(4734 S. K. m. 5, 40, 56) (Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m. 66) (İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik m. 20)
Toplantı No: 2007/79
Gündem No: 2
Karar Tarihi: 24.12.2007
Karar No: 2007-UH.Z-4161
Şikayetçi: Örs Briket Kömür San. ve Tic. A.Ş. Vekili: Av. ……., Hürriyet Bulvarı No:4/1, Kat:4/404, Kavala Plaza, Çankaya/İZMİR
İhaleyi yapan idare: Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü, Hipodrom Caddesi No:12, Yenimahalle/ANKARA
Başvuru tarih ve sayısı: 19.11.2007 / 33513
Başvuruya konu ihale: 2007/83442 İhale Kayıt Numaralı “Tüvenan Kömürlerin Lavvar Tesisi Bunkerine Taşınması ve Yıkanması, Lave Kömürlerin Bunkerlere Nakli ve Çıkan Şistin Toprak Döküm Harmanına Taşınması Hizmet Alımı” İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: 17.12.2007 tarih ve 08.21.04.G017/2007-73E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü’nce 21.08.2007 tarihinde Açık İhale Usulü ile yapılan 2007/83442 İhale Kayıt Numaralı “Tüvenan Kömürlerin Lavvar Tesisi Bunkerine Taşınması ve Yıkanması, Lave Kömürlerin Bunkerlere Nakli ve Çıkan Şistin Toprak Döküm Harmanına Taşınması Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Örs Briket Kömür San. ve Tic. A.Ş. vekili Av. Betül HARMANŞAH’ın 09.10.2007 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 05.11.2007 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 19.11.2007 tarih ve 33513 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.11.2007 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;
1) ÖRS Briket Kömür San. ve Tic. A.Ş.’nin başvuruya konu ihalede 24.476.000-YTL teklif bedeli ile ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olduğu, "Teklif Zarfı Açma ve Belge Kontrol Tutanağının" "Belge 12" sıra numarasında müvekkil şirkete ait "İş Deneyim Belgesi" adı altında yer alan belgeler bölümünde "Var" ibaresi kullanılarak mevcudiyeti tespit edilmiş olduğu halde her nasılsa sonradan sosyal sigortalar prim ödemelerini gösteren belgeler ile ilgili Sosyal Sigorta Müdürlüğü’nden alınan işyeri bildirgesinin teklif zarfı ile birlikte sunulmamış olduğundan bahisle değerlendirme dışı bırakıldığı, müvekkili olduğu şirketin, idari şartnamenin 7.3.1 maddesinin "Belge Düzenlenmeyen Hallerde İş Deneyimi" başlığı altında yer alan ve istenen tüm evrakları (sözleşme, fatura asılları, örnekleri veya onaylı suretleri ile Sigorta Müdürlüğü’nden alınan işyeri bildirgesi ile sosyal sigorta prim ödemelerini gösteren belgeler) ihale komisyonuna tevdi ettiği ihale zarfının içinde sunduğu ve bu belgelerin tam ve eksiksiz varlığının da alanlarında uzman tüm ihale komisyonu üyeleri tarafından huzurda imzalanarak tutulan tutanakla tespit edildiği,
2) Dilekçe ekinde yer alan ve içerikleri aynı olan idarenin "kesinleşen ihale kararı" yazısının iki farklı nüshasında satın alma komisyonu başkanın imzalarının farklı olduğu izleniminin doğduğu, diğer resmi yazılardaki imzalar ile uyuşmadığı ve hangi gerekçelerle iki farklı yazı yazıldığı gerçeğinin araştırılması gerektiği,
3) Müvekkili olduğu şirket tarafından 05.10.2007 tarihinde tebellüğ edilen "kesinleşmiş ihale kararı" konulu yazıda; ihale karar tarihinin 07.09.2007, ihale kararının onay tarihinin de 26/09/2007 olarak belirtildiği, ihale kararının onaylanması, buna ilişkin kararın alındığı günden 19 gün (13 iş günü) sonra olduğu, disipline edici makul sürenin sınırlarının aşıldığı,
İddialarına yer verilmiştir.
