tamamlaması için demo yapılacak yer teslim edilecek ve demo için kurumumuzun imkânları ölçüsünde yardımcı olunacaktır. İstekli firma demo saatinden 1 saat önce hazırlıklarını tamamlamış olacaktır. Demo ekibi en fazla 5 kişiden oluşacak ve bu 5 kişiden 1 kişi firma adına imza yetkisine sahip olacak.
7.5 Demo Da Kullanılacak Donanım Ve Sarf Malzemeler Teknik şartname maddelerinde bulunan özelliklerin gösterilmesi için gerekli olan tüm donanım ve sarf malzemeler isteklilerce karşılanır. İhale komisyon üyelerinin karar verme sürecine yardımcı olacak ve demo da donanım gerektiren özelliklerin gösterilebilmesi için İstekliler en az 1 Adet VTYS Sunucusu, 1 Adet XML Sunucusu(Uygulama Sunucusu), 2 Adet iş istasyonu, 1 Adet Projeksiyon, 1 Adet Barkod yazıcı, 1 Adet lazer yazıcı, 1 Adet barkod okuyucu, 1 Adet Scanner, 1 Adet webcam bulunduracaklardır. Teknik şartnamede bulunan raporların çıktılarının alınması için istekliler ihtiyaç olabilecek kadar kağıt ve barkod etiketi bulunduracaklardır. Online uygulamaların gösterilebilmesi için imkânlar ölçüsünde kurumumuz tarafından isteklilere internet erişimi sağlanacaktır. Web uygulamalarının gösterimi sırasında olası internet kesintilerine karşı isteklilerin hazırlıklı olması beklenir. Demo da kesintilerin yaşanmaması için istekliler Mobil İnternet cihazları ile demo ya devam edebilir. Ancak Mobil internete erişim için gerekli donanımlar isteklilerce karşılanır. SMS iletişimi gerektiren modüllerin tanıtımı ve teknik şartname maddelerinin sorgulanması için istekliler teklif ettikleri uygulama yazılımı (HBYS) ile entegre ettikleri herhangi bir GSM operatörü ile uygulamaları gösterebilirler. GSM iletişim giderleri demo süresince isteklilerce karşılanacaktır.
7.6. Demostrasyon Senaryoları, Kriterler, Şartları. Ana Hatları İsteklilerin teklif etmiş oldukları uygulama yazılımın teknik şartnameyi karşılama düzeyinin sağlıklı ölçülebilmesi için, teknik şartnamede belirtilmiş olan tüm özellikler ihale komisyonunca detaylı olarak sorgulanacaktır. Teknik şartnamede bulunan maddeler ve bu maddelere bağlı alt başlıkların tamamının karşılanması beklenir. Teknik şartnameye uygun olmayan cevaplar ihale komisyonunca tutanak altına alınarak firma temsilcisi ile birlikte tutanağa bağlanarak demo sonlandırılır. Firma temsilcisinin imzadan imtina ettiği durumlarda ihale komisyonu Demo sonuç tutanağına firmanın imzadan imtina ettiğini belirtilerek tutanakları imzalar. Demoda ihale komisyon üyelerini teknik şartnamede belirtilen maddelere istinaden farklı uygulama senaryolarını test edebilirler. Demo esnasında ihale komisyonunca sorulacak sorulara uygulamalı olarak cevap verilecektir. Şuan hazır değil, Bilgisayarda sorun var, Başka versiyonumuzda bu özellik mevcut vb. cevap niteliği taşımayan cevaplar değerlendirmeye alınmayacak ve sorulan özelliğin olmadığı var sayılacaktır. İstekli Demo da demo için getirilmiş olan donanımların kontrollerini yapmak ve bu donanımları çalışır vaziyette tutmakla sorumludur. Demo esnasında donanımsal problemlerin oluşması durumunda istekli bu donanımların gerekirse yedeğini de bulundurmak zorundadır.