A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
İhaleye ait ilanının 4.4 maddesi ile idari şartnamenin 7.4 maddesinde benzer iş olarak; “her türlü kömür-cevher zenginleştirme, sınai tesislerinin imalatı tesisi ve/veya çalıştırılması faaliyetlerinin kabul edileceği” belirtilmiştir.
İhale ilanının “İş deneyim belgeleri” başlıklı 4.3.1 maddesinde; “İsteklinin son beş yıl içinde yurt içinde veya yurt dışında, kamu veya özel sektörde sözleşme bedelinin en az %70’i oranında gerçekleştirdiği, idarece kusursuz kabul edilen ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili deneyimini gösteren ve teklif bedelinin %10 oranından az olmamak üzere, tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim belgesi” ibraz etmesi istenmiştir. Benzer düzenlemenin idari şartnamenin 7.3.1 maddesinde de yer aldığı görülmüştür.
İdari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinin (c) bendinde, ihale konusu işin; “GELİ-YLİ Müdürlüğü Sekköy ocağında üretilecek olan 10.000.000 Ton tüvenan kömürlerin 5 Yıl süre ile yüklenici tarafından alınarak lavvar tesisi bunkerine taşınması ve yüklenici tarfından kurulacak olan 350 ton/saat kapasiteli lavvar tesisinde yıkanması, tesiste yıkanan tüvenan kömürlerden elde edilecek 6.000.000 ton lave kömürlerin YEAŞ bunkerlerine ve /veya idarenin göstereceği bunkerlere eşit mesafedeki stoğa nakli, tesisten çıkan 4.000.000 ton şistin toprak döküm harmanına taşınması işi” olarak tarif edildiği anlaşılmıştır.
İşe ait teknik şartnamenin Ek-1 No’lu Eki’nde ihale konusu işin miktarları şu şekilde tarif edilmiştir.
No İş kalemi İş miktarı Ortalama Yol Mesafesi
1 Ocaktan tüvenan 10.000.000 Ton 1000 m
kömür yükleme ve
lavvara nakliye edilmesi
2 Teknik şartnamede belirtilen 10.000.000 Ton
350 ton/saat kapasiteli lavvar
kurarak 5 yıl süre ile tüvenan
kömür yıkanması
3 Lavvarda elde edilen lave 6.000.000 ton 900 m
(Temiz) ürünü YEAŞ bunkerine
taşıma
4 Lavvardan çıkan şisti (Atık) 4.000.000 ton 2500 m
toprak harmana taşıma
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ile eksik belge ve bilgilerin tamamlatılması” başlıklı 66 ncı maddesinde; “… Ön yeterlik değerlendirmesi veya ihale tarih ve saatine kadar verilen başvurular (standart form KİK017.0/H) ve tekliflerin alınması ve açılması işlemleri, 4734 sayılı Kanun ve Tip İdari şartnamelerde belirtilen hükümler çerçevesinde ve aşağıdaki standart formlar kullanılmak suretiyle gerçekleştirilir:
1- Ön Yeterlik Başvurusu/Yeterlik Başvurusu/İhale Teklif Zarfı Alındı Belgesi (Standart form KİK006.0/H).
2- Alınan Ön Yeterlik Başvuru Belgelerinin/ Yeterlik Başvuru Belgelerinin/İhale Teklif Zarflarının İhale Komisyonunca Teslim Alındığına Dair Tutanak (Standart form KİK007.0/H).
3-Postadaki Gecikme Nedeniyle İşleme Konulmayan Ön Yeterlik Başvurusunun/Yeterlik Başvurusunun/İhale Teklifinin Alınış Zamanına İlişkin Tutanak (Standart form KİK008.0/H).
4- Uygun Olmadığı İçin Değerlendirme Dışı Bırakılan Ön Yeterlik Başvuru/Yeterlik Başvuru/Teklif Zarflarına İlişkin İhale Komisyonu Tutanağı (Standart form KİK009.0/H).
5- Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağı (Standart form KİK010.0/H).
Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağı, başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan belgelerin her biri için ayrı sütun içerecek şekilde düzenlenir.
Hazır bulunanlar önünde yapılan ilk oturumda, sunulan zarflardan uygun olanların açılması ve belge kontrolünün yapılması aşamasında, aday veya isteklilerce sunulan belgeler tek tek kontrol edilerek hangi belgelerin sunulduğu Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağında her belge için açılmış bulunan sütunlara kaydedilerek gösterilir. İhale usulüne göre ilgili oturumda istekliler ve teklif ettikleri fiyatlar duyurularak Açık İhale, Belli İstekliler Arasında İhale ve Pazarlık Usullerinde Teklif Edilen Fiyatlara İlişkin Tutanak da (standart form KİK020.0/H) doldurulur. ..” hükmü yer almıştır.
İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda; 21.08.2007 tarih ve saat:14:00’da tanzim edilen Teklif Zarfı Açma ve Belge Kontrol Tutanağının 12 sırasında başvuru sahibi Örs Briket Kömür San. ve Tic. A.Ş.’ye ait “iş deneyim belgesinin”, “Var” olduğu işaretlenmiştir. Anılan firmaya ait teklif zarfı incelendiğinde, iş deneyimi olarak ibraz edilen sözleşme ve bu sözleşmenin uygulamasına ilişkin faturaların teklif zarfı ile birlikte sunulmasına karşılık, o döneme ait sosyal sigorta prim ödemelerini gösteren belgeler ile ilgili sosyal sigorta müdürlüğünden alınan işyeri bildirgesinin mevcut olmadığı görülmüştür.
03.09.2007 tarih ve saat 15:30’da tanzim edilen Uygun Olmayan Belgelerin Uygun Sayılmama Gerekçelerine İlişkin Tutanakta da başvuru sahibi firmanın söz konusu belgelere teklif zarfı içinde yer vermediği belirtilmiştir. Dolayısıyla başvuru sahibinin söz konusu iş deneyimine ait sunduğu sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin faturaları teklif zarfı ile birlikte sunmasına karşılık, o döneme ait sosyal sigorta prim ödemelerini gösteren belgeler ile ilgili sosyal sigorta müdürlüğünden alınan işyeri bildirgesini sunmadığı anlaşılmıştır.
2) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak;
Başvuru sahibi firmaya idare tarafından gönderilen 28.09.2007 tarih ve 3987 sayılı kesinleşen ihale kararının iki nüsha olarak tanzim edildiği, içeriklerinin aynı olduğu, bu belgelerin bir nüshasının paraflı olup her iki belgenin Genel Müdür Yardımcısı tarafından imzalandığı, bu belgeler üzerinde Satın Alma Dairesi Başkanına ait imzaların farklı olduğu yönündeki iddianın Kurumun imza inceleme yetkisi bulunmadığından incelenemeyeceği ancak bahse konu belgenin paraflı sureti üzerinde Satın Alma Dairesi Başkanına ait imza değişikliği hususunun parafsız olan ve Genel Müdür Yardımcısı tarafından imzalanan başvuru sahibine tebliğ edilen kesinleşen ihale kararı belgesini geçersiz hale getirmeyeceği anlaşıldığından başvuru sahibinin bu iddiası yerinde bulunmamıştır.
3) Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak;
Başvuru sahibince ihale karar tarihinin 07.09.2007, ihale kararının onay tarihinin de 26.09.2007 olarak belirtilmesinin, ihale kararının onaylanmasının kararın alındığı günden 19 gün (13 iş günü) sonra olması nedeniyle disipline edici makul sürenin sınırlarının aşıldığı iddia edilmektedir.
İncelenen ihalede; ihale komisyonunun ilk gerekçeli kararını 07.09.2007 tarihinde aldığı, alınan bu kararın 13 işgünü sonra 26.09.2007 tarihinde ihale yetkilisi tarafından onaylandığı anlaşılmıştır.
4734 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesinin beşinci ve altıncı fıkralarında;
“İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.
“İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.” hükümleri yer almaktadır.
İhale kararının onaylanması için gerekli incelemeleri yapmak üzere ihale yetkilisine verilen süre, ihale sürecinin uzamaması maksadıyla konulmuş disipline edici bir süredir. Somut olayda ihale kararının Kanunda öngörülen süreden 8 işgünü sonra onaylandığı göz önünde bulundurulduğunda, şikayetçinin ihale kararının geç onaylanması nedeniyle ihalenin iptal edilmesi gerektiğine ilişkin şikayeti yerinde görülmemiştir.
B- İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 20 nci maddesi yönünden incelenmesi sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:
1) 19.10.2006 tarihli ve 26324 sayılı Resmi Gazete’de nüshasında yayımlanan 16/10/2006 tarih ve 2006/11106 sayılı Genel Yatırım ve Finansman Kararnamesinin Eki Karar kapsamındaki kuruluşlar için “İhale yoluyla hizmet alımı” başlıklı 4 üncü maddesinde; “İhale yoluyla hizmet alımları, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve ilgili mevzuat dikkate alınarak yapılır ve ihale mevzuatıyla ilgili tüm soru ve sorunlar Kamu İhale Kurumuna iletilir.
a) Hizmet alımları
2007 yılında, kamu ihale mevzuatında tanımı yapılan hizmetler, 4734 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde ihale yoluyla temin edilebilir. 2007 yılında ihale yoluyla alınacak hizmetlerin toplam tutarı en fazla 2006 yılı için uygun görüş bildirilen toplam tutarın, 2007 yılı için hedeflenen yıllık ortalama ÜFE değişim oranı ile artırılması suretiyle bulunan tutar kadar olabilecektir. Maliyet unsurlarındaki (asgari ücret, SSK primi ve akaryakıt fiyatları) artış oranının yıllık ortalama ÜFE değişim oranının üzerinde olması nedeniyle hizmet alımı maliyetlerinde artış olması halinde aşan kısım toplam tutara eklenebilecektir. 2006 yılında taşeron yoluyla sağlanan hizmetlerin 2007 yılında asli personelle yapılması durumunda anılan hizmet alımları için ayrılan hizmet alımı tutarı 2007 yılı izninden düşürülecektir.
Bu Karar yayımlandığı tarihten itibaren, kuruluşlar, kamu ihale mevzuatı gereklerini yerine getirmek şartıyla 2007 yılı için hizmet alım ihalesi sürecini başlatabilirler. Kuruluşlar, kendilerine Hazine Müsteşarlığı ve ilgisine göre Özelleştirme İdaresi Başkanlığınca gönderilecek yatırım ve finansman programı kapsamında işletme bütçelerini 2007-2009 dönemini kapsayacak şekilde yaparak, çok yıllık hizmet alımlarına çıkabilirler. Diğer hizmet alımına ilişkin talepler, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı’nın görüşü çerçevesinde Hazine Müsteşarlığınca ayrıca değerlendirilir.
2007-2009 dönemini kapsayacak hizmet alımı ihaleleri için tavan tutar, 2006 yılı için verilen tutarın, 2007-2009 dönemi ÜFE değişim oranı kadar artırılması suretiyle bulunacak tutarı aşamaz.
b) İlave hizmet alım izinleri
İlave ve ilk defa yapılacak hizmet alımları için kuruluş, ayrıntılı ve gerekçeli bir raporla başvuracak, ihaleler; kuruluşun diğer birimlerinde veya diğer kuruluşlarda yapılmakta olan benzer ihalelere ilişkin bedeller emsal alınarak değerlendirildikten sonra, Hazine Müsteşarlığı veya Özelleştirme İdaresi Başkanlığınca uygun görüldüğü takdirde yapılabilecektir. 2006 yılı içinde kullanılmak üzere bir kereye mahsus verilen ilave hizmet alımı izinleri, aynı kuruluşun 2007 yılı için hizmet alım izni limitleri belirlenirken dikkate alınmaz.
Olağanüstü koşullardan (yangın, deprem, sel, heyelan gibi) kaynaklanan hizmet alımlarında izin alınması gerekmeyip, bilgi verilmesi yeterlidir.
c) Hizmet alımı yapılamayacak durumlar
Temizlik, güvenlik ve benzeri hizmetler için yeterli sayıda personeli bulunan kuruluşlar bu tür hizmetleri ayrıca ihale yolu ile dışarıdan satın alamazlar.