7.7 Demo Bitiminde Verilerin Geri Teslim İşlemleri Demo bitiminde istekli firmaya teslim edilen demo data veri setleri istekli firmanın imza yetkili temsilcisi tarafından ihale komisyon üyelerinin huzurunda ihale komisyon başkanına ve/veya temsile yetkili komisyon üyesine tutanak ile teslim edilecektir. İstekliye teslim edilen Demo data veri setleri CD/DVD vb. istekliye teslim edilen CD/DVD vb seri numarası kontrol edilecektir. Demo bilgisayarlarına aktarılmış olan Demo veri setleri istekli firmanın teknik sorumlularınca istekli firma yetkilisi ve ihale komisyon üyelerinin huzurunda bu veriler silinecektir.
7.8.Demo GiderleriDemo yapacak olan istekliler demo için herhangi bir ücret talep edemezler. Demo için gerekli olan tüm donanım ve sarf ücretleri isteklilerce karşılanacaktır.
Demo sırasında kullanılacak verilerde gerçek Vatandaşlık Numarası veya gerçek vatandaşlık numarasına erişimi mümkün kılan gerçek veri kümeleri yer almayacaktır. Demo’da kullanılacak veriler gerçek kişilere ait olmamalı, sanal kişi verileri kullanılmalıdır.
Demo, İdarenin sağlayacağı bir mekanda yapılmalıdır.
Demo ortamında İdare gerekli internet erişim, Kesintisiz Güç Kaynağı, vb. malzemeleri hazır bulundurmalıdır.
Tüm değerlendirmelerin İhale Komisyonu Üyeleri tarafından yapılması kaydıyla Demo’ya idareden gerek görülen kadar personel katılabilir ancak karara katılamaz.
Yapılacak olan Demo sonucunda ihale komisyonu üyeleri ve firma yetkilisi/yetkilileri tarafından imzalanmış Demo raporunun tutulması ve ihale dosyasında saklanması gerekmektedir. Firma yetkililerince herhangi bir sebepten dolayı tutanak imzadan imtina edilirse, bu durum tutanakta açıkça belirtilmelidir.
İstekliler teklif ettikleri uygulama yazılımının % 100 uyumlu olduğu Veri Tabanı Yönetim Sistemi ve İşletim Sistemlerinin ismini ve sürüm(versiyon) bilgilerini bir belge halinde tekliflerinde sunacaktır.
Sistem kurulduğunda Yüklenici, sistem ve veritabanı üzerinde en üst düzeyde kullanıcıya sahip kullanıcının (administrator, root, vb) adını ve şifresini gerektiğinde kullanılmak üzere idareye kapalı bir zarfla teslim edecektir. Zarfın kapatma yeri Yüklenici tarafından kaşelenecek ve imzalanacaktır. Kullanıcı adı ve şifresinde değişiklik yapılması durumunda yenileri 3 iş günü içerisinde hastane idaresine teslim edilecektir. İdare ve yüklenici bu bilgilerin 3.şahıs, diğer firmalar, kurum ve kuruluşlara karşı güvenliğini sağlamakla müştereken sorumludur. İdare tarafından şifreler kullanılarak sisteme müdahale edildiğinde sistemde oluşabilecek her türlü sorun İdarenin sorumluluğundadır.
Yüklenici; sistemin yoğunluğunun az olduğu saatlerde günlük, haftalık, aylık ve yıllık olarak tüm verilerin yedeklerini yeterli sayıda ve farklı fiziksel ortamlara manuel ve/veya otomatik olarak alacak ve idarenin belirlediği bir yerde ve idaredeki teknik-idari bir personelin sorumluluğunda saklanmak üzere teslim edecektir. Örneğin Yüklenici, hizmet verdiği sürece her hafta Cumartesi veya Pazar günü sistemde kayıtlı tüm bilgileri içeren yedek dosyasını almalı ve takip eden ilk işgünü içinde idareye teslim etmelidir.
Uygulama yazılımları hastanedeki tüm birimlerde yapılan her türlü işlemin kolaylıkla kaydedilmesini sağlayacak şekilde kodlama, arama, çağırma, listeleme, yaşa ve cinsiyete göre kontroller, günlük maksimum işlem sayıları, ilaç ve sarf malzeme miktarlarındaki günlük kısıtlamaların otomatik kontrolü ve kullanıcı uyarıları gibi özelliklere sahip olacaktır.” düzenlemesine yer verilmiştir.