Kuruluş ve çalışanlarının kurmuş olduğu vakıf, sandık ve diğer sivil toplum örgütleri ile bunların kurmuş olduğu veya iştirak ettiği şirketler, doğrudan veya dolaylı olarak hizmet alımı ihalelerine iştirak edemezler ve bunlardan herhangi bir şekilde hizmet alımı yapılamaz.
d) Kuruluş ve yüklenici firma ilişkisi
İhale yoluyla yapılacak hizmet alımlarında; yüklenici firmanın istihdam ettiği işçinin muhatabı kuruluş olmayacaktır. Mevcut sözleşmeler bu çerçevede yenilenecektir. Yüklenici firma tarafından istihdam edilen işçilerin kurumla olan ilişkilerinde, iş hukukuna göre devamlılık arz edebilecek her türlü sözleşme hükümleri bu yenilemeler kapsamında iptal edilecektir. 2007 yılında yüklenici firma ile mevcut sözleşme yenilenmediği takdirde, yeni firmayla yapılacak sözleşmelerde yüklenici firmanın istihdam ettiği işçilerin kurumla olan ilişkilerinde iş hukukuna göre devamlılık arz eden hüküm ve uygulamalara yer verilmeyecektir.
Kuruluşlar, hizmet alımı yaptıkları yüklenici firmalarda çalışan personelin SSK ve işsizlik sigortası primlerinin düzenli yatırılıp yatırılmadığını takip etmekle yükümlüdürler. Söz konusu prim ödeme yükümlülüğünü yerine getirmeyen yüklenici firmaların sözleşmeleri uzatılmayacaktır.
Ancak, ana faaliyet konusu ham petrol tedariki, petrol ürünlerinin ihraç ve ithal edilmesi olan veya petrokimya sektöründe faaliyet gösteren kuruluşlarda, 9 Ekim 2002 tarihinden önce müteahhit eliyle sağlanan ve aynı şekilde halen çalışmaya devam eden, emekliliğe hak kazanmamış işçilerden personel yetersizliği nedeniyle asli işlerde sürekli çalıştırıldığı için mahkeme kararıyla toplu iş sözleşmesi hükümlerinden yararlanma hakkı elde eden ve iş için gerekli tecrübeye sahip olan, müteahhitlerle süresi uzatılacak veya yenilenecek sözleşmeler kapsamındaki işçileri, yeni bir mahkeme kararına ihtiyaç olmaksızın, işçilerin aynı koşullarda çalıştırıldığı diğer dönemlerde de toplu iş sözleşmesi hükümlerinden yararlandırmaya ilgili kuruluş yönetim kurulları yetkilidir.” düzenlemesi bulunmaktadır.
2007 yılına ait Genel Yatırım ve Finansman Kararnamesinde belirtilen hükümlerin uygulanması amacıyla izlenecek usul ve esaslar ile istenecek bilgi ve belgelerin mahiyetine ilişkin Hazine Müsteşarlığı’nın 2007 Yılı Genel Yatırım ve Finansman Programının Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Genelgesinin “İhale yolu ile hizmet alımına ilişkin esaslar” başlıklı Yedinci Bölümünde; “Kamu ihale mevzuatında tanımı yapılan hizmetler, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümleri çerçevesinde, 2007 yılında ihale yoluyla temin edilebilecektir. Kanunun uygulamasında karşılaşılan sorunlar için Kamu İhale Kurumuna başvurulacaktır. Bunun dışındaki hususlarda oluşabilecek tereddütleri gidermeye Müsteşarlığımız yetkilidir.
Kararname kapsamındaki kuruluşlar, herhangi bir izin yazısına ihtiyaç duymaksızın Kararnamede belirlenen sınırlamaları dikkate alarak 2007-2009 dönemi için hizmet alım ihalesine çıkabilirler. 2007-2009 döneminde yapılması planlanan ihale yoluyla hizmet alımlarının toplam tutarı en fazla bir önceki yıl için Müsteşarlığımızca veya ÖİB tarafından uygun görüş bildirilen toplam tutarın hedeflenen ortalama ÜFE (2007 için %8, 2008 için %3,6 ve 2009 için %3,8) ile artırılması suretiyle bulunan tutar kadar olabilecektir. Ancak, kuruluşlar, 2007-2009 döneminde yapacakları hizmet alım toplam tutarını aşmayacak şekilde ihtiyaçları doğrultusunda 2007-2009 dönemi için belirlenen azami toplam tutarın hizmet alımı kategorileri arasındaki dağılımını belirleyebilirler. Maliyet unsurlarındaki (asgari ücret, SSK primi ve akaryakıt fiyatları) artış oranının yıllık ortalama ÜFE değişim oranının üzerinde olması nedeniyle hizmet alımı maliyetlerinde artış olması halinde aşan kısım toplam tutara eklenebilecektir . Bu çerçevede, hesaplamalar şu şeklide yapılacaktır.
2007 yılı toplam hizmet alım tavanı = 2006 yılı için uygun görülen izin tutarı x 1,080
2008 yılı toplam hizmet alım tavanı = 2007 yılı toplam hizmet alım tavanı x 1,036
2009 yılı toplam hizmet alım tavanı = 2008 yılı toplam hizmet alım tavanı x 1,038
2006 yılı içinde kullanılmak üzere bir kereye mahsus verilen ilave hizmet alımı izinleri, aynı kuruluşun 2007 yılı için hizmet alım izni limitleri belirlenirken dikkate alınmayacaktır.
İlave ve ilk defa yapılacak hizmet alımları için kuruluş, ayrıntılı ve gerekçeli bir raporla başvuracak, ihaleler; kuruluşun diğer birimlerinde veya diğer kuruluşlarda yapılmakta olan benzer ihalelere ilişkin bedeller emsal alınarak değerlendirildikten sonra, uygun görüldüğü takdirde yapılabilecektir. Olağanüstü koşullardan (yangın, deprem, sel, heyelan gibi) kaynaklanan hizmet alımlarında ise Müsteşarlığımız ve ilgisine göre ÖİB’ye bilgi verilmesi yeterli olacaktır.
Kuruluşlar ihale yoluyla yaptırdıkları tüm hizmet alımlarının listesini, 2006 yılı toplam maliyet gerçekleşmeleri, yasal nedenlerle oluşan maliyet artışlarını ve 2007 yılı tahmini yıllık maliyetlerini işlemlerin tamamlanmasını müteakip ilgisine göre Müsteşarlığımıza ve ilgisine göre ÖİB’ye bildirmek zorundadırlar.” hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda anılan düzenlemeler gereği yıllara sari olarak 5 yıl süre için çıkılan söz konusu ihalede idare tarafından DPT’nin görüşü çerçevesinde Hazine Müsteşarlığı’nca değerlendirme yapılması için bu kurumlara müracaatta bulunması ve gerekli onayları aldıktan sonra ihale işlemlerine başlaması gerekirken bu yönde gerekli onay işlemlerinin alınmadığı ve alınması yönünde de herhangi bir işlem yapılmadığı, dolayısıyla anılan Bakanlar Kurulu kararnamesine aykırı işlem tesis edildiği anlaşılmıştır.
2) Başvuruya konu ihaleye ilişkin yukarıda anılan 07.09.2007 tarih ve 70 no’lu İhale Komisyonu kararı üzerine ihale yetkilisi olan TKİ Yönetim Kurulunun 14.09.2007 tarih , 23/437 sayılı kararında; “07.09.2007 tarih, 30.01/22 sayılı takrir ekinde yer alan 07.09.2007 tarihli ve 70 sayılı İhale Komisyonu kararında; Kamu İhale Genel Tebliğinin , XIII-"Tekliflerin Alınması ve Değerlendirilmesi" başlığının C-"Yaklaşık Maliyetin Üzerindeki Teklifler" alt başlığının (a) ve (b) bentlerine göre yapılan yaklaşık maliyet sorgulaması sonucu; yaklaşık maliyetin …YTL 'den …YTL' ye çıktığı belirtilmiştir.
Konu, TKİ İhale Uygulama Yönergesi'nin 11 nci maddesi ışığında değerlendirildiğinde ; İhale yetkilisinin bilgi ve onayı dışında yaklaşık maliyet hesabının değiştirilmesinin , ihale işlem dosyasının ihale sonucunu etkileyen asli bir unsurunun değiştirilmesi anlamına geldiği anlaşılmıştır.