İhale dosyasının incelenmesi neticesinde; ihaleye en düşük teklifi veren Panates Bil. ve Tek. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 02.03.2012 tarih ve 2400 sayılı yazıyla 09.03.2012 tarihinde saat 09.00’da gerçekleştirilmesi planlanan demonstrasyon uygulaması için davet edildiği, anılan istekli ile yapılan demonstrasyon uygulamasına ilişkin olarak ihale işlem dosyası içerisinde 2 (iki) adet tutanağın yer aldığı görülmüştür.
1. oturum demonstrasyon tutanağında;
“İdaremiz tarafından 2012/17704 ihale kayıt numarası ile 01.03.2012 tarihinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 19 uncu maddesi ile ihale edilen "2012 yılı 2 kişi ile 8 Aylık HBYS İhalesi "işine ait teknik şartnamenin 7.4 üncü maddesi gereği istekli durumunda bulunan Panates Bilişim ve Teknolojileri Sanayi Ticaret Ltd. Şti Firmasının demonstrasyonuna hastanemiz konferans salonunda 09.03.2012 tarih saat 09:30'da ihale komisyonu, kurumumuz çalışanları ve firma temsilcileri ile birlikte yapılmasına başlanmıştır. Demonstrasyon 17:00'ye kadar devam etmiş, 1. günün demosunda aşağıda belirtilen eksiklikler tespit edilmiştir. Ancak firma yetkilileri ile ihale komisyon üyeleri 12.03.2012 tarihinde demonun devam edilmesi konusunda karşılıklı olarak karar verilmiştir. 09.03.2012 -17:30
Demonstrasyonda tespit edilen teknik şartname eksiklikleri;
21.1.20 Muayene olmuş hastaların, tetkik-tahlil sonuçlarını doktorlarına göstermek için sıra almalarını sağlamak ve poliklinik önünde karmaşa çıkmasının önüne geçilmesi için “Hasta Sonuç Gösterme” sırası sistem üzerinden verilebilmelidir.
21.1.21 Her birim, doktor vb.. için günlük tetkik sonucu gösterecek hasta kapasitesi ve bunların hangi zaman dilimlerinde yapılacağı ayrı ayrı tanımlanabilmelidir.
21.1.22 Muayene olmayan hastalara ve tetkik-tahlil sonucu çıkmamış hastalara “Tetkik Sonuç Gösterme” sırası verilmesi engellenmelidir. Tetkik-Tahlil sonuçları çıkmış olan hastalara sonuç gösterme işlemi için sıra alış işlemi otomasyon sistemi üzerinden ilgili birim yada internet ve kioks üzerinden verilebilmelidir. Sonuç göstermek için sıra almış olan hastalar poliklinik lcd sıramatik sisteminde görüntülenmelidir.
23.4 MHRS ’de kayıtlı hekimlerin yıllık izin, geçici görev gibi işlemleri, özlük modülünden girildiğinde otomatik olarak MHRS’ ye ilgili istisna tipi olarak gönderilebilmeli, ilgili tarih aralığı için hekimin MHRS ’si kapatılabilmelidir. İlk 48 saat içinde hekimlerin yıllık izin ve geçici görev girişlerinin özlük tarafından yapılması engellenmelidir. MHRS tarafından istenilen işlemin gerçekleşmediği durumunda özlük kullanıcısına işlemin gerçekleşmediğine dair gerekli uyarı mesajı verilebilmelidir. Özlük modülünden izin ve geçici görev girişleri yapıldığında ilgili tarihler için hekimin poliklinik randevuları ve kiosktan randevu talepleri kapatılmalıdır. Girilen izin ve geçici görevlerin özlük tarafından iptal edilmesi durumunda yapılan işlemler geri alınabilmelidir.
23.5 MHRS ’de kayıtlı hekimlerin İzin ve geçici görev gibi istisnaları özlük modülünden girildikten sonra aynı istisnaların başka bir yerden daha girişine ihtiyaç duyulmamalıdır.
23.7 MHRS’de kayıtlı hekimlerin nöbet tuttukları günün ertesi günü için (48 saat öncesinden bildirmek şartı ile) isteğe bağlı olarak o hekime ait MHRS randevuları nöbetlerin girildiği menüden kapatılabilmelidir.