Yaklaşık maliyet değişikliği konusundaki eksiğin giderilmesi için , İhale Komisyonu Başkanlığınca dosyanın 10 gün içinde daha önce yaklaşık maliyet hesabını yapan Komisyon ile mutabakat sağlanarak ikmal edilmesini ve karar için Yönetim Kuruluna sunulmasını teminen İhale Komisyonu Başkanlığına iade edilmesine…” karar verildiği, anılan TKİ Yönetim Kurulu kararı doğrultusunda yaklaşık maliyet hesabını yapan komisyon üyeleri çağrılarak 20.09.2007 günü ihale komisyonu üyeleri ile birlikte bir değerlendirme toplantısı yapıldığı ve yapılan toplantıda ihale komisyonunun 70 no’lu kararında yer alan yaklaşık maliyetin irdelendiği ilk yaklaşık maliyet hesabını yapan komisyon üyeleri ile ortaklaşa bir kez daha değerlendirme yapılarak 20.09.2007 tarihinde düzeltilen yaklaşık maliyet hesabı üzerinde görüş birliğine varıldığı belirtilmiştir.
Yaklaşık maliyet artışına gerekçe olarak; işçilik hesaplama modülünde 1 işçi için teklif edilmesi gereken asgari maliyet 706,84-YTL/Ay rakamının 01.07.2007 tarihi itibariyla güncellenmesi durumunda bu rakamın 735,11-YTL/Ay olarak hesaplandığı, işletme giderleri tablosunda YTL/yıl hanesinde yer alan personel giderlerinin yıllık yerine sehven aylık rakamın yazıldığı, işçilik güncellenmesi ile birlikte bu rakamın yıllık bazda hesaplanması gerektiği, bu rakamdan hareketle lavvar işletme giderlerinin arttığı, bunun dışında (tüvenan ve lave) kömür nakillerine ilişkin bazı kabullerin fiili değerlere uymadığı belirtilerek birim fiyatlarda artışlar yapılarak yeniden yaklaşık maliyet tespitine gidildiği, yapılan bu hesaplamalar neticesinde ihale komisyonunca daha önce tespit edilen yaklaşık maliyetin, yeniden güncellenerek değiştirildiği anlaşılmıştır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların 7 nci maddesinde; a1, a2, b1, b2, c ve d sabit katsayılarından biri, birkaçı veya tamamının, ihale konusu hizmetteki oranı dikkate alınmak suretiyle ve toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde ihaleden önce idarece belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesinin zorunlu olduğu, bu sabit katsayıların, sözleşmenin uygulanması sırasında hiçbir gerekçeyle değiştirilemeyeceği hükmü yer almaktadır. İdarece yaklaşık maliyet hesabında işçilik güncellenmesi ile birlikte (tüvenan ve lave) kömür nakillerine ilişkin bazı kabullerin fiili değerlere uymadığı belirtilerek birim fiyatlarda artışlar yapılarak yeniden yaklaşık maliyet tespitine gidilmiştir. Bu yeni hesaplamalar neticesinde a2, b1, b2, ve d sabit katsayılarında yapılan söz konusu değişiklik, mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.
3) 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü yer almaktadır.
Açık ihale usulü ile yapılan şikayete konu ihaleye, 11 firmanın ihale dokümanı satın almasına rağmen 6 isteklinin teklif verdiği, bunlardan 5 isteklinin sundukları iş deneyim belgelerinin muhtelif gerekçelere binaen uygun bulunmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı göz önüne alındığında 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasında öngörülen rekabet ilkesinin gerçekleşmediği anlaşılmıştır.
Başvuru konusu ihaleyle ilgili olarak yapılan başka bir itirazen şikayet başvurusu üzerine 24.12.2007 tarih ve 2007/UH.Z-4160 sayılı Kurul Kararı ile “4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline” karar verilmiştir.
Söz konusu ihale 24.12.2007 tarih ve 2007/UH.Z-4160 sayılı Kurul Kararı ile iptal edildiğinden aynı ihaleye ilişkin başvuru hakkında karar verilmesine gerek bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle;
Karar verilmesine yer olmadığına,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)