44.18 Hastaya kan çıkışı, kan imha, stoğa kan alma gibi kritik işlemler öncesinde kullanıcıdan, ikinci kez parola onayı alabilme özelliği olmalıdır.” ifadelerine yer verildiği, anılan tutanağın ihale komisyonu üyeleri ve firma yetkilisi Eray Hanoğlu tarafından 09.03.2012 tarihinde saat 17:30’da müştereken imza altına alındığı,
2. oturum demonstrasyon tutanağında;
“İdaremiz tarafından 2012/17704 ihale kayıt numarası ile 01.03.2012 tarihinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 19 uncu maddesi ile ihale edilen "2012 yılı 2 kişi ile 8 Aylık HBYS İhalesi "işine ait teknik şartnamenin 7.4 üncü maddesi gereği istekli durumunda bulunan Panates Bilişim ve Teknolojileri Sanayi Ticaret Ltd. Şti. firmasının demonstrasyonun 2. oturumuna hastanemiz konferans salonunda 12.03.2012 tarih saat 09:30'da ihale komisyonu, kurumumuz çalışanları ve firma temsilcileri ile birlikte yapılmasına başlanmıştır. Demonstrasyon 17:00'ye kadar devam etmiş, 2. günün demosunda aşağıda belirtilen eksiklikler tespit edilmiştir ve demonstrasyonun bitirilmesine karar verilmiştir. 12.03.2012
Demonstrasyonda tespit edilen teknik şartname eksiklikleri;
55.4 Varsa terminallere bağlı olan barkod yazıcılara ait ayarlamalar merkezi olarak yapılabilmeli, ayar yapılabilmesi için terminalin yanına gidilmesine veya uzaktan erişim bağlantısı kurulmasına gerek olmamalıdır.
55.6 İstenen bilgisayara uzaktan erişim bağlantısı kurulabilmelidir, bu işlem için herhangi bir ara yazılım kullanılmamalıdır, uzaktan erişim bağlantısı hbs sistemi üzerinden kurulmalıdır.
55.9 Hastanedeki bilgisayar envanteri üzerinden çeşitli sorgulamalar yapılabilmelidir (İşlemcisine göre, Ram miktarına göre, işletim sistemine göre, boş disk alanlarına göre vb..) istatistikler alınabilmelidir.” ifadelerine yer verildiği, anılan tutanağın ihale komisyonu üyeleri ve firma yetkilisi Eray Hanoğlu tarafından 12.03.2012 tarihinde müştereken imza altına alındığı, anılan tutanakta firma yetkilisi Eray Hanoğlu tarafından yazılan “demoda tespit edilen eksiklikler kısa sürede tamamlanabilecek nitelikte olup, muayene komisyonu incelemesine kadar tamamlanacağı firmamızın taahhüdüdür.” ifadesinin yer aldığı şerhin bulunduğu tespit edilmiştir.
İncelemeye konu ihalede, ihale dokümanı kapsamında yer alan teknik şartnamede, isteklilerin tekliflerinin teknik şartnameye uygunluğunun idarece yapılacak demonstrasyon değerlendirmesi sonucunda tespit edileceğinin ve isteklilere ek süre verilmeyeceğinin belirtildiği, değerlendirmenin ihale dokümanında yer alan düzenlemeler çerçevesinde yapıldığı, demonstrasyon tutanaklarının ihale komisyonu üyeleri ve firma yetkilisi tarafından müştereken imza altına alındığı anlaşılmış olup, demonstrasyon değerlendirmesiyle ilgili teknik belirlemenin idarenin takdir ve sorumluluğunda olduğu hususu da göz önüne alındığında, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
2) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kanunun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54 üncü maddesinde; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri hüküm altındadır.
İhalelere yönelik başvurularda başvurunun amacını, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybının, zararın veya zarar ihtimalinin telafisi oluşturmaktadır. Başvuruda bulunacakların başvuru ehliyetinden söz edebilmek için, ihale dokümanı satın alarak istekli olabilecek veyahut ihaleye teklif sunarak istekli sıfatını haiz olmalarının yanında, öncelikle bir hak kaybına, zarara veya zarara uğrama ihtimaline maruz kalma durumunda bulunmaları gerekmektedir.
Başvuruya konu ihaleye 3 (üç) isteklinin teklif verdiği, ihaleye en düşük teklifi sunan ve aynı zamanda başvuru sahibi olan Panates Bilişim ve Teknoloji San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin demonstrasyon sonucunda değerlendirme dışı bırakıldığı, ardından ekonomik açıdan en düşük ikinci teklifi sunan Fonet Bil. Tek. A.Ş.’nin demonstrasyon sonucunda yeterli bulunduğu, ihalenin anılan firma üzerinde bırakıldığı, en yüksek teklif bedelini sunan Sisoft Sağ. Bilgi Sist. Ltd. Şti.’nin demonstrasyon uygulamasına davet edilmediği, böylelikle ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli belirlenmeden sonuçlandırıldığı tespit edilmiştir.
Başvuru sahibinin bu noktada, “idare tarafından ikinci en avantajlı teklifi belirlemek amacıyla demonstrasyon için davet yapılmadığı,” iddiasını ileri sürmek bakımından, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin birinci fıkrası anlamında “bir hak kaybına veya zarara veya zarara uğrama ihtimali” durumunda bulunması ve dolayısıyla bu iddiaya yönelik yapılacak bir inceleme sonucunda kişisel herhangi bir hak veya menfaat elde etmesi mümkün değildir. Bu itibarla, isteklinin bu hususa ilişkin şikâyet ehliyeti bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;
Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
İncelemeye konu ihalede;
Başvuru sahibinin 2. iddiasına ilişkin olarak; teknik şartnamede ihalede en avantajlı teklif ve ikinci en avantajlı teklif belirlenene kadar demonstrasyona devam edileceğinin belirtilmesine rağmen, idare tarafından ikinci en avantajlı teklifi belirlemek amacıyla demonstrasyon için davet yapılmadığı, ikinci en avantajlı teklif belirlenmeden ihalenin karara bağlanmasının mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.
4734 sayılı Kanun’un 54. maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, 55. maddesinin birinci fıkrasında ise; şikâyet başvurusunun, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce yapılacağı, 56. maddesinin birinci fıkrasında ise; idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55. maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, ikinci fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; isteklilerin; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği, 14. maddesinin birinci fıkrasında; idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikâyet ya da itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği, 15. maddesinin birinci fıkrasında; Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16. madde çerçevesinde inceleneceği, 16. maddesinin ikinci fıkrasında ise; başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçileceği hükmü yer almaktadır.
Öte yandan, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 16. maddesinde; başvuruların sırasıyla, başvuru konusunun Kurumun görev alanında bulunup bulunmadığı, başvuru sahibinin ehliyeti; başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı, başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı, unvanı, adresi, imzası ile başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgelerin ve imza sirkülerinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneğinin bulunup bulunmadığı, ihaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarasının belirtilip belirtilmediği, başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarihin belirtilip belirtilmediği, idareye başvuru tarihi ile varsa idarenin cevabının başvuru sahibine bildirildiği tarihin belirtilip belirtilmediği, idare tarafından şikâyet üzerine alınan karar başvuru sahibine bildirilmiş ise bu kararın bir örneğinin eklenilip eklenilmediği, başvuru bedelinin, teminat alınacak hallerde ise başvuru teminatının yatırılıp yatırılmadığı, aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından aynı ihaleye veya birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulup bulunulmadığı yönünden inceleneceği düzenlenmiştir.
Anılan Yönetmeliğin 18. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; ihale veya ön yeterlik dokümanının verilmesi, başvuruların veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasıyla ilgili olarak ise, başvuru sahibinin iddiaları ve idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar ile itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği yönünden inceleneceği, 2. fıkrasında ise; eşit muamele ilkesi yönünden yapılacak incelemede; dayanağı bakımından, itiraz edilen işlemin diğer aday veya isteklilere ilişkin olarak da Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğine bakılacağı belirtilmiştir.
İdareye şikâyet, Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi için, aday, istekli veya istekli olabileceklerin hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin olması gerekmektedir.
4734 sayılı Kanunun 4. maddesinde geçen aday, istekli ve istekli olabilecek tanımları ve 54. maddesinde yer alan ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin şikâyet yoluna başvurmaları yolundaki düzenleme, ihale dokümanı almayan kişilerin başvuruda bulunamayacaklarını, bu satın alma işleminin ehliyet şartının ön koşulu olduğunu ortaya koymaktadır.
Hukuki düzenleme bu yönde olmakla birlikte, kamu ihale mevzuatındaki itirazen şikâyet başvurusu, idarelerin ihale sürecinde tesis ettikleri idari işlemlere yönelik olarak hak kaybı ya da zarara uğrayanların yaptığı başvuru sonucu yapılan bir denetim yöntemidir. Yapılan incelemelerdeki temel unsur, bir kişinin başvurusu olmakla birlikte, içerik yönünden bir idari işlem denetimi olan itirazen şikâyet incelemesinin amacı, kamu hukukuna tabi olarak tesis edilen işlemlerin hukuka uygunluk denetimidir. Dolayısıyla idareler açısından bir denetim biçimi olan bu yöntem, hukuk özneleri için de bir hak ve özgürlük arama aracıdır. Bu nedenle de hukukun genel ilkeleri çerçevesinden, söz konusu hak arama yolunun genişletici biçimde yorumlanması gerekmektedir.
Başvuru sahibinin iddialarına ilişkin olarak, anılan Kurul kararında; “…Başvuru sahibinin bu noktada, “idare tarafından ikinci en avantajlı teklifi belirlemek amacıyla demonstrasyon için davet yapılmadığı,” iddiasını ileri sürmek bakımından, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin birinci fıkrası anlamında “bir hak kaybına veya zarara veya zarara uğrama ihtimali” durumunda bulunması ve dolayısıyla bu iddiaya yönelik yapılacak bir inceleme sonucunda kişisel herhangi bir hak veya menfaat elde etmesi mümkün değildir. Bu itibarla, isteklinin bu hususa ilişkin şikâyet ehliyeti bulunmadığı anlaşılmaktadır. …” ifadelerine yer verilmiştir.
Söz konusu ihalede, başvuru sahibi tarafından ihale dokümanı satın alınarak, ihaleye teklif verildiği, anılan Kanun ve Yönetmelik hükmü uyarınca istekli statüsünü kazandığı ve (bu nedenle ihalenin her aşamasına şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceğinden) “teklifi değerlendirme dışı bırakılmış ya da ihale üzerinde kalmayacak” olsa dahi, itirazen şikâyet başvurusunun, geçerli tekliflerin sıralanmasındaki yerinden ve başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmış ya da ihale üzerinde kalmayacak olmasından bağımsız olarak incelenmesi gerekmektedir.
Demonstrasyon sonucu teklifi değerlendirme dışı bırakılan isteklinin ikinci en avantajlı teklifi belirlemek için demonstrasyon yapılması gerektiği iddiası “eşit muamele ilkesi” gereğince incelenmesi gereken bir husustur. Kaldı ki, en avantajlı teklif sahibi ile sözleşme imzalanamaması halinde demonstrasyon yapılmayan isteklinin sözleşme imzalamaya daveti de söz konusu olabilecektir.
Bu itibarla, başvuru sahibinin ehliyetinin kabulünün yanı sıra, anılan Yönetmeliğin 16. maddesinde sayılan diğer unsurlar da başvuru sahibi tarafından yerine getirildiğinden, başvuru sahibinin 2. iddiasına ilişkin olarak, işin esasının incelenmesine geçilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Nitekim, bir başka ihalede 7. sırada en yüksek teklifi veren bir isteklinin, itirazen şikâyet başvurusunun ehliyet yönünden reddine ilişkin, Kamu İhale Kurulunun 09.03.2010 tarih ve 2010/UH.I-735 sayılı kararı, Ankara 2. İdare Mahkemesinin E:2010/894, K:2011/213 sayılı kararı ile iptal edilmiş, anılan kararın temyizen incelenerek bozulması ve yürütülmesinin durdurulmasının istenilmesi üzerine, Danıştay Onüçüncü Dairesinin 09.05.2011 tarih ve E:2011/1569 sayılı kararı ile yürütmenin durdurulması istemi reddedilmiştir.
Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede, başvuru sahibinin 2. iddiasına ilişkin olarak işin,“esasının incelemesine geçilmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul kararının başvuru sahibinin 2. iddiasına yönelik kısmına katılmıyorum. (¤¤